III SA/Po 151/17

Dnia 9 marca 2017 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi K. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uznania zarzutu za niedopuszczalny postanawia 1. ustanowić dla K. S. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w P., 2. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pismem z dnia 20 stycznia 2017 roku K. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. w przedmiocie uznania zarzutu za niedopuszczalny w toku postępowania egzekucyjnego wszczętego przez Dyrektora I Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. W piśmie złożonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w dniu 17 lutego 2017 roku K. S. zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy, a na wezwanie Sądu przesłał wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Z wniosku wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z H. D., która posiada orzeczenie o niepełnosprawności. Wnioskodawca utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w średniej wysokości [...] zł netto. H. D. pobiera natomiast emeryturę w wysokości [...] zł netto miesięcznie oraz zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł. Dodatkowo posiadała ona nieodzyskane alimenty od byłego męża na utrzymanie córki (łącznie [...] zł na dzień 23 listopada 2012 roku), ale z powodu jego zgonu alimenty zostały umorzone. H. D. z powodu choroby nie jest w stanie wykonywać żadnych prac dodatkowych, a zaciągnięty kredyt hipoteczny w równych miesięcznych ratach [...] zł będzie spłacany do 2030 roku, co wiąże się z ubezpieczeniem nieruchomości w wysokości [...] zł kwartalnie. Wnioskodawca nie posiada żadnych nieruchomości, ani oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i w gotówce, papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych), a także żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej [...] zł. Jednocześnie wnioskodawca opisał szereg dolegliwości zdrowotnych, z którymi się zmaga oraz powołał się na debet na kartach kredytowych w wysokości [...] zł. Wnioskodawca zadeklarował następujące miesięczne wydatki wspólnego gospodarstwa domowego: czynsz – [...] zł, energia – [...] zł, gaz – [...] zł, komórka – [...] zł + [...] zł, Internet – [...] zł, kredyt hipoteczny – [...] zł ([...] euro) + ubezpieczenie [...] zł, spłata kredytu na 24 miesiące – [...] zł, spłata odsetek za karty kredytowe + ubezpieczenie – [...] zł + [...] zł + [...] zł + [...] zł, opłaty pocztowe – [...] zł, dojazdy do pracy – [...] zł + [...] zł. Niezbędne leki dla H. D. – ok. [...] zł, leki wnioskodawcy – [...] zł. Łączne zobowiązania i stałe wydatki wynoszą – ok. [...] zł, a reszta dochodów przeznaczana jest na wyżywienie, środki czystości zakup odzieży i obuwia i.t.p., co obejmuje [...] zł. Wnioskodawca oświadczył, że w takiej sytuacji żyje poniżej egzystencji i nie ma perspektyw na poprawę ze względu na stan zdrowia. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. tj. z 2016 r., poz. 718), dalej jako "P.p.s.a.", nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych: strona skarżąca działanie lub bezczynność z zakresu ubezpieczeń społecznych. W rozpoznawanej sprawie K. S. wniósł skargę, która w zakresie ponoszenia kosztów sądowych, powinna być traktowana tak jak skarga na decyzję w przedmiocie ubezpieczeń społecznych zgodnie z uchwałą NSA z 23 maja 2016 roku, sygn. akt II GPS 2/15. W przypadku wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy (w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych) należy zatem uwzględnić, że w świetle przepisu art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a., K. S. jest zwolniony z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych. Strona nie ma zatem interesu prawnego w uzyskaniu orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy w tym zakresie. Nie ciąży bowiem na niej obowiązek poniesienia kosztów sądowych. W tej sytuacji prowadzenie postępowania w zakresie przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne i podlega ono umorzeniu w myśl art. 249a P.p.s.a. W niniejszej sprawie rozpoznaniu podlega zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy jedynie w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie z przepisem art. 246 §1 pkt. 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z rozpoznawanego wniosku wynika, że wnioskodawca pozostaje w dwuosobowym gospodarstwie domowym, którego łączne miesięczne przychody wynoszą [...] zł netto i w całości przeznaczane są na bieżące utrzymanie. Niekorzystnie na sytuację wnioskodawcy wpływa jego stan zdrowia także stan zdrowia osoby, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. W takiej sytuacji wnioskodawca nie jest w stanie wygospodarować środków finansowych na pokrycie honorarium profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. W konsekwencji oznacza to, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tym samym uzasadniony jest jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w związku z art. 239 pkt 1 lit e oraz z art. 249a, a także w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.