III SA/Po 1119/22

Dnia 6 kwietnia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędzia WSA Szymon Widłak Asesor sądowy WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 kwietnia 2023 roku sprawy ze skargi E. N. na postanowienie Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 3 października 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie odtworzenia dokumentów sporządzonych w ramach pracy geodezyjnej oddala skargę.

Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 października 2022 r. w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia 12 sierpnia 2022 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie odtworzenia dokumentów sporządzonych w ramach pracy geodezyjnej dotyczącej podziału działki numer [...] położonej w obrębie [...] gmina [...] W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że skarżący E. N. wnioskiem z dnia 21 maja 2022 r. zwrócił się do Starosty [...] o odtworzenie zagubionej dokumentacji geodezyjno - kartograficznej nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] położoną w obrębie [...] gm. [...]. Obecnie prowadzone jest przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] postępowanie rozgraniczające działki [...] z działkami [...], [...], [...] i [...], a wykonawcy prac geodezyjnych brakuje niezbędnej dokumentacji geodezyjnej pierwotnej, w tym obliczeń współrzędnych geodezyjnych dla działki [...] i obliczeń powierzchni tej działki, zgłoszenia pracy zarejestrowanej pod nr [...] czy wniosku o przyjęcie pracy do zasobu geodezyjnego. Wniesiono o odtworzenie wskazanych dokumentów. Organ I instancji postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2022 r. odmówił wszczęcia postępowania na wniosek skarżącego, albowiem uznał on, że przepisy prawa nie przewidują procedury odtwarzania dokumentów zgromadzonych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Wskazano przepis art. 61 a § 1 k.p.a. Organ II instancji wskazał, że nie ma w k.p.a. przepisów dotyczących procedury odtworzenia akt danej sprawy. Z tego względu, w powołaniu na orzecznictwo sądowe organ stwierdził, że czynności odtworzenia akt administracyjnych sprawy indywidualnej wynikają z przepisów o postępowaniu wyjaśniającym w ogólnym postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w zakresie postępowania dowodowego. Obowiązek odtworzenia akt spoczywa na organie właściwym do rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej. W takim postępowaniu można stosować wszelkie dopuszczalne środki dowodowe. Wniosek o odtworzenie akt nie został zawarty we wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego i nie był związany z żadnym toczącym się postępowaniem administracyjnym zmierzającym do wydania decyzji administracyjnej. Z tego względu należało odmówić wszczęcia postępowania. E. N. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu , w której domaga się uchylenia postanowień organów obu instancji oraz zobowiązania organu I instancji do odtworzenia dokumentów geodezyjnych we wskazanym zakresie. Zdaniem skarżącego, to starosta jest zobowiązany do prowadzenia powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i winien to robić w rzetelny sposób. W przypadku zagubienia dokumentów obowiązek ich odtworzenia spoczywa właśnie na tym organie. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145 -150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, zwanej dalej p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżony akt, jeśli stwierdzi, że wydano go z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) P.p.s.a. Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. Sąd po przenalizowaniu stanu faktycznego sprawy stwierdził, że zasadnie uznał organ II instancji, iż wniosek o odtworzenie akt nie został zawarty we wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego i nie był związany z żadnym toczącym się postępowaniem administracyjnym zmierzającym do wydania decyzji administracyjnej. Z tego względu należało odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. art. 61 a § 1 k.p.a. Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera żadnych regulacji odnoszących się wprost do odtwarzania akt zniszczonych, zagubionych lub w inny sposób utraconych. Brak również podstaw do stosowania w takim przypadku przepisów działu IX ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drodze analogii, gdyż stałoby to w oczywistej sprzeczności z zasadą praworządności wynikającą z art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 k.p.a., która nakazuje organom administracji publicznej działanie na podstawie przepisów prawa. Dodatkowo wskazuje się przy tym, że czynności odtworzenia akt sprawy znajdują w ograniczonym zakresie oparcie w przepisach postępowania wyjaśniającego w ogólnym postępowaniu administracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 921/05, wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 223/10, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 9 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 1105/15, wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 1346/19). Powyższe implikuje wniosek, że brak jest możliwości wszczęcia odrębnego postępowania w sprawie odtworzenia akt administracyjnych, a czynności odtworzeniowe powinny odbywać się w ramach postępowania administracyjnego, przy użyciu wszelkich dopuszczalnych w tym postępowaniu środków dowodowych. Także kwestia interesu prawnego podmiotu żądającego odtworzenia akt podlegałaby badaniu w tym postępowaniu. Interes prawny, o którym mowa w kontekście pojęcia strony postępowania administracyjnego (art. 28 k.p.a.), do którego to pojęcia nawiązuje również art. 61a §1 k.p.a., musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego podanie do organu administracji publicznej. Interes ten musi ponadto cechować bezpośredniość, konkretność i realny charakter. Żądanie odtworzenia akt, oderwane od konkretnej sprawy administracyjnej, nie daje pełnej możliwości weryfikacji tak rozumianego interesu prawnego. Zważywszy zatem na fakt, że w sprawie poddanej kontroli sądu żądanie odtworzenia akt nie zostało zawarte we wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego, jak też nie związane było z żadnym toczącym się postępowaniem administracyjnym zmierzającym do wydania decyzji administracyjnej, organy orzekające w sprawie prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania. W myśl art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Brak odrębnego postępowania w przedmiocie odtworzenia akt administracyjnych zniszczonych lub utraconych stanowi inną uzasadnioną przyczynę, z powodu której nie może być wszczęte postępowanie w sprawie odtworzenia akt. Z tego też względu zawarte w skardze wywody i sformułowane w tym zakresie zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł w sentencji wyroku.