III SA/Po 1236/16

Dnia 9 maja 2017 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek postanawia 1. ustanowić dla M. J. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P., 2. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

M. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję w przedmiocie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. W skardze zawarł on wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Na wezwanie Sądu skarżący przesłał wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z informacji zgromadzonych w sprawie wynika, że M. J. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i dwoma córkami. Żona wnioskodawcy nie pracuje. Jedynym dochodem wspólnego gospodarstwa domowego jest wynagrodzenie wnioskodawcy za pracę w wysokości [...] zł. Jednocześnie oświadczył on, że nie posiada żadnych przychodów w firmie spółka A, która złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości w dniu [...] roku, ale postępowanie upadłościowe zostało umorzone w dniu [...] roku z powodu braku środków na jego prowadzenie. Ponadto wnioskodawca oświadczył, że nie otrzymuje żadnych należności, które są zajmowane przez komorników sądowych tak jak kwota z tytułu wynajmu lokalu (zapłacona przez wynajmującego). Wnioskodawca nie posiada żadnych nieruchomości, ani oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i w gotówce, papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych), a także żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000,00 zł. Jak zaznaczył pozostaje częściowo na utrzymaniu rodziny, gdyż wraz z rodziną zamieszkuje w domu brata jego żony. Ponadto wnioskodawca choruje na nadciśnienie tętnicze i cukrzycę, a przez problemy z regularnym zakupem leków ma mniejsze możliwości zarobkowe. Zobowiązania i stałe wydatki wnioskodawca określił następująco: zobowiązania z tytułu niespłaconych kredytów, pożyczek oraz egzekucji komorniczych – ok. [...] zł, koszty utrzymania rodziny – [...] zł, koszty ponoszone na mieszkanie – [...] zł, koszty leków – [...] zł. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. tj. z 2016 r., poz. 718), dalej jako "P.p.s.a.", nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych: strona skarżąca działanie lub bezczynność z zakresu ubezpieczeń społecznych. W rozpoznawanej sprawie M. J. wniósł skargę w przedmiocie ubezpieczeń społecznych, co powoduje, że jest on zwolniony z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych. Strona nie ma zatem interesu prawnego w uzyskaniu orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy w tym zakresie. Nie ciąży bowiem na niej obowiązek poniesienia kosztów sądowych. W tej sytuacji prowadzenie postępowania w zakresie przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne i podlega ono umorzeniu w myśl art. 249a P.p.s.a. W niniejszej sprawie rozpoznaniu podlega zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy jedynie w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie z przepisem art. 246 §1 pkt. 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca pozostaje w czteroosobowym gospodarstwie domowym, które jest utrzymywane z miesięcznych przychodów w wysokości [...] zł netto. Wszystkie uzyskiwane środki finansowe są w całości przeznaczane na bieżące utrzymanie. Wnioskodawca, ani jego żona nie posiadają żadnego majątku, który mógłby stanowić dodatkowe źródło pokrycia kosztów prowadzonego postępowania sądowego. Niekorzystnie na sytuację wnioskodawcy wpływa również stan jego zdrowia, który generuje zwiększone wydatki na lekarstwa i ogranicza dodatkowe możliwości zarobkowe. W takiej sytuacji należy przyjąć, że wnioskodawca nie jest w stanie wygospodarować dodatkowych środków finansowych na pokrycie honorarium profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. W konsekwencji oznacza to, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Tym samym uzasadniony jest jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w związku z art. 239 pkt 1 lit e oraz z art. 249a, a także w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.