III SA/Lu 660/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ewa Ibrom po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A. Z." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w L. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2017 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2016 - w zakresie wniosku "A. Z." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w L. o przywrócenie terminu uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy postanawia: odmówić przywrócenia terminu.

Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.), dalej jako "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. P. z wnioskiem o przywrócenie terminu musi spełniać warunki określone w art. 87 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). W świetle ugruntowanego w tej kwestii orzecznictwa sądowoadministracyjnego panuje jednolity pogląd, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Wniosek o przywrócenie terminu może być skuteczny, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. (por. postanowienie NSA 12 września 2013 r., sygn. akt II FZ 717/13; postanowienie NSA z 22 listopada 2013 r., sygn. akt II FZ 988/13, postanowienie NSA z 27 maja 2014 r., sygn. akt II GZ 223/14). W niniejszej sprawie w piśmie z dnia 28 grudnia 2017 r., złożonym w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, "A. Z." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w L. (dalej jako "skarżąca") zwróciła się m.in. o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżącej przesłano wezwanie do złożenia wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu "PPPr" oraz obowiązujący druk. Wezwanie osobiście odebrał w dniu 17 marca 2018 r. R. P. – prezes zarządu. Wezwanie pozostało bez odpowiedzi. Wobec niezłożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, referendarz sądowy zarządzeniem z 10 kwietnia 2018 r. pozostawił wniosek skarżącej bez rozpoznania. Skarżąca w piśmie z dnia 3 kwietnia 2018 r. (nadanym w placówce pocztowej 9 kwietnia 2018 r.) wniosła o przywrócenie terminu do złożenia urzędowego formularza "PPPr" i przyznanie prawa pomocy. Do pisma skarżąca załączyła wypełniony urzędowy formularz "PPPr". W uzasadnieniu wniosku spółka podniosła, że w ostatnim dniu do dokonania czynności, tj. 24 marca 2018 r. prezes spółki nagle zachorował na skutek zatrucia i znalazł się w szpitalu, w związku z czym musiał przyjmować leki i leżeć. Lepiej poczuł się dopiero 3 kwietnia 2018 r. i dopiero wtedy był w stanie dokonać wymienionej czynności. W niniejszej sprawie jako przyczynę uchybienia terminu skarżąca wskazała chorobę prezesa spółki i jego hospitalizację od dnia 24 marca 2018 r. W tym kontekście należy zauważyć, że orzecznictwo sądów administracyjnych uznaje wprawdzie nagłą chorobę za przyczynę usprawiedliwiającą uchybienie terminu, jednakże tylko wówczas, gdy choroba ta stanowi niemożliwą do przezwyciężenia przeszkodę w jego dochowaniu. Konieczne w takim przypadku jest wykazanie przez stronę wnioskującą o przywrócenie terminu, że choroba była takiego rodzaju, że uniemożliwiała wyręczenie się inną osobą, a tym bardziej, że jej rodzaj, czy objawy uniemożliwiały osobiste działanie (por. postanowienie NSA z dnia 22 listopada 2013 r., sygn. akt II OZ 1053/13; postanowienie NSA z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt II FZ 746/13). Oceniając w tym kontekście wniosek skarżącej, nie można przyjąć, że uchybienie przez nią terminowi było niezawinione. Zauważyć przede wszystkim należy, że pobyt skarżącego w szpitalu oraz jego choroba nie zostały w żaden sposób uprawdopodobnione (nie przedstawiono karty informacyjnej ze szpitala, ani innego dokumentu lekarskiego). Jednakże, jeśli przyjąć, że choroba i hospitalizacja faktycznie miały miejsce, to okoliczności sprawy nie wskazują na to, aby podane przyczyny uniemożliwiały dokonanie czynności z zachowaniem terminu. Również podczas pobytu w szpitalu istnieją bowiem obiektywne możliwości do dokonania czynności procesowej samodzielnie albo poprzez inną osobę. Należyta dbałość o zabezpieczenie interesów spółki wymaga, aby choroba jednego członka organu osoby prawnej (w niniejszym przypadku jej prezesa) nie powodowała uchybienia terminów w postępowaniu sądowym, w którym ta spółka jest stroną. Spółka nie dochowała należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw i na tym polega jej zawinienie w postaci niedbalstwa, które doprowadziło do uchybienia terminu. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że skarżąca uchybiła terminowi do dokonania czynności bez swojej winy, wobec czego uznać należy, że nie zostały spełnione ustawowe warunki do jego przywrócenia. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że skarżąca błędnie przyjęła, że ostatnim dniem do dokonania przedmiotowej czynności był dzień 24 marca 2018 r. Stosownie bowiem do treści art. 83 § 2 p.p.s.a., jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. W niniejszej sprawie ostatni dzień na dokonanie czynności przypadał na 24 marca 2018 r., czyli sobotę. Za ostatni dzień terminu należało zatem uznać 26 marca 2018 r., to jest poniedziałek. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.