III SA/Lu 545/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Hałabis Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędzia WSA Anna Strzelec po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją z dnia 31 sierpnia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej "Kolegium", "organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu odwołania J. K. (dalej "skarżący", "wnioskodawcy"), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy L. (dalej także "organ I instancji") z dnia 17 maja 2022 r. o odmowie przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Zaskarżonej decyzja wydana została w następującym stanie sprawy. Skarżący zawarł na okres 36 miesięcy umowę o pracę z młodocianym pracownikiem w celu przygotowania zawodowego w zawodzie mechanik pojazdów samochodowych. Młodociany pracownik, M. R.., po zakończeniu nauki zawodu, w dniu 31 sierpnia 2021 r. zdał egzamin czeladniczy wymagany rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz.U. Nr 60, poz. 278 ze zm.). Na podstawie art. 122 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe został złożony wniosek o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Wnioskodawca dołączył m. in. wydane przez Zespół Szkół Zawodowych Nr [...] w L. zaświadczenie z dnia 10 grudnia 1996 r. o ukończeniu kursu pedagogicznego. Decyzją Wójta Gminy L. z dnia 31 grudnia 2021 r. odmówiono przyznania zawnioskowanego dofinansowania. Skarżący wniósł odwołanie. Z akt sprawy wynikało, że rozpoznano je decyzją nr [...] Kolegium z dnia 15 marca 2022 r. uchylającą zaskarżona decyzję oraz przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzją Wójta Gminy L. z dnia 17 maja 2022 r. odmówiono przyznania zawnioskowanego dofinansowania. Z argumentacji organu wynikało, że: - można przyznać dofinasowanie jeżeli spełnione są przesłanki określone w art. 122 ust.1 pkt 1 i 2 lit. a/ ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe oraz w § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 sierpnia 2017 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz.U. poz. 1644); - rozporządzenie to wymaga, aby instruktor praktycznej nauki zawodu posiadał co najmniej tytuł mistrza w zawodzie; - niezbędnym jest także ukończenie przez wnioskodawcę kursu pedagogicznego, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmującego łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej; - zaświadczenie z dnia 10 grudnia 1996 r. przedłożone przez skarżącego dowodziło, że ukończony kurs pedagogiczny dla podmiotów szkolących uczniów obejmował 90 godzin, w tym z 24 godziny zajęć praktycznych. Skarżący złożył odwołanie, kwestionując ustalenie braku wymaganej "łącznej liczby 70 godzin zajęć z zakresu psychologii, pedagogiki i metodyki". Kolegium nie podzieliło argumentacji odwołania i decyzją z dnia 31 sierpnia 2022 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy L. z dnia 17 maja 2022 r. Organ odwoławczy stwierdził m.in., że na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie można przyjąć, aby wnioskodawca spełniał ustawowe kryteria pozwalające na przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Kolegium podkreśliło, że nie można uznać, aby skarżący ukończył kurs pedagogiczny, o którym mowa w § 10 ust. 4 rozporządzenia w sprawie praktycznej nauki zawodu. Ukończony przez skarżącego kurs pedagogiczny składał się łącznie z 90 godzin. Dołączone zaświadczenie dowodziło, że tenże kurs obejmował jedynie 66 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki. Dlatego też nie można było uznać, aby skarżący spełnił warunki uprawniające do uzyskania dofinansowania. W skardze do WSA w Lublinie J. K. zarzucił naruszenie: 1) art. 7 w związku z art. 77 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, wobec braku uzupełniającego postępowania celem rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy oraz nieustalenia w sposób prawidłowy stanu faktycznego; 2) art. 7a § 1, art. 7b, art. 8 i art. 12 k.p.a., poprzez zaniechanie ich zastosowania; 3) art. 8 § 1, art. 10 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 147 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie i niewskazanie przyczyn, a także motywów rozstrzygnięcia, co stanowi naruszenie zarówno zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, jak i zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej; 4) art. 11 k.p.a., poprzez brak dążenia do przekonania stron postępowania o zasadności wydania decyzji, pomimo niekompletnej i nierzetelnej dokumentacji; 5) art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie wszechstronnej, a przede wszystkim obiektywnej, analizy materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów; 6) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Kolegium wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Kolegium utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania skarżącemu dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Rzeczą sądu administracyjnego było skontrolowanie zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem. Z istoty sądowej kontroli administracji publicznej wynika, że sąd orzeka według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie rozstrzygania o prawach (obowiązkach) strony. W świetle art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Orzekanie na podstawie akt sprawy oznacza, iż sąd przy ocenie legalności aktu bierze pod uwagę materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania administracyjnego. We własnym zakresie sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, lecz bada, czy w trakcie postępowania przed organem administracji zostały ujawnione wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, czy były one uwzględnione i w jaki sposób zostały ocenione przez organ. W ocenie składu orzekającego WSA w Lublinie, podzielić należy stanowisko organów, iż w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie można przyjąć, że skarżący ukończył kurs pedagogiczny, o którym mowa w § 10 ust. 4 rozporządzenia w sprawie praktycznej nauki zawodu, a w konsekwencji, że wykazał posiadane kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych. Posiadanie takich kwalifikacji jest jednym z warunków uzasadniających przyznanie wnioskowanego dofinansowania. Materialnoprawną podstawę podjętego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy Prawo oświatowe. Zgodnie z art. 122 ust. 1 cyt. ustawy pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli: 1. pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania; 2. młodociany pracownik ukończył naukę zawodu i zdał: a) w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy będącego rzemieślnikiem - egzamin czeladniczy zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle; b) w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem – egzamin zawodowy; 3. młodociany pracownik ukończył przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1. Stosownie do art. 122 ust. 6 ww. ustawy, dofinansowanie przyznaje wójt (burmistrz, prezydent miasta) właściwy ze względu na miejsce zamieszkania młodocianego pracownika, w drodze decyzji, po stwierdzeniu spełnienia warunków określonych w ust. 1. Zgodnie z art. 122 ust. 7 ustawy, dofinansowanie jest przyznawane na wniosek pracodawcy złożony w terminie 3 miesięcy od dnia zdania przez młodocianego pracownika egzaminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i 3. Do wniosku należy dołączyć: 1) kopie dokumentów potwierdzających spełnienie warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1; 2) kopię umowy o pracę z młodocianym pracownikiem zawartej w celu przygotowania zawodowego; 3) kopię odpowiednio dyplomu, certyfikatu lub świadectwa, potwierdzającego zdanie egzaminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, albo zaświadczenie potwierdzające zdanie tego egzaminu. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz.U. z 1996 r., Nr 60, poz. 278 ze zm.), przygotowanie zawodowe młodocianych może prowadzić pracodawca - pod warunkiem posiadania kwalifikacji wymaganych od instruktorów praktycznej nauki zawodu, określonych w przepisach dotyczących praktycznej nauki zawodu. Skarżący twierdzi, że posiada wymagane przez przepisy prawa kwalifikacje odnoszące się do instruktorów praktycznej nauki zawodu, na dowód czego przedłożył do wniosku o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika zaświadczenie o ukończeniu kursu pedagogicznego. Świadczy ono, że skarżący ukończył kurs pedagogiczny dla podmiotów szkolących uczniów, którego program obejmowała 90 godzin, w tym 24 godziny zajęć praktycznych. Zaświadczenie zostało wydane przez Zespół Szkół Zawodowych Nr [...] w L. . Wymaga zatem wyjaśnienia, że według § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 sierpnia 2017 r., instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 2, posiadają co najmniej tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, którego będą nauczać, i przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli lub ukończony kurs pedagogiczny, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej, albo ukończony przed dniem 6 stycznia 1993 r. kurs pedagogiczny uprawniający do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu. Stosownie do § 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzania Ministra Edukacji Narodowej oraz Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 12 października 1993 r. w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego dorosłych (Dz.U. 1993 r., Nr 103., poz. 472 ze zm.), dalej rozporządzenie w sprawie podnoszenia kwalifikacji zawodowych, obowiązującego w dacie wydawania przedłożonego przez skarżących zaświadczenia - ukończenie pozaszkolnych form kształcenia, dokształcania i doskonalenia potwierdza zaświadczenie wydane według wzoru określonego w załączniku nr 2 do tego rozporządzenia. Organ przeprowadził postępowanie dowodowe celem zweryfikowania kwalifikacji skarżącego. Według Regionalnego Centrum Edukacji Zawodowej w L. , kurs pedagogiczny trwający od 12 listopada 1996 r. do 10 grudnia 1996 r. (dane z protokołu egzaminu końcowego), powinien