III SA/Po 172/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Monika Świerczak Protokolant sekretarz sądowy Małgorzata Kusiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 października 2025 r. nr [...] w przedmiocie czasowego odebranie zwierząt 1. uchyla zaskarżona decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej J. P. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

III SA/Po 172/26 Uzasadnienie Burmistrz [...] decyzją z 11.09.2025 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 7 ust. 3 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. ustawy ochronie zwierząt (Dz.U. z 2023 r. poz. 1580, dalej jako u.o.z.), w związku z art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako k.p.a.), po rozpatrzeniu zawiadomienia Straży Miejskiej [...] z 25 marca 2025 r. o odebraniu zwierząt w trybie interwencyjnym, odebrał czasowo J. P. zwierzęta wymienione w załączniku nr 1 (Zestawienie czasowo odebranych zwierząt) dołączonym do tej decyzji i stanowiącym jego integralną część, zgodnie z art. 7 ust. 2 u.o.z. decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że 25 marca 2025 r. do Burmistrza [...] wpłynęło zawiadomienie Komendanta Straży Miejskiej w [...] o interwencyjnym odebraniu 21 marca 2025 r. zwierząt z posesji położonej w miejscowości [...] gmina [...], której właścicielką jest A. P. (dalej jako skarżąca). Z dołączonych do wniosku notatek urzędowych Komendanta Straży Miejskiej [...] oraz Młodszego Inspektora Straży Miejskiej w [...] obecnych na miejscu w czasie interwencji 21 marca 2025 r. jednoznacznie wynika, że odebrane zwierzęta utrzymywane były w warunkach rażąco zaniedbanych, bez dostępu do wody i pokarmu : były przetrzymywane w pomieszczeniach i kojcach zanieczyszczonych odchodami, bez zapewnienia właściwej powierzchni bytowej. Zwierzęta były przetrzymywane również w transporterach przewozu zwierząt, niedostosowanych do wielkości zwierzęcia, co uniemożliwiało im utrzymanie naturalnej pozycji. W dniu 28 marca 2025 r. wpłynęła do Urzędu Miasta i Gminy w [...] notatka J. H. Urzędowego Lekarza Weterynarii z Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w [...], która była obecna na miejscu w czasie interwencji odebrania zwierząt dnia 21 marca 2025 r. w m. [...], z której wynika, że na miejscu zastała zwierzęta bez dostępu do wody i pożywienia, umieszczone w klatkach do transportu zwierząt, niedostosowanych do ich wielkości, mocno ograniczających ruch, w transporterach i klatkach, gdzie były przetrzymywane zwierzęta znajdowały się przemoczone od moczu szmaty oraz odchody. W dniu 11 kwietnia 2025 r. wpłynęło do UMiG pismo pełnomocnika skarżącej, w którym wskazał on iż właścicielami odebranych podczas interwencji zwierząt są również inne osoby. W związku tym Burmistrz wszczął wobec osób podanych w piśmie postępowania, wzywając jednocześnie domniemanych właścicieli do przedstawienia dowodów świadczących o prawie do własności zwierząt. W toku postępowania nie wykazano, iż zwierzęta odebrane podczas interwencji są własnością osób podanych w piśmie lub osoby te były ich opiekunami, wobec tego umorzono postępowania wobec tych osób jako bezprzedmiotowe. W dniu 30 kwietnia 2025 r. wpłynęła do UMiG notatka Lekarza Weterynarii P. J., obecnego na miejscu w trakcie interwencji z 21 marca 2025., w której wskazuje on iż po ocenie stanu zdrowia i warunków utrzymania zwierząt stwierdził u części psów znaczne wychudzenie, wyraźnie widoczne żebra, wystające kości miednicy i kręgosłup, liczne otarcia na łapach, i odparzenia w przestrzeniach międzypalcowych będące wynikiem niewłaściwego podłoża w kojcach i pomieszczeniach, w których były przetrzymywane, stwierdził też liczne wyłysienia na uszach i ogonie. Lekarz wskazał również, iż w żadnym z kojców psy nie miały dostępu do wody, nie miały również pożywienia. Zachowania i warunki opisane przez Straż Miejską i Urzędowego Lekarza Weterynarii obecnych podczas interwencyjnego odbioru zwierząt noszą znamiona znęcania się nad zwierzętami przez ich właściciela/opiekuna i zgodnie z art. 6 ust. 2 u.o.z. są podstawą do czasowego odebrania zwierząt. Po zebraniu materiału dowodowego i wyjaśnieniu okoliczności odebrania zwierząt, pismem z dnia 10 lipca 2025 w trybie art. 10 k.p.a., Burmistrz [...] wyznaczył stronie postępowania 7 dniowy termin na wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji. Adresat pismo odebrał 17 lipca 2025 r., w wyznaczonym terminie 28 lipca 2025 r. (data nadania 24 lipca 2025 r.) pełnomocnik skarżącej zwrócił się do Burmistrza [...] o wyznaczenie dodatkowego terminu na zapoznanie się z materiałem dowodowym przez skarżącą. Burmistrz [...] przychylił się do prośby pełnomocnika i zawiadomieniem z dnia 20 sierpnia 2025 r. ponownie wyznaczył stronie 7 dniowy termin na zapoznanie się i wypowiedzenie na temat zgromadzonych materiałów dowodowych, z czego strona nie skorzystała. Z uwagi na to, że w toku prowadzonego postępowania administracyjnego nie wykazano, aby właścicielem lub opiekunem zwierząt były inne osoby, aniżeli J. P. decyzja o czasowym odebraniu zwierząt zostaje wydana tylko wobec niej. Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie wniosła J. P. zaskarżają ją w całości, zarzucając: 1. rażące naruszenie art. 7 ust. 3 u.o.z. poprzez jego błędne zastosowanie, czego skutkiem było wydanie orzeczenia o czasowym odebraniu skarżącej 33 zwierząt (w tym 27 psów), gdy na dzień dokonania odbioru ww. zwierząt, nie istniało zagrożenie ich życia lub zdrowia; 2. rażące naruszenie art. 7 ust. 1c u.o.z. poprzez błędne zastosowanie ww. przepisu, polegające na tym, iż organ uznał, że w sprawie przedstawiciele Straży Miejskiej (tj. podmiotu, który dokonał interwencyjnego odbioru zwierząt) mieli możliwość przekazania zabranych skarżącemu psów do tzw. domów tymczasowych, gdy w sprawie nie zaistniały żadne okoliczności uniemożliwiające przekazanie psów do schroniska dla zwierząt - do czego podmiot dokonujący zaboru psów był zobowiązany na podstawie art. 7 ust. 1 u.o.z.; 3. rażące naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez wydanie decyzji merytorycznej w sprawie, gdy organ zignorował pismo strony z dnia 1 września 2025 roku, które zostało wniesione w wyznaczonym terminie, a nadto gdy organ nie przeprowadził w sprawie ani żadnych przesłuchań, ani też nie powołał biegłego weterynarza i zastąpił ww. dowody notatkami urzędowymi Straży Miejskiej i przybranych przez nią do pomocy w czasie interwencji weterynarzy; 4. naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie jednostronnego postępowania dowodowego i oparcie rozstrzygnięcia jedynie na dowodach i stanowisku przedstawionym przez Straż Miejską z pominięciem wniosków dowodowych i materiału dowodowego przedłożonego przez skarżącą (m. in. wszelkich wniosków składanych w pismach pełnomocnika), a nadto, wydanie decyzji zgodnej z wnioskiem Straży Miejskiej, gdy w sprawie nie przedstawiono skarżącej żadnych zarzutów karnych, ani też nie przeprowadzono obiektywnych i niezależnych badań weterynaryjnych psów; 5. naruszenie art. 9 k.p.a. oraz art. 10 k.p.a. poprzez brak informowania właścicieli psów o miejscu przetrzymywania psów, nadto, o stanie zdrowia psów; 6. naruszenie art. 11,12 oraz 13 k.p.a. poprzez ich błędne niezastosowanie, czego skutkiem był brak wyjaśnienia właścicielom zabranych psów powodów, dla których psy zostały przetransportowane do domów tymczasowych, a nie do schroniska; 7. naruszenie art. 75 k.p.a. oraz 80 k.p.a. poprzez dowolną i jednostronną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dokumentacji wytworzonej i przedłożonej przez Straż Miejską, której nie można było obiektywnie zweryfikować z uwagi na fakt ukrycia psów przez współpracujące ze Strażą Miejska Fundacje; 8. naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez błędne ustalenie zakresu stron postępowania, w szczególności uznania, że skarżąca nie wykazała innych właścicieli zabranych zwierząt, gdy nie przesłuchano skarżącej, ani też nie umożliwiono przesłuchania w sprawie innych właścicieli psów - co więcej, organ umorzył postępowanie wobec innych właścicieli psów, gdy decyzje te nie są jeszcze ostateczne (decyzje o umorzeniu) na moment składania niniejszego odwołania; 9. naruszenie art. 84 k.p.a. poprzez brak powołania biegłego w sprawie i zastąpienie tego dowodu przedłożoną przez Straż Miejską notatką lekarzy weterynarii, która nie tylko razi swą jednostronnością, ale nie została nawet sporządzona przez biegłego lub w ramach procedur Inspektoratu Weterynaryjnego, gdy skarżący nie miał możliwości uczestniczenia przy badaniach i oględzinach zabranych psów - w sprawie niewiadomym jest jakim charakterze występowała dwójka weterynarzy (świadków, biegłych, osób przybranych przez Straż Miejską, czy też Policję); 10. rażące naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek rozstrzygnięcia wniosków dowodowych zgłaszanych przez pełnomocnika skarżącej (zawiadomienie o możliwości wypowiedzenia się o sprawie doręczono w dniu 25 sierpnia 2025 roku, a w dniu 1 września pełnomocnik skierował do Urzędu pismo z wnioskami dowodowymi); Wniesiono o: 1. zmianę zaskarżonej decyzji poprzez odmowę odebrania zwierząt objętych decyzją; 2. uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do dalszego prowadzenia, 3. w przypadku uchylenia decyzji, nakazanie wydania rozstrzygnięcia także w zakresie dot. stron postępowania oraz zobowiązanie organu I instancji do ustalenia miejsca przetrzymywania wszystkich psów oraz przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego weterynarza, 4. uchylenie skarżonej decyzji celem zawieszenia postępowania do czasu wszczęcia postępowania karnego wobec skarżącej (na dzień wydania decyzji administracyjnej takiego postępowania nie ma, czego nie ustalono w toku postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu odwołania zarzucono, że w sprawie nie przeprowadzono podstawowych czynności dowodowych i nie ustalono poprawnie stron postępowania. Część psów na dzień interwencji miała już nowych właścicieli lub były to psy, którymi skarżąca się jedynie opiekowała. Mając na uwadze, że postępowanie dotyczy czasowego odbioru zwierząt, ich właściciele zgodnie z art. 28 k.p.a. mają interes prawny we wszelkich sprawach dot. ich zwierząt. Wyjaśniono, że w toku interwencji skarżąca dobrowolnie przekazała część psów obecnym na interwencji przedstawicielom fundacji, zrzekając się do nich praw. Psy te jednak były psami należącymi wcześniej do A. A. (byłego konkubenta skarżącej). Skarżąca przenosiła swoją hodowlę do [...], gdzie miała dalej zamiar ja prowadzić. Z uwagi na konflikt z byłym partnerem oraz stan przekazanych przez niego psów, który był następstwem jego zaniedbań, Straż Miejska podjęła interwencję i odebrała uczestniczce psy niebędące jej własnością, jak te wskazane w piśmie pełnomocnika z dnia 29 marca 2025 roku. W sprawie nie przeprowadzono podstawowych dowodów, w związku z czym nie można uznać, iż doszło do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. W sprawie nie ma żadnej dokumentacji weterynaryjnej, opinii weterynaryjnej biegłego, ani protokołów przesłuchania świadków. Nie można wydać decyzji na podatnie art. 7 ust. 3 jedynie w oparciu o zdjęcia oraz notatkę Straży Miejskiej. W sprawie pominięto szereg wniosków skarżącej i nawet nie uzasadniono, dlaczego je oddalono. Chodzi w szczególności o: 1. przeprowadzenie w sprawie rozprawy administracyjnej; 2. przesłuchanie w charakterze świadków wszystkich właścicieli psów oraz J. P.; 3. ustalenie miejsca pobytu psów oraz wskazania, kto jest opowiedziany za bieżącą pieczę nad psami (do dnia dzisiejszego nie uzyskałem takiej pisemnej informacji); 4. uzyskanie dokumentacji weterynaryjnej dot. psów; 5. przesłuchanie przy obecności stron funkcjonariuszy Straży Miejskiej odpowiedzialnych za interwencję (skarżąca kwestionuje fakty, które zostały wskazane z przedłożonych do spraw notatkach); 6. uzyskania opinii niezależnego biegłego weterynarza. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 21.10.2025 r. nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzje w mocy. W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy opisał przebieg postępowania, a następnie wyjaśnił, że kwestię czasowego odebrania zwierząt reguluje art. 7 u.o.z. W przepisie tym uregulowane zostały 2 tryby postępowania właściwego organu prowadzące do wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierząt. Mianowicie, art. 7 ust. 1 u.o.z. przewiduje, że zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 u.o.z. może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane jednemu z podmiotów wymienionych w pkt 1-3 tego przepisu. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu decyzja, o której mowa w ust. 1 podlega natychmiastowemu wykonaniu. W świetle ustawy o ochronie zwierząt, możliwość niezwłocznego, czasowego odebrania zwierzęcia uzależniona jest po pierwsze: od ustalenia, że miało miejsce znęcanie się nad nim, w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.o.z., po drugie: wyłącznie w sytuacji gdy jest to przypadek niecierpiący zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu (art. 7 ust. 3 u.o.z.). Z treści art. 6 ust. 1a i ust. 2 u.o.z. wynika, że znęcanie się nad zwierzętami jest zabronione (ust. 1), zaś przez znęcanie się nad zwierzętami nakazuje rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, a w szczególności utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego niechlujstwa oraz utrzymywanie zwierzęcia bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku (art. 6 ust. 2 pkt 10 i 19 u.o.z.). Przepis art. 4 u.o.z. zawiera również szereg definicji legalnych takich pojęć jak: "humanitarne traktowanie zwierząt" - przez które rozumie się traktowanie uwzględniające potrzeby zwierzęcia i zapewniające mu opiekę i ochronę (pkt 2); "właściwe warunki bytowania" - oznaczające zapewnienie zwierzęciu możliwości egzystencji, zgodnie z potrzebami danego gatunku, rasy, płci i wieku (pkt 15). Przypomniano, że intencją ustawodawcy było stworzenie w art. 7 ust. 3 u.o.z., narzędzia umożliwiającego pilne działanie w momencie stwierdzenia, iż dalsze przebywanie zwierzęcia u właściciela zagraża jego życiu lub zdrowiu. Jednocześnie poprzez powiązanie ust. 3 z ust. 1 art. 7 u.o.z. i konieczność wszechstronnego wyjaśnienia zaistniałych okoliczności, nie zaś tylko ograniczenia się do akceptacji podjętych czynności, ustawodawca stworzył narzędzie zabezpieczające właścicieli przed pochopnym działaniem ze strony uprawnionych organizacji dbających o dobro zwierząt. Celem ustawy jest bowiem ochrona zwierząt, która polega m.in. na czasowym ich odebraniu właścicielowi w sytuacji rażących zaniedbań, kiedy to nadrzędną potrzebą jest szybkość i sprawność działania, co oczywiście nie zwalnia organu od zbadania czy wymienione wyżej przesłanki wystąpiły (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 841/11; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 31/13; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 1242/13, dostępne w centralne Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Należy bowiem mieć świadomość, że zwierzę jest istotą żyjąca, zdolną do odczuwania cierpienia, a człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę, co wynika także z art. 1 ust. 1 u.o.z.. Każde zwierzę wymaga humanitarnego traktowania (art. 5 ustawy), przez co należy rozumieć traktowanie uwzględniające potrzeby zwierzęcia i zapewnienie mu opieki i ochrony, w myśl art. 4 pkt 1 u.o.z. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1743/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 2 sierpnia 2007 r., sygn. akt II SA/Go 202/07, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych). Obowiązkiem organu orzekającego jest przeprowadzenie rzetelnego postępowania wyjaśniającego, którego celem winno było być ustalenie, czy przesłanki wspomniane zostały spełnione. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że postępowanie prowadzone przez organ I instancji było zgodne z dyspozycją art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Przepis art. 6 ust. 2 pkt 10 u.o.z. zabrania znęcania się nad zwierzętami w rozumieniu zadawania albo świadomego dopuszczania do zadawania bólu lub cierpień, w szczególności przez utrzymywanie ich w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji. Użyte w definicji tego przepisu sformułowanie pozwala na przyjęcie, iż chodzi o świadome zachowanie osoby, która zdaje sobie sprawę z następstw swojego zachowania. Niewłaściwe warunki bytowania natomiast, to nie tylko wskazane w tym przepisie przykłady, ale także brak zapewnienia zwierzętom właściwego schronienia przed chłodem, upałem, deszczem, śniegiem, przetrzymywanie ich na terenie, na którym narażone są na uszkodzenia ciała. Na ustalenie tych okoliczności powinna mieć wpływ świadomość, że zwierzę jest istotą żyjącą, zdolną do odczuwania cierpienia, a człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę, co zostało uregulowane w art. 1 ust. 1 u.o.z. Powinna mieć też wpływ potrzeba humanitarnego traktowania zwierząt, przez którą rozumie się traktowanie uwzględniające potrzeby zwierzęcia i zapewniające mu opiekę i ochronę w myśl art. 4 pkt 2 u.o.z. Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy, wskazano, że jak wynika z akt sprawy na posesji oraz w mieszkaniu w którym były trzymane przedmiotowe zwierzęta panował duży bałagan. Zwierzęta przebywające na posesji nie miały odpowiednich warunków bytowych - dostępu do świeżej wody, pożywienia, były przetrzymywane w klatkach, które uniemożliwiały im zajęcie swobodnej postawy ciała. Kojce były nie sprzątane przez dłuższy czas, wypełnione zaschłymi odchodami zwierząt. Odebrane zwierzęta zgodnie z notatkami służbowymi Straży Miejskiej, których nie ma powodu kwestionować, były ogólnie wynędzniałe. Ich fatalny stan potwierdzony jest również w kartach informacyjnych z badania przez lekarza weterynarii. Nawiązując do treści odwołania wskazano, że: 1. Organ I instancji przeprowadził postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia czy odebrane zwierzęta należały do innych osób. Skutkiem przeprowadzonego postępowania było stwierdzenie, że zwierzęta miały tylko jednego właściciela, zatem zarzut o błędnym ustaleniu zakresu stron postępowania jest całkowicie chybiony. 2. Zgodnie z wyrokiem NSA z dn. 21.06.2022 r. sygn. akt I OSK 52/21, odebrane zwierzę powinno być przekazane podmiotowi, który daje gwarancję właściwej nad nim opieki. Choć najczęściej jest to schronisko, to nie jest wykluczone, że stan zdrowia zwierzęcego pacjenta będzie wymagał znalezienia przez organy administracyjne specjalistycznej placówki, zatem również zarzut, że odebrane zwierzęta nie trafiły do schroniska dla zwierząt jest chybiony. 3. Organ I instancji, w ocenie Kolegium w sposób całkowicie wystarczający wyjaśnił w decyzji motywy jej podjęcia. 4. Wbrew twierdzeniom skarżącej nie nastąpiło naruszenie art. 84 k.p.a., gdyż, zdaniem Kolegium, nie wystąpiły przesłanki do ustalenia "wiadomości specjalnych". 5. Skarżąca w sposób bezpośredni nie zanegowała fatalnych warunków w jakich przebywały odebrane zwierzęta, a jedynie wskazała przepisy k.p.a., które zdaniem Kolegium nie odnoszą się wcale lub prawie wcale do przedmiotowej sytuacji. Mając powyższe na uwadze Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż w niniejszej sprawie zasadne było wydanie przez Burmistrza [...] decyzji o czasowym odebraniu zwierząt, będących własnością skarżącej, gdyż zaistniały okoliczności opisane w treści art. 6 ust. 2 pkt 10 i 19 u.o.z. Sposób prowadzania hodowli psów przez skarżącą ewidentnie nie zapewniał jakiegokolwiek ich dobrostanu i słusznie został decyzją organu I instancji przerwany. Skargę na powyższa decyzje w ustawowym terminie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J. P. zarzucając rażące naruszenie : I. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez całkowite zignorowanie końcowego wypowiedzenia się skarżącej co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie uczynionego pismem z dnia 1 września 2025 r. i stwierdzenie w skarżonych decyzjach, że skarżąca mimo zawiadomienia jej pismem z dnia 20 sierpnia 2025 r. o możliwości końcowego wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań rzekomo nie skorzystała z tego uprawnienia. II. Rażące naruszenie art. 84 § 1 k.p.a. poprzez zastąpienie dowodu z opinii biegłego dowodem z notatek świadków J. H. oraz P. J.. III. Rażące naruszenie art. 28 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia wszystkich stron postępowania przez organ I i II instancji. - czego skutkiem było pozbawienie skarżącej prawa do czynnego udziału w postępowaniu oraz błędne ustalenie, że skarżąca znęcała się nad zwierzętami w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.o.z. IV. Naruszenie art. 7 ust. 3 u.o.z. poprzez jego błędne zastosowanie i wydanie decyzji o czasowym odebraniu zwierząt, kiedy to w sprawie nie zachodzi wypadek nieciepiący zwłoki, a dalsze pozostawienie zwierząt u skarżącej nie zagrażało w żaden sposób ich życiu lub zdrowiu. V. Naruszenie art. 6 ust. 2 u.o.z., poprzez ustalenie, że w sprawie doszło do znęcania się nad zwierzętami, gdy skarżąca nie została skazana za popełnienie tego. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza [...] z dnia 11 września 2025 r., sygn. akt [...] W uzasadnieniu skargi skarżąca zarzuciła, że została pozbawiona prawa do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. Skarżąca została pouczona pismem z dnia 20 sierpnia 2025 r., które zostało doręczone skarżącej w dniu 25 sierpnia 2025 r., o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w ciągu 7 dni od daty doręczenia pisma. Skarżąca z tego prawa skorzystała i w dniu 1 września 2025 r. wypowiedziała się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. W piśmie tym skarżąca zakwestionowała zeznania świadków oraz podkreśliła konieczność przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu weterynarii celem ustalenia dobrostanu czasowo odebranych zwierząt. Fakt, że skarżąca wypowiedziała się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego został przez organ I instancji całkowicie zlekceważony. Organ I instancji wbrew faktom stwierdził, że skarżąca nie skorzystała z prawa do wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. W odwołaniu od zaskarżonej decyzji skarżąca wyraźnie podniosła to uchybienie wskazując, że wypowiedziała się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a organ I instancji nie rozstrzygnął zgłaszanych przez nią wniosków. Organ II instancji, mimo jednoznacznego wskazania, w jaki sposób skarżąca wypowiedziała się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego również bezpodstawnie stwierdził, że skarżąca nie skorzystała z prawa do wypowiedzenia się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Powyższe oznacza, że zarówno organy obu instancji nie rozpatrzyły całego zgromadzonego materiału dowodowego i całkowicie zlekceważyły uprawnienie skarżącej do czynnego udziału w postępowaniu i do wypowiedzenia się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Organ obu instancji zignorowałt fakt, że skarżąca skorzystała ze swojego uprawnienia w postaci prawa do wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego, które jest jednym z podstawowych praw strony. Skarżąca w piśmie z dnia 1 września 2025 r., w którym wypowiedziała się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego, wskazała, iż w sprawie nie przeprowadzono dowodu z opinii biegłego. Podkreślono, iż organ I i II instancji dokonały oceny dobrostanu zwierząt w oparciu o fotografie, z których nie wynika, iż skarżąca ma znęcać się nad zwierzętami. O zaniedbaniu zwierząt mają świadczyć także notatki funkcjonariuszy J. H. oraz P. J., którzy brali udział w odebraniu zwierząt od skarżącej. Wprawdzie osoby te są weterynarzami, jednakże nie mają oni statusu biegłych w postępowaniu. Rażącym naruszeniem przepisów k.p.a. jest zastępowanie dowodu z opinii biegłego i dowodu z zeznań świadków notatkami funkcjonariuszy. W sprawie było konieczne zasięgnięcie opinii biegłego, celem ustalenia czy stan zwierząt faktycznie był zły. Organ II instancji zaprzecza swoim twierdzeniom, że w sprawie nie było potrzeby zasięgać wiadomości specjalnych. Organ ten ustalił błędnie stan zwierząt w oparciu o kartę informacyjną z badania przeprowadzonego przez lekarza weterynarii, tj. osoby posiadającej wiadomości specjalne. Postępowanie to rażąco narusza art. 84 § 1 k.p.a., szczególnie że skarżąca kwestionowała wiarygodność tego dowodu w piśmie z dnia 1 września 2025 r. Podkreślono, że notatkom J. H. i P. J. nie można dawać takiej samej wartości dowodowej, co opinii biegłego, szczególnie, że biegły zgodnie z art. 84 § 2 k.p.a. podlega wyłączeniu na zasadach określonych w art. 24 k.p.a. Dlatego też J. H. i P. J. podlegaliby jako biegli wyłączeniu zgodnie z art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem są w sprawie świadkami. Dlatego też w sprawie konieczne było zasięgnięcie opinii biegłego celem ustalenia, czy zwierzęta, którymi opiekowała się skarżąca faktycznie były zaniedbane. Skarżąca zaprzecza, że zwierzęta znajdujące się pod jej opieką były zaniedbane, a tym bardziej narażone na utratę życia lub zdrowia. Przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego jest konieczne celem zróżnicowania stanu, w jakim znajdowało się dane zwierzę. Podkreślono, że skarżącej odebrano psy, które miały być przez skarżącą zaniedbywane, a także inne zwierzęta, np. króliki, których stan nie budził niczyich uwag. Przyjęty sposób działania służb, w którym zabiera się wszystkie zwierzęta, i to nawet zdrowe jest nie do zaakceptowania. Nie może być bowiem tak, że zabiera się w trybie art. z art. 7 ust. 3 u.o.z. 3 króliki (razem z klatką) z uwagi na stan i warunki bytowania psów. Stan i warunki jednego zwierzęcia nie stanowią podstawy do zabrania innego zwierzęcia znajdującego się na tej samej nieruchomości, w szczególności, gdy z uwagi na różnice gatunkowe, drugie zwierzę przebywa w zupełnie innym środowisku. Podkreślono, że nie wszystkie zwierzęta znajdujące się pod opieką skarżącej należały do niej. Tym samym organy obu instancji miały obowiązek ustalić właścicieli tych zwierząt, żeby umożliwić im udział w postępowaniu. Zaniechanie to może stanowić podstawę do wznowienia postępowania w przyszłości Organy obu instancji nie uczyniły nic, aby ustalić właścicieli wszystkich zwierząt. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie z przyczyn procesowych. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 4292) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonych decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. ustawy ochronie zwierząt (j.t. Dz.U. z 2023 r. poz. 1580, dalej jako u.o.z.). Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena prawidłowości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 21.10.2025 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza [...] z 11.09.2025 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 7 ust. 3 w związku z art. 7 ust. 1 u.o.z. i odbierającą w trybie interwencyjnym czasowo J. A. P. zwierzęta wymienione w załączniku nr 1. Sąd kontrolując w świetle zakreślonych wyżej kryteriów legalność opisanych wyżej decyzji stwierdził, że zostały one wydane z naruszeniem przepisów obowiązującego prawa procesowego w stopniu istotnie rzutującym na wynik sprawy. Zgodnie z art. 7 ust. 1 u.o.z. zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane: pkt 1 - schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub pkt 2 - gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub pkt 3 - ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych. Jak stanowi art. 7 ust. 3 u.o.z. w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. W rozumieniu art. 6 ust. 1a u.o.z., zabrania się znęcania nad zwierzętami. Przez znęcanie się nad zwierzętami zgodnie z art. 6 ust. 2 u.o.z. należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, a w szczególności: utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji (pkt 10); wystawianie zwierzęcia domowego lub gospodarskiego na działanie warunków atmosferycznych, które zagrażają jego zdrowiu lub życiu (pkt 17); utrzymywanie zwierzęcia bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku (pkt 19). Pod pojęciem "humanitarnego traktowania zwierzęcia" ustawodawca rozumie traktowanie uwzględniające potrzeby zwierzęcia i zapewniające mu opiekę i ochronę (art. 4 pkt 2 u.o.z.). Przez "pielęgnację" należy rozumieć wszystkie aspekty relacji pomiędzy człowiekiem a zwierzęciem, w szczególności uruchamiane przez człowieka zasoby materialne i niematerialne, aby uzyskać i utrzymać u zwierzęcia stan fizyczny i psychiczny, w którym najlepiej ono znosi warunki bytowania narzucone przez człowieka (art. 4 pkt 9 u.o.z.). Definicja legalna "rażącego zaniedbania" zamieszczona została przez ustawodawcę w art. 4 pkt 11 u.o.z., który rozumie pod tym pojęciem drastyczne odstępstwo od określonych w ustawie norm postępowania ze zwierzęciem, a w szczególności w zakresie utrzymywania zwierzęcia w stanie zagłodzenia, brudu, nieleczonej choroby, w niewłaściwym pomieszczeniu i nadmiernej ciasnocie. Z kolei, przez "właściwe warunki bytowania" należy rozumieć zapewnienie zwierzęciu możliwości egzystencji, zgodnie z potrzebami danego gatunku, rasy, płci i wieku (art. 4 pkt 15 u.o.z.). Z brzmienia przytoczonego wyżej art. 7 u.o.z. wynika, że sytuacja określona w art. 7 ust. 3 jest zasadniczo odmienna od tej, o której mowa w art. 7 ust. 1. Mianowicie, decyzja, o której mowa w ust. 1, podejmowana jest z urzędu z po uzyskaniu informacji od Policji, straży gminnej, lekarza weterynarii lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt (art. 7 ust. 1a u.o.z.). Przekazanie zwierzęcia, o którym mowa w ust. 1, następuje za zgodą podmiotu, któremu zwierzę ma być przekazane (art. 7 ust. 1b). Decyzja o czasowym odebraniu zwierzęcia ma zatem charakter decyzji sankcyjnej o charakterze zobowiązującym. Stanowi formę odpowiedzialności administracyjnej danego właściciela lub opiekuna zwierzęcia (vide: J. Stelmasiak. Administracyjnoprawne aspekty ochrony zwierząt [w:] M. Mozgawa (red.), Prawna ochrona zwierząt, Lublin 2002, s. 156; M. Górski, Odpowiedzialność administracyjnoprawna w ochronie środowiska: odpowiedzialność za szkody w środowisku i inne instrumenty odpowiedzialności administracyjnoprawnej, Warszawa 2008, s. 74; P. Janiak, Czasowe odebranie zwierząt w trybie administracyjnym - podstawowe zagadnienia. "Casus" 2019 r., nr 92, s. 45). Przepis art. 7 ust. 1 u.o.z. stanowi zatem podstawę do wydania przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) decyzji o czasowym odebraniu zwierzęcia właścicielowi lub opiekunowi, w razie stwierdzenia, że doszło do znęcania się nad zwierzęciem. Natomiast, decyzja wydana w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z. jest decyzją następczą, ponieważ stanowi szczególny rodzaj decyzji, która zostaje wydana, gdy zwierzę zostało już faktycznie odebrane. Organ zobligowany jest wówczas do oceny, czy w momencie odebrania zwierzęcia właścicielowi, wystąpiły ustawowe przesłanki tej czynności. Norma zawarta w art. 7 ust. 3 u.o.z. pozwala na wyodrębnienia dwóch etapów procedury odebrania zwierzęcia właścicielowi lub opiekunowi przez wskazane w art. 7 ust. 3 u.o.z. podmioty. W pierwszej kolejności podmiot ten odbiera zwierzę, jeśli stwierdzi zaistnienie szczególnych okoliczności, niecierpiących zwłoki. Po interwencyjnym odebraniu zwierzęcia dochodzi do wszczęcia postępowania administracyjnego, zmierzającego do wydania przez właściwego wójta (burmistrza, prezydenta miasta) decyzji administracyjnej. Celem tego postępowania jest zbadanie, czy w momencie odebrania zwierzęcia zachodziły przesłanki, które pozwalały na dokonanie tej czynności. Właściciel lub opiekun zwierzęcia ma prawo wykazywać, że przesłanki z art. 7 ust. 3 u.o.z. nie zaistniały. Analogicznie, organizacja społeczna, której uprawniony przedstawiciel dokonał czynności odebrania zwierzęcia ma prawo dowodzić, że zagrożenie dla życia lub zdrowia zwierzęcia istniało w chwili jego odebrania. Trudno wyobrazić sobie sytuację, w której za prawidłowe można uznać postępowanie dowodowe w postępowaniu toczącym się w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z., jeśli ustalenia organu opierałyby się tylko na wyjaśnieniach właściciela zwierzęcia, bądź też tylko na stanowisku organizacji społecznej. W art. 7 ust. 3 jest mowa o "zawiadomieniu", którego celem jest uzyskanie decyzji administracyjnej niejako "sankcjonującej" już dokonane odebranie zwierzęcia. Oczywiście wójt (burmistrz, prezydent miasta) nie musi wydać decyzji o odebraniu zwierzęcia przewidzianej w art. 7 ust. 1, ale w takiej sytuacji oznaczałoby to, że w jego ocenie, działanie polegające na odebraniu zwierzęcia przez podmiot wskazany w art. 7 ust. 3, było bezprawne i stanowiło ingerencję w cudzą własność (vide: uchwała 7 Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2020 r. sygn. akt II OPS 2/19 (opubl. ONSAiWSA 2020/4/42, Lex nr 2783895, OSP 2020/9/77, ZNSA 2020/3/129-133). Wyjaśnić również należy, że chociaż tryb interwencyjny opiera się na tych samych przesłankach co tryb zwykły odebrania zwierzęcia, to dodatkowym warunkiem skorzystania z niego jest stan niecierpiący zwłoki. Istotną różnicą jest również to, że odebranie zwierzęcia w trybie zwykłym ma charakter fakultatywny, a zatem upoważniony w ustawie organ ma możliwość wydania decyzji w tym przedmiocie, zaś w sytuacji, gdy spełnione są przesłanki interwencyjnego odebrania zwierzęcia, ustawa stanowi, że policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem jest ochrona zwierząt – odbiera zwierzę – jest to jego obowiązek (K. Kuszlewicz [w:] Ustawa o ochronie zwierząt. Komentarz, Warszawa 2021, Lex art. 7). Decyzja wydana na podstawie art. 7 ust. 3 u.o.z. niejako zatwierdza uprzednio dokonany odbiór zwierzęcia. W tym przypadku decyzja sankcjonuje działania podjęte przez właściwe służby. Organ administracji ocenia, czy rzeczywiście istniały przesłanki do natychmiastowego odbioru zwierzęcia. Zakres postępowania jest inny, węższy niż przy informacji, o której mowa w art. 7 ust. 1a u.o.z. Dla dokonania oceny, czy w dacie czasowego odebrania zwierzęcia istniały podstawy faktyczne i prawne uzasadniające wydanie decyzji w tym przedmiocie zasadnicze znaczenie mają stwierdzone warunki jego bytowania oraz jego stan fizyczny istniejący w momencie odebrania zwierzęcia (G. Manjura-Niśkiewicz, Ustawa o ochronie zwierząt. Komentarz art. 7, wyd. 1, 2022 oraz powołane tam orzecznictwo). Ustawowe standardy dotyczące działania organów administracji publicznej w formie decyzji administracyjnej unormowane zostały w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.; dalej w skrócie "k.p.a."). W świetle art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 107 § 1 pkt 4 i 6 k.p.a. decyzja ma zawierać powołanie podstawy prawnej oraz uzasadnienie faktyczne i prawne. Decyzja wydana na podstawie art. 7 ust. 1 u.o.z. jest decyzją uznaniową. Nie oznacza to jednak dowolności, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z art. 7 k.p.a., wszechstronnego rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz jego oceny (art. 80 k.p.a.), co powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Z powyższego wynika więc, że warunkiem prawidłowego zastosowania przez organ art. 7 ust. 3 u.o.z. jest przeprowadzenie wszechstronnego postępowania wyjaśniającego, mającego oparcie w kompletnym i rzetelnie ocenionym materiale dowodowym, pozwalającego na udzielenie miarodajnej odpowiedzi na pytanie, czy w dacie odebrania zwierzęcia okoliczności sprawy wskazują na występowanie zabronionego przez prawo znęcania się nad zwierzęciem przez jego właściciela lub opiekuna, a nadto czy zachodzi przypadek niecierpiący zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu. W toku postępowania administracyjnego, poprzedzającego wydanie decyzji w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z., organy administracji publicznej zobligowane są przede wszystkim działać na podstawie przepisów prawa, stać na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 6 k.p.a. - zasada praworządności i art. 7 k.p.a. - zasada prawdy obiektywnej; zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli). Zgodnie z zasadą zaufania do władzy publicznej, o której stanowi art. 8 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej zobowiązane są prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Organy administracji publicznej zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Jako dowód winny dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 k.p.a.). Zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organy powinny ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Zasada swobodnej oceny dowodów jest podstawową zasadą postępowania dowodowego. Rozważana zasada nie oznacza jednak, że organ jest uprawniony do oceny dowodów według swego widzimisię, swoją ocenę w tej mierze obowiązany jest oprzeć na przekonujących podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu (jeśli ustawa nie zwalnia go z tego obowiązku) (Iserzon, Komentarz, s. 155). W nauce podkreśla się, że swobodna ocena dowodów aby nie przekształciła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem reguł tej oceny (Iserzon, Komentarz, s. 153-154; W. Siedlecki, Uchybienia procesowe, s. 100; Z. Świda - Łagiewska, Zasada swobodnej oceny dowodów, s. 114 i n.). Po pierwsze, należy opierać się na materiale dowodowym zebranym przez organ w toku postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach prawa (np. pomoc prawna). Po drugie, ocena powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego. Po trzecie, organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, z zastrzeżeniem ograniczeń dotyczących dokumentów urzędowych, które mają na podstawie art. 76 § 1 k.p.a. szczególną moc dowodową. Organ powinien zatem dokonać oceny poszczególnych dowodów, obowiązany jest rozpatrzeć nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale wszystkie dowody we wzajemnej łączności, ustosunkowując się do istotnych różnic. Organ administracji publicznej może określonym dowodom odmówić wiary, ale dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej oceny. Przepisy k.p.a. nie regulują podstaw, na których organ ma oprzeć ocenę dowodów. W nauce wskazuje się, że organ w tej ocenie powinien kierować się wiedzą, oraz zasadami życiowego doświadczenia. Po czwarte - rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych, powinno być zgodne z prawidłami logiki (Iserzon, Komentarz, s. 156; W. Siedlecki, Uchybienia procesowe, s. 101-102; Z. Świda-Łagiewska, Zasada swobodnej oceny dowodów, s. 206 i n.). Naruszenie wymienionych wyżej reguł, a także norm procesowych odnoszących się do środków dowodowych, stanowi przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.) (vide: wyrok Sądu Najwyższego 23 listopada 1994 r. sygn. akt III ARN 55/94, opubl. OSNP 1995/7/83). O przekroczeniu granic prawa do oceny dowodów można mówić wtedy, gdy organ administracji pozostawia poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę i pomija istotne dla sprawy materiały dowodowe lub dokonuje ich oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego (vide: wyrok NSA z 14 stycznia 1994 r., III SA 491/93, LEX nr 1688101). Wyniki poczynionych przez organy w toku postępowania ustaleń winny zostać przedstawione w uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organy uznały za udowodnione, dowodów, na których się oparły, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej, a także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W rozpatrywanej sprawie okolicznością niesporną pomiędzy stronami postępowania pozostaje interwencyjne odebranie przez Komendanta Straży Miejskiej w [...] w dniu 21 marca 2025 r. zwierząt z posesji położonej w miejscowości [...] gmina [...], której właścicielką jest skarżąca. W uzasadnieniu skargi skarżąca zarzuciła, że została pozbawiona prawa do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. Skarżąca została pouczona pismem z dnia 20 sierpnia 2025 r., które zostało jej doręczone w dniu 25 sierpnia 2025 r., o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w ciągu 7 dni od daty doręczenia pisma. Skarżąca z tego prawa skorzystała i pismem z dnia 1 września 2025 r. wypowiedziała się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. W piśmie tym skarżąca wniosła o : przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, przesłuchanie wskazanych świadków, ustalenie miejsca pobytu zwierząt i osób odpowiedzialnych za opiekę nad nimi, uzyskanie dokumentacji weterynaryjnej, przesłuchanie funkcjonariuszy Straży Miejskiej, przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu weterynarii. W razie nieprzeprowadzenia w/w dowodów wniosła o wydanie decyzji odmawiającej czasowego odebrania zwierząt. Fakt, że skarżąca wypowiedziała się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego został przez organ I instancji całkowicie zlekceważony. Organ ten wbrew faktom stwierdził, że skarżąca nie skorzystała z prawa do wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego i nie rozpoznał wniosków dowodowych zawartych w jej piśmie z 01 września 2025 r. W odwołaniu od zaskarżonej decyzji skarżąca wyraźnie podniosła, to uchybienie wskazując, że wypowiedziała się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a organ I instancji nie rozstrzygnął zgłaszanych przez nią wniosków. Organ II instancji, mimo jednoznacznego zarzutu w tym zakresie również bezpodstawnie stwierdził, że skarżąca nie skorzystała z prawa do wypowiedzenia się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Powyższe, oznacza, że zarówno organy obu instancji nie rozpatrzyły całego zgromadzonego materiału dowodowego i zlekceważyły uprawnienie skarżącej do czynnego udziału w postępowaniu i do wypowiedzenia się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Organy I i II instancji nie rozpoznały wniosków dowodowych skarżącej zawartych w jej piśmie z 01 września 2025 r. Tym samym organy obu instancji naruszyły normę art.10 § 1 k.p.a. stanowiącego, że organy administracji publicznej zobowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Kompetencja sądu administracyjnego określona jako ocena legalności nie dopuszcza usuwania uchybień postępowania administracyjnego i wad decyzji administracyjnej, które stanowiłyby o załatwieniu sprawy za organ administracji publicznej. Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego nie jest, i nie może być, wyręczanie organów administracji publicznej w załatwianiu spraw administracyjnych (R. Hauser, J. Drachal, E. Mzyk "Dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne - omówienie podstawowych zasad i instytucji procesowych" Warszawa - Zielona Góra 2003, str. 22). Z tego też względu Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie był władny ocenić zasadności wniosków dowodowych skarżącej zawartych w jej piśmie z dnia 1 września 2025 r. przed dokonaniem ich oceny przez organy administracji. Dla skuteczności zarzutu pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. To do strony stawiającej zarzut należy więc wykazanie istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy strona powinna wykazać, że niezawiadomienie jej przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło jej dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej. Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. ocenić należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2024 r., III OSK 2619/22, Legalis). Jak wynika z akt administracyjnych skarżąca przedstawiła swoje stanowisko w piśmie złożonym w terminie wynikającym z art. 10 k.p.a., w którym wniosła o przeprowadzenie szeregu dowodów. Żaden z organów tych wniosków nie tylko nie rozpoznał, lecz także w ogóle ich nie dostrzegł. Tym samym uniemożliwiono skarżącej dokonanie w tym postępowaniu konkretnych czynności procesowych względnie nie oddalono jej wniosków dowodowych do których organ I i II instancji w ogóle się nie odniósł, a tym samym nie ocenił ich wpływu na wynik sprawy. W konsekwencji w realiach kontrolowanej sprawy decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a niewątpliwie prawo do zgłoszenia żądań ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Powyższa konkluzja uzasadniała rozważenie zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a., względnie rozpoznanie wniosków dowodowych skarżącej w trybie art.136 k.p.a. W rezultacie z przyczyn procesowych konieczne stało się uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., co uzasadniało wzruszenie zaskarżonego aktu na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. Wobec stwierdzonych uchybień natury procesowej w stopniu istotnie rzutującym na wynik sprawy Sąd uznał, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego wydane zostało co najmniej przedwcześnie, co obligowało do jego usunięcia z obrotu prawnego. Prowadząc ponownie postępowanie wyjaśniające organ odwoławczy rozpozna wnioski dowodowe zawarte w piśmie skarżącej z 01 września 2025 r. W razie ich uwzględnienia uzupełni materiał dowodowy sprawy w trybie art.136 k.p.a. albo rozważy uchylenie decyzji organu I instancji. W razie ich nieuwzględnienia wyjaśni motywy oddalenia wniosków dowodowych. Następnie ustali prawidłowy stan faktyczny sprawy i wyda rozstrzygnięcie odpowiadające przepisom obowiązującego prawa, czemu da wyraz w uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania należnych skarżącej od organu Sąd rozstrzygnął w punkcie 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1964). Zasądzona kwota 697 zł odpowiada równowartości wpisu od skargi - 200 zł oraz wynagrodzenia adwokata - 480 zł, a także opłaty od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.