III SA/Lu 391/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędzia WSA Anna Strzelec Protokolant: Referent Paulina Rolińska-Mazur po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 5 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia praktycznego egzaminu państwowego I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na rzecz K. W. kwotę [...]zł ([...] złotych) z tytułu wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla strony nieznanej z miejsca pobytu.

Decyzją z dnia 25 kwietnia 2022 r. Marszałek Województwa Lubelskiego (organ I instancji) unieważnił praktyczny egzamin państwowy w zakresie kategorii B prawa jazdy D. B.. Z uzasadnienia decyzji oraz akt sprawy wynikało m.in., że: - egzamin był przeprowadzony przez egzaminatora T. K. w dniu [...] Ruchu Drogowego w L.; - D. B. uczestniczył w egzaminie na prawo jazdy i uzyskał pozytywny wynik; - D. B. przystąpił do egzaminu w okresie, w którym orzeczony był zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, co wykluczało przystąpienie do egzaminu. Ustanowiony w sprawie kurator adw. K. W. – dla nieobecnego D. B. - wniósł odwołanie. Zaskarżoną decyzją z dnia 7 czerwca 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej "Kolegium", "organ odwoławczy") nie podzieliło argumentacji skarżącego podniesionej w odwołaniu i utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Kolegium stwierdziło m. in., że; - zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami (dalej "u.k.p.") marszałek województwa, w drodze decyzji administracyjnej, unieważnia egzamin państwowy, jeżeli egzaminowi została poddana osoba, o której mowa w art. 50 ust. 2; - przepis art. 50 ust. 2 pkt 2 u.k.p. stanowi, że nie może być egzaminowana osoba w stosunku do której został orzeczony, prawomocnym wyrokiem sądu, zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu; - sąd powszechny orzekł wobec D. B. środek zabezpieczający w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, bez określenia czasu jego obowiązywania, stosownie do art. 99 § 2 kodeksu karnego. W skardze do WSA w Lublinie wniesionej przez kuratora adw. K. W. zarzucono naruszenie art. 10 § 1 w zw. z art. 8 § 1 k.p.a., poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez uprzedniego poinformowania skarżącego o przewidywanym terminie załatwienia sprawy i bez umożliwienia wypowiedzenia się odnośnie całości zgromadzonego materiału dowodowego oraz ewentualnego zgłoszenia nowych wniosków dowodowych. Podniesiono również, że nie zapewniono stronie możliwości czynnego udziału na każdym etapie postępowania. W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na rzecz kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu D. B. kosztów postępowania sądowaodaministracyjnego według norma prawem przepisanych. Według oświadczenia kuratora, koszty te nie zostały dotychczas pokryte w całości ani w części. Kolegium wniosło o oddalenie skargi. W piśmie z dnia 25 sierpnia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że według jego aktualnego stanu wiedzy, a także organu I instancji, miejsce pobytu D. B. nadal nie jest znane. W tych okolicznościach Kolegium zawnioskowało o ustanowienie dla skarżącego kuratora w postępowaniu sądowaodministracyjnym. W piśmie z dnia 26 sierpnia 2022 r. adw. K. W. wskazał, że miejsce pobytu D. B. w dalszym ciągu nie jest mu znane, że kuratora ustanowiono wyłączne na potrzeby postępowania administracyjnego i w związku z tym wnosi o ustanowienie dla D. B. kuratora w postępowaniu sądowaodministracyjnym. Postanowieniem WSA w Lublinie z dnia 7 września 2022 r. – wydanym na podstawie art. 79 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej "ppsa") - ustanowiono dla D. B., którego miejsce pobytu nie jest znane, kuratora w osobie adw. K. W.. Rozpoznając wniesioną skargę Sąd zważył, co następuje. W myśl art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (dalej "u.k.p."), marszałek województwa, w drodze decyzji administracyjnej, unieważnia egzamin państwowy, jeżeli: 1) egzaminowi została poddana osoba, o której mowa w art. 50 ust. 2; 2) był przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik. Stosownie do art. 72 ust. 2 u.k.p. marszałek województwa unieważnia egzamin państwowy: 1) z urzędu; 2) na wniosek dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 72 ust. 1 pkt 1 u.k.p. zawierający odesłanie do art. 50 ust. 2 u.k.p. Wspomniany ostatnio przepis określa, że nie może być egzaminowana osoba w stosunku do której został orzeczony, prawomocnym wyrokiem sądu, zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu (pkt 2). Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Kolegium utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie unieważnienia praktycznego egzaminu państwowy w zakresie kategorii B prawa jazdy przeprowadzonego z udziałem D. B. (egzaminowanego przez T. K.). Egzamin zorganizowano w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w L. w dniu 19 marca 2019 r. D. B. uzyskał pozytywny wynik z egzaminu. Z akt sprawy wynikało, że zaocznym wyrokiem Sądu Rejonowego w C. z dnia 1 października 2010 r. sygn. II [...] D. B. został skazany na karę jednego roku pozbawienia wolności za czyn określony w art. 178 a § 1 kk. Wobec oskarżonego orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz nie mechanicznych na okres 5 lat. W dniu 11 sierpnia 2011 r. Sąd Rejonowy w C. II Wydział Karny umorzył postępowanie karne objęte sygn. II K [...] prowadzone przeciwko D. B. oskarżonemu o to, że w dniu 13 czerwca 2010 r. na trasie C. - Czułczyce, znajdując się w stanie nietrzeźwości, prowadził samochód marki [...] po drodze publicznej, tj. o czyn z art. 178 a § 1 kk. Sąd uznał, że zarzucany czyn nie był przestępstwem z uwagi na zniesioną poczytalność sprawcy (jego chorobę psychiczną) stanowiącą okoliczność wyłączającą winę. Rozpoznając tę sprawę w dniu 11 sierpnia 2011 r. Sąd postanowił na podstawie art. 99 § 1 i 2 kk zastosować wobec D. B. środek zabezpieczający w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym. Postanowieniem Sądu Rejonowego w C. V Wydział Wykonawczy sygn. II K [...]/ [...] z dnia 2 czerwca 2020 r. rozpoznano wniosek Starosty L. i rozstrzygnięto wątpliwości co do wykonalności postanowienia Sądu Rejonowego w C. z dnia 11 sierpnia 2011 r. sygn. II K [...], poprzez stwierdzenie, że orzeczony środek zabezpieczający w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym, nadal obowiązuje. W przepisie art. 50 ust. 2 pkt 2 u.k.p. mowa jest o prawomocnym wyroku odnoszącym się do egzaminowanej osoby wobec, której został orzeczony, zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Powyższy przepis należy rozumieć szerzej bo w ten sposób, że dla zastosowania instytucji unieważnienia egzaminu na prawo jazdy (art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami) przez marszałka województwa, zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych może wynikać nie tylko z prawomocnego wyroku, ale także z postanowienia sądu karnego. Jak wyżej wykazano orzeczony wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów obowiązywał w czasie egzaminowania w dniu 19 marca 2019 r. Powyższe oznacza, że w okolicznościach stanu faktycznego sprawy zaskarżona decyzja wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest rozstrzygnięciem prawidłowym. Nie narusza ono ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów proceduralnych k.p.a. W nawiązaniu do zarzutów i wniosków skargi należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zarzut o naruszeniu zasady czynnego udziału strony w postępowaniu może być skuteczny w przypadkach, kiedy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności proceduralnych, które mogły mieć wpływ na końcowy wynik sprawy. W realiach niniejszej sprawy skarżący nie podał jednak, że uchybienie organu wywołało daleko idące i niekorzystne konsekwencje dla strony, która – co wyżej wykazano - nie mogła być osobą egzaminowaną, w świetle art. 50 ust.2 pkt 2 u.k.p. W tym stanie rzeczy obowiązkiem organu było – stosownie do dyspozycji zawartej w art. 72 ust. 1 pkt 1 u.k.p. - unieważnić egzamin i wydać w tej materii decyzję administracyjną. Rozstrzygając w sprawie Kolegium działało na podstawie przepisów prawa zgodnie z zasadą praworządności (art. 6 k.p.a.). W tej sytuacji niezasadny okazał się także zarzuty skargi o naruszeniu art. 8 § 1 k.p.a. określającego, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddalił skargę jako niezasadną, o czym orzekł w sentencji wyroku. O wynagrodzeniu należnym adw. K. W. w wysokości [...] zł z tytułu pełnienia funkcji kuratora ustanowionego w postępowaniu sądowoadministracyjnym dla strony nieznanej z miejsca pobytu orzeczono na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.