III SA/Po 106/24

Dnia 29 maja 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski (spr.) Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant : st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2024 roku sprawy ze skargi P. P. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia 8 grudnia 2023 roku nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę

Decyzją z dnia 8 grudnia 2023 r. Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 24 listopada 2022 r. o nałożeniu na skarżącego - P. P. (prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...]) kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł za naruszenie zakwalifikowane jako niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub części. W odwołaniu od decyzji I instancji strona podniosła, że nie miała obowiązku poddawać się kontroli, ponieważ zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli było obarczone brakami formalnymi, nie doszło przez to do wszczęcia postępowania kontrolnego zgodnie z przepisami prawa. W momencie podjęcia przedmiotowej kontroli w firmie skarżącego trwała kontrola W. Urzędu Celno – Skarbowego w P., a zatem przeprowadzenie spornej kontroli było zakazane zgodnie z art. 54 ustawy Prawo przedsiębiorców. Organ II instancji uznał zarzuty odwołania za niezasadne i utrzymał w mocy zaskarżoną doń decyzję. Wskazał, że pismem z dnia 15 czerwca 2022 r. zawiadomiono skarżącego jako przedsiębiorcę o zamiarze przeprowadzenia kontroli w dniu 4 lipca 2022 r. Zawiadomienie doręczono 1 lipca 2022 r., czyli kontrola miałaby się odbyć przed upływem 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze przeprowadzenia kontroli. Organ skontaktował się telefonicznie ze skarżącym w dniu 12 lipca 2022 r. i zawiadomił, że termin kontroli wyznaczono na dzień 15 lipca 2022 r. 14 lipca 2022 r. skarżący poinformował, że kontrola będzie możliwa w dniu 29 lipca 2022 r. W dniu 29 lipca 2022 r. kontrolujący zastali ojca skarżącego, który nie był upoważniony do jego reprezentowania w trakcie kontroli. Następnie pojawił się skarżący, ale stwierdził, że został nieprawidłowo zawiadomiony o zamiarze dokonania kontroli i odmówił wskazania zarzucanych nieprawidłowości. Z czynności sporządzono protokół 24 sierpnia 2022 r. Organ II instancji stwierdził, ze przedmiotowe zawiadomienie o zamiarze przeprowadzenia kontroli zawiera wszystkie obligatoryjne składniki wskazane w art. 48 ust. 3 ustawy Prawo przedsiębiorców ( także imię, nazwisko oraz podpis osoby upoważnionej do zawiadomienia z podaniem zajmowanego stanowiska lub funkcji ). Ze względu na art. 48 ust. 2 ustawy Prawo przedsiębiorców kontrola mogła być przeprowadzona skutecznie w okresie od 11 do 29 lipca 2022 r. Kontrole próbowano przeprowadzić w dniach 15 i 29 lipca 2022 r. Termin 29 lipca był zaproponowany przez samego skarżącego. W ocenie organu nie naruszono również art. 54 ustawy Prawo przedsiębiorców. Organ ustalił, że wobec skarżącego w omawianym czasie toczyły się łącznie 3 kontrole celno – skarbowe w zakresie podatku od towarów i usług, co było dopuszczalne, ponieważ art. 93 ustawy o KAS wyłącza zastosowanie art. 54 ustawy Prawo przedsiębiorców w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy. Według organu nie było ponadto podstaw do zastosowania okoliczności z art. 92 b i art. 92 c ustawy o transporcie drogowym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zarzucono przeprowadzenie przedmiotowej kontroli w czasie, kiedy w przedsiębiorstwie skarżącego prowadzone były już inne kontrole. Zdaniem skarżącego art. 54 ustawy – Prawo przedsiębiorców zakazuje wszczynania kontroli w czasie trwania innych postępowań kontrolnych, a art. 93 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej dopuszcza jedynie wszczęcie kontroli celno – skarbowej w czasie trwania innych kontroli. Zasada ta nie dotyczy sytuacji odwrotnej tzn. wszczynania innych kontroli w trakcie trwania kontroli celno –skarbowych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Wskazać należy na wstępie, że zgodnie z art. 48 ustawy z 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162; obecnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 236): 1. Organ kontroli zawiadamia przedsiębiorcę o zamiarze wszczęcia kontroli. 2. Kontrolę wszczyna się nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Jeżeli kontrola nie zostanie wszczęta w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, wszczęcie kontroli wymaga ponownego zawiadomienia. 3. Zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli zawiera: 1) oznaczenie organu; 2) datę i miejsce wystawienia; 3) oznaczenie przedsiębiorcy; 4) wskazanie zakresu przedmiotowego kontroli; 5) imię, nazwisko oraz podpis osoby upoważnionej do zawiadomienia z podaniem zajmowanego stanowiska lub funkcji. Zgodnie natomiast z art. 54 tej ustawy 1. Nie można równocześnie podejmować i prowadzić więcej niż jednej kontroli działalności przedsiębiorcy, z wyłączeniem przypadków, gdy: 1) ratyfikowane umowy międzynarodowe albo bezpośrednio stosowane przepisy prawa Unii Europejskiej stanowią inaczej; 2) przeprowadzenie kontroli jest niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego lub zabezpieczenia dowodów jego popełnienia; 3) przedsiębiorca wyraził zgodę na równoczesne podjęcie i prowadzenie więcej niż jednej kontroli; 4) przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska; 5) kontrola jest prowadzona w toku postępowania prowadzonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów; 6) kontrola jest prowadzona na podstawie art. 23b lub art. 23r ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne; 7) kontrola dotyczy zasadności dokonania zwrotu podatku od towarów i usług przed dokonaniem tego zwrotu; 8) przeprowadzenie kontroli jest realizacją obowiązków wynikających z przepisów prawa Unii Europejskiej o ochronie konkurencji lub przepisów prawa Unii Europejskiej w zakresie ochrony interesów finansowych Unii Europejskiej; 9 ) kontrola dotyczy zasadności dokonania zwrotu podatku od towarów i usług na podstawie przepisów o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym; 10) kontrola dotyczy zasadności dokonania zwrotu podatku od towarów i usług na podstawie przepisów o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków poniesionych w związku z budową pierwszego własnego mieszkania; 11) prowadzona kontrola jest kontrolą amerykańskich rachunków raportowanych uregulowaną w ustawie z dnia 9 października 2015 r. o wykonywaniu Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki w sprawie poprawy wypełniania międzynarodowych obowiązków podatkowych oraz wdrożenia ustawodawstwa FATCA (Dz. U. z 2023 r. poz. 41); 12) kontrola jest przeprowadzana na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o ochronie roślin przed agrofagami; 13) kontrola jest przeprowadzana wyłącznie w celu sprawdzenia wykonania wezwania, o którym mowa w art. 21a ust. 1, zobowiązania, o którym mowa w art. 21a ust. 2, lub weryfikacji powiadomienia, o którym mowa w art. 21a ust. 5 lub 6; 14) kontrola jest przeprowadzana na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin (Dz. U. z 2023 r. poz. 340 i 412) – w przypadku gdy kontrolę tę przeprowadza się bez wcześniejszego uprzedzenia zgodnie z art. 9 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i środków ochrony roślin, zmieniającego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001, (WE) nr 396/2005, (WE) nr 1069/2009, (WE) nr 1107/2009, (UE) nr 1151/2012, (UE) nr 652/2014, (UE) 2016/429 i (UE) 2016/2031, rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 i (WE) nr 1099/2009 oraz dyrektywy Rady 98/58/WE, 1999/74/WE, 2007/43/WE, 2008/119/WE i 2008/120/WE, oraz uchylającego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 854/2004 i (WE) nr 882/2004, dyrektywy Rady 89/608/EWG, 89/662/ EWG, 90/425/EWG, 91/496/EWG, 96/23/WE, 96/93/WE i 97/78/WE oraz decyzję Rady 92/438/EWG (rozporządzenie w sprawie kontroli urzędowych) (Dz. Urz. UE L 95 z 07.04.2017, str. 1, z późn. zm.4)). Z kolei zgodnie z art. 72 ustawy o transporcie drogowym kontrolowany jest obowiązany umożliwić inspektorowi dokonanie czynności kontrolnych, a w szczególności: 1 ) udzielić ustnych lub pisemnych wyjaśnień, okazać dokumenty lub inne nośniki informacji oraz udostępnić dane mające związek z przedmiotem kontroli; 2) udostępnić pojazd, a w uzasadnionych przypadkach wynikających z przeprowadzonej kontroli pojazdu na drodze, obiekt, siedzibę przedsiębiorcy oraz wszystkie pomieszczenia, w których przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą bądź też przechowuje mienie przedsiębiorstwa; 3) umożliwić sporządzenie kopii dokumentów wskazanych przez kontrolującego; 4) umożliwić sporządzenie dokumentacji filmowej lub fotograficznej, jeżeli może ona stanowić dowód lub przyczynić się do utrwalenia dowodu w sprawie będącej przedmiotem kontroli; 5) umożliwić przekazanie, za potwierdzeniem odbioru, oryginału zapisu urządzenia samoczynnie rejestrującego prędkość jazdy, czas jazdy i postoju lub karty kierowcy, oraz gromadzonych przez kontrolowany podmiot wydruków z tachografu cyfrowego i karty kierowcy, których kontrola będzie dokonywana w siedzibie organu kontroli. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji prawidłowo oceniły przesłanki do wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej za niepoddanie się kontroli. Po pierwsze bowiem trafnie ustalono, że skarżący został należycie zawiadomiony o zamiarze podjęcia kontroli oraz, że obciążał go prawny obowiązek poddania się kontroli, do którego skarżący się nie zastosował. Zasadnie uznano również, że prowadzenie kontroli celno – skarbowej nie sprzeciwiało się podjęciu kontroli przez organy Inspekcji Transportu Drogowego. Co do zawiadomienia skarżącego o zamiarze wszczęcia kontroli: w przedmiotowej sprawie pismem z dnia 15 czerwca 2022 r. zawiadomiono skarżącego, jako przedsiębiorcę, o zamiarze przeprowadzenia kontroli w dniu 4 lipca 2022 r. W askarżonej decyzji prawidłowo uznano, że zawiadomienie to zawierało wszystkie obligatoryjne składniki wskazane w art. 48 ust. 3 ustawy Prawo przedsiębiorców (także imię, nazwisko oraz podpis osoby upoważnionej do zawiadomienia z podaniem zajmowanego stanowiska lub funkcji – str. 1 - 4 akt administracyjnych). Pismo zawierające zawiadomienie prawidłowo doręczono skarżącemu (str. 7 i 8 akt administracyjnych). Stąd niewątpliwie uznać należy, że skarżący został należycie zawiadomiony o zamiarze podjęcia kontroli. Jako prawidłowe ocenić należy również postępowanie organu kontroli, który dostrzegając, że zawiadomienie doręczono 1 lipca 2022 r., a więc na mniej niż 7 dni przez wyznaczonym terminem rozpoczęcia kontroli, skontaktował się telefonicznie ze skarżącym w dniu 12 lipca 2022 r. i zawiadomił, że termin kontroli wyznaczono na dzień 15 lipca 2022 r. Z uwagi brzmienie art. 48 ust. 2 ustawy Prawo przedsiębiorców, zasadnie uznano, że kontrola mogła być przeprowadzona skutecznie w okresie od 11 do 29 lipca 2022 r. Należy też dostrzec, że organ, przystępując do kontroli, uwzględniał terminy wskazywane przez skarżącego, który informował o datach w jakich przeprowadzenie kontroli będzie dla niego możliwe i dogodne. I tu zwrócić należy uwagę, że 14 lipca 2022 r. skarżący poinformował kontrolujących, że kontrola będzie możliwa w dniu 29 lipca 2022 r. Organ, po bezskutecznej próbie podjęcia kontroli w dniu 15 lipca 2022 r., zgodnie z życzeniem skarżącego poinformował go o następnym terminie kontroli – 29 lipca 2022 r. Lecz i tego dnia skarżący nie poddał się kontroli, stwierdzając, że został nieprawidłowo zawiadomiony o zamiarze dokonania kontroli i odmówił poddania się kontroli. Okoliczności te znajdują pełne odzwierciedlenie w protokole 24 sierpnia 2022 r. Ostatecznie przyjąć więc należy, że najpóźniej 29 lipca 2022 r. skarżący winien był poddać się kontroli przeprowadzanej na podstawie ustawy o transporcie drogowym, czyli umożliwić organowi kontrolnemu wykonanie czynności, o których mowa w art. 72 ustawy o transporcie drogowym. Organy zasadnie uznały, że niezastosowanie się do tych obowiązków przez skarżącego stanowiło naruszenie polegającego na "niepoddaniu się lub uniemożliwieniu przeprowadzenia kontroli w całości lub części" czyli naruszenia określonego w lp. 1.6 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Odpowiadając na zarzuty skarżącego należy wyjaśnić, że nie naruszono również art. 54 ustawy Prawo przedsiębiorców. Organ, na podstawie pisma wyłączonego z akt sprawy, lecz w niezbędnym zakresie zreferowanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ustalił, że wobec skarżącego w omawianym czasie toczyły się łącznie 3 kontrole celno – skarbowe w zakresie podatku od towarów i usług. Wprawdzie zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców nie można równocześnie podejmować i prowadzić więcej niż jednej kontroli danego przedsiębiorcy, to jednak, zgodnie z art. 93 ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, do kontroli celno- skarbowej nie stosuje się przepisów rozdziału 5 ustawy – Prawo przedsiębiorców. Oznacza to, inaczej niż twierdzi skarżący, że prowadzenie takiej kontroli pozostaje poza regulacją ustawy - Prawo przedsiębiorców. Kontrole celno - skarbowe mogą toczyć się niezależnie od innych kontroli, co w konsekwencji oznacza również, że inne kontrole, w tym dotyczące przestrzegania obowiązków wynikających z ustawy o transporcie drogowym, mogą być wszczynane w trakcie trwania kontroli celno - skarbowych. Zasadnie ponadto w ocenie Sadu organ stwierdził, że w sprawie nie było podstaw do zastosowania okoliczności z art. 92 c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, ponieważ działanie skarżącego było świadome. Nie zaszły również okoliczności wymienione w art. 92c ust. 1 pkt 2 i 3. Wobec powyższego Sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 P.p.s.a.