III SA/Łd 95/23

Dnia 19 kwietnia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Asesor WSA Anna Dębowska, po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 10 stycznia 2023 roku nr SKO.4100.140.2022 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz skarżącej B. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Postanowieniem z 10 stycznia 2023 r. nr SKO.4100.140.2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi (dalej: SKO), na podstawie art. 134 oraz art. 110 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.), dalej: k.p.a., oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2018 r. poz. 570), stwierdziło niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez B. S. (dalej: strona, skarżąca) na postanowienie Prezydenta Miasta Łodzi z 30 listopada 2022 r. znak DPRG-UA-XIII.7120.116.2022, dotyczące odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego samodzielność lokalu. W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano, że organ I instancji odmówił wydania na wniosek strony zaświadczenia potwierdzającego samodzielność lokali mieszkalnych nr 1, 2 i 3, znajdujących się w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, na terenie nieruchomości położonej w Łodzi przy ul. O. [...], działka ewidencyjna [...]w obrębie [...]. Strona wniosła zażalenia na powyższe postanowienie, kwestionując stanowisko organu I instancji wyrażone w tym orzeczeniu. Wyjaśniła, że budynek, do którego odnosi się jej wniosek uzyskał pozwolenie na budowę decyzją z 5 kwietnia 1985 r. SKO stwierdziło, iż zaskarżone postanowienie dotyczy wydania zaświadczenia potwierdzającego samodzielność lokalu, która to materia regulowana jest w art. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1048). Odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie (chociażby właśnie w zakresie, odnoszącym się do samodzielności lokalu) stosownie do art. 219 k.p.a. następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu stosownie do art. 124 § 1 k.p.a. powinno zawierać oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska, a także stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania. SKO wyjaśniło, że brak podpisu osoby upoważnionej do wydania postanowienia organu I instancji powoduje, że nie można mówić o istnieniu postanowienia, lecz wyłącznie o jego projekcie, w konsekwencji czego nawet doręczenie tego nie aktu w żadnym razie nie powoduje skutków tożsamych z doręczeniem postanowienia, czy też decyzji administracyjnej, w tym m.in. związania rozstrzygnięciem od chwili jego doręczenia lub ogłoszenia (art. 110 k.p.a.), czy też otwarcie terminu do zaskarżenia rozstrzygnięcia (art. 129 § 2 lub odpowiednio art. 141 § 2 k.p.a.). Powyższe oznacza, że stronie nie doręczono skutecznie postanowienia organu I instancji, bowiem dokument ten nie zawiera podpisu złożonego własnoręcznie, a w konsekwencji zaskarżone postanowienie nie weszło do obrotu prawnego. W związku z tym SKO było zobowiązane do stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. Pozostałe więc zarzuty sformułowane przez stronę w treści złożonego zażalenia pozostały bez znaczenia dla podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Skargę na powyższe postanowienie organu odwoławczego wniosła strona, informując, że otrzymała kompletne postanowienie, tj. podpisane osobiście przez kierownik A. C. . Ponadto w rozmowie telefonicznej skarżąca uzyskała informację, że w aktach sprawy znajdowało się pismo z dowodem wniesionego podpisu elektronicznego. Ponadto SKO pominęło całkowicie uzasadnienie skarżącej, w którym podnosiła niezgodność postanowienia organu I instancji z obowiązującymi przepisami w zakresie stwierdzenia samodzielności istniejących trzech lokali mieszkalnych w budynku, który 5 kwietnia 1985 r. uzyskał pozwolenie na budowę. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę dodał jedynie, że w aktach sprawy znajduje się egzemplarz przedmiotowego postanowienia, na którym widnieje wyłącznie odcisk pieczęci o treści: "KIEROWNIK Oddziału [...] A. C.", jednakże dokument ten nie posiada własnoręcznego podpisu osoby upoważnionej do jego wydania. Ponadto akta sprawy nie zawierały pisma z dowodem wniesionego podpisu elektronicznego, a samo zaskarżone postanowienie (wydane na pisemny wniosek strony nie wniesiony do organu I instancji w formie elektronicznej, bowiem wniosek w formie papierowej został złożony bezpośrednio do organu I instancji) zostało doręczone stronie za pośrednictwem Poczty Polskiej na adres: Łódź, ul. O. [...]. Podobnie przekazanie do SKO zażalenia wraz z aktami sprawy nie miało miejsca w formie elektronicznej, lecz osobiście przez pracownika organu I instancji, co wprost wynika z akt sprawy, a tym samym czyni zupełnie chybionym dywagacje strony, co do formy elektronicznej podpisu na zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie; SKO stwierdzając niedopuszczalność zażalenia na postanowienie organu administracji I instancji uznało, że zaskarżone orzeczenie nie zostało opatrzone własnoręcznym podpisem osoby upoważnionej do jego wydania. Uchybienie to oznacza, zdaniem organu odwoławczego, iż postanowienie nie weszło do obrotu prawnego. Natomiast skarżąca podnosi, że otrzymała postanowienie podpisane własnoręcznie przez kierownika A. C.. Do skargi załączona została fotokopia przedmiotowego postanowienia organu I instancji, które zostało podpisane jest przez A. C. – Kierownika Oddziału [...], działającą z upoważnienia Prezydenta Miasta Łodzi. W myśl art. 14 § 1 a k.p.a. sprawy należy prowadzić i załatwiać na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej. Pisma utrwalone w postaci papierowej opatruje się podpisem własnoręcznym. Pisma utrwalone w postaci elektronicznej opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym lub kwalifikowaną pieczęcią organu administracji publicznej ze wskazaniem w treści pisma osoby opatrującej pismo pieczęcią. Postanowienie organu administracji publicznej z dnia 30 listopada 2022 r. znak DPRG-UA-XIII.7120.116.2022, odmawiające wydania stronie zaświadczenia potwierdzającego samodzielność lokalu, utrwalone zostało w postaci papierowej, wobec czego wymagało podpisu własnoręcznego osoby uprawnionej do jego wydania. Zdaniem Sądu rozstrzygnięcie niniejszej sprawy przez SKO wymaga uprzedniego ustalenia, czy postanowienie organu I instancji rzeczywiście nie zostało podpisane własnoręcznie przez uprawnioną osobę. Organ odwoławczy stwierdził niedopuszczalność zażalenia nie wyjaśniając dokładnie stanu faktycznego sprawy. Naruszył w ten sposób przepisy art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Prawidłowe ustalenie okoliczności sprawy w powyższym zakresie wymagało zapoznania się przez organ odwoławczy z oryginałem dokumentu – przedmiotowego postanowienia z dnia 30 listopada 2022 r., doręczonego stronie w dniu 2 grudnia 2022 r. Załączonej do skargi fotokopii ww. postanowienia nie może zostać przyznana moc dowodu w sprawie, gdyż jej zgodność z oryginałem nie została poświadczona w sposób przewidziany w art. 76 a § 2 k.p.a. ( przez notariusza ewentualnie występującego w sprawie adwokata lub radcę prawnego). W przypadku ustalenia, że doręczone stronie postanowienie zawiera własnoręczny podpis osoby uprawnionej do jego wydania organ odwoławczy obowiązany będzie przyjąć, że orzeczenie znalazło się w obrocie prawnym, a następnie rozpatrzyć zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, w obecnym składzie, podziela pogląd wyrażony przez NSA w wyroku z dnia 12 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 782/10 (v. LEX nr 952060), iż każda kopia decyzji doręczonej stronie musi być podpisana przez osobę upoważnioną do wydania decyzji, przez co każdy egzemplarz jest decyzją na prawach oryginału. Nie ma podstaw do uznania, że w aktach sprawy pozostawia się oryginał wydanej decyzji, a stronie (stronom) doręcza się odpis decyzji. Z przepisu art. 109 § 1 k.p.a. wynika, że stronom doręcza się decyzję, a nie jej odpis lub kopię. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 126 k.p.a., zgodnie z którym do postanowień stosuje się m.in. art. 109 k.p.a., sąd uznał za co najmniej przedwczesne stanowisko organu odwoławczego w zakresie niepodpisania postanowienia z dnia 30 listopada 2022 r. Organ odwoławczy ponownie rozpatrując sprawę uzupełni jej akta, żądając od skarżącej okazania egzemplarza doręczonego jej postanowienia organu I instancji. Po jego przedstawieniu przez stronę skarżącą oceni, czy postanowienie opatrzone zostało własnoręcznym podpisem osoby upoważnionej do jego wydania. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pk1) lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259), dalej: p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a. eg