III SA/Po 160/18

Dnia 14 czerwca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2018 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi X na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok [...] utrzymać w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 22 maja 2018 r.

Skarżący X, reprezentowany przez brata, wystąpił z żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika w osobie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 22 maja 2018 r. starszy referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W sprzeciwie od tego postanowienia skarżący podniósł, że przyczyną odmowy przyznania prawa pomocy nie powinno być niewykonanie wezwania w zakresie przedłożenia dodatkowej dokumentacji dotyczącej sytuacji osobistej czy majątkowej skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy wskazano, że skarżący jest kawalerem, zamieszkuje u matki i utrzymuje się z zasiłku chorobowego KRUS w kwocie [...] zł miesięcznie. Skarżący posiada gospodarstwo rolne, które obejmuje: [...] Wnioskodawca wskazał, że koszty dzierżawy gruntów rolnych za [...]rok to wydatek [...]zł. Do wniosku załączono: wezwanie do zapłaty czynszu dzierżawnego ([...] zł), wezwanie do uregulowania podatku rolnego ([...]zł wraz z kosztami upomnienia), decyzję o przyznaniu pomocy finansowej producentowi rolnemu w związku ze szkodami w uprawach rolnych w [...] roku na kwotę[...] zł Złożone oświadczenie majątkowe jest niepełne i budzi wątpliwości. Z informacji znanych Sądowi z urzędu (postanowienia referendarza sądowego WSA w Poznaniu z dnia 09 marca 2018 roku o sygn. akt 946-947/17) wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką, ojcem oraz bratem. Ich wspólne przychody z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego w [...] roku wyniosły łącznie [...] zł, ale jednocześnie ponieśli oni wydatki w łącznej wysokości [...] zł. Ostatecznie deklarują stratę w wysokości [...] zł. Wnioskodawca oraz osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym posiadają żywy inwentarz [...]Osoby pozostające z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym posiadają majątek o znacznej wartości (nieruchomości). Pismem z dnia 20 kwietnia 2018 roku, doręczonym stronie w dniu [...] roku, wnioskodawca został zobowiązany do uzupełnienia oświadczenia majątkowego pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o dotychczas zgromadzony materiał dowodowy. Wnioskodawca nie wykonał wezwania. Nie przedłożył wymaganych dokumentów również na etapie wnoszonego sprzeciwu. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017, poz. 1369 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe oznacza, że strona ubiegająca się o tzw. prawo ubogich powinna wykazać, że pomimo ograniczenia wydatków do granic zabezpieczenia kosztów koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny nie jest w stanie wygospodarować środków na koszty sądowe. Dopiero wykazanie takich okoliczności uzasadnia stanowisko, że koszty sądowe ograniczają realizację konstytucyjnego prawa do sądu. Skoro strona uchyla się od przedstawienia dokumentacji wskazanej w wezwaniu sądowym, to powinna liczyć się z tym, że Sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania jej prawa pomocy. Brak współpracy ze strony wnioskodawcy skutkuje uznaniem, iż nie wykazał on zaistnienia przesłanek koniecznych dla przyznania mu prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czy też ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Ustalenie rzeczywistych zdolności płatniczych wnioskodawcy jest niemożliwe, gdy oświadczenie majątkowe jest niepełne. Podstawą orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy może być jedynie pełne i rzetelne oświadczenie majątkowe. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 i 2, art. 255 oraz art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.