III SA/Lu 248/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej w związku z wytwarzaniem i wprowadzaniem do obrotu środków zastępczych postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy.

Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu "PPF" jednocześnie ze skargą skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że od [...] r. przebywa w areszcie śledczym, a przed osadzeniem utrzymywał się z prac dorywczych. Przebywając w areszcie nie otrzymał żadnej propozycji odpłatnej pracy. W dalszej części urzędowego formularza skarżący podał, że w skład jego majątku wchodzi dom o pow. [...] m2 (o wartości ok. [...] zł), a poza tym nie posiada innego majątku nieruchomego, ani żadnych zasobów finansowych. Odnośnie stałych zobowiązań i wydatków skarżący podniósł, że należą do nich alimenty w wysokości [...] zł oraz opłaty za media związane z domem w kwocie [...] zł. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 ( 3 p.p.s.a.). Ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. spoczywa na osobie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących sytuacji materialnej i rodzinnej, wysokości dochodów i obciążeń finansowych strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej szeroko pojętej sytuacji materialnej. Ocena możliwości poniesienia przez stronę kosztów sądowych jest uzależniona od tego, co zostanie przez stronę wykazane. W sytuacji, gdy w/w oświadczenie jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Oświadczenie skarżącego złożone na urzędowym formularzu okazało się niewystarczające do oceny możliwości poniesienia przez niego w przedmiotowej sprawie kosztów sądowych. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że nie uzyskuje żadnych dochodów, a jednocześnie wskazał, opłaca alimenty i wydatki związane z utrzymaniem domu (media). Należało zatem wyjaśnić z jakich środków finansowych pokrywa wymienione zobowiązania finansowe. Ponadto wobec faktu reprezentowania skarżącego przez profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym konieczne było ustalenie czy skarżący dokonywał opłaty wynagrodzenia za świadczone przez niego usługi prawne, jeśli tak, to jakie były to kwoty i z jakich źródeł finansowych pochodziły. Dążąc do wyjaśnienia powyższych okoliczności, w trybie art. 255 p.p.s.a., 11 maja 2018 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do złożenia dokumentów źródłowych (wyciągów z rachunków i kont bankowych skarżącego z okresu ostatnich sześciu miesięcy przed złożeniem wniosku o prawo pomocy) i dodatkowych oświadczeń. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 17 maja 2018 r. (potwierdzenie odbioru k-22 akt sąd.) i jak wynika z notatki urzędowej pracownika sekretariatu WSA w Lublinie z dnia 5 czerwca 2018 r., pozostało bez odpowiedzi. Tożsame wezwanie (wobec braku złożenia przez pełnomocnika pełnomocnictwa) skierowano do skarżącego i również pozostało ono bez odpowiedzi (notatka urzędowa pracownika sekretariatu WSA w Lublinie z dnia 4 lipca 2018 r.). W ocenie referendarza, niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów spowodowało, że skarżący nie ujawnił w pełni swej sytuacji materialnej. Powoduje to negatywne konsekwencje dla strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Niewywiązanie się przez stronę z obowiązku złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, które pozwoliłyby na dokładną analizę jej sytuacji materialnej, uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2013 r. , sygn. I OZ 292/13; postanowienie NSA z 28 marca 2012 r., sygn. I OZ 189/12; postanowienie NSA z 9 grudnia 2011 r., sygn. I OZ 987/11; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W świetle powyższego uznać należy, że wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, skarżący nie przedstawił swojej sytuacji materialnej w sposób rzetelny i wyczerpujący. Tym samym skarżący nie wykazał przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z tych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.