III SA/Po 108/17

Dnia 12 grudnia 2017 roku Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku kuratora o przyznanie wynagrodzenia w sprawie ze skargi T. C. reprezentowanego przez kuratora adwokat M. M.-S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego postanawia przyznać adwokatowi M. M.-S. wynagrodzenie z tytułu wykonywania obowiązków kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji w kwocie [...] zł (słownie: [...] złotych [...]), w tym podatek VAT w kwocie [...] zł (słownie: [...] złotych [...]), a w pozostałym zakresie oddalić wniosek

Postanowieniem z dnia 31 marca 2017 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu ustanowił kuratora w osobie adwokat M. M.-S. dla nieznanego z miejsca pobytu skarżącego T. C. Wyrokiem z dnia 17 października 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił przedmiotową skargę dotyczącą określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego. Pismem z dnia 23 października 2017 roku kurator dla nieznanego z miejsca pobytu skarżącego wniosła o przyznanie jej wynagrodzenia z tytułu reprezentacji nieobecnego T. C. w postępowaniu administracyjnym przed Naczelnikiem Urzędu Celnego i Dyrektorem Izby Celnej oraz w niniejszym postępowaniu sądowym według norm przepisanych powiększony o należny podatek od towarów i usług. W uzasadnieniu wyjaśniła, że podejmowała czynności w interesie nieobecnego, zapoznała się z aktami postępowania administracyjnego, pozostawała w kontakcie z pracownikami Urzędu Celnego, zaskarżyła decyzję organu I Instancji, a następnie ostateczną decyzję administracyjną, poszukiwała nieobecnego z pomocą Internetu oraz poprzez próby korespondencyjnego kontaktu (mailowo i tradycyjnie) z pełnomocnikiem T. C. Działania te okazały się jednak bezskuteczne w szczególności z uwagi na celowe unikanie kontaktu przez nieobecnego. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że złożony wniosek o przyznanie wynagrodzenia ustanowionemu kuratorowi dla osoby nieobecnej może być rozpoznany merytorycznie jedynie w zakresie czynności podjętych przed sądem administracyjnym, a więc w zakresie czynności do podjęcia których kurator został uprawniony w ramach jego ustanowienia dla podmiotu nieobecnego. W pozostałym zakresie rozpoznanie wniosku o przyznanie wynagrodzenia adwokatowi M. M.-S. nie należy do kompetencji sądu administracyjnego i w tym zakresie podlega on oddaleniu. Stosownie do treści art. 211 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 roku, poz. 1369 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków. Zgodnie zaś z art. 213 pkt 1 P.p.s.a. do wydatków zalicza się w szczególności należności tłumaczy i kuratorów ustanowionych w danej sprawie. Zasady wynagradzania kuratorów uregulowane są w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 listopada 2013 roku w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. z 2013 roku, poz. 1476), wydanym na podstawie art. 9 pkt 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2010 roku, Nr 90, poz. 594, z późn. zm.). Wprawdzie przepisy te mają zastosowanie w sprawach cywilnych, a nie sądowoadministracyjnych, jednakże należy podzielić pogląd funkcjonujący w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodnie z którym w przypadku przyznawania należności ustanowionemu kuratorowi na podstawie art. 211 w zw. z art. 213 pkt 1 P.p.s.a. należy mieć na względzie przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 listopada 2013 roku w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej z uwagi na nakaz wykładni systemowej przepisów oraz art. 2 i art. 32 Konstytucji RP (por: wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2013 roku, sygn. akt I OSK 2748/12; postanowienie NSA z dnia 31 lipca 2014 roku, sygn. akt I OZ 632/14; dostępne na stronie Internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stosownie do § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 listopada 2013 roku w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej, wysokość wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla strony w sprawie cywilnej nie może przekraczać stawek minimalnych przewidzianych przepisami określającymi opłaty za czynności adwokackie. W rozpoznawanej sprawie zastosowanie znajduje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. 2016 roku, poz. 1714). Stawka wynagrodzenia adwokata w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji określana jest stosownie do § 4 ust. 1 w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a-c powyższego aktu wykonawczego. Wysokość należnego wynagrodzenia zależy od wartości przedmiotu sporu, gdy przedmiotem skargi jest określona należność pieniężna. W niniejszej sprawie zaskarżeniu podlega decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego w kwocie [...] zł. Opłata minimalna wynosi w takim przypadku 2.400 zł, zgodnie z § 8 pkt 5 w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia z 2016 roku, gdyż wartość przedmiotu sprawy mieści się w przedziale od 10.000 zł do 50.000 zł. Z uwagi na treść § 1 ust. 1 rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 listopada 2013 roku w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej, w którym to przepisie użyto sformułowania "nie może przekraczać", należy przyjąć, że możliwe jest miarkowanie wynagrodzenia kuratora w zależności od okoliczności sprawy. W szczególności wynagrodzenie może być uzależnione od czynności podejmowanych celem obrony interesów osoby dla reprezentacji której kurator został ustanowiony, ewentualnym stawiennictwem na rozprawie czy też ilością podobnych spraw prowadzonych w imieniu tego samego podmiotu. Oceniając działanie kuratora w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że zachodzi przesłanka do miarkowania wynagrodzenia kuratora. W dniu 17 października 2017 roku rozpoznawane były 3 sprawy tego samego skarżącego T. C., w których to sprawach zostały wniesione skargi o zbliżonej treści – wszystkie dotyczyły nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdów i różniły się tylko numerami zaskarżonych rozstrzygnięć. Działanie kuratora we wszystkich sprawach obejmowało analogicznie podejmowane czynności procesowe, mianowicie wniesienie skargi do sądu administracyjnego wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W sprawie należało również uwzględnić, że adwokat M. M.-S. nie stawiła się na rozprawie przed sądem administracyjnym, a jedynie złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnia wydanego w sprawie wyroku oraz wniosła o przyznanie wynagrodzenia z tytułu reprezentacji nieobecnego skarżącego. Z akt sprawy nie wynikają ponadto żadne dodatkowe okoliczności, które mogłyby potwierdzać, że w trakcie prowadzonego postępowania sądowego adwokat podejmowała deklarowane działania celem ustalenia miejsca pobytu skarżącego T. C. Oceniając zatem nakład pracy kuratora w niniejszej sprawie, jak również uznając zasadę równego traktowania stron należało przyjąć, że adekwatne będzie przyznanie wynagrodzenia w wysokości [...] zł. Przyznana opłata ulega podwyższeniu o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach, tj. o kwotę [...] zł zgodnie z § 1 ust. 3 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 listopada 2013 roku. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji postanowienia.