III SA/Po 1084/22

Dnia 31 marca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Asesor sądowy WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 marca 2023 roku sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Wolsztynie na uchwałę Rady Miejskiej w Wolsztynie z dnia 30 marca 2022 r. nr XXXIX/507/2022 w przedmiocie ustalenia zasad i trybu korzystania z obiektu Pływalni Miejskiej stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części załącznika Regulamin ogólny – Rozdział Zasady bezpieczeństwa pkt 25

Prokurator Rejonowy w W. wniósł skargę na uchwałę Rady Miejskiej w W. z 30 marca 2022 r. nr [...] w sprawie ustalenia zasad i trybu korzystania z obiektu Pływalni Miejskiej w W. (Dz. Urz. Woj. W.. z 2022 r., poz. [...]) w części obejmującej pkt [...] załącznika do uchwały. Załącznik do uchwały stanowi regulamin ogólny zasad i trybu korzystania z obiektu (§ 1 uchwały). Jako podstawę prawną wydania uchwały Rada Miejska w W. powołała w uchwale art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 2 pkt 4 i art. 41 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2022 r., poz. 559), dalej: "u.s.g.". Skarżący zarzucił istotne naruszenie art. 435 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r., poz. 1740 ze zm.), dalej: "K.c." w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), § 115 i § 135 w zw. § 143 oraz § 118 i § 137 w zw. z § 143 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (Dz. U. z 2016 r., poz. 283), dalej: "załącznik do rozporządzenia w sprawie zasad techniki prawodawczej", polegające na zawarciu w § 25 regulaminu zapisu z przekroczeniem delegacji ustawowej, że "korzystanie z atrakcji wodnych odbywa się na własne ryzyko użytkownika", co jest sprzeczne z art. 435 K.c. stanowiącym, że prowadzący na własny rachunek przedsiębiorstwo lub zakład wprawiany w ruch za pomocą sił przyrody (pary, gazu, elektryczności, paliw płynnych itp.) ponosi odpowiedzialność za szkodę na osobie lub mieniu, wyrządzoną komukolwiek przez ruch przedsiębiorstwa lub zakładu, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności. Skarżący wniósł na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), dalej: "p.p.s.a.", o stwierdzenie nieważności załącznika do zaskarżonej uchwały w części obejmującej pkt 25. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje. Skarga jako zasadna zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego. Zgodnie z § 143 załącznika do rozporządzenia w sprawie zasad techniki prawodawczej, do projektów aktów prawa miejscowego stosuje się odpowiednio zasady wyrażone w dziale V. Zaskarżoną uchwałę wydano na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. stanowiącym, że na podstawie u.s.g. organy gminy mogą wydawać akty prawa miejscowego w zakresie zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów użyteczności publicznej. Oznacza to, że na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. nie można wydać aktu prawa miejscowego w innym niż określony w tym przepisie zakresie. Dana kwestia należy do tego innego zakresu, jeżeli jest już uregulowana przez przepis prawa powszechnie obowiązującego. Uregulowanie takiej kwestii w akcie prawa miejscowego wykracza poza delegację ustawową z art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. przez powtórzenie przepisów innych aktów normatywnych, czego zakazuje § 118 załącznika do rozporządzenia w sprawie zasad techniki prawodawczej. W innym zakresie niż określony w art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy jedynie na podstawie upoważnień ustawowych (art. 40 ust. 1 u.s.g.). Uregulowanie danej kwestii bez upoważnienia ustawowego stanowi istotne naruszenie art. 40 ust. 1 u.s.g. Skarżący zakwestionował pkt 25 regulaminu o treści: "Korzystanie z atrakcji wodnych odbywa się na własne ryzyko użytkowników. Osoby o niestabilnym stanie zdrowia powinny korzystać z atrakcji ze szczególną ostrożnością (lub po konsultacji ze swoim lekarzem).". Zakwestionowany przez skarżącego przepis regulaminu istotnie narusza prawo. Pierwsze zdanie pkt 25 regulaminu bezprawnie wyłącza odpowiedzialność cywilną z tytułu szkód, regulowaną w art. 415 K.c. Delegacja ustawowa z art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. pozwala jedynie na uregulowanie zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów użyteczności publicznej. Nie obejmuje ona zatem kwestii odpowiedzialności z tytułu naruszenia tych zasad i tego trybu. Tym samym organ przekroczył w tym zakresie delegację ustawową naruszając istotnie art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. Żaden inny przepis ustawy nie upoważnia organu do określenia odpowiedzialności, o której mowa w pkt 25 regulaminu. Bez stosownego upoważnienia jest to niezgodne z prawem (por.: wyrok o sygn. akt II SA/Op 602/06 - dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Drugie zaś zdanie pkt 25 regulaminu o treści "Osoby o niestabilnym stanie zdrowia powinny korzystać z atrakcji ze szczególną ostrożnością (lub po konsultacji ze swoim lekarzem)." ma charakter wyłącznie informacyjny, a nie prawny (nie ma charakteru prawnego nakazu czy zakazu), przez co również istotnie narusza art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. Skoro zakwestionowany pkt 25 regulaminu istotnie narusza art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g., skutkuje to stwierdzeniem nieważności zaskarżonej uchwały w tej części na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji wyroku.