III SA/Po 150/23

Dnia 17 maja 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Asesor sądowy WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 maja 2023 roku sprawy ze skargi J. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 9 stycznia 2023 roku nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia dotyczącego umorzenia postępowania egzekucyjnego i umorzenia postępowania I instancji oddala skargę

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 9 stycznia 2023 r. uchylił w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z 8 sierpnia 2022 r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego z majątku J. D. na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Marszałka Województwa O. z dnia 26 kwietnia 2022 r. nr [...] i umorzył postępowanie organu I instancji w tym zakresie. W uzasadnieniu wskazano, że organ I instancji prowadził postępowanie egzekucyjne z majątku J. D. na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Marszałka Województwa O. z dnia 26 kwietnia 2022 r. nr [...]. Organ dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego PKO BP SA. Zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone zobowiązanemu 2 maja 2022 r. i dłużnikowi zajętej wierzytelności zostało doręczone za pomocą systemu teleinformatycznego 27 kwietnia 2022 r. Bank poinformował, że zajęcie nie może być zrealizowane ze względu na saldo rachunku – wynoszące 46,60 zł ( wykorzystana kwota wolna – 0 zł ). Z uwagi na to organ I instancji zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska, czy skorzysta on ze środka egzekucyjnego – egzekucji z nieruchomości zobowiązanego, których jest właścicielem lub współwłaścicielem. Z pouczeniem, że brak odpowiedzi w terminie 30 dni będzie skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 p.p.s.a. Wierzyciel przekazał 9 czerwca 2022 r. do organu I instancji dalsze tytuły wykonawcze. Organ I instancji umorzył postępowanie egzekucyjne postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2022 r. Wierzyciel wniósł pismo z 22 sierpnia 2022 r. określone jako "wniosek o kontynuację postępowania egzekucyjnego". Organ I instancji pismem z dnia 24 listopada 2022 r. wezwał wierzyciela do sprecyzowania w terminie 7 dni, czy wniosek ten stanowi zażalenie na postanowienie organu I instancji z 8 sierpnia 2022 r.. W odpowiedzi wierzyciel wskazał, że pismo stanowi zażalenie na postanowienie z dnia 8 sierpnia 2022 r. Organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 59 § 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku, gdy dalsza egzekucja administracyjna będzie bezskuteczna z powodu braku majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne. Jak wynika z pisma organu egzekucyjnego z dnia 6 maja 2022 r. skarżący wraz z żoną jest współwłaścicielem – nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym, prawa związanego z własnościowym spółdzielczym prawem do lokalu mieszkalnego oraz pomieszczenia sklepowego. Istnieje zatem majątek zobowiązanego i nie ma podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego. W skardze do WSA w Poznaniu zobowiązany podniósł zarzut naruszenia - art. 131 kpa w zw. z art. 144 kpa poprzez niezawiadomienie zobowiązanego o wniesieniu przez wierzyciela zażalenia na postanowienie organu I instancji z 8 sierpnia 2022 r. - art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 kpa - art. 59 § 2 p.p.s.a. oraz zarzut prowadzenia postępowania egzekucyjnego bez uprzedniego doręczenia zobowiązanemu tytułu egzekucyjnego. Wniesiono o uchylenie postanowienia organu II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) zwanej dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a tej ustawy. Zgodnie z art. 59 u.p.e.a. : § 1. Postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku: 1) niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, w tym ze względu na zobowiązanego; 2) niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym; 3) niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27; 4) śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek: a) jest ściśle związany ze zobowiązanym, b) nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a egzekucja jest prowadzona wyłącznie z prawa majątkowego, które wygasło wskutek śmierci zobowiązanego; 5) gdy postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 6) gdy z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego wystąpi wierzyciel; 7) gdy odrębne ustawy tak stanowią. § 2. Postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku, gdy dalsza egzekucja administracyjna będzie bezskuteczna z powodu braku majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne. Sąd po przeanalizowaniu akt sprawy uznał, że organ II instancji zasadnie stwierdził brak istnienia przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego, albowiem nie można uznać, iż dalsza egzekucja administracyjna będzie bezskuteczna z powodu braku majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne. W przedmiotowej sprawie organ I instancji prowadził postępowanie egzekucyjne z majątku J. D. na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Marszałka Województwa O. z dnia 26 kwietnia 2022 r. nr [...]. Organ dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego PKO BP SA. Zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone zobowiązanemu 2 maja 2022 r. i dłużnikowi zajętej wierzytelności doręczono za pomocą systemu teleinformatycznego 27 kwietnia 2022 r. Bank poinformował, że zajecie nie może być zrealizowane ze względu na saldo rachunku – wynoszące 46,60 zł ( wykorzystana kwota wolna – 0 zł ). Z uwagi na to organ I instancji zwrócił się pismem z 6 maja 2022 r. do wierzyciela o zajęcie stanowiska, czy skorzysta on ze środka egzekucyjnego – egzekucji z nieruchomości zobowiązanego, których jest właścicielem lub współwłaścicielem. Z pouczeniem, że brak odpowiedzi w terminie 30 dni będzie skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 p.p.s.a. Jak wynika z pisma organu egzekucyjnego I instancji z dnia 6 maja 2022 r. skarżący wraz z żoną jest współwłaścicielem – nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym, prawa związanego z własnościowym spółdzielczym prawem do lokalu mieszkalnego oraz pomieszczenia sklepowego ( k. 12 akt adm. ). Wierzyciel przekazał 9 czerwca 2022 r. do organu I instancji dalsze tytuły egzekucyjne. Wniósł on ponadto o 1 ) przyłączenie się do egzekucji z nieruchomości - nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym - pomieszczenia sklepowego 2 ) oraz o przeprowadzenie egzekucji z nieruchomości - prawa związanego z własnościowym spółdzielczym prawem do lokalu mieszkalnego ( k. 23 ). Z tego względu należało uznać – wbrew zarzutom skargi - że wierzyciel zajął w wymaganym terminie 30 dni stanowisko, czy skorzysta on ze środka egzekucyjnego – egzekucji z nieruchomości zobowiązanego, których jest właścicielem lub współwłaścicielem. Organ I instancji umorzył postępowanie egzekucyjne postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2022 r. Wierzyciel wniósł pismo z 22 sierpnia 2022 r. określone jako "wniosek o kontynuację postępowania egzekucyjnego". Organ I instancji pismem z dnia 24 listopada 2022 r. wezwał wierzyciela do sprecyzowania w terminie 7 dni, czy wniosek ten stanowi zażalenie na postanowienie organu I instancji z 8 sierpnia 2022 r.. W odpowiedzi wierzyciel wskazał, że pismo stanowi zażalenie na postanowienie z dnia 8 sierpnia 2022 r. Prawidłowo zatem uznał organ II instancji, że wierzyciel złożył skutecznie zażalenie na postanowienie organu I instancji z 8 sierpnia 2022 r. Ostatecznie Sąd uznał, że organ II instancji zasadnie stwierdził brak istnienia przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego, albowiem nie można uznać, iż dalsza egzekucja administracyjna będzie bezskuteczna z powodu braku majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne. Zasadnie stwierdził ponadto organ II instancji w odpowiedzi na skargę, że zasada zapewnienia uczestnikom postępowania czynnego udziału w nim ( art. 10 kpa ) nie ma bezpośredniego zastosowania w przypadku postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny nie prowadził dodatkowego postępowania dowodowego i nie gromadził nowych dowodów w sprawie nieznanych skarżącemu. Organ II instancji doręczył ponadto skarżącemu swoje postanowienie. Prawidłowo stwierdził również organ II instancji w odpowiedzi na skargę, że tytuł wykonawczy nr [...] z 26 kwietnia 2022 r. został doręczony zobowiązanemu ( wraz z zawiadomieniem z 27 kwietnia 2022 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego ) w dniu 2 maja 2022 r., co wynika z pocztowego potwierdzenia odbioru przesyłki. Z kolei dalszych tytułów wykonawczych nie doręcza się zobowiązanemu. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi