III SA/Lu 447/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Strzelec po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: I. odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku; II. zwrócić A. G. kwotę [...]zł (słownie: [...] złotych) uiszczoną z tytułu opłaty kancelaryjnej.

Wyrokiem wydanym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 listopada 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 447/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę A. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. Odpis sentencji wyroku wraz z pouczeniem o trybie i sposobie jego zaskarżenia został doręczony skarżącemu osobiście w dniu 1 grudnia 2021 r. Pismem z dnia 13 grudnia 2021 r. skarżący wniósł o sporządzenie uzasadnienia wyroku w niniejszej sprawie i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Skarżący złożył również wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. We wniosku skarżący wskazał, że z przyczyn zawodowych nie miał możliwości złożenia wniosku w ustawowym terminie. Wyjaśnił, że jest funkcjonariuszem Policji oddelegowanym do pełnienia służby na granicy RP w związku z kryzysem migracyjnym. Podał, że od odebrania przesyłki z sądu był codziennie wysyłany na granicę, a oddelegowanie do pełnienia służby często odbywa się drogą telefoniczną bądź smsową. Niejednokrotnie informację o oddelegowaniu otrzymuje w późnych godzinach wieczornych, tuż po powrocie z granicy, a nie raz we wczesnych godzinach porannych. Podał, że w obecnej sytuacji nie może skorzystać z dnia wolnego. Zarządzeniem z dnia 22 grudnia 2021 r. skarżący został wezwany do: - wskazania, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu i uprawdopodobnienia tej okoliczności oraz - uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu, w tym powoływanych we wniosku przez złożenie stosownych dokumentów, np. obejmujących wyciąg z grafiku planowania pełnienia służby w okresie od 1 grudnia 2021 r. do dnia 8 grudnia 2021 r. w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, z pouczeniem, że niewykonanie wezwania skutkować może odmową przywrócenia terminu. W wykonaniu wezwania skarżący pismem z dnia 5 stycznia 2022 r. poinformował, że przyczyna uchybienia ustała 9 grudnia 2021 r., kiedy to skarżący wrócił ze służby na granicy polsko-białoruskiej. W załączeniu przedstawił wyciąg z grafiku planowania pełnienia służby. Skarżący podniósł ponadto, że w tamtym okresie sytuacja na granicy polsko-białoruskiej zmieniała się dynamicznie, delegacja do pełnienia służby niejednokrotnie odbywała się w trybie nagłym, dosłownie z dnia na dzień, co w praktyce uniemożliwiało to planowanie swoich zajęć. W ocenie skarżącego, okoliczności te mają charakter obiektywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny L. zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. P. z wnioskiem o przywrócenie terminu musi spełniać warunki określone w art. 87 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). S. wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenia uzasadnienia wyroku skarżący zachował siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z oświadczeniem skarżącego, należało przyjąć, iż w dniu 9 grudnia 2021 r. ustała przyczyna uchybienia terminu do złożenia przedmiotowego wniosku. Skarżący spełnił także warunek równoczesnego dokonania czynności, której nie dokonano w terminie, ponieważ wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku i uiścił opłatę kancelaryjną od tego wniosku. W oceni sądu skarżący nie uprawdopodobnił jednak, że uchybił terminowi bez swojej winy. Termin "uprawdopodobnienie", o którym mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a. nie jest pojęciem tożsamym z "udowodnieniem". Niemniej jednak dyspozycja tego przepisu nakazuje przyjąć, że konieczne jest wykazanie, że mimo dołożenia szczególnej oraz należytej staranności przy dokonywaniu czynności, do której strona jest zobowiązana, nie było możliwe przezwyciężenie przeszkody powstałej w dochowaniu terminu nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W świetle ugruntowanego w tej kwestii orzecznictwa sądowoadministracyjnego panuje jednolity pogląd, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Za brak winy uważa się sytuację, gdy zainteresowany nie był w stanie pokonać przeszkody przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych (por. postanowienia NSA w sprawach sygn. akt: II FZ 717/13, II FZ 988/13, II GZ 223/14, II OZ 313/14 – orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA). Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy. Obowiązek wykazania należytej staranności w uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu terminu ciąży na stronie. Przenosząc powyższe uwagi na grunt sprawy niniejszej wskazać należy, że po pierwsze sąd nie kwestionuje, że charakter pełnionej przez skarżącego służby, delegacja do jej pełnienia podejmowana często w trybie nagłym, mógł utrudniać planowanie przez niego zajęć, co nie oznacza jednak, a przynajmniej skarżący takich okoliczności nie wykazał, że dochowanie terminu na złożenie wniosku było nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku obiektywnie niemożliwe. Skarżący nie uprawdopodobnił, że powołane przez niego okoliczności stanowiły przeszkodę nagłą, niespodziewaną i nie dającą się usunąć w terminie. Pomimo bezspornego faktu pełnienia służby w okresie gdy biegł termin, od skarżącego można oczekiwać, jako osoby rozsądnej i należycie dbającej o swoje interesy, by umiał pogodzić prowadzenie swojej codziennej aktywności z udziałem w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności jeśli został prawidłowo pouczony o swoich prawach i obowiązkach z nim związanych. Przy czym w tym miejscu i dla porządku wyjaśnić należy, że z przedłożonego grafiku nie wynikają ponoszone przez skarżącego okoliczności, że od odebrania przesyłki z sądu codziennie był wysyłany na granice oraz że nie mógł skorzystać z dnia wolnego. Z przedłożonego grafiku wynika, zdaniem sądu, że w dniach 1,3,4,6,7 grudnia 2021 r. skarżący miał wolne. Niemniej jednak skupiając się na ostatnim dniu terminu, który jest istotny przy ocenie przesłanki braku winy, to zauważyć należy, że sam fakt pełnienia służby w ostatnim dniu terminu nie uzasadnia jeszcze sam w sobie przyjęcia braku winy w dokonaniu czynności z uchybieniem ustawowego terminu. Z przedstawionego przez skarżącego grafiku służby wynika jedynie, że w ostatnim dniu terminu skarżący rozpoczął służbę od godz. 6:00. Skarżący nie wykazał ponad to, że w tym dniu zaistniały takie nagłe i niedające się przewidzieć przeszkody, które uniemożliwiły skarżącemu złożenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia wyroku np. po zakończeniu służby drogą pocztową, czy też, że skarżący nie mógł, nawet należycie dbając o swoje interesy i racjonalnie oceniając swoją sytuację zawodową posłużyć się inną osobą w dokonaniu tej czynności. Jak wskazuje się w orzecznictwie nawet taka choroba, która wymaga leczenia, nie uzasadnia przywrócenia terminu, jeżeli strona mogła skorzystać z pomocy innych osób np. domowników (por. postanowienie NSA w sprawach I GZ 93/14, II OZ 1053/13 – CBOSA). Zwraca się również uwagę, że przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie tej dokonanie czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. np. postanawiania NSA w sprawach sygn. akt: I OZ 52/14, I OZ 9/20, CBOSA). Powyższe, w ocenie sądu, prowadzi do wniosku, że skarżący nie dochował należytej staranności wymaganej od strony dbającej należycie o własne interesy. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że skarżący uchybił terminowi do dokonania czynności bez swojej winy, wobec czego uznać należy, że nie zostały spełnione ustawowe warunki do jego przywrócenia. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.