realizować program zatwierdzony w dniu 23 stycznia 1996 r. przez Kuratorium Oświaty w L., zaś dokumenty dotyczące kursów pedagogicznych, jakimi szkoła dysponuje znajdują się w szkolnej składnicy akt (pismo RCEZ w L. z dnia 16 grudnia 2021 r.). Zaświadczenia wydawane były na podstawie dokumentacji, którą szkoła dysponuje (pismo RCEZ z dnia 9 listopada 2021 r.). Kuratorium Oświaty w L. wskazało, że nie posiada dokumentów dotyczących kursu i pozwalających potwierdzić uprawnienia pracodawcy (pismo L. Kuratora Oświaty z dnia 13 marca 2022 r.). Kuratorium wyjaśniło ponadto, że nie dysponuje danymi pozwalającymi stwierdzić, że przedmiotowa komisja egzaminacyjna została powołana przez kuratora oświaty (pismo LKO z dnia 28 marca 2022 r.). Zdaniem Ministerstwa Edukacji i Nauki, kurs pedagogiczny powinien być realizowany zgodnie z zatwierdzonym przez kuratora oświaty programem nauczania nie tylko co do zakresu tematycznego i treści nauczania ale i także czasu jego realizacji (pismo MEN z dnia 25 marca 2022 r.). Przeprowadzone przez organ postępowanie wyjaśniające nie świadczyło o tym, że odbyty przez wnioskodawcę kurs spełniał wymogi określone w § 10 ust. 4 cyt. rozporządzenia w sprawie praktycznej nauki zawodu. Skarżący nie legitymował się zaświadczeniem, że kurs obejmował 70 godzin zajęć z zakresu psychologii, pedagogiki i metodyki, a ponadto 10 godzin praktyki metodycznej. W tych okolicznościach, nie można było przyjąć, że wnioskodawca spełniał ustawowe wymogi pozwalające na przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Wbrew zarzutom i wnioskom skargi, nie można skutecznie zarzucać organom braku wnikliwości w należytym wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy. Zarzuty o naruszeniu art. 7, art. 12 i art. 77 k.p.a. okazały się nieuzasadnione. Podobną uwagę należy poczynić w odniesieniu do zarzutu o naruszeniu art. 80 k.p.a. (i przekroczeniu granic swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego). Organ prawidłowo przeanalizował zgromadzony materiał dowodowy. W realiach rozpoznawanej sprawy czynnością zupełnie zbędną byłoby przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w kwestii prawidłowości wystawionego spornego zaświadczenia o ukończeniu kursu pedagogicznego w kontekście archiwalnej dokumentacji. Zgodnie z art. 84 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, a w niniejszej sprawie przesłanka taka nie zachodziła. "Znaczne rozbieżności w dokumentacji" – zauważone przez skarżącego - odnoszącej się do kursu zorganizowanego w 1996 r. nie podważały legalności zaskarżonej decyzji wydanej przez Kolegium, które nie było uprawnione do czynienia własnych ustaleń w przedmiocie kwalifikacji posiadanych przez skarżącego oraz legalności wydanego zaświadczenia z dnia 10 grudnia 1996 r. z pominięciem informacji wynikających ze zgromadzonego materiału dowodowego. Bez znaczenia jest okoliczność podnoszona w skardze, że skarżącemu przyznawano dotacje na koszty kształcenia młodocianego pracownika – na podstawie tego samego spornego zaświadczenia – przez inne organy administracji publicznej (Naczelnika Urzędu Skarbowego, Burmistrza Miasta L.). W informacji RCEZ w L. z dnia 29 listopada 2017 r. podano m. in., że osoby uczestniczące prowadzące kurs pedagogiczny powinny korzystać z oficjalnego programu i plan nauczania był następujący: 1. Praca samokształceniowa mistrza (5 godz. wykłady), 2. Wybrane zagadnienia z psychologii (8 godz. wykłady), 3. Wybrane zagadnienia z pedagogiki (12 godz. wykłady), 4. Podstawy dydaktyki kształcenia zawodowego (25 godz. wykłady), 5. Założenia dydaktyczno-organizacyjne i wychowawczo – opiekuńcze kształcenia praktycznego (10 godz. wykłady), 6. Realizacja programu praktycznego nauczania zawodu (10 godz. wykłady, 10 godz. ćwiczenia), 7. Podstawy prawne i warunki kształcenia w zakładzie (5 godz. wykłady). Powyższe nie oznacza, że skarżący odbył specjalistyczny kurs według wskazanego planu nauczania obejmujący co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej. Kolegium nie było uprawnione do podważenia domniemania prawdziwości oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w zaświadczeniach złożonych przez strony potwierdzone. Niezasadne są także zarzuty skargi o naruszeniu art. 7a § 1 k.p.a. (zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony), art. 7b k.p.a. (dyrektywy nakazującej organom współdziałanie) i art. 8 § 1 k.p.a. (obowiązku prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej). Nieusprawiedliwione były pozostałe zarzuty i wnioski skargi. Uzasadnienie skontrolowanej decyzji zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne spełniające kryteria określone w art. 107 § 3 k.p.a. Organ odwoławczy w sposób logiczny wyjaśnił dlaczego zapadło negatywne dla skarżącego rozstrzygnięcie w sprawie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie wniosek o jej rozpoznanie w trybie uproszczonym został zgłoszony przez organ w doręczonej skarżącemu odpowiedzi na skargę, a strona skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.