III SA/Lu 4/14

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku U. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi U. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zmiany nieprawidłowych danych zawartych w zgłoszeniu celnym postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy.

W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżąca złożyła pismo z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Na wezwanie referendarza sądowego skarżąca nadesłała wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym zaznaczyła, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. Ponadto skarżąca nadesłała dokumenty źródłowe i dodatkowe oświadczenia. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie strony zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 ( 3 p.p.s.a.). Należy zwrócić uwagę, że ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych art. 246 ( 1 pkt 2 p.p.s.a., spoczywa na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji materialnej i rodzinnej. Mając na uwadze przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wynikającą z nadesłanych dokumentów sytuację materialną strony skarżącej i jej rodziny stwierdzić należy, że skarżąca nie wykazała przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Skarżąca podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i dwojgiem niepełnoletnich dzieci. Mąż skarżącej jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku (zaświadczenie urzędu pracy z dnia 4 marca 2014 r.). W urzędowym formularzu skarżąca wykazała, że jedynym dochodem rodziny jest jej pensja w kwocie [...] zł brutto, zaś z nadesłanego na wezwanie zaświadczenia zakładu pracy z dnia 9 maja 2014 r., wynika, że w okresie ostatnich trzech miesięcy średnie wynagrodzenie miesięczne wyniosło [...] zł brutto i [...] zł netto. Skarżąca podała również, że ani ona, ani osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, nie posiadają żadnego majątku nieruchomego, jak też żadnych zasobów finansowych. W odpowiedzi na wezwanie referendarza skarżąca nadesłała oświadczenie z dnia 19 maja 2014 r., że jej rodzina nie korzysta ze środków pomocy społecznej, a w utrzymaniu rodziny pomagają jej rodzice. W kolejnym oświadczeniu z tej samej daty skarżąca podała, że z jej pensji opłacane jest tylko jedzenie i środki czystości, a jedynym kosztem, jaki może udokumentować, jest rachunek za telefon na kwotę ok. [...] zł miesięcznie. W świetle podanych przez skarżącą informacji uznać należy, że skarżąca nie wykazała w pełni rzeczywistej sytuacji materialnej swojej i rodziny. Biorąc pod uwagę zasady doświadczenia życiowego niewiarygodne jest oświadczenie skarżącej o pokrywaniu kosztów wyżywienia i środków czystości czteroosobowej rodziny z jej wynagrodzenia za pracę, które według przedstawionego zaświadczenia wynosiło w okresie ostatnich trzech miesięcy przed złożeniem wniosku [...] zł netto. Tym bardziej, że z tego wynagrodzenia skarżąca musi także pokrywać koszty dojazdu (odległość ok. kilkudziesięciu kilometrów) z miejsca zamieszkania do miejsca pracy. Oceniając zdolności płatnicze skarżącej należy mieć również na uwadze, że skarżąca nie wykazała w urzędowym formularzu, że w [...] Spółce z o.o. z siedzibą w [...] z kapitałem zakładowym w wysokości [...] zł, w której jest zatrudniona na stanowisku [...], pełni jednocześnie funkcję prezesa zarządu (informacja ogólnodostępna w sieci teleinformatycznej Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego). Dopiero w odpowiedzi na wezwanie referendarza skarżąca przyznała, że w wymienionej spółce pełni funkcję prezesa zarządu, oświadczając jednocześnie, że nie pobiera z tego tytułu żadnego wynagrodzenia. Wątpliwości referendarza budzi okoliczność, że jak wynika z analizy rachunków bankowych skarżącej i jej męża za okres styczeń-marzec 2014 r., wynagrodzenie skarżącej z tytułu pracy nie jest przelewane na żaden z nich. We wskazanym okresie na rachunku bankowym skarżącej i jej męża, nie ma żadnych operacji finansowych oprócz opłat za prowadzenie rachunku, które wynoszą [...] zł miesięcznie. W tej sytuacji niezrozumiałe jest, że przy tak niskich miesięcznych dochodach rodziny skarżąca wraz z mężem utrzymują rachunki bankowe "złote konto", będące dla nich jedynie obciążeniem. Powyższe okoliczności czynią mało wiarygodnym podawane przez skarżącą informacje o wysokości wynagrodzenia. Fakt, że wynagrodzenie skarżącej nie jest przelewane na ujawnione przez nią konta bankowe, uzasadnia podejrzenie o posiadaniu innych jeszcze rachunków bankowych, bądź o pobieraniu wynagrodzenia na tzw. "rękę" w celu ukrycia jego rzeczywistej wysokości. Mając powyższe na uwadze uznać należy, że wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, skarżąca nie przedstawiła swojej aktualnej sytuacji materialnej w sposób rzetelny i wyczerpujący. Wobec niewykazania przesłanek przyznania prawa pomocy osobie fizycznej określonych art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., odmowa przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym jest uzasadniona. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.