III SA/Lu 172/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2023 r. sprawy ze skargi M. A. na czynność Starosty Lubelskiego z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...] w przedmiocie ograniczenia czasowego uprawnień do kierowania pojazdami w dokumencie prawa jazdy p o s t a n a w i a: odrzucić skargę.

Skarżący M. A. wnioskiem z dnia 5 października 2018 r. zwrócił się do Starosty Lubelskiego o wydanie prawa jazdy kat. B+E. Do wniosku skarżący dołączył między innymi numer profilu kandydata na kierowcę w zakresie kategorii B+E oraz orzeczenie lekarskie nr [...] stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kategorii B+E oraz określające termin następnego badania na dzień 5 października 2023 r. Skarżący posiadał już wcześniej wydany dokument prawa jazdy, w którym w odniesieniu do kategorii A wpisana była data wydania uprawnienia [...] 1996 r., a w zakresie daty ważności uprawnienia widniał wpis "-" oraz w odniesieniu do kategorii B wpisana była data wydania uprawnienia [...] 1998 r., a w zakresie daty ważności uprawnienia widniał wpis "-". Starosta Lubelski w sprawie nr [...] w dniu [...] lutego 2019 r. wydał M. A. nowy dokument prawa jazdy nr [...], obejmujący kategorie AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, przy czym w odniesieniu do każdej z kategorii jako datę ważności wpisał 5 października 2023 r. Dokument ten został odebrany przez skarżącego w dniu [...] 2019 r. W dniu 21 marca 2023 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na czynność Starosty Lubelskiego z dnia [...] lutego 2019 r., żądając uznania jej za bezskuteczną z uwagi na niezgodne z prawem ograniczenie czasowe uprawnień skarżącego do kierowania pojazdami. W odpowiedzi na skargę Starosta Lubelski wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na wniesienie jej po terminie, ewentualnie o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm., dalej ".p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zaskarżona w niniejszej sprawie czynność Starosty Lubelskiego w przedmiocie wpisania w dokumencie prawa jazdy terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2023 r., poz. 622, dalej powoływanej także jako "u.k.p.") stanowi czynność materialno-techniczną dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a zatem jest objęta kognicją sądów administracyjnych. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest zatem dopuszczalna. Jednakże skarga podlega odrzuceniu z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia. W myśl art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Natomiast § 2 tego artykułu stanowi, że jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. W przedmiotowej sprawie skarżący odebrał dokument prawa jazdy w dniu [...] marca 2019 r. Natomiast skarga została wniesiona dopiero w dniu [...] marca 2023 r. W uzasadnieniu skargi skarżący nie wskazał na jakąkolwiek okoliczność, która usprawiedliwiałaby uchybienie terminu do wniesienia skargi. Jednocześnie z akt niniejszej sprawy oraz sprawy III SA/Lu 371/21 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wynika, że skarżący pismem z dnia 18 stycznia 2021 r. zwrócił się do Starosty Lubelskiego o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej wydania prawa jazdy ze względu na rażące naruszenie prawa. Po przekazaniu akt sprawy Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Lublinie, Kolegium pismem z dnia 23 lutego 2021 r. wezwało skarżącego do sprecyzowania podania, poprzez wyjaśnienie czy pismo stanowi wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Lubelskiego z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...] dotyczącej wydania prawa jazdy z powodu zmiany danych czy też wniosek o uznanie bezskuteczności czynności Starosty Lubelskiego polegającej na dokonaniu wpisu terminów ważności uprawnień w dokumencie prawa jazdy nr [...] wydanym przez Starostę Lubelskiego w dniu [...] grudnia 2019 r. W odpowiedzi M. A. wskazał, że żąda stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Decyzją z dnia [...] 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie umorzyło postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Lubelskiego z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał między innymi, że stosownie do art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, na wniosek osoby uprawnionej w przypadkach, o których mowa w ust. 1, starosta wydaje, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1 lub w art. 16 ust. 1, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej nowy dokument pod warunkiem zwrotu dokumentu wymagającego zmiany danych. Wydanie na podstawie powyższego przepisu nowego dokumentu prawa jazdy stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, tj. czynność materialno-techniczną. Kolegium wskazało, że ze względu na charakter wydania dokumentu prawa jazdy z powodu zmiany danych, brak jest podstaw do prowadzenia postępowania w przedmiocie nieważności decyzji. Skoro bowiem wymiana prawa jazdy dokonywana jest w drodze czynności materialno-technicznej i brak jest decyzji administracyjnej, niedopuszczalne jest zastosowanie w sprawie przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji. Kolegium zauważyło także, że wydanie nowego dokumentu prawa jazdy na podstawie art. 18 ust. 2 u.k.p. stanowi czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, która z mocy art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. objęta została kognicją sądów administracyjnych. M. A. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Kolegium. Wyrokiem z dnia 19 października 2021 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Lu 371/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił między innymi, że wpisanie w dokumencie prawa jazdy w części H danych, zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 5 lit. a i § 10 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2016 r. poz. 231) stanowi wyłącznie czynność materialno-techniczną. Innymi słowy wydawanie przez Starostę na wniosek osoby zainteresowanej prawa jazdy w zakresie nowych uprawnień następuje w drodze decyzji administracyjnej ujętej w części H pkt 1 druku wniosku o wydanie prawa jazdy. Natomiast wpisanie daty ważności poszczególnych kategorii prawa jazdy do tabeli części H wniosku oraz do dokumentu prawa jazdy, poprzez wydanie nowego dokumentu prawa jazdy na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 2 u.k.p. stanowi czynność materialno-techniczną. Konsekwencją powyższego jest to, że od decyzji ujętej w części H pkt 1 druku wniosku o wydanie prawa jazdy w zakresie nowych uprawnień, stronie przysługuje prawo odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Natomiast czynność materialno-techniczna polegająca na wpisaniu daty ważności poszczególnych kategorii prawa jazdy do tabeli części H wniosku oraz do dokumentu prawa jazdy objęta jest kontrolą sprawowaną przez sądy administracyjne i podlega zaskarżeniu w drodze skargi wnoszonej bezpośrednio do sądu administracyjnego, na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. M. A. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GSK 374/22, oddalił skargę kasacyjną skarżącego. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż Kolegium i Sąd pierwszej instancji zasadnie uznały, że czynność wydania nowego dokumentu prawa jazdy stanowi czynność materialnotechniczną, o jakiej mowa w art. 3 § pkt 4 .p.s.a., a nie decyzję administracyjną i konsekwencją tego było uznanie konieczności umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności uregulowane w rozdziale 13 Działu II Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 154-art. 163 kpa) nie może bowiem dotyczyć czynności materialno-technicznych. Oczywiście takie czynności mogą być dotknięte wadami, w tym naruszającymi art. 18 ust. 2 u.k.p. i § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 231), jednak w takim wypadku podlegają kontroli sądowoadministracyjnej jako inne niż określone w art. 3 § 2 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej (decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym lub egzekucyjnym, na które przysługują zażalenia, albo kończące postępowanie), to jest jako czynności materialno-techniczne. Przytoczone fragmenty uzasadnień decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie oraz wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie i Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazują, że skarżący w istocie już z decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego powziął wiedzę o możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego czynności objętej skargą w niniejszej sprawie, a znalazło to następnie potwierdzenie i szersze wyjaśnienie w wyrokach sądowych. Jak wynika z treści skargi wniesionej przez M. A. w sprawie III SA/Lu 371/21, decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie została mu doręczona w dniu 14 kwietnia 2021 r. Następnie w dniu 15 grudnia 2021 r. doręczono skarżącemu odpis wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wraz z uzasadnieniem (k. 73 akt sprawy III SA/Lu 371/21), a w dniu 10 czerwca 2022 r. doręczono profesjonalnemu pełnomocnikowi skarżącego odpis wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wraz z uzasadnieniem (k. 116 akt sprawy III SA/Lu 371/21). Natomiast skarżący wniósł skargę w niniejszej sprawie dopiero w dniu 21 marca 2023 r. W sytuacji zatem, gdy od powzięcia przez skarżącego wiedzy o możliwości zaskarżenia czynności upłynęły blisko trzy lata, a nadto od doręczenia stronie prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego upłynęło 9 miesięcy, nie ma podstaw do przyjęcia, iż uchybienie trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez winy strony. W konsekwencji w sprawie nie zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 53 § 2 zdanie drugie p.p.s.a. i Sąd nie może merytorycznie rozpoznać skargi. W opisanych okolicznościach skarga podlega odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Sąd odrzuca skargę postanowieniem, zaś odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie wystąpiła podstawa do odrzucenia skargi, bowiem strona wniosła skargę po terminie i nie zachodzą przesłanki do przyjęcia braku winy strony w uchybieniu terminu. Z tych względów i na podstawie powołanych przepisów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę.