III SA/Lu 463/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski po rozpoznaniu w dniu 12 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. R. na decyzję Inne z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek - w zakresie wniosku P. R. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018 r., poz. 1302), dalej jako "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednocześnie w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie P. R. (dalej jako skarżący) zaskarżył decyzję Inne o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie oraz Fundusz Pracy wraz z odsetkami. Na wstępie wyjaśnić należy, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu do czasu wydania orzeczenia w sprawie przez sąd administracyjny stanowi formę tzw. ochrony tymczasowej, mającej na celu ochronę skarżącego przed potencjalnym zaistnieniem sytuacji, w którym akt oceniony jako wadliwy przez sąd został już faktycznie wykonany, z czym wiążą się niekorzystne konsekwencje w postaci znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczna decyzja administracyjna korzysta z domniemania zgodności z prawem i podlega wykonaniu. W doktrynie i literaturze przyjmuje się, że przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które bezpośrednio nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Nie kwalifikują się do wykonania te spośród aktów prawnych, które dla sprowadzenia stanu prawnego lub faktycznego w nim określonego nie wymagają czynności podmiotów uprawnionych. W rzeczywistości więc problem wykonania aktu administracji dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy lub zakazy określonego zachowania. (vide P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2012, str. 224). Cechy wykonalności nie mają wszelkie akty odmowne, jak również te z konstytutywnych aktów uprawniających, które nie wymagają żadnych działań ze strony uprawnionych podmiotów dla spowodowania określonego w nim stanu faktycznego lub prawnego. Wstrzymanie wykonania może dotyczyć tylko sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne. Skutków takich nie wywołuje i nie podlega wykonaniu decyzja o odmowie umorzenia należności z tytułu składek. Wydanie takiej decyzji nie wiąże się dla strony z obowiązkiem działania, zaniechania, czy też nakazem znoszenia zachowania innych podmiotów. Decyzja ta nie wywołuje żadnych skutków materialnych, a organy administracji publicznej nie mają możliwości użycia przymusu państwowego do doprowadzenia do stanu zgodnego z treścią zaskarżonej decyzji (vide postanowienie NSA z dnia 24 kwietnia 2014 r., II FZ 470/14) . Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja od odmowie umorzenia należności z tytułu składek. Zaskarżona decyzja nie posiada cechy wykonalności, bowiem nie wymaga ona żadnej czynności strony, tj. nie przyznaje stronie, co do zasady, żadnych uprawnień, ani nie nakłada na stronę żadnych obowiązków. Zaskarżoną decyzję należy więc zaliczyć do aktów administracyjnych, których nie można wykonać. Skoro zaskarżona decyzja ze swej istoty nie podlega wykonaniu, a jej istnienie w obrocie prawnym nie powoduje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, przez co nie zachodzą przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, należało odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w postanowieniu, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a.