Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Łd 949/25

Wyrok WSA w Łodzi z 10 kwietnia 2026 r., III SA/Łd 949/25

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia
10 kwietnia 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Dnia 10 kwietnia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia WSA Robert Adamczewski, po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. M. reprezentowanego przez kuratora adwokata A. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 1 października 2025 roku nr SKO.4141.412.2025 w przedmiocie ustalenia obowiązku zapłaty kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 1 października 2025 r. nr SKO.4141.412.2025 - po rozpoznaniu odwołania M. M. - reprezentowanego przez przedstawiciela dla osoby nieobecnej adw. A. Ł. od decyzji Starosty Łódzkiego Wschodniego z dnia 7 sierpnia 2025 r. nr RGRiOŚ.7135.37.2021.KN ustalającej obowiązek zapłaty kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1251 ze zm.). W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny. 3 czerwca 2021 r. wydana została dyspozycja usunięcia pojazdu nr 11/2021, na podstawie, której został usunięty z drogi pojazd marki Renault o numerze rejestracyjnym: [...] i umieszczony na parkingu strzeżonym. Sąd Rejonowy w P. postanowieniem z 21 czerwca 2024 r. sygn. [...], po rozpoznaniu sprawy z udziałem M. M. - orzekł przepadek ww. pojazdu na rzecz Powiatu Łódzkiego Wschodniego. Wobec braku wniesienia środka zaskarżenia, postanowienie stało się prawomocne w dniu 24 lipca 2024 r. Decyzją z dnia 20 maja 2025 r. Starosta Łódzki Wschodni ustalił M. M. kwotę 18 600,43 zł tytułem kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem i zniszczeniem pojazdu za okres od 3 czerwca 2021 r. do 23 lipca 2024 r. W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, decyzją z 1 lipca 2025 r. nr SKO.4141.304.2025 uchyliło ww. decyzję Starosty Łódzkiego Wschodniego i przekazało sprawę organowi I instancji celem ponownego rozpatrzenia. Kolegium wskazało, że organ I instancji wydał decyzję w oparciu o niewynikające z art. 130a ust. 6 p.r.d. uchwały rady powiatu, lecz w oparciu o umowy: nr 21/2020 z dnia 17 lutego 2020 r., nr 162/2022 z dnia 25 sierpnia 2022 r. i nr 113/2023 z dnia 17 lipca 2023 r. Ponownie rozpoznając sprawę Starosta Łódzki Wschodni decyzją z 7 sierpnia 2025 r. orzekł o ustaleniu dla strony wysokości kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem ww. pojazdu w kwocie 22 653,28 zł. W odwołaniu M. M. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 130a ust. 10 p.r.d. przez ustalenie kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem i zniszczeniem pojazdu i obciążenie go za okres po upływie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia w związku z brakiem wystąpienia przez organ do sądu ze stosownym wnioskiem o orzeczenie przepadku w ww. terminie. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ odwołał się do treści art. 130a ust. 10h p.r.d. i wskazał, że między wydaniem niniejszej decyzji a postanowieniem Sądu Rejonowego w P. nie upłynęło pięć lat - o których mowa wart. 130a ust. 10k p.r.d. Przepisy art. 130a ust. 6-6e ww. ustawy normują kwestie związane m.in. z opłatami, o których mowa w ust. 5c. Wynika z nich, że wysokość opłat jest ustalana corocznie w drodze uchwały rady powiatu, przy czym nie może przekraczać stawek maksymalnych określonych w ustawie. Kolegium wyjaśniło, że organ I instancji ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę usunął powyższe uchybienie i zaskarżone obecnie rozstrzygnięcie wydał na podstawie stosownych uchwał Rady Powiatu Łódzkiego Wschodniego. Organ podkreślił, że wydając decyzję na podstawie art. 130a ust. 10h p.r.d. organ nie ustala tego czy usunięcie pojazdu było zasadne, czy starosta prawidłowo powiadomił właściciela pojazdu o obowiązku odbioru pojazdu. Te i inne kwestie poprzedzające wydanie postanowienia na podstawie art. 130a ust. 10e ww. ustawy bada sąd powszechny w sprawie przepadku pojazdu. Przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym nie określają terminu do złożenia wniosku przez starostę do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu. W art. 130a ust. 10 przedmiotowej ustawy wskazuje się jedynie, że czynność ta nie może być podjęta przed upływem 3 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu oraz przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia właściciela pojazdu lub osoby uprawnionej o obowiązku odbioru pojazdu (art. 130a ust. 10a ww. ustawy). Organ zaznaczył, że skoro właściciel pojazdu był prawidłowo powiadomiony o obowiązku odbioru pojazdu i o skutkach jego nieodebrania, powinien pojazd odebrać, w innym przypadku powinien liczyć się z obowiązkiem poniesienia kosztów związanych z jego przechowywaniem na parkingu strzeżonym. Podkreślono, że decyzja wydawana na podstawie art. 130a ust. 10 h p.r.d. ma charakter związany, co oznacza, że w każdym przypadku ziszczenia się przesłanek wskazanych w tym przepisie właściciel pojazdu będzie obciążony kosztami związanymi z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, niezależnie od tego, kiedy wydana została dyspozycja usunięcia i kiedy sąd orzekł przepadek pojazdu. W ocenie Kolegium decyzja organu I instancji w sposób prawidłowy wskazuje mechanizm obliczenia ustalonej opłaty oraz cezury czasowe, w jakich tą opłatę naliczono. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 130a ust. 10 p.r.d. przez ustalenie kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem i zniszczeniem pojazdu i obciążenie nimi strony za okres po upływie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia w związku z brakiem wystąpienia przez organ do sądu ze stosownym wnioskiem o orzeczenie przepadku w ww. terminie organ wyjaśnił, że powyższa teza nie ma jakiegokolwiek oparcia w treści przepisów prawa materialnego, a wręcz jest sprzeczna ze stanowczym brzmieniem art. 130a ust. 10h p.r.d., nieprzewidującym wyjątków od zasady, że na osobie będącej właścicielem pojazdu w dacie usunięcia pojazdu ciąży obowiązek poniesienia wszystkich kosztów związanych z samym usunięciem, jak również przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, powstałych w zakreślonych w tym przepisie ramach czasowych. Zdaniem Kolegium analizowane unormowania p.r.d. nie określają terminu do wystąpienia przez starostę do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Ograniczają się jedynie do wskazania, że czynność ta nie może być podjęta przed upływem 3 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu (art. 130a ust. 10), a dodatkowo przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia właściciela pojazdu lub osoby uprawnionej o obowiązku odbioru pojazdu (art. 130a ust. 10a). Starosta nie jest związany żadnym terminem w zakresie wystąpienia do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu, mając w szczególności na względzie, że w świetle obowiązującego prawa czynność ta musi być poprzedzona powiadomieniem właściciela pojazdu lub osoby uprawnionej o obowiązku odbioru pojazdu i skutkach prawnych jego nieodebrania, co oznacza, że osoby te mają pełną świadomość swojej sytuacji prawnej. Natomiast w zakresie terminu wydania decyzji w sprawie zapłaty kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu ustawodawca zastosował rozwiązanie, o którym mowa w art. 130a ust. 10k ww. ustawy. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. M.reprezentowany przez kuratora dla nieznanego z pobytu adwokata A. Ł. zarzucił: 1) zaakceptowanie oceny dokonanej przez organ I Instancji oraz zgromadzonego materiału dowodowego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wskutek czego błędnie obciążono skarżącego kosztami powstałymi w następstwie usunięcia, przechowywania, oszacowania i zniszczenia pojazdu za okres od dnia 3 czerwca 2021 r. do dnia 3 września 2021 r., tj. ponad kwotę 2 384,28 zł. 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 130a ust. 10 p.r.d. przez ustalenie kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem i zniszczeniem pojazdu i obciążenie nimi skarżącego za okres po upływie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia w związku z brakiem wystąpienia przez organ do sądu ze stosownym wnioskiem o orzeczenie przepadku w w/ w terminie, 3) naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie, a w konsekwencji utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji, pomimo iż orzeczenie to w części było wadliwe i nie odpowiadało prawu w związku z czym winno podlegać uchyleniu w zaskarżonej odwołaniem części. Kurator wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie wynagrodzenia na rzecz adwokata A. Ł. wynagrodzenia tytułem sprawowania funkcji kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu M. M., oświadczając, że koszty te nie zostały uiszczone tak w części jak i w całości. Skarżący wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że przedmiotowy pojazd został usunięty w dniu 3 czerwca 2021 r., a M. M., powołując się na treść wniosku o orzeczenie przepadku z 29 kwietnia 2024 r., został prawidłowo powiadomiony o usunięciu pojazdu i konsekwencjach takiego działