Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Lu 295/23

Wyrok WSA w Lublinie z 19 września 2023 r., III SA/Lu 295/23 – opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia
19 września 2023
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kosowska Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2023 r. sprawy ze skargi "E. Spółki jawnej z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 6 kwietnia 2023 r. nr 0601-IGC.4802.46.2023 w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia 6 kwietnia 2023 r., nr 0601-IGC-4802.46.2023 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia 9 lutego 2023 r., nr 308000-COC-1.5066.234.2021.EN, nakładającą na skarżącą "E. " H. C., Z. C. Spółkę jawną z siedzibą w S. karę pieniężną w wysokości 5000 zł za przewóz pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego po drogach publicznych – jak za brak zezwolenia kategorii IV. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy: W dniu 1 grudnia 2021 r. w Oddziale Celnym w Koroszczynie podczas przekraczania granicy na kierunku wyjazdu z Rzeczypospolitej Polskiej został poddany kontroli zespół pojazdów o numerach rejestracyjnych [...], kierowany przez J. S.. Pojazdem przewożony był ładunek podzielny w postaci tlenu schłodzonego skroplonego o łącznej masie brutto 2000 kg. Podmiotem wykonującym kontrolowany przejazd w ramach międzynarodowego transportu drogowego była skarżąca "E.-B." H. C., Z. C. Spółka jawna z siedzibą w S.. Wyniki pomiaru masy całkowitej opisane w protokole kontroli nr [...] wskazały na przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 260 kg (0,65%), przy przewidzianej przepisami prawa dopuszczalnej masie całkowitej wynoszącej 40000 kg. Na żądanie kierowcy przeprowadzono powtórne ważenie. Organ uznał, że wyniki powtórnego ważenia, opisane w protokole kontroli nr [...] wskazały na przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 320 kg (0,80%). Jako wiążące przyjęto korzystniejsze dla strony wyniki pierwszego pomiaru. Pomiaru rzeczywistej masy całkowitej dokonano przy użyciu wagi nieautomatycznej znak fabryczny: 3590EQ 0200-NAWI-06080 (nr seryjny 004514270) posiadającą deklarację zgodności wydaną w Fiorano Modenese we Włoszech w dniu 19 listopada 2020 r. Deklaracja zawierała ocenę zgodności przyrządów pomiarowych dla wag nieautomatycznych (dyrektywa NAWI) – certyfikat zatwierdzenia typu WE-nr 0200-NAWI-06080 oraz certyfikat zgodności nr OUM1-2020-51WE.2 z dnia 30 grudnia 2020 r. wydany przez Okręgowy Urząd Miar w Warszawie. W wyniku kontroli stwierdzono, że przejazd kontrolowanego zespołu pojazdów wykonywany był z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (obecnie: Dz. U. z 2023 r. poz. 1047 z późn. zm., dalej powoływanej także jako "p.r.d."), polegającym na przewozie ładunku podzielnego pojazdem nienormatywnym, jak bez zezwolenia kategorii IV. Decyzją z dnia 9 lutego 2023 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym wymierzył skarżącej karę pieniężną w wysokości 5000 zł za przewóz ładunku podzielnego po drogach publicznych mimo zakazu określonego w art. 64 ust. 2 p.r.d., jak za brak zezwolenia kategorii IV. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji skarżąca podniosła, że protokół [...] nie odzwierciedla stanu faktycznego kontroli i nie może stanowić podstawy nałożenia kary ponieważ kierujący pojazdem twierdzi, że jedynie przejeżdżał przez wagę dynamiczną, a na wadze statycznej nie był ważony. Dodatkowo skarżąca wyjaśniła, że po załadunku w [...] zestaw był ważony na legalizowanej wadze statycznej i ważył 39820 kg (dowód wydania [...]). Po przekroczeniu granicy z [...] zestaw był ważony wagą dynamiczną i jego masa wynosiła 39860 kg. Skarżąca podkreśliła, że na przejściu granicznym w Koroszczynie są wagi, które są zalegalizowane i w dniu 1 grudnia 2021 r. przy ważeniu na wadze dynamicznej nie przekroczono limitów, a masa całkowita wynosiła 39600 kg, a na wadze statycznej masa całkowita wynosiła 40260 kg. W ocenie skarżącej obie wagi mogą służyć do pomiarów rzeczywistych mas całkowitych, a kierowca został pouczony, że powtórne ważenie odbywa się niezwłocznie po pierwszym ważeniu i jako wiążący przyjmowany jest wynik korzystniejszy dla strony i a zatem powinna być uznana za wynik ważenia wartość 39600 kg. Po rozpatrzeniu sprawy na skutek odwołania skarżącej, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że wymogi dotyczące dopuszczalnych wymiarów, masy i nacisków osi pojazdu uregulowane zostały w ustawie Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 z późn. zm., dalej jako "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych"). Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-20, nie może przekraczać w przypadku zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy - 40 ton. Natomiast w wyniku dwukrotnie przeprowadzonej kontroli rzeczywistej masy całkowitej pojazdu stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 260 kg (rzeczywista wartość skontrolowanego parametru wynosiła 40260 kg, co stanowiło przekroczenie dopuszczalnej wartości o 0,65%) oraz o 320 kg (rzeczywista wartość skontrolowanego parametru wynosiła 40320 kg, co stanowiło przekroczenie dopuszczalnej wartości o 0,80%). Do określenia wysokości kary pieniężnej przyjęto względniejszy dla strony wynik z pierwszego ważenia. Czynności kontrolne zostały udokumentowane w protokole kontroli z dnia 1 grudnia 2021 r. Organ podkreślił, że zgodnie z protokołem kontroli ważenia dokonano na wadze statycznej, która spełnia wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2008 r.; Nr 26, poz. 152). Ważenie przeprowadzono zgodnie z wymaganiami określonymi w instrukcji dla użytkownika. Brak sygnalizacji błędu przez system wagi oznacza, że ważenie przebiegało w sposób prawidłowy. Organ zauważył, że błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych w użytkowaniu równe są dwukrotnym wartościom błędów granicznych dopuszczalnych wskazań wag podczas legalizacji ponownej, określonym w załączniku do ostatnio powołanego rozporządzenia. W przypadku wagi, którą dokonano pomiaru masy pojazdu, błąd graniczny dopuszczalny wskazań wagi w użytkowaniu wynosi ± 60 kg. Organ zaznaczył jednocześnie, że określone w rozporządzeniu błędy graniczne wskazań wag nieautomatycznych dotyczą wartości, jaką maksymalnie może wykazać waga podczas legalizacji, aby właściwy organ wydał świadectwo legalizacji wagi. Wydanie dla przedmiotowej wagi certyfikatu zgodności ponownej oznacza, że waga spełnia wszystkie wymagania określone rozporządzeniem, w tym również, że waga jest właściwie oznaczona oraz prawidłowo zainstalowana w miejscu użytkowania, a tym samym zapewnia poprawność przeprowadzonego ważenia. Organ II instancji uznał, że wobec stwierdzonego przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej na przejazd pojazdu nienormatywnego wymagalne stało się zezwolenie kategorii IV. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w myśl art. 64 ust. 2 p.r.d. zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwolenia kategorii I. Pojazdem skontrolowanym w dniu 1 grudnia 2021 r. przewożony był towar w postaci tlenu skroplonego, a więc ładunek podzielny. Wobec przewozu ładunku podzielnego za przejazd przedmiotowym pojazdem nienormatywnym należało nałożyć karę pieniężną przewidzianą w art. 140ab ust. 2 p.r.d., to jest karę jak za przejazd bez zezwolenia. Wskazując na treść art. 140aa ust. 3 p.r.d. organ odwoławczy uznał za prawidłowe nałożenie kary na skarżącą, jako podmiot wykonujący przejazd. Organ nie stwierdził podstaw do zastosowania art. 140aa ust. 4 p.r.d. i umorzenia postępowania. Organ podkreślił, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą w zakresie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy i jest profesjonalnym przewoźnikiem, którego obowiązuje znajomość przepisów prawa i który powinien organizować pracę swojego przedsiębiorstwa transportowego w zgodzie z przepisami prawa mającymi zastosowanie do tego rodzaju transportu. Sprawą przedsiębiorcy było takie zorganizowanie wykonywanej działalności, aby wyeliminować ryzyko naruszenia prawa. Obowiązkiem przewoźnika jest takie zorganizowanie przewozu, by spełniał on wymogi przewidziane dla poruszania się po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych. W ocenie organu przedstawiona przez stronę argumentacja nie świadczy o dochowaniu należytej staranności w realizacji przewozu. Z akt sprawy nie wynika, aby przewoźnik przed podjęciem przewozu podejmował jakiekolwiek kroki w celu zważenia pojazdu po załadunku, celem kontrolnego sprawdzenia jego parametrów przez rozpoczęciem przewozu. Także rodzaj przewożonego towaru nie jest w niniejszej sprawie okolicznością zwalniającą przedsiębiorcę z obowiązku prawidłowego rozmieszczenia i zabezpieczenia ładunku na pojeździe w celu uniknięcia przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej. Zgodnie z art. 61 ust. 1 p.r.d., ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu. Organ zauważył, że skarżąca jako profesjonalny przewoźnik mogła przewidzieć konieczność zapewnienia zgodnego z prawem sposobu wykonywania przejazdu po drogach publicznych, dokładając przy tym należytej staranności, bowiem rzeczywista masa całkowita pojazdu stwierdzona podczas kontroli przekraczała 40000 kg. Odnosząc się do zarzutów odwołania, dotyczących rozbieżności wyników ważenia w miejscu załadunku oraz na Białorusi w miejscu rozładunku towaru Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wyjaśnił, że nie posiada informacji dotyczących stanu technicznego urządzeń pomiarowych użytych do ważenia oraz warunków i okoliczności w jakich te czynności zostały dokonane. Wyników ważenia pojazdu przeprowadzonego po stronie białoruskiej polski organ kontrolny nie może uznać ze względu na fakt, że kontrola pojazdu i czynności ważenia zostały przeprowadzone na podstawie przepisów prawnych innego państwa. Jednocześnie organ podkreślił, że ważenie po stronie białoruskiej odbyło się w innym terminie w związku z czym mógł się zmienić stan kontrolowanego pojazdu. Fakt, że stwierdzona masa całkowita pojazdu po załadunku nie przekraczała dopuszczalnej masy, tj. 40000 kg nie oznacza, że będzie ona taka sama w momencie kontroli na granicy. Organ II instancji podkreślił, że rozbieżności uzyskanych wyników pomiarów wynikają ze sposobu ważenia, tj. z zastosowania odmiennych metod ważenia – dynamicznego i statycznego. Metody te służą innym celom. Organ I instancji nakładając karę pieniężną przyjął rzeczywistą masę zespołu pojazdów uzyskaną w wyniku pomiaru statycznego, wskazując w treści rozstrzygnięcia przekroczenie tego parametru o 260 kg. Organ odwoławczy wyjaśnił, że wagi dynamiczne używane są do pomiaru nacisków wywieranych na drogę przez osie pojazdu. Wpływ na wynik ważenia dynamicznego wywierają liczne czynniki, jak np. sposób załadunku, stan techniczny pojazdu, awaria, natomiast kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym jest niezależna od przyczyn przekroczenia masy lub nacisku na oś. Organ wyjaśnił, że pomiar masy przy użyciu wagi statycznej dokonywany jest po wjechaniu zespołu pojazdów na pomost wagi i przy wyłączonym silniku, co powoduje, że otrzymany wynik jest niezależny od czynników zewnętrznych (wymienionych dla pomiaru dynamicznego). Z uwagi na powyższe, wyniki kolejnych pomiarów tego samego pojazdu na wadze statycznej będą powtarzalne. Waga dynamiczna jest urządzeniem służącym do wyznaczania obciążenia osi pojazdu oraz, poprzez zsumowanie nacisków poszczególnych osi, sumarycznej masy pojazdu, natomiast urządzeniem służącym do wyznaczania masy pojazdu jest waga nieautomatyczna, która w przedmiotowej sprawie została użyta do pomiaru masy całkowitej. Wynik tego właśnie pomiaru stanowi podstawę do stwierdzenia, że pojazd poddany pomiarowi jest pojazdem nienormatywnym, gdyż jego rzeczywista masa całkowita jest większa od dopuszczalnej, określonej przepisami prawa. "E.-B." H. C., Z. C. Spółka jawna z siedzibą w S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję z dnia 6 kwietnia 2023 r., zarzucając, że decyzja została wydana nierzetelnie. W ocenie skarżącej nie istnieje protokół, na który powołuje się organ odwoławczy nr [...] Skarżąca podniosła, że nie wyjaśniono dlaczego do nałożenia kary stosuje się wynik z wagi statycznej, pomimo, że waga dynamiczna posiadająca wszelkie dopuszczenia wskazywała wynik niższy (właściwy). Zdaniem skarżącej karanie polega na dowolnym wyborze wartości większej, a nie na rzetelnym rozpatrzeniu sprawy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sad Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu. Przedmiot skargi w niniejszej sprawie stanowiła decyzja wydana na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, nakładająca na skarżącą karę pieniężną w wysokości 5000 zł, jak za brak zezwolenia kategorii IV, za przewóz pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego po drogach publicznych, pomimo zakazu określonego w art. 64 ust. 2 p.r.d. Po przeprowadzeniu kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie nie miało miejsca tego rodzaju naruszenie prawa. Na mocy art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ. Przepis art. 64 ust. 4 p.r.d. nakłada na kierującego pojazdem nienormatywnym obowiązek posiadania przy sobie i okazywania uprawnionym osobom zezwolenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 powołanego artykułu. Jednocześnie zgodnie z art. 64 ust. 2 p.r.d., zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I. Zgodnie z art. 140aa ust. 1 p.r.d. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd (art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d.). W sytuacjach określonych w pkt 2 i 3 ust. 3 art. 140aa p.r.d. kara pieniężna może być także nałożona na podmiot wykonujący czynności ładunkowe lub podmiot wykonujący inne niż wymienione w pkt 2 czynności związane z przejazdem pojazdu nienormatywnego, w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę lub spedytora. Przy tym odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd jest niezależna od odpowiedzialności ostatnio wymienionych podmiotów. Stosownie do art. 140ab ust. 2 p.r.d. w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku, wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy (art. 2 pkt 35a p.r.d.). Wymogi dotyczące dopuszczalnych wymiarów, masy i nacisków osi pojazdu określone są przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 z późn. zm.), wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 66 ust. 5 p.r.d. Według § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dopuszczalna masa zespołu pojazdów złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy, wynosi 40 ton. W przypadku pojazdu uczestniczącego w ruchu drogowym podstawą sprawdzenia wymagań, o których mowa w ust. 1, są wartości rzeczywiste wymienionych mas (§ 3 ust. 3 rozporządzenia). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, w wyniku pomiaru statycznego rzeczywistej masy całkowitej zespołu pojazdów składającego się z trzyosiowego pojazdu silnikowego i dwuosiowej przyczepy, stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej. Podczas pierwszego ważenia uzyskano wynik 40260 kg. Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że organ prawidłowo ustalił, iż przekroczono dopuszczalną masy całkowitą o 260 kg, to jest o 0,65%. Zauważyć także również, że czynności ważenia zostały udokumentowane wydrukami z ważenia statycznego pojazdu oraz protokołem kontroli. Kierujący pojazdem podpisał protokół kontroli i nie wnosił uwag odnośnie dokonanych czynności. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze podkreślić należy, że organ odwoławczy klarownie wyjaśnił powody stosowania wyniku wagi statycznej. Pomiaru rzeczywistej masy całkowitej dokonano przy użyciu wagi nieautomatycznej znak fabryczny: 3590EQ 0200-NAWI-06080 (nr seryjny 004514270) posiadającą deklarację zgodności wydaną w Fiorano Modenese we Włoszech w dniu 19 listopada 2020 r. Deklaracja zawierała również ocenę zgodności przyrządów pomiarowych dla wag nieautomatycznych (dyrektywa NAWI) - certyfikat zatwierdzenia typu WE-nr 0200-NAWI-06080 oraz posiadającą certyfikat zgodności nr OUM1-2020.51WE.2 z dnia 30 grudnia 2020 r. wydany przez Okręgowy Urząd Miar w Warszawie. Certyfikat zgodności potwierdza zgodność przedmiotu oceny zgodności z wymaganiami określonymi rozporządzeniem w sprawie wymagań dla wag nieautomatycznych. Nakładając karę pieniężną organy przyjęły rzeczywistą masę zespołu pojazdów uzyskaną w wyniku pomiaru statycznego, wskazując w treści rozstrzygnięcia przekroczenie tego parametru o 260 kg, czyli mniej niż 5%. Zaznaczyć należy, że wagi dynamiczne używane są do pomiaru nacisków wywieranych na drogę przez osie pojazdu. Wpływ na wynik ważenia dynamicznego wywierają liczne czynniki, np. stan techniczny, sposób załadunku. Pomiar masy przy użyciu wagi statycznej dokonywany jest po wjechaniu zespołu pojazdów na pomost i przy wyłączonym silniku, co powoduje, że otrzymany wynik jest niezależny od czynników zewnętrznych (wymienionych dla pomiaru dynamicznego). Z tego powodu wyniki kolejnych pomiarów tego samego pojazdu o wadze statycznej będą powtarzalne. Waga dynamiczna jest urządzeniem, które służy do wyznaczania obciążenia osi pojazdu oraz poprzez zsumowanie nacisków poszczególnych osi, sumarycznej masy pojazdu, a urządzeniem służącym do wyznaczania masy pojazdu jest waga nieautomatyczna, która w niniejszej sprawie została użyta do pomiaru masy całkowitej. Wynik tego pomiaru stanowi podstawę do stwierdzenia, że rzeczywista masa całkowita pojazdu jest większa od dopuszczalnej, określonej przepisami prawa. Ponadto, z deklaracji zgodności wagi wynika, że na dzień kontroli waga ta spełnia wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2008 r., Nr 26, poz. 152). Zgodnie z treścią § 26 ww. rozporządzenia, rodzaje dowodów legalizacji, okresy ważności legalizacji dla poszczególnych rodzajów przyrządów pomiarowych, terminy zgłaszania do legalizacji ponownej przyrządów pomiarowych wprowadzonych do obrotu lub użytkowania po dokonaniu oceny zgodności oraz okresy ważności legalizacji ponownej za pomocą metody statystycznej określa załącznik nr 5 do rozporządzenia. W tabeli Nr 2 Ip. II wskazano, że termin zgłoszenia przyrządu pomiarowego (w tym wypadku waga nieautomatyczna) po raz pierwszy do legalizacji ponownej, po dokonaniu oceny zgodności wynosi 2 lata. W przedmiotowej sprawie z załączonego do akt sprawy Certyfikatu Zgodności nr OUM1-1.2020.51WE.2 z dnia 30 grudnia 2020 r. wynika, że ocena zgodności nastąpiła w dniu 29 grudnia 2020 r., czyli w dniu kontroli tj. 1 grudnia 2021 r. nie była wymagana legalizacja ponowna przyrządu pomiarowego. Jednocześnie brak jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, by urządzenie to zostało użyte nieprawidłowo. Tego rodzaju okoliczności nie wynikają z protokołu kontroli ani wydruków z ważenia statycznego pojazdu. Zaznaczyć należy, że protokół kontroli, z uwagi na zawarty w nim bezpośredni opis przebiegu przeprowadzanych czynności, uznawany jest za dokument urzędowy mający szczególną moc dowodową. Według art. 76 § 1 k.p.a. protokół kontroli stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Kierowca nie zgłosił uwag do sposobu przeprowadzania kontroli, mimo pouczenia o możliwości zgłoszenia uwag odnośnie dokonanych czynności kontrolnych. W konsekwencji stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie ważenie dokonane zostało na wadze spełniającej wymogi normatywne i zgodnie z wymogami określonymi w instrukcji obsługi urządzenia wagowego, co zostało zaznaczone w wydrukach z ważenia statycznego. Ważenie trzeba zatem uznać za prawidłowe. Prawidłowości procesu ważenia w żadnym razie nie wyłącza różnica wyników uzyskanych w następstwie dwóch następujących po sobie pomiarów. Zauważyć także należy, że każdy z pomiarów wykazał przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej wynoszącej 40 t. Prawidłowe jest także stanowisko organów o braku przesłanek do przyjmowania jako wyniku ważenia jakiejkolwiek wartości innej, niż wartość nominalna, to jest wskazywana przez urządzenie pomiarowe. Ani instrukcja obsługi wagi, ani przepisy ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (Dz. U. z 2022 r., poz. 2063) i przepisy wykonawcze do tej ustawy nie nakładają na organy obowiązku pomniejszenia wyników ważenia o jakąkolwiek wartość dopuszczalnego błędu pomiaru. Obowiązku takiego nie można również wywieść z rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych. Organ odwoławczy przyjął, że kontrolowany zespół pojazdów został poddany dwukrotnemu pomiarowi rzeczywistej masy całkowitej oraz że oba pomiary wskazywały na przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej (o 260 kg oraz o 320 kg), co przesądza, że kontrolowany pojazd był pojazdem nienormatywnym. W aktach sprawy brak jest dowodu wskazującego, że na przekroczenie wartości normatywnej o 320 kg. Protokoły z kontroli (k.11 i 13 akt adm.) są dowodem na przekroczenie rzeczywistej masy całkowitej - przy użyciu wagi statycznej – o 260 kg. Jednak uchybienie organu w tym zakresie nie jest istotne (nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia) W ocenie Sądu uprawnione jest stanowisko organu, że w dniu kontroli skarżąca wykonywała przejazd pojazdem nienormatywnym z ładunkiem podzielnym, który nie może być przewożony pojazdem nienormatywnym, z wyjątkiem niemających w sprawie zastosowania przypadków przejazdu na podstawie zezwolenia kategorii I. Ładunek niepodzielny, zgodnie z definicją ustawową zawartą w art. 2 pkt 35b p.r.d. to ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. Nie ulega wątpliwości, że ładunek w postaci tlenu schłodzonego skroplonego, który przewoziła skarżąca, mógł być podzielony na kilka mniejszych ładunków, przewożonych oddzielnie. Ponadto okoliczności tej skarżąca nie kwestionowała. Stwierdzone przekroczenie w zakresie rzeczywistej masy całkowitej uzasadniało nałożenie na skarżącą, jako podmiot wykonujący przejazd, kary pieniężnej zgodnie z art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d. Prawidłowe jest także stanowisko organu, że kara podlega nałożeniu na skarżącą na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 2 p.r.d. w związku z art. 140ab ust. 2 p.r.d., jak za brak zezwolenia kategorii IV. Podkreślić należy, że nie jest to kara za brak samego zezwolenia, lecz kara za naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego. Zgodnie z art. 140aa ust. 1 p.r.d. w związku z art. 140ab ust. 1 pkt 2 p.r.d., kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV wynosi 5000 zł. Taka też kara została nałożona na skarżącą, która bezsprzecznie była podmiotem wykonującym przejazd. Prawidłowo organ stwierdził, że skarżąca w toku postępowania nie wykazała okoliczności, które uzasadniałyby umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d. Zgodnie z powyższym przepisem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, wykonujący przejazd: a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Podkreślić należy, że przepis art. 140aa ust. 4 p.r.d. stanowi wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz i musi być interpretowany ściśle. Dochowanie należytej staranności oznacza, że podmiot wykonujący przejazd uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać przy organizacji przewozu, że nie mógł przedsięwziąć nic więcej, a jedynie wskutek niezależnych od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń, na które nie miał wpływu, doszło do naruszenia prawa. Podejmując się przewozu określonego ładunku, podmiot wykonujący przejazd powinien przedsięwziąć kroki zapobiegające przekroczeniu dopuszczalnych parametrów pojazdu. Odpowiedzialność wykonującego przejazd ma charakter obiektywny i niezależny od winy. Natomiast możliwość zwolnienia podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności istnieje tylko w ściśle określonych sytuacjach i uzależniona jest od wykazania, że podmiot ten dołożył należytej staranności, a do naruszenia doszło na skutek okoliczności od niego niezależnych, na które nie miał wpływu. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że to na podmiocie wykonującym przejazd spoczywa ciężar wykazania przesłanek przewidzianych w art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d. W ocenie Sądu trafna jest ocena organu odwoławczego, że w sprawie nie zostały przez skarżącą wykazane okoliczności przewidziane w art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d. Skarżąca nie udowodniła, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia. Protokół z czynności ważenia z dnia 16 listopada 2021 r. (k. 31 akt adm.) u prowadzącego skład (P. ) nie był dowodem miarodajnym w niniejszej sprawie dotyczącej przekroczeniu wartości normatywnej podczas dużo później kontroli dokonanej w dniu 1 grudnia 2021 r. Podobnie należy ocenić dokument dotyczący ważenia środka transportowego w dniu 2 grudnia 2021 r. (k. 30 akt adm.) po przekroczeniu granicy z Białorusią Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a..

Informacje o sprawie

Data wpływu
15 czerwca 2023
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Sędziowie
Agnieszka Kosowska Iwona Tchórzewska Jerzy Drwal /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny