III SA/Lu 139/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Szkoły [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi Szkoły [...] na decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwrotu środków europejskich stanowiących dofinansowanie realizacji projektu postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.

W złożonej skardze pełnomocnik strony skarżącej zwrócił się m.in. z wnioskiem o przyznanie stronie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Do skargi załączono nieaktualny formularz "PPPr" oraz dodatkowe dokumenty (dwa wyciągi bankowe oraz rachunki zysków i strat za lata 2013-2016). Następnie pełnomocnik strony nadesłał dwa urzędowe formularze "PPPr" na aktualnie obowiązujących drukach (jeden według stanu na koniec stycznia 2017 r., drugi według stanu na koniec kwietnia 2017 r.), wyciągi z dwóch rachunków bankowych za okres wrzesień – grudzień 2016 r. oraz bilans za 2016 r. W uzasadnieniu obu wniosków o prawo pomocy strona sprecyzowała, że domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Żądanie zwolnienia od kosztów wpisu sądowego od skargi jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Na wstępie podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrywać z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Strona ubiega się o zwolnienie od obowiązku opłacenia wpisu sądowego od skargi, który przy podanej przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia wynosi [...] zł - § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Porównanie obciążeń finansowych związanych z opłaceniem kosztów wpisu sądowego od wniesionej skargi do możliwości płatniczych strony prowadzi do wniosku, że strona nie wykazała przesłanek z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga, że osoba prawna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe, czy dochody. W świetle ugruntowanej linii orzecznictwa sądowoadministracyjnego, przyznanie stronie prawa pomocy powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie środków na sfinansowanie kosztów w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie WSA w Gliwicach z 14 lipca 2008 r. sygn. I SA/GI 219/08; postanowienie NSA z 15 marca 2012 r. , sygn. akt II GZ 89/12, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 17 listopada 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 482/14 http:/orzeczenia.nsa.gov.pl/). Analiza oświadczeń strony zawartych w urzędowych formularzach wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz danych wynikających znadesłanych dokumentów nie pozwala na uznanie, że w sprawie zachodzą przesłanki przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie. Należy zauważyć, że strona prowadzi działalność znacznych rozmiarów, o czym świadczy zarówno posiadany majątek, jak i wielkość przychodów. Na koniec 2016 r. strona posiadała aktywa trwałe rzędu [...] zł, w tym rzeczowe aktywa trwałe na kwotę [...] zł, a środki pieniężne w kasie i na rachunkach wyniosły [...] zł (bilans za 2016 r.). Kapitał własny strony wynosi [...] zł, a kapitał podstawowy [...] zł (bilans za 2016 r.). Wielkość przychodów z tytułu prowadzonej działalności za 2015 r. wyniosła [...] zł, zaś wysokość kosztów [...] zł (rachunek zysków i strat za 2015 r.). Z kolei w 2016 r. przychody strony wyniosły [...] zł, a koszty [...] zł (wstępny rachunek zysków i strat za 2016 r.). Okoliczność, że koszty uzyskania przychodów w ostatnich latach były większe niż przychody, co spowodowało, że strona poniosła stratę finansową (odpowiednio [...] zł w 2015 r. zł i [...] w 2016 r.), nie świadczy automatycznie o braku środków finansowych na poniesienie kosztów sądowych w części. Strata finansowa jako ujemny wynik bilansu przychodu i kosztów nie jest okolicznością tożsamą z brakiem środków finansowych. Strata z prowadzonej działalności jest bowiem pojęciem wytworzonym na potrzeby rozliczeń podatkowych i skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (por. postanowienie NSA z 22 marca 2011 r. II GZ 112/11 Lex nr 783893). Powyższe fakty nie wskazują zatem na brak po stronie skarżącej, środków finansowych na poniesienie wpisu sądowego od skargi. W ocenie referendarza pojęcie "dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania", o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., nie może być utożsamiane jedynie z brakiem środków pieniężnych na rachunkach bankowych strony w dacie zgłoszenia wniosku o prawo pomocy. Analiza przedstawionych przez stronę wyciągów z dwóch kont bankowych pozwala na stwierdzenie, że skarżąca w okresie poprzedzającym złożenie wniosku regulowała na bieżąco swoje zobowiązania finansowe i wielokrotnie dokonywała operacji finansowych (przelewy, wpłaty, wypłaty) znacznych kwot pieniężnych, przekraczających wymagany wpis od skargi. Ponadto, jak wynika z wyciągu z rachunku bankowego nr [...] z 27 lutego 2017 r. strona posiada limit kredytowy, który może być wykorzystany na opłacenie wpisu sądowego od wniesionej skargi. Potwierdzeniem faktu, że strona korzysta z limitu kredytowego w wymienionym rachunku celem opłacenia innych należności są dane z urzędowych formularzy (stan konta na wskazanym rachunku na koniec stycznia 2017 r. wynosił [...] zł, a na koniec kwietnia 2017 r. [...] zł). Należy również zauważyć, że strona dokonywała operacji finansowych z konta bankowego o nr [...], z którego wyciągu nie przedstawiła. Skoro strona nie wykazała, że utraciła płynność finansową i nadal kontynuuje działalność, spłaca swoje zobowiązania, to zdaniem referendarza, powinna partycypować w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego wywołanego wniesioną skargą. Brak jest bowiem podstaw aby zobowiązania wynikające z prowadzonej działalności przedkładać nad obowiązek poniesienia kosztów sądowych w związku zainicjowanym przez stronę postępowaniem sądowym. Koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania (por. postanowienie NSA z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt II FZ 1509/14, http:/orzeczenia.nsa.gov.pl/). W ocenie referendarza przedstawiona przez stronę sytuacja majątkowa i finansowa, nie daje podstaw do uznania, że zostały spełnione przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 uprawniające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Wielkość przychodów skarżącej, rozmiar prowadzonej działalności, posiadane aktywa, regulowanie swoich zobowiązań, nie pozwala przyjąć, że strona nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.