III SA/Po 1137/21

Dnia 20 stycznia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr.) Sędziowie WSA Mirella Ławniczak WSA Marek Sachajko po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 stycznia 2022 roku sprawy ze skargi W. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia odwołania w sprawie odmowy dofinansowania ze środków PFRON zakupu sprzętu z zakresu likwidacji barier w komunikowaniu się uchyla zaskarżone postanowienie

Uzasadnienie. W. W. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] o dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: PFRON lub fundusz) zakupu sprzętu z zakresu likwidacji barier w komunikowaniu się i dotyczyło to zakupu telefonu komórkowego. Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w [...] pismem z dnia [...] stycznia 2021 r. poinformował stronę o negatywnym rozpatrzeniu wniosku. Strona złożyła odwołanie. Orzekając na skutek odwołania strony Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r. stwierdziło niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że pismo Dyrektora PCPR w [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. nie jest decyzją i nie może zostać zaskarżone w trybie odwoławczym do organu wyższego stopnia. Pismo to nie jest decyzją dlatego, że w przypadku dofinansowania przepisy nie przewidują wydania decyzji przez organ administracji publicznej. Zdaniem organu przedmiotowe pismo Dyrektora informuje jedynie i poza treścią informacyjną nie zawiera żadnego władczego rozstrzygnięcia organu o prawach lub obowiązkach. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie SKO w [...] złożyła strona żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i zarzucając organowi naruszenie art. 134 w zw. z art. 127 § 1 i art. 107 k.p.a.. Zdaniem strony skarżącej organ dokonał błędnej wykładni i niewłaściwie zastosował powyższe przepisy prawa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W piśmie z dnia [...] stycznia 2021r. Dyrektor PCPR w [...] powołał się na podstawę prawną wskazując na przepis § 6 ust. 1 pkt 3 (błędnie podano zamiast § 6 pkt 3) rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu , które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz. U. 2015.926) . Wskazując na ten przepis, organ podkreślił cytując go, że o dofinansowanie likwidacji barier w komunikowaniu się i technicznych może ubiegać się osoba niepełnosprawna, jeżeli jest to uzasadnione potrzebami wynikającymi z niepełnosprawności. Uzasadniając rozpatrzenie przedmiotowego wniosku odmownie z powodu niespełnienia wymogów formalnych podkreślił, że przedłożone przez wnioskodawcę zaświadczenie lekarskie nie potwierdza, że strona ma trudności w porozumiewaniu się i przekazywaniu informacji w związku z istniejącą przyczyną niepełnosprawności. Otóż zdaniem Sądu, negatywne rozstrzygnięcie wniosku o dofinansowanie z przedmiotowego funduszu ma charakter decyzji administracyjnej o charakterze uznaniowym. Negatywne rozpatrzenie wniosku skutkuje bowiem brakiem możliwości uzyskania przedmiotowego uprawnienia i brakiem roszczenia w tym zakresie. Dofinansowanie jest przyznawane na wniosek. Zgodnie z § 12 ust. 2 rozporządzenia osoba niepełnosprawna może złożyć wniosek o dofinansowanie ze środków Funduszu szkolenia i przekwalifikowania, zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny, przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze, usług tłumacza języka migowego lub tłumacza-przewodnika oraz likwidacji barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych, w każdym czasie. Właściwa jednostka organizacyjna samorządu terytorialnego w terminie 10 dni od dnia złożenia wniosku informuje podmiot, który złożył wniosek, o występujących we wniosku uchybieniach, które powinny zostać usunięte w terminie 30 dni. Nie usunięcie ich w wyznaczonym terminie powoduje pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia (§ 12 ust. 3). Przepis § 12 ust. 3a rozporządzenia stanowi, że właściwa jednostka organizacyjna samorządu terytorialnego rozpatruje wniosek w terminie 30 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku. Wniosek o dofinansowanie usług tłumacza języka migowego lub tłumacza-przewodnika rozpatrywany jest niezwłocznie, nie dłużej jednak niż w terminie 7 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku. Zgodnie zaś z treścią § 12 ust. 3b rozporządzenia właściwa jednostka organizacyjna samorządu terytorialnego informuje wnioskodawcę o sposobie rozpatrzenia wniosku w terminie 10 dni od dnia rozpatrzenia kompletnego wniosku. W myśl § 12 ust. 5 rozporządzenia, w przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku złożonego wraz z dokumentami, o których mowa w § 11 ust. 4 pkt 2 lit. b, właściwa jednostka organizacyjna samorządu terytorialnego wystawia zaświadczenie o wysokości przyznanego dofinansowania zawierające: (1) nieprzekraczalny termin dostarczenia przez wnioskodawcę dokumentów określonych w § 11 ust. 4 pkt 2 lit. a, uwzględniający termin wskazany w ofercie, (2) zobowiązanie jednostki samorządu terytorialnego do przekazania dofinansowania, po spełnieniu warunku, o którym mowa w pkt 1, na konto świadczeniodawcy realizującego zlecenie w ciągu 10 dni od dnia otrzymania dokumentów. Zgodnie zaś z § 14 rozporządzenia, podstawę dofinansowania zadań ze środków Funduszu stanowi umowa zawarta przez starostę (prezydenta miasta na prawach powiatu) z osobą niepełnosprawną lub jej przedstawicielem ustawowym, osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, osobą prawną lub jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej. Z przepisów wynika, że pozytywne rozpatrzenie wniosku złożonego wraz z wymaganymi dokumentami skutkuje tym, że właściwa jednostka samorządu terytorialnego wystawia zaświadczenie o wysokości przyznanego dofinansowania. W przypadku negatywnego załatwienia wniosku, informacja sporządzona w oparciu o § 12 ust. 3b rozporządzenia kończy postępowanie dotyczące przyznania dofinansowania na likwidację barier architektonicznych. W rozporządzeniu nie przewidziano możliwości kwestionowania rozstrzygnięcia organu w tym zakresie. Wskazać jednak należy, że w zakresie prawa administracyjnego obowiązuje domniemanie rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji administracyjnej. Jak bowiem wskazuje się w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego oraz sądów administracyjnych, w przypadku wątpliwości co do formy załatwienia sprawy administracyjnej, należy przyjąć, że istnieje sprawa administracyjna i organ administracji publicznej jest właściwy do jej załatwienia. Sąd orzekający w tym składzie podziela pogląd , który wyrażony został przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 czerwca 2010 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 1090/09 zgodnie z którym odmowa dofinansowania likwidacji barier architektonicznych spełnia minimalne wymogi przewidziane dla decyzji administracyjnej, która podlega kontroli administracyjnej w trybie postępowania odwoławczego. Wskazać należy, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania dofinansowania na zakup sprzętu ze środków państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych podejmowane jest na zasadzie uznania administracyjnego (§ 2 rozporządzenia). W takiej sytuacji tym bardziej konieczne jest zagwarantowanie wnioskodawcy możliwości wszczęcia skutecznej kontroli sądowej, której przedmiotem powinna być ocena, czy organ w sposób zgodny z prawem skorzystał z przysługującej mu kompetencji, a w szczególności, czy w sposób należyty zbadał wniosek osoby ubiegającej się o świadczenie pod kątem spełnienia przewidzianych prawem przesłanek. Za decyzyjną formą rozstrzygnięcia w tym przedmiocie przemawia wreszcie przepis art. 66 ustawy, który w sprawach nieunormowanych przepisami ustawy odsyła do przepisów k.p.a. Według Sądu oczywistym jest, że działania organów w ramach omawianego rozporządzenia z dnia 25 czerwca 2002 r. nie mogą pozostawać bez jakiejkolwiek kontroli i jednocześnie możliwości odwołania. Sąd wskazuje, że są to czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019.2325) - dalej p.p.s.a. Tym samym wnioskodawca niezadowolony z rozstrzygnięcia może wezwać na piśmie organ do usunięcia naruszenia prawa, a w przypadku nieuwzględnienia wezwania lub braku reakcji wnieść skargę do sądu administracyjnego. Mając na uwadze powyższe Sąd przyjął, że rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy dofinansowania likwidacji barier architektonicznych powinno nastąpić w formie decyzji, którą strona może kwestionować w drodze odwołania, a następnie skargi do sądu administracyjnego. Wskazać przy tym należy, że przedmiotowe pismo Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie z dnia [...] stycznia 2021 r. zawiera wszystkie wymagane elementy, aby kwalifikować je jako decyzję administracyjną. Nieprawidłowe jest zatem stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zgodnie z którym przedmiotowa odmowa przyznanie dofinansowania nie stanowi decyzji administracyjnej. Zdaniem Sądu wydawany w tym zakresie akt, stanowiący w istocie decyzję, podlega kontroli w trybie odwoławczym. Z tych względów należało uznać, że skarżone postanowienie, w którym stwierdzono niedopuszczalność odwołania wniesionego przez skarżącą zostało wydane z naruszeniem art. 134 k.p.a. W tym stanie rzeczy, z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.