III SA/Lu 159/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędzia WSA Agnieszka Kosowska po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 19 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy ze skargi M. C. na postanowienie Odwoławczej Komisji Stypendialnej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II z dnia 9 stycznia 2023 r. nr DSS-048-160443-2022/2023 w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o stypendium dla osób niepełnosprawnych oddala skargę.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 stycznia 2023 r. (nr DSS-048-160443-2022/2023) Odwoławcza Komisja Stypendialna Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II – po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej M. C. – utrzymała w mocy postanowienie Komisji Stypendialnej z dnia 18 listopada 2022 r. (nr DSS-048-160443-2022/2023) dotyczącego zawieszenia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o stypendium dla osób niepełnosprawnych od października 2022 r. w roku akademickim 2022/2023 na kierunku b. (stacjonarne I stopnia). Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy: We wniosku z dnia 20 października 2022 r. skarżąca M. C. zwróciła się do Komisji Stypendialnej o przywrócenie jej terminu do złożenia wniosku o przyznanie stypendium dla osób niepełnosprawnych. W uzasadnieniu wyjaśniła, że choroba oraz aktualny stan zdrowia uniemożliwiał jej wcześniejsze sporządzenie i złożenie wniosku o przyznanie stypendium. Do wniosku o przywrócenie terminu dołączyła wniosek o przyznanie stypendium i kserokopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 9 listopada 2019 r. Postanowieniem z dnia 18 listopada 2022 r. Komisja Stypendialna Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II zawiesiła postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o stypendium dla osób niepełnosprawnych od października 2022 r. w roku akademickim 2022/2023 z tego względu, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od uprzedniego wydania decyzji w przedmiocie statusu strony jako studenta KUL, bowiem ustalono, że nie dopełniła ona aktu ślubowania. Skarżąca M. C. na postanowienie organu I instancji wniosła zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 stycznia 2023 r. Odwoławcza Komisja Stypendialna KUL utrzymała w mocy postanowienie Komisji Stypendialnej jako organu I instancji, podzielając w całości ustalenia i stanowisko tego organu, co do zasadności zawieszenia postępowania. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Odwoławcza Komisja Stypendialna podniosła, że ustalenia organu I instancji są zbieżne z ustaleniami Odwoławczej Komisji Stypendialnej, ponieważ rozstrzygniecie niniejszej sprawy i wydanie decyzji w przedmiocie stypendium zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia, czy skarżąca posiada status studenta KUL. Organ ustalił, że skarżąca nie dopełniła aktu ślubowania w terminie 21 dni od rozpoczęcia studiów na kierunku b. (stacjonarne I stopnia) i zgodnie ze Statutem KUL nie nabyła praw studenta tej uczelni. Powołując się na treść art. 83 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce organ podkreślił, że powyższy przepis przewiduje tylko jeden warunek, którego spełnienie daje pełnię praw studenckich osobie przyjętej na studia, a tym warunkiem jest złożenie ślubowania. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych organ stwierdził, że w obecnym stanie prawnym złożenie ślubowania jest obowiązkiem sine qua non w celu nawiązania stosunku administracyjnoprawnego między uczelnią a studentem. W takich okolicznościach skarżąca M. C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powyższe postanowienie Odwoławczej Komisji Stypendialnej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II z dnia 9 stycznia 2023 r., zarzucając: 1) naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe jego zastosowanie oraz nieprawidłową jego wykładnię przez organ, mające wpływ na treść wydanego w sprawie postanowienia; 2) naruszenie przez organ przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść wydanego w sprawie postanowienia; 3) sprzeczność poczynionych przez organ ustaleń faktycznych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i uchylenie w całości poprzedzającego je postanowienia organu I instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ, a także zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Na wstępie wymaga zwrócenia uwagi, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone m.in. przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a."), polegają na kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości wykładni i zastosowania norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 § 1 p.p.s.a., który stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na mocy zaś art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Po przeprowadzeniu według wskazanych reguł kontroli zaskarżonego postanowienia Odwoławczej Komisji Stypendialnej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II z dnia 9 stycznia 2023 r. o zawieszeniu postępowania w sprawie przywrócenia skarżącej terminu do złożenia wniosku o stypendium dla osób niepełnosprawnych, stwierdzić należało, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie a także utrzymane nim w mocy postanowienie Komisji Stypendialnej z dnia 18 listopada 2022 r. nie naruszają prawa. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny zasadności zawieszenia postępowania administracyjnego prowadzonego w przedmiocie przywrócenia skarżącej terminu do złożenia wniosku o stypendium dla osób niepełnosprawnych. Zaznaczyć przy tym należy, że wydane w tym przedmiocie postanowienie organu I instancji z dnia 18 listopada 2022 r. zapadło na skutek wniosku skarżącej z dnia 20 października 2022 r., w którym zwróciła się ona o przywrócenie jej terminu jako studentce KUL do złożenia wniosku o stypendium dla osób niepełnosprawnych od października 2022 r. w roku akademickim 2022/2023. Rozpoznając ten wniosek Komisja Stypendialna KUL całkowicie zasadnie przyjęła, że rozpatrzenie tej sprawy i wydanie w tym przedmiocie decyzji rzeczywiście uzależnione jest od uprzedniego rozstrzygnięcia istotnego w tej kwestii zagadnienia, a mianowicie tego, czy skarżąca rzeczywiście posiada status studenta KUL. Zgodnie bowiem z art. 83 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r. poz. 742, z późn. zm.), osoba przyjęta na studia rozpoczyna studia i nabywa prawa studenta z chwilą złożenia ślubowania. Koresponduje z tym postanowienie § 76 ust. 1 Statutu Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, według którego, osoba przyjęta na studia nabywa prawa studenta z chwilą złożenia ślubowania. W świetle powyższego istotnym dla sprawy jest to, że w toku postępowania ustalono, iż skarżąca nie dopełniła aktu ślubowania w terminie 21 dni od rozpoczęcia studiów na kierunku b. (studia stacjonarne I stopnia). Powołane postanowienie organu I instancji zostało wydane na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm. – dalej jako "k.p.a."), który stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Wyjaśnić przy tym należy, że zagadnienie wstępne występuje wtedy, gdy istnieje konieczność rozstrzygania zagadnienia prawnego przez inny organ lub sąd, rozumiana jako niezbędność danej kwestii do rozstrzygnięcia lub gdy wymaga tego przepis prawa, a nie może to nastąpić w toku danego postępowania. Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" należy również rozumieć kwestię prawną, która nie była jeszcze prawomocnie przesądzona na właściwej drodze, wyłaniającą się w toku postępowania administracyjnego, gdy jej uprzednie rozstrzygnięcie, a więc poprzedzające rozpatrzenie danej sprawy, leży w kompetencji innego organu lub sądu. Konieczne jest przy tym istnienie bezpośredniej zależności pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Natomiast nie chodzi tu o konieczność wyjaśnienia nawet poważnych wątpliwości dotyczących aspektów prawnych sprawy, lecz o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego, bez rozstrzygnięcia którego nie jest możliwe wydanie orzeczenia w sprawie głównej. Z tego powodu, przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wymaga istnienia między rozstrzygnięciem sprawy a zagadnieniem wstępnym związku bezpośredniego, rozumianego jako bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji od zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W przypadku uprzedniego rozstrzygnięcia braku takiego związku, zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne. Innymi słowy, zawieszając postępowanie na podstawie wyżej wymienionego przepisu organ nie może kierować się przewidywaniami, co do wyniku postępowania, lecz tym, czy w świetle posiadanych materiałów dowodowych i obowiązującego prawa jest możliwe należyte rozpoznanie sprawy. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno bowiem zależeć rozpoznanie sprawy w ogóle, a nie wydanie mniej lub bardziej pozytywnej bądź negatywnej dla wnioskodawcy decyzji. Organ musi tym samym ustalić bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym (por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2108/11). Samo zaś stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ na losy rozpoznawanej sprawy, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania. Postępowanie może zostać zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. tylko wtedy, gdy w sprawie wystąpi zagadnienie, którego brak rozstrzygnięcia wyklucza każde, zarówno pozytywne jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1570/11). Mając powyższe uwagi na względzie należało zgodzić się z organami, że bezspornie ustalenie, czy skarżąca posiada status studenta Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II na kierunku b. (stacjonarne I stopnia) – jest kluczowe dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie przywrócenia skarżącej terminu do złożenia wniosku o stypendium dla osób niepełnosprawnych. Uprawnienie do stypendium przysługuje bowiem tylko studentowi, a zaistniała uzasadniona wątpliwość, czy skarżąca status ten posiada. Natomiast ustalenie statusu studenta jest zupełnie odrębnym postępowaniem. W dniu 25 października 2022 r. Pełnomocnik Rektora KUL ds. Wydziału Medycznego wydał decyzję o skreśleniu skarżącej z listy studentów KUL, od której skarżąca wniosła odwołanie. Decyzją z dnia 13 grudnia 2022 r. Rektor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II utrzymał w mocy decyzję o skreśleniu skarżącej z listy studentów. Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie skargę odrzucił. Skarżąca została skreślona z listy studentów KUL w dniu 2 lutego 2023 r. Dlatego – w ocenie Sądu – organy w toku kontrolowanego postępowania całkowicie zasadnie uznały, że w okolicznościach sprawy postępowanie niniejsze powinno zostać zawieszone do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia, czy skarżąca posiada status studenta Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, gdyż przywrócenie terminu do złożenia wniosku o stypendium dotyczyć mogło tylko studenta, nie zaś osoby skreślonej z listy studentów. Na marginesie wypada zaznaczyć, że postanowieniem z dnia 16 lutego 2023 r. Komisja Stypendialna KUL podjęła zawieszone postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o stypendium dla osób niepełnosprawnych w roku akademickim 2022/2023 od października 2022 r. na kierunku b. (stacjonarne I stopnia) toczącego się z wniosku skarżącej. Natomiast decyzją z dnia 16 lutego 2023 r. Komisja Stypendialna KUL umorzyła w całości przedmiotowe postępowanie. Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji wyroku.