Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Lu 47/26

Wyrok WSA w Lublinie z 21 kwietnia 2026 r., III SA/Lu 47/26

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia
21 kwietnia 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Kosowska, Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant: Referent Paulina Rolińska-Mazur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi K. O. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 14 listopada 2025 r. nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 na rok 2024 oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z 14 listopada 2025 r. Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej też jako "organ odwoławczy" lub "organ II instancji"), po rozpatrzeniu odwołania K. O., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. (dalej też jako "organ I instancji") z dnia 20 sierpnia 2025 r. w sprawie płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023 – 2027. Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy. K. O. (dalej jako "skarżący") w dniu 28 czerwca 2024 r. za pomocą aplikacji eWniosekPlus złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w C. Wniosek o przyznanie płatności na rok 2024. W złożonym wniosku strona ubiegała się o przyznanie: podstawowego wsparcia dochodów do działek rolnych o łącznej powierzchni 2,38 ha, płatności redystrybucyjnej do działek rolnych o łącznej powierzchni 2,38 ha oraz o przyznanie uzupełniającej płatności podstawowej do działek rolnych 1,48 ha. W wyniku przeprowadzonego postępowania Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. wydał w dniu 6 marca 2025 r. decyzję, w której przyznał skarżącemu: - podstawowe wsparcie dochodów w wysokości 947,07 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności kwotę w wysokości 135,30 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia; - płatność redystrybucyjną w wysokości 330,83 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 47,26 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia; - uzupełniającą płatność podstawową w wysokości 93,57 zł. W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego, decyzją z dnia 18 lipca 2025 r. Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił w całości decyzję z dnia 6 marca 2025 r. w sprawie płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 na rok 2024 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Po ponownej analizie sprawy organ I instancji decyzją z dnia 20 sierpnia 2025 r. odmówił skarżącemu na 2024 r. przyznania podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej i uzupełniającej płatności podstawowej. Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji, Decyzją z dnia 14 listopada 2025 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w złożonym wniosku strona ubiegała się o przyznanie: podstawowego wsparcia dochodów do działek rolnych o łącznej powierzchni 2,38 ha, płatności redystrybucyjnej do działek rolnych o łącznej powierzchni 2,38 ha oraz o przyznanie uzupełniającej płatności podstawowej do działek rolnych 1,48 ha. Przeprowadzona przez organ I instancji kontrola administracyjna wniosku skarżącego, w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS wykazała nieprawidłowości w deklaracji powierzchni ewidencyjnej nr 96 położonej w województwie lubelskim, powiat c. , gmina S., obręb S. Stwierdzono nieprawidłowości w deklaracji następujących działek rolnych położonych na działce ewidencyjnej nr 96: B (o pow. deklarowanej 0,19 ha), C (o pow. deklarowanej 0,24 ha), D (o pow. deklarowanej 1,48 ha), E (o pow. deklarowanej 0,34 ha). Działka rolna B położona na działce ewidencyjnej nr 96 została zadeklarowana na powierzchni 0,19 ha a stwierdzono powierzchnię 0,14 ha, działka rolna C położona na działce ewidencyjnej nr 96 została zadeklarowana na powierzchni 0,24 ha a stwierdzono powierzchnię 0,20 ha, działka rolna D położona na działce ewidencyjnej nr 96 została zadeklarowana na powierzchni 1,48 ha a stwierdzono powierzchnię 1,47 ha, działka rolna E położona na działce ewidencyjnej nr 96 została zadeklarowana na powierzchni 0,34 ha a stwierdzono powierzchnię 0,06 ha. Stwierdzona powierzchnia działki rolnej E wyniosła 0,06 ha i nie spełniała definicji działki rolnej wskazanej w art. 26 pkt 1 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2024 r., poz. 1741 ze zm., dalej jako "ustawa" lub "ustawa o Planie Strategicznym"). Wobec tego, że nie został spełniony dla działki E podstawowy wymóg kwalifikujący ją jako działkę rolną do płatności, wykluczono z płatności całą działkę rolną E, tj. 0,34 ha. Łączna zadeklarowana powierzchnia działek rolnych wynosiła 2,38 ha, powierzchnia stwierdzona przez organ I instancji wyniosła 1,94 ha (zatem wykluczono z płatności 0,44 ha). Dalej organ odwoławczy stwierdził, że przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające i dokonał oceny oraz analizy wszystkich dostępnych danych w systemie LPIS odnośnie spornej działki (nr ewidencyjny 96). W wyniku ponownej weryfikacji maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) Wydział ds. GIS Kontroli na Miejscu Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR wydał w dniu 11 lipca 2025 r. informację na temat wartości MKO, z której wynikało, że dla działki ewidencyjnej nr 96 MKO JPO wynosi 2,0367 ha (deklaracja strony 2,38 ha). Powierzchnia MKO dla przedmiotowej działki została określona na podstawie ORTO_2024 (data zdjęcia: 7 lipca 2024 r.) oraz przeprowadzonej kontroli na miejscu w dniach od 1 lipca 2025 r. – 4 lipca 2025 r Organ odwoławczy stwierdził, że podstawowe wsparcie dochodów jest przyznawane rolnikowi, jeżeli prowadzi działalność rolniczą, a łączna powierzchnia gruntów, objętych obszarem zatwierdzonym, będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha. Pomimo niespełnienia warunku, płatności są przyznawane, jeżeli rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych z produkcją do zwierząt, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy o Planie Strategicznym, lub płatności dobrostanowej i złożył wniosek o ich przyznanie oraz łączna kwota płatności bezpośrednich, jakie miałyby zostać przyznane w danym roku temu rolnikowi, przed zastosowaniem kar, w tym kar administracyjnych, wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 euro. Organ II instancji wskazał, że powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 1,94 ha. Powyższe wynika ze zmniejszenia powierzchni działki rolnej B o 0,05 ha, C o 0,04 ha, D o 0,01 ha oraz E o 0,34 ha. Łączna powierzchnia zmniejszenia wyniosła 0,44 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wynosiła 22,68%. Organ podkreślił, że jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną kwalifikowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20% i stanowi nie więcej niż 50% powierzchni obszaru zatwierdzonego do tej płatności, wówczas odmawia się tej płatności Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy odmówił przyznania płatność do podstawowego wsparcia dochodów. W przypadku płatności redystrybucyjnej jest ona przyznawana rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów będących w posiadaniu tego rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha i nie przekracza 300 ha. Płatność redystrybucyjna przysługuje do powierzchni gruntów posiadanych przez rolnika na podstawie tytułu prawnego, położonych na obszarze zatwierdzonym do podstawowego wsparcia dochodów oraz powierzchni nie większej niż 30 ha. Powierzchnia działek rolnych do podstawowego wsparcia dochodów stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 1,94 ha. W związku z tym, że różnica między powierzchnią zadeklarowaną kwalifikowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekraczała 20%, odmówiono przyznania tej płatności. Organ odwoławczy odmówił przyznania uzupełniającej płatności podstawowej z uwagi na niespełnienie warunku przyznania tej płatności, wynikającego z art. 38 ustawy o Planie Strategicznym. Organ II instancji stwierdził, że dane będące w posiadaniu ARiMR - baza LPIS pozwalają na prawidłowy i dokładny pomiar powierzchni działek ewidencyjnych oraz działek rolnych zgłoszonych przez stronę do uzyskania płatności, a tym samym umożliwiają w prawidłowy sposób zweryfikowanie kryteriów kwalifikowalności działek. Organ zwrócił uwagę, że definicja gruntów rolnych kwalifikujących się do płatności, na podstawie, której wyznaczana jest powierzchnia MKO, różni się zarówno od definicji użytków rolnych określonych w rozporządzeniu Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2024 r. poz. 219), na podstawie której określane są powierzchnie użytków rolnych w Ewidencji Gruntów i Budynków, jak i od powierzchni gruntów, na podstawie której wymierza się stawkę konserwacyjną (melioracja). Powierzchnia ewidencyjna działki to jej powierzchnia całkowita, natomiast powierzchnia działki rolnej obejmuje tylko obszar faktycznie użytkowany rolniczo (utrzymany w dobrej kulturze rolnej). Organ II instancji zauważył, że maksymalny kwalifikowalny obszar określony w systemie identyfikacji dziatek rolnych dla danej działki ewidencyjnej nie obejmuje wszystkich gruntów położonych na danej działce, a jedynie stanowią go grunty rolne spełniające określone kryteria. Organ odwoławczy jeszcze raz podkreślił, że powierzchnia MKO dla przedmiotowej działki została określona na podstawie ORTO_2024 (data zdjęcia: 7 lipca 2024 r.) oraz przeprowadzonej kontroli na miejscu w dniach 1-4 lipca 2025 r. W obszernej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie K. O. zaskarżył decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału ARiMR. Skarżący podniósł m. in., że organ powierzchnię MKO ustalił na podstawie wyników kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach 1 - 4 lipca 2025 r. Kontrola ta dotyczyła wniosku o przyznanie płatności na rok 2025 i nie może stanowić podstawy określenia maksymalnego kwalifikowanego obszaru w sprawie przyznania płatności bezpośrednich za rok 2024. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie z dnia 14 kwietnia 2026 r. skarżący potrzymał swoje stanowisko co do wadliwości zaskarżonej decyzji i dołączył obszerną dokumentację, w tym dotyczącą przyrznia płatności na 2025 r. Skarżący wskazał między innymi, że płatność przyznana na mocy decyzji z dnia 6 marca 2025 r. została skarżącemu wypłacona, oraz że zmniejszenie wynikało stąd, iż nie było w systemie informatycznym nałożonej warstwy trwałe użytki zielone (TUZ). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Kontroli sądu pod względem legalności podlegała decyzja Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o odmowie przyznania skarżącemu płatności na rok 2024: podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej i uzupełniającej płatności podstawowej. Materialnoprawne przesłanki przyznawania płatności na rok 2024 r. określone zostały w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027. Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do oceny, czy organy prawidłowo ustaliły obszar działek zgłoszonych przez skarżącego do płatności, tj. maksymalny kwalifikowalny obszar (MKO), o którym mowa w art. 2 ust. 7 lit. a rozporządzenia delegowane Komisji (UE) 2022/1172 z dnia 4 maja 2022 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli we wspólnej polityce rolnej oraz stosowania i obliczania wysokości kar administracyjnych w związku z warunkowością (Dz. U. UE L z dnia 8 lipca 2022 r. Nr 183, str. 12 ze zm., dalej jako "rozporządzenie 2022/1172"). Skarżącemu odmówiono przyznania płatności, o które się ubiegał, ponieważ powierzchnia działek stwierdzona (MKO) była mniejsza niż powierzchnia działek zgłoszona przez skarżącego. Łączna zadeklarowana powierzchnia działek rolnych wynosiła 2,38 ha, powierzchnia stwierdzona wyniosła 1,94 ha (wykluczono z płatności 0,44 ha). Wielkość różnicy procentowej pomiędzy powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w toku postępowania spowodowała, odmowę przyznania wnioskowanych płatności na 2024 r. Zgodnie z art. 20 pkt 1 ustawy o Planie Strategicznym, w drodze decyzji jest przyznawana pomoc w ramach płatności bezpośrednich: a) podstawowego wsparcia dochodów do celów zrównoważoności, o którym mowa w art. 16 ust. 2 lit. a rozporządzenia 2021/2115, zwanego dalej "podstawowym wsparciem dochodów", b) uzupełniającego redystrybucyjnego wsparcia dochodów do celów zrównoważoności, o którym mowa w art. 16 ust. 2 lit. b rozporządzenia 2021/2115, zwanego dalej "płatnością redystrybucyjną". Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym, płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli prowadzi działalność rolniczą, a łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do podstawowego wsparcia dochodów będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha. Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym, płatności bezpośrednie są przyznawane do powierzchni działki rolnej lub jednostki gruntu nierolniczego: 1) położonych na gruncie stanowiącym kwalifikujący się hektar, 2) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, 3) nie większej niż maksymalny kwalifikujący się obszar, o którym mowa w art. 2 ust. 7 lit, a rozporządzenia 2022/1172 - chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Na podstawie art. 26 ust. 4 ustawy o Planie Strategicznym, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków uznawania gruntów za kwalifikujące się hektary (Dz. U. 2025 r. poz. 757 ze zm., dalej jako "rozporządzenie z dnia 10 marca 2023 r."). Rozporządzenie z dnia 10 marca 2023 r. stanowi w § 1 pkt 1, że za grunty stanowiące kwalifikujący się hektar, o którym mowa w art. 4 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającego rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 (Dz. Urz. UE L 435 z 06.12.2021, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem 2021/2115", uznaje się użytki rolne danego gospodarstwa, które w trakcie roku kalendarzowego, na który wnioskuje się o płatności bezpośrednie, są wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, lub są w przeważającej mierze wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej. Według art. 21 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o Planie Strategicznym, przy przyznawaniu pomocy uznaje się, że rolnik prowadzi działalność rolniczą, jeżeli prowadzi działalność polegającą na: 1) wytwarzaniu produktów rolnych przez hodowlę lub chów zwierząt do celów gospodarskich lub uprawę lub hodowlę roślin, gdzie produkty rolne oznaczają produkty wymienione w załączniku I do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), z wyjątkiem produktów rybołówstwa, a także uprawie bawełny i zagajników o krótkiej rotacji lub 2) utrzymywaniu użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza użycie zwykłych metod rolniczych i zwykłego sprzętu rolniczego. Na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy o Planie Strategicznym, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie z dnia 9 marca 2023 r. w sprawie kryteriów uznawania użytków rolnych za pozostające w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy (Dz. U. z 2023 r. poz. 461, ze zm.). Jak stanowi § 1 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia, użytki rolne uznaje się za pozostające w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy, jeżeli: 1) został na nich przeprowadzony co najmniej jeden zabieg agrotechniczny mający na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności - w przypadku gruntów ornych i trwałych użytków zielonych, 2) zostały na nich przeprowadzone co najmniej dwa zabiegi agrotechniczne, w tym jeden mający na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności i drugi mający na celu usunięcie obumarłych drzew lub gałęzi, lub cięcie sanitarne suchych i zasychających gałęzi - w przypadku sadów, - w terminie do dnia 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-4 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym. Kwestia płatności redystrybucyjnej uregulowana została w art. 27 ust. 1-3 ustawy o Planie strategicznym. Płatność redystrybucyjna jest przyznawana rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów będących w posiadaniu tego rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha i nie przekracza 300 ha (ust.1). Zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy, płatność redystrybucyjna przysługuje do powierzchni gruntów: 1) posiadanych przez rolnika położonych na obszarze zatwierdzonym do podstawowego wsparcia dochodów; 2) nie większej niż 30 ha. Stosownie zaś do art. 38 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym uzupełniająca płatność podstawowa jest przyznawana rolnikowi do powierzchni: 1) upraw roślin rodzajów określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 70 ust. 2 pkt 4, uprawianych w plonie głównym, 2) gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin - do których zostało przyznane podstawowe wsparcie dochodów. Według art. 38 ust. 2 ustawy, do przyznawania uzupełniającej płatności podstawowej przepisy art. 26 ust. 1 pkt 2 i 3 stosuje się odpowiednio. We wniosku o przyznanie płatności na rok 2024 na działce ewidencyjne numer 96 skarżący zadeklarował działkę rolną A (0,13 ha – trawy na gruntach ornych), B (0,19 ha – TUZ), C (0,24 ha – TUZ), D (1,48 ha – pszenica zwyczajna ozima), E (0,34 ha – sad). Łącznie zadeklarowana powierzchnia działek rolnych wynosiła 2,38 ha. Organ stwierdził nieprawidłowości w deklaracji działek rolnych B, C, D, E. Powierzchnia stwierdzona przez organ wyniosła 1,94 ha. Powyższe wynika ze zmniejszenia powierzchni działki rolnej B o 0,05 ha (zadeklarowanej na powierzchni 0,19 ha a stwierdzono powierzchnię 0,14 ha), C o 0,04 ha (zadeklarowanej na powierzchni 0,24 ha a stwierdzono powierzchnię 0,20 ha), D o 0,01 ha (zadeklarowanej na powierzchni 1,48 ha a stwierdzono powierzchnię 1,47 ha) oraz E o 0,34 ha (zadeklarowanej na powierzchni 0,34 ha a stwierdzono powierzchnię 0,06 ha). Stwierdzona powierzchnia działki rolnej E (0,06 ha) nie spełnia definicji działki rolnej wskazanej w art. 26 pkt 1 ustawy o Planie Strategicznym, gdyż jest mniejsza niż 0,1 ha, co skutkowało wykluczeniem z płatności całej działki rolnej E. Łączna powierzchnia zmniejszenia wyniosła 0,44 ha. Powierzchnia zadeklarowana przez skarżącego do płatności była zatem większa od powierzchni stwierdzonej. Zgodnie natomiast z § 45 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcją do zwierząt, płatności dla małych gospodarstw i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz.U. z 2025 poz. 1186 ze zm. , dalej "rozporządzenie w sprawie płatności bezpośrednich") - w przypadku gdy różnica między powierzchnią gruntów, do których rolnik ubiega się o przyznanie danej płatności obszarowej, a obszarem zatwierdzonym do tej płatności wynosi więcej niż 20% i nie więcej niż 50% powierzchni obszaru zatwierdzonego do tej płatności, odmawia się przyznania płatności. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych przez skarżącego we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wyniosła 22,68% (0,44 ha: 1,94 ha x 100). W ocenie sądu organy w niniejszej sprawie prawidłowo ustaliły powierzchnię kwalifikującą się do przyznania płatności bezpośrednich na rok 2024. Powierzchnię MKO dla działki numer 96 ustalono w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS oraz na podstawie informacji na temat wartości MKO z dnia 11 lipca 2025 r., wydanej przez Wydział ds. GIS Biura Kontroli na Miejscu Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR. Z informacji tej wynika, że powierzchnia maksymalnego kwalifikowalnego obszaru, o którym mowa w art. 2 ust. 7 lit. a rozporządzenia 2022/1172 dla działki nr 96 wynosi 2,0367 ha. W informacji podano, że powierzchnia MKO dla wskazanej działki została określona na podstawie ORTO_2024 (data zdjęcia z dnia 7 lipca 2024 r.) oraz przeprowadzonej kontroli na miejscu w dniach 1-4 lipca 2025 r. W świetle przytoczonej treści informacji, wbrew zarzutom skargi, wyniki z kontroli przeprowadzonej w dniach 1-4 lipca 2025 r. nie stanowiły kluczowych danych do ustalenia MKO dla działki nr 96 na potrzeby przyznania płatności ONW na rok 2024. Z informacji wynika, że w pierwszym rzędzie podstawę określenia powierzchni MKO dla przedmiotowej działki stanowiły dane uzyskane z ortofotomapy z 2024 r., w szczególności zdjęcia z dnia 7 lipca 2024 r. Można jedynie zauważyć, że jak wynika z odpowiedzi Kierownika Biura Kontroli na Miejscu na uwagi skarżącego zgłoszone do ustaleń z kontroli przeprowadzonej w 2025 r. oraz z raportu z tej kontroli, na obszarze deklarowanych na rok 2025 działek rolnych na działce ewidencyjnej nr 96 stwierdzono między innymi wieloletnie tereny nieużytkowane rolniczo porośnięte drzewami i krzewami, które nie kwalifikują się do płatności, a na terenie działek deklarowanych jako sady stwierdzono brak wymaganych zabiegów przynajmniej w bieżącym oraz poprzednim roku wegetacyjnym. Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie ustalenie powierzchni uzasadniającej przyznanie wnioskowanych przez rolnika płatności, dokonane zostało poprzez kontrolę administracyjną wniosku, czyli przy wykorzystaniu bazy danych zgromadzonych w systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS) zawierających materiały kartograficzne (mapy i ortofotomapy) oraz przy wykorzystaniu geograficznego systemu informacji (GIS) zawierającego bazy danych referencyjnych dla ocen kwalifikowalności wniosków. W myśl art. 2 ust. 7 lit. a rozporządzenia 2022/1172 w systemie identyfikacji, w odniesieniu do każdej działki referencyjnej państwa członkowskie co najmniej określają maksymalny kwalifikujący się obszar do celów interwencji obszarowych w ramach systemu zintegrowanego. W celu określenia maksymalnego kwalifikującego się obszaru państwa członkowskie odliczają, w miarę możliwości, niekwalifikujące się elementy z działki poprzez ich wyodrębnienie. Państwa członkowskie określają z wyprzedzeniem kryteria i procedury stosowane do oceny, kwantyfikacji i, w stosownych przypadkach, wyodrębnienia kwalifikujących się i niekwalifikowalnych części działki. Przy określaniu maksymalnego kwalifikującego się obszaru państwa członkowskie mogą ustalić rozsądny margines dla prawidłowej kwantyfikacji w celu uwzględnienia obwodu i stanu działki. Wyjaśnić należy, że na podstawie art. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2025 r., poz. 865 z późn zm.) Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa tworzy i prowadzi krajowy system ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "systemem". Stosownie do art. 4 pkt 3a powołanej ustawy, w skład systemu wchodzi między innymi system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 68 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz. Urz. UE L 435 z 06.12.2021, str. 187, z późn. zm. dalej "rozporządzenie 2021/2116"). Artykuł 68 ust. 1 rozporządzenia 2021/2116 stanowi z kolei, że system identyfikacji działek rolnych stanowi system informacji geograficznej ustanowiony i regularnie aktualizowany przez państwa członkowskie na podstawie ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:5 000. Stosownie do art. 68 ust. 2 rozporządzenia 2021/2116 państwa członkowskie zapewniają, aby system identyfikacji działek rolnych: a) jednoznacznie identyfikował każdą działkę rolną i jednostki gruntów nierolniczych, które państwa członkowskie uznają za kwalifikujące się do otrzymywania pomocy w ramach interwencji, o których mowa w tytule III rozporządzenia (UE) 2021/2115; b) zawierał aktualne wartości dotyczące obszarów, które państwa członkowskie uznają za kwalifikujące się do otrzymywania pomocy w ramach interwencji, o których mowa w art. 65 ust. 2; c) umożliwiał prawidłową lokalizację działek rolnych i gruntów nierolniczych, w odniesieniu do których występuje się z wnioskiem o płatność (art. 68 ust. 2). Z powyższych regulacji wprost zatem wynika, że wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej, w tym Polska zobowiązane są do prowadzenia systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS) ustanowionego na podstawie map lub dokumentów, przy wykorzystaniu skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (GIS) tj. obrazów lotniczych lub satelitarnych. System informacji geograficznych (GIS) pozwala na jednoznaczną identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni, kontrolę zadeklarowanej powierzchni pod względem kwalifikowalności - por. też wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 1229/15 – orzeczenia.nsa.gov.pl). Wyjaśnienia przy tym wymaga, że zdjęcia z ortofotomapy mają kluczowe znaczenie w sprawie przyznawania płatności, bowiem odzwierciedlają lokalizacje oraz stan działek na rok, w którym skarżący ubiegał się o przedmiotowe płatności. Ortofotomapa cyfrowa to zdjęcie powierzchni ziemi wykonane z samolotu lub satelity oraz przetworzone do postaci metrycznej, jest opracowaniem geodezyjnym wykonywanym zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Ortofotomapy cyfrowe pozyskiwane są w trybie art. 12 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Organy zobowiązane są do ustalania powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności w oparciu system LPIS, który umożliwia stosowanie jednolitych standardów. Należy podkreślić, że rzeczywiste powierzchnie działek rolnych, które należy podać we wniosku, nie zawsze pokrywają się z powierzchnią użytków gruntowych, uwidocznionych w ewidencji gruntów i budynków. Badanie zgodności wskazanych we wniosku powierzchni działek rolnych następuje poprzez kontrolę administracyjną, która może, ale nie musi być uzupełniona o kontrolę na miejscu. Przy ustalaniu maksymalnej powierzchni kwalifikowalnej odlicza się powierzchnie zadrzewione, zakrzaczone, drogi, z wyjątkiem dróg technologicznych i dojazdowych do pól o nawierzchni gruntowej, powierzchnie zabudowane, wody, odłogi i inne powierzchnie przeznaczone na użytkowanie pozarolnicze, jako powierzchnie wyłączone z płatności. Powyższy sposób postępowania i w konsekwencji reguły oceny znajdują uzasadnienie w powołanych wyżej obowiązujących przepisach prawa. Jak już wskazano ustalenie powierzchni działek poprzez kontrolę administracyjną polega na wykorzystaniu bazy danych zgromadzonych w systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS) zawierających materiały kartograficzne (mapy i ortofotomapy) oraz przy wykorzystaniu geograficznego systemu informacji (GIS) zawierającego bazy danych referencyjnych dla ocen kwalifikowalności wniosków. Dla ustalenia prawa do otrzymania płatności podstawowe znaczenie ma rzeczywisty obszar gruntu rolnego, na którym prowadzona jest określona działalność rolnicza (uprawa). W systemie informatycznym ARiMR zaimplementowane są wcześniej wyznaczone powierzchnie MKO, które stanowią różnicę pomiędzy powierzchnią całkowitą działki ewidencyjnej a powierzchnią obszarów nieuprawnionych do płatności i te okoliczności prawidłowo zostały wzięte pod uwagę przez organ odwoławczy przy ocenie wniosku strony i ustaleniu należnych producentowi rolnemu płatności. Ortofotomapy cyfrowe stanowią najlepsze ogólnie dostępne źródło dokonywania pomiarów powierzchni oraz interpretacji w zakresie zagospodarowania gruntami i ich użytkowania. Stanowią podstawowy dokument do wykonywania pomiarów i kompleksowej oceny powierzchni kwalifikowanej w ramach działki (vide wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 1229/15). Organ odwoławczy szczegółowo odniósł się do tej kwestii w zaskarżonej decyzji i trafnie również zauważył, że wszystkie prace wykonywane na potrzeby systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS) są zatwierdzane przez osoby posiadające stosowne uprawnienia geodezyjne oraz że organ posiada w stosunku do każdej działki ewidencyjnej informacje na temat źródła pochodzenia danych, terminu ich aktualności oraz daty wykonania zdjęcia lotniczego lub satelitarnego. W niniejszej sprawie skarżący nie przedłożył żadnego wiarygodnego materiału dowodowego podważającego prawidłowe ustalenia organów administracji. To na składającym wniosek spoczywa obowiązek podania faktycznie użytkowanej powierzchni uprawnionej do płatności w myśl powołanych powyżej przepisów prawa. Trafnie zauważa organ odwoławczy, że maksymalny kwalifikowalny obszar określony w systemie identyfikacji działek rolnych dla danej działki ewidencyjnej nie obejmuje wszystkich gruntów położonych na danej działce, a jedynie stanowią go grunty rolne spełniające określone kryteria. Maksymalny obszar kwalifikowany wyznaczany jest więc jako różnica powierzchni pomiędzy powierzchnią całkowitą działki ewidencyjnej a powierzchniami nieuprawnionymi do płatności (np. lasy, wody, drogi, nieużytki, siedliska mieszkalne, budynki itp.). Stwierdzenie, że działka jest użytkowana rolniczo, a tym samym kwalifikuje się do przyznania płatności (przy założeniu, że działka rolna spełnia pozostałe kryteria), jest wynikiem ustalenia dokonanego na podstawie przepisów prawa. Wpływu na to, czy grunty rolne spełniają te kryteria, nie ma subiektywne przeświadczenie skarżącego, że na danej działce prowadzi on uprawę (np. sad), tylko np. z tego względu, że dokonał nasadzeń drzew owocowych, kilkanaście lat temu przed złożeniem wniosku o płatność na dany rok. Wyniki kontroli na miejscu z 2012 r., wbrew stanowisku skargi, nie mogą znaleźć punku odniesienia przy rozpatrywaniu wniosku na 2024 r., podobnie jak kwestia ustaleń co do roku następnego – 2025 r. Słusznie uzasadnia organ, że deklarowane we wniosku o dopłaty powierzchnie upraw i ich rodzaj muszą odpowiadać stanowi faktycznemu w danym okresie. Podstawowym zadaniem kontroli administracyjnej wniosku jest więc weryfikacja powierzchni i gatunków upraw deklarowanych przez wnioskodawcę w danym roku gospodarczym. Przy ustalaniu powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności uwzględnia się wynik kontroli wniosku dotyczącej roku referencyjnego, którego dotyczy kontrolowany wniosek. Sposób określenia kryteriów jakie musi spełniać działka rolna, ujętych w wymienionych powyżej przepisach czyni zadość ogólnej zasadzie z art. 9 zd. 2 rozporządzenia 2021/2115. Przepis art. 9 określa m.in., że państwa członkowskie zapewniają, aby interwencje i normy dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska, o których mowa w art. 13, były kształtowane na podstawie obiektywnych i niedyskryminacyjnych kryteriów, były spójne z należytym funkcjonowaniem rynku wewnętrznego i nie powodowały zakłóceń konkurencji. W tych okolicznościach, skoro stwierdzona w toku kontroli na zadeklarowanych działkach B, C, D, E powierzchnia działki użytkowanej rolniczo (kwalifikowalnej) była mniejsza niż zadeklarowana, to należało uznać, że wnioskodawca z przyczyn leżących po jego stronie zawyżył (przedeklarował) powierzchnię działek rolnych uprawnionych do płatności i tym samym dopuścił się nieprawidłowości. To wnioskodawca sam określa treść swojego żądania i ponosi odpowiedzialność za merytoryczną jego treść. Nadto, każdy beneficjent decydując się na skorzystanie z prawa do płatności zobowiązany jest postępować zgodnie z normatywnymi obowiązkami oraz liczyć się z negatywnymi konsekwencjami swoich zaniechań. Zarówno beneficjent jak i organ związani są przepisami prawa mającymi zastosowanie w danej sprawie. Organ odwoławczy rozpatrzył cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i wyprowadził z niego trafne wnioski co do mających zastosowanie przepisów prawa materialnego. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane prawem. Zgodnie z wymogiem art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Organ odwoławczy w sposób szczegółowy w stosunku do każdej płatności powołał mające zastosowanie przepisy prawa materialnego, przedstawiając stosowne wyliczenia. Za całkowicie chybione i nie mające związku z rozpoznawaną sprawą należy uznać zawarte w skardze zarzuty i obszerne rozważania dotyczące zakłóceń pomiędzy linią telekomunikacyjną a siecią elektromagnetyczną, powodujących problemy zdrowotne. Chybiony jest również argument dotyczący warstwy TUZ, gdyż w okolicznościach sprawy skarżący nie ubiegał się o płatności wieloletnie. W związku z tym w informacji z Wydziału ds. GIS Biura Kontroli na Miejscu z dnia 11 lipca 2025 r. wskazana została jedna wartość MKO, wynosząca 2,0367 ha, bez wyodrębnienia MKO dla trwałych użytków zielonych. Także faktyczne dokonanie przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przed wydaniem zaskarżonej decyzji płatności na rachunek skarżącego nie ma wpływu na ocenę tej decyzji, która pozostaje w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.).

Informacje o sprawie

Data wpływu
20 stycznia 2026
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Agnieszka Kosowska Anna Strzelec /przewodniczący sprawozdawca/ Iwona Tchórzewska

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny