III SA/Po 1528/21

Dnia 19 maja 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr.) Sędzia WSA Mirella Ławniczak Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2022 roku przy udziale sprawy ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] września 2021r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności dobrostanowej na rok 2020 oddala skargę

UZASADNIENIE. Dyrektor WOR ARiMR w P. decyzją z dnia 15 września 2021 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR w G. z dnia 14 kwietnia 2021 r. o - odmowie przyznania skarżącemu płatności dobrostanowej o której ubiegano się we wniosku o przyznanie płatności na rok 2020 w ramach – wariant 2.2 Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo – zwiększona powierzchnia w budynkach - odmowie przyznania kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia planu poprawy dobrostanu zwierząt. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 15 czerwca 2020 r. skarżący wniósł o przyznanie płatności w ramach wariantu - wariant 2.2 Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo – zwiększona powierzchnia w budynkach. Wniesiono ponadto o przyznanie środków transakcyjnych w ramach tego wariantu. W dniu 9 lipca 2020 r. złożono zmianę do wniosku wraz z planem poprawy dobrostanu zwierząt – zgodnie z nim w gospodarstwie rolnym może przebywać maksymalnie 193 sztuki krów. Podczas weryfikacji ustalono, że przekroczono maksymalną liczbę krów mlecznych o nie więcej niż 5 % i przekroczenie to trwało dłużej niż 10 % wymaganego okresu. Z tego względu organ I instancji odmówił przyznania prawa pomocy. W odwołaniu strona podniosła, że nie doszło do przekroczenia ilości krów w przedmiotowym gospodarstwie. Organ II instancji wskazał, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt. 2 b rozporządzenia MRiRW z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Dobrostanu zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 pomoc jest przyznawana rolnikowi jeżeli posiada on na dzień złożenia wniosku o przyznanie płatności co najmniej jedną oznakowaną zgodnie z przepisami o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt oraz zarejestrowaną w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt – krowę – w przypadku pakietu o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 2. Zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia krowa mleczna oznacza samicę bydła domowego typu użytkowego mlecznego lub typu użytkowego kombinowanego o mlecznym kierunku jej użytkowania, której wiek nie przekracza 24 miesiące. Zgodnie z § 5 ust. 3 pkt 4 oraz ust. 4 pkt 1 rozporządzenia podstawą ustalenia wysokości płatności jest średnia liczba krów mlecznych utrzymywanych przez rolnika w okresie, w którym rolnik ten przestrzega wymogów w ramach tego wariantu. Średnią liczbę zwierząt ustala się jako iloraz sumy dziennych liczb tych zwierząt i liczby dni w okresie, w którym rolnik przestrzega wymogów w ramach odpowiednich wariantów. Zgodnie z § 5 ust. 5 okres utrzymywania zwierząt przez rolnika i liczbę tych zwierząt w tym okresie ustala się na podstawie danych zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Rolnik we wniosku nie wskazuje konkretnych sztuk zwierząt ani nie określa ich liczby, organ pozyskuje informację o liczbie posiadanych zwierząt z systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt. Zgodnie z załącznikiem nr 5 do rozporządzenia – jeżeli zostanie stwierdzone że liczba wszystkich krów objętych wymogami wariantu w danym gospodarstwie rolnym jest większa niż liczba określona w planie poprawy dobrostanu zwierząt – nie więcej niż o 5 % i dłużej niż przez 10 % wymaganego okresu przestrzegania wymogów – obniżenie płatności wynosi 100 %. Zgodnie z wnioskiem dopuszczalna maksymalna liczba krów mlecznych mogących przebywać jednocześnie w przedmiotowym gospodarstwie wynosiła 193 sztuki. Organ w uzasadnieniu decyzji wskazał szczegółowo – na podstawie danych ze Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli – w jakich okresach przekroczono obsadę krów mlecznych, których wiek przekracza 24 miesiące. W skardze strona – reprezentowana przez pełnomocnika - wniosła o uchylenie decyzji organu II i I instancji. Strona zarzuciła naruszenie : - art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 7 kpa - art. 8 § 1 kpa. Skarżący podniósł m. in., że z jego danych nie wynika przekroczenie wymaganego poziomu krów. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Decyzje organu II i I instancji zostały wydane zgodnie z przepisami prawa procesowego i materialnego, a zatem należało uznać skargę za niezasadną. Wskazać należy – za organem II instancji – że w dniu 15 czerwca 2020 r. skarżący wniósł o przyznanie płatności w ramach wariantu - wariant 2.2 Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo – zwiększona powierzchnia w budynkach. Wniesiono ponadto o przyznanie środków transakcyjnych w ramach tego wariantu. W dniu 9 lipca 2020 r. złożono zmianę do wniosku wraz z planem poprawy dobrostanu zwierząt – zgodnie z nim w gospodarstwie rolnym może przebywać maksymalnie 193 sztuki krów. Podczas weryfikacji ustalono, że przekroczono maksymalną liczbę krów mlecznych o nie więcej niż 5 % i przekroczenie to trwało dłużej niż 10 % wymaganego okresu. W tym miejscu podkreślić należy, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt. 2 b rozporządzenia MRiRW z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Dobrostanu zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 pomoc jest przyznawana rolnikowi jeżeli posiada on na dzień złożenia wniosku o przyznanie płatności co najmniej jedną oznakowaną zgodnie z przepisami o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt oraz zarejestrowaną w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt – krowę – w przypadku pakietu o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 2. Zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia krowa mleczna oznacza samicę bydła domowego typu użytkowego mlecznego lub typu użytkowego kombinowanego o mlecznym kierunku jej użytkowania, której wiek nie przekracza 24 miesiące. Zgodnie z § 5 ust. 3 pkt 4 oraz ust. 4 pkt 1 rozporządzenia podstawą ustalenia wysokości płatności jest średnia liczba krów mlecznych utrzymywanych przez rolnika w okresie, w którym rolnik ten przestrzega wymogów w ramach tego wariantu. Średnią liczbę zwierząt ustala się jako iloraz sumy dziennych liczb tych zwierząt i liczby dni w okresie, w którym rolnik przestrzega wymogów w ramach odpowiednich wariantów. Zgodnie z § 5 ust. 5 okres utrzymywania zwierząt przez rolnika i liczbę tych zwierząt w tym okresie ustala się na podstawie danych zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Zdaniem Sądu organ II instancji zasadnie stwierdził w uzasadnieniu decyzji, że rolnik we wniosku nie wskazuje konkretnych sztuk zwierząt ani nie określa ich liczby, organ pozyskuje informację o liczbie posiadanych zwierząt z systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt. Zgodnie z załącznikiem nr 5 do rozporządzenia – jeżeli zostanie stwierdzone że liczba wszystkich krów objętych wymogami wariantu w danym gospodarstwie rolnym jest większa niż liczba określona w planie poprawy dobrostanu zwierząt – nie więcej niż o 5 % i dłużej niż przez 10 % wymaganego okresu przestrzegania wymogów – obniżenie płatności wynosi 100 %. W ocenie Sądu organ II instancji prawidłowo stwierdził, że zgodnie z wnioskiem dopuszczalna maksymalna liczba krów mlecznych mogących przebywać jednocześnie w przedmiotowym gospodarstwie wynosiła 193 sztuki. Organ w uzasadnieniu decyzji ( str. 5 ) wskazał szczegółowo – na podstawie danych ze Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli – w jakich okresach przekroczono obsadę krów mlecznych, których wiek przekracza 24 miesiące. Strona zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i we wniesionej skardze nie przedłożyła argumentów czy tym bardziej dowodów na rzecz tezy, że liczba wymaganych krów w przedmiotowym gospodarstwie nie została przekroczona. Strona powołała się na naruszenia art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 7 kpa oraz art. 8 § 1 kpa., ale przepisy te nie miały w ogóle zastosowania w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. należy bowiem podkreślić, zę osoby uczestniczące w programach pomocowych obowiązane są przedstawić dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy, zaś ciężar dowodzenia spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Sad orzekający całkowicie popiera tezę do wyroku NSA z dnia 17 kwietnia 2020 r. wydanego w sprawie o sygn. akt I GSK 443/20 (lex nr 30124200. , w której NSA wypowiedział się w kwestii stosowania przez organ do przepisów ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach PROW na lata 2014 – 2020 , przepisów k.p.a. Mianowicie NSA stwierdził :"(...) stosownie do przepisów ustawy o wspieraniu w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności (art. 27 ust. 1 pkt 1), jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 27 ust. 1 pkt 2), udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania (art. 27 ust. 1 pkt 3), zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie przed wydaniem decyzji administracyjnej umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 k.p.a. nie stosuje się (art. 27 ust. 1 pkt 4), strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 27 ust. 2). Przekazanie przez ustawodawcę inicjatywy dowodowej na rzecz wnioskodawcy nie pozbawia organu prawa dokonywania kontroli wniosków." Z powyższego wynika, ze w kontrolowanej sprawie organ oparł swoje ustalenia faktyczne o materiał dowodowy którym dysponował – a były to dane zawarte w systemie IRZ. Skoro strona skarżąca zaprzeczała tym ustaleniom, winna przedstawić materiał, który pozwoliłby na wykazanie jej twierdzeń. Tymczasem uznać należało, ze strona skarżąca skutecznie nie zakwestionowała ustaleń organu. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325), orzekł jak w sentencji.