III SA/Lu 624/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. L. na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania p o s t a n a w i a przyznać S. L. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Wnioskiem zawartym w skardze skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy. Wezwany do złożenia wniosku na urzędowym formularzu, w terminie nadesłał wypełniony urzędowy formularz wniosku zaznaczając w nim, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Referendarz sądowy rozpoznając przedmiotowy wniosek zważył, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. takim jakiego żąda skarżący, obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadzało się więc do zbadania, czy w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka wynikająca z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Powyższe wskazuje, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszych nawet należności związanych z postępowaniem sądowym. Prawo pomocy ma bowiem służyć jedynie najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu. Tytułem przykładu można wymienić osoby bezrobotne, korzystające z pomocy społecznej czy otrzymujące bardzo niskie świadczenia emerytalno-rentowe (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Z ostatnią z wymienionych sytuacji mamy właśnie do czynienia w sprawie niniejszej. Jak wynika ze złożonego przez skarżącego wniosku pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o pow. 108 m2, poza tym nie posiada innych nieruchomości, ani żadnych zasobów finansowych. Dochód rodziny stanowi renta strukturalna skarżącego w wysokości [...] zł miesięcznie oraz renta żony w kwocie [...] zł. Skarżący jednocześnie wskazał, że jest osobą chorą, po przebytym zawale, w związku z czym znaczną część dochodu przeznacza na leczenie. W tej sytuacji, w ocenie referendarza sądowego, skarżący nie ma możliwości poniesienia kosztów postępowania sądowego, w postaci opłat sądowych i kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Tym samy wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zapadłe orzeczenie oznacza, że skarżący został w niniejszym postępowaniu sądowym zwolniona od kosztów sądowych, jak również przyznano mu adwokata, bez obowiązku ponoszenia przez niego kosztów zastępstwa procesowego. Adwokat ten zostanie wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacka w Lublinie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Z tych względów orzeczono jak w postanowieniu na podstawie art. 245 § 1 i 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.