III SA/Lu 190/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Strzelec Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. B. na postanowienie Wojewody z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewody na rzecz K. B. kwotę [...]zł ([...] złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 stycznia 2025 r. Wojewoda Lubelski stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez K. B. (dalej jako skarżący) od decyzji Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w S. z dnia 28 listopada 2024 r. o odmowie udostępnienia ksiąg metrykalnych w celu wykonania skanowania/sfotografowania aktów stanu cywilnego znajdujących się w zasobach tego organu. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynikało, że decyzja organu I instancji została doręczona skarżącemu drogą elektroniczną w dniu 30 listopada 2024 r. W sytuacji – jak stwierdził Wojewoda Lubelski - termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 14 grudnia 2024 r. Tymczasem odwołanie bez wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zostało przesłane drogą elektroniczną w dniu 16 grudnia 2024 r. a zatem po upływie ustawowego terminu. Warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Przepis art. 58 k.p.a. dopuszcza możliwość przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, pod warunkiem łącznego spełnienia przez stronę następujących wymogów: - uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, - wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, - jednoczesnego wraz ze złożonym wnioskiem, dokonania czynności, dla której zakreślony był termin, tj. złożenia wniosku o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem do organu odwoławczego w terminie 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminu. Wymogi te nie zostały spełnione i wobec tego merytoryczne rozpatrzenie wniesionego odwołania przez organ II instancji w trybie zwyczajnym byłoby czynnością niedopuszczalną naruszającą zasadę trwałości decyzji określoną w art. 16 k.p.a. W skardze do WSA w Lublinie skarżący zarzucił naruszenie art. 134 w zw. z art. 57 § 5 pkt 1 k.p.a., poprzez stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, w sytuacji gdy odwołanie zostało wniesione w terminie. Wojewoda Lubelski wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Ma rację Wojewoda Lubelski, że termin do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji doręczonej w dniu 30 listopada 2024 r. upłynął w dniu 14 grudnia 2024 r.). Odwołanie wnosi się bowiem w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 k.p.a.). Wojewoda nie ma jednak racji twierdząc, że odwołanie wniesione w dniu 16 grudnia 2024 r. nie może być merytorycznie rozpoznane z powodu uchybienia terminu. Sposób obliczania terminów uregulowano w art. 57 k.p.a. Przepis ten w § 1 stanowi, że jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło (zdanie pierwsze). Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu (zdanie drugie). Jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą (art. 57 § 4 k.p.a.). Według 57 § 5 pkt 1 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało wysłane na adres do doręczeń elektronicznych organu administracji publicznej, a nadawca otrzymał dowód otrzymania, o którym mowa w art. 41 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych. Bezspornym jest w sprawie, że termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 14 grudnia 2024 r. (sobota) oraz że odwołanie zostało przesłane do organu drogą elektroniczną w dniu 16 grudnia 2024 r. (poniedziałek). Powyższe oznacza, że w świetle art. 57 § 4 k.p.a. termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 16 grudnia 2024 r. i nie został przekroczony przez stronę. W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (art. 58 § 1 k.p.a.). W badanej sprawie strona nie uchybiła terminowi. Zatem kwestia przywrócenia terminu była bezprzedmiotową. W myśl art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W tych okolicznościach niezgodnie z treścią art. 134 k.p.a. Wojewoda Lubelski stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Naruszenie przez organ przepisów proceduralnych k.p.a. (art. 57 § 4 i § 5, art. 129 § 2 oraz art. 134) mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd uwzględnił skargę i uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania (w wysokości [...] zł obejmujących - uiszczony wpis, należne wynagrodzenie przysługujące profesjonalnemu pełnomocnikowi skarżącego oraz opłatę od pełnomocnictwa) Sąd rozstrzygnął na mocy art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Skargę rozpoznano w trybie uproszczonym.