III SA/Po 1185/16

Dnia 14 czerwca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2016 roku nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów zgłoszonych w toku postępowania egzekucyjnego za nieuzasadnione; postanawia utrzymać w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 maja 2018 roku.

Postanowieniem z dnia 10 maja 2018 roku starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu ustanowił dla skarżącego M. L. pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego, którego ma wyznaczyć Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w P. oraz umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśniono, że skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Ponadto wskazano, że przyznając prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu sąd administracyjny (referendarz sądowy) nie wskazuje jego personaliów, gdyż wskazanie osoby pełnomocnika należy do kompetencji właściwego samorządu zawodowego. W okolicznościach niniejszej sprawy właściwą radą okręgową izby radców prawnych jest Rada Okręgowa Izby Radców Prawnych w P., która w miarę możliwości i w porozumieniu z radcą prawnym, wyznaczy na pełnomocnika z urzędu radcę prawnego wskazanego przez stronę. Wnioskodawca skorzystał z prawa do złożenia sprzeciwu. Zarzucając naruszenie prawa materialnego zażądał zamiany orzeczenia referendarza sądowego w zakresie punktu pierwszego w ten sposób, że radcę prawnego dla skarżącego wyznaczy Rada Okręgowa Izby Radców Prawnych w B., ewentualne uchylenie postanowienia referendarza sądowego w zakresie punktu pierwszego i przekazanie do ponownego rozpatrzenia wniosku skarżącego o ustanowienie radcy prawnego w osobie R. F. z listy radców prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych w B.. Ponadto wnioskodawca zażądał wstrzymania wykonania orzeczenia referendarza sądowego oraz ponownie zgłosił żądanie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. W uzasadnieniu sprzeciwu wnioskodawca wskazał, że w chwili obecnej jego życie koncentruje się w B.. W ocenie skarżącego wyznaczenie Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w B. w miejsce Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w P. jest uzasadnione szybkością i sprawnością postępowania. Zdaniem skarżącego stawki wynagrodzenia dla ustanowionego z urzędu pełnomocnika nie są zróżnicowane z uwagi na miejsce wykonywania zawodu, a udział pełnomocnika w przedmiotowym postępowaniu sądowoadministracyjnym nie wiąże się z obowiązkiem osobistej obecności wyznaczonego radcy prawnego, lecz zasadniczo sprowadza się do sprawnego i profesjonalnego sporządzania pism procesowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 §1 i §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017, poz. 1369 ze zm. - dalej P.p.s.a.), rozpoznając sprzeciw od orzeczenia referendarza sądowego, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sprzeciw został wniesiony w terminie. Wniesienie środka zaskarżenia wstrzymało wykonanie zarządzenia referendarza sądowego (art. 260 §2 P.p.s.a.). Orzeczenie referendarza sądowego jest prawidłowe. Miejsce wykonywania zawodu ma istotne znaczenie przy wyznaczaniu, a przez to także przy ustanawianiu, pełnomocnika z urzędu dla strony postępowania sądowoadministracyjnego (art. 253 §1 i §3 P.p.s.a.). Obowiązek świadczenia pomocy prawnej z urzędu ma ustawowo określony zasięg terytorialny. Radca prawny nie ma obowiązku podejmowania czynności poza siedzibą sądu orzekającego. Gdy zachodzi taka konieczność, właściwa rada okręgowej izby radców prawnych, na wniosek wyznaczonego radcy prawnego, ma obowiązek wyznaczyć radcę prawnego z innej miejscowości (art. 253 §3 P.p.s.a.). Miejsce zamieszkania wnioskodawcy jest okolicznością nieistotną z punktu widzenia wskazania rady okręgowej izby radców prawnych, która jest właściwa do wyznaczenia radcy prawnego na pełnomocnika z urzędu dla strony postępowania sądowoadministracyjnego. Strona, która nie ma miejsca zamieszkania, pobytu lub siedziby na obszarze właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego może złożyć wniosek w innym wojewódzkim sądzie administracyjnym (art. 254 §2 P.p.s.a.). Wniosek taki przesyła się niezwłocznie do sądu właściwego (art. 254 §1 P.p.s.a.), a w tym przypadku jest to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. Wyznaczenie osoby radcy prawnego na pełnomocnika z urzędu należy do rady okręgowej izby radców prawnych właściwej z uwagi na siedzibę sądu orzekającego (art. 253 §1 w związku z art. 253 §3 P.p.s.a.), czyli w okolicznościach niniejszej sprawy do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w P.. Oczekiwania wnioskodawcy, wynikające z eksponowanego w uzasadnieniu sprzeciwu zaufania do konkretnej osoby, która spełnia wymagania do wyznaczenia jej na pełnomocnika z urzędu, realizowane są na etapie wyznaczania pełnomocnika z urzędu przez właściwy samorząd zawodowy oraz na warunkach wskazanych w treści przepisu art. 244 §3 P.p.s.a., a więc w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym przez stronę radcą prawnym. Wyjaśnić również należy, że postanowienie wydane wskutek rozpoznania sprzeciwu wywołuje skutki prawne od daty złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zakresem rozstrzygnięcia objęte jest więc także kolejne żądanie zwolnienia od kosztów sądowych zgłoszone przed datą wydania przez Sąd niniejszego orzeczenia. W konsekwencji trzecie już żądanie zwolnienia od kosztów sądowych zawarte w sprzeciwie nie aktualizowało obowiązku sądu w zakresie przesłania stronie kolejnego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z tych względów, na podstawie cytowanych wyżej przepisów, orzeczono jak w sentencji postanowienia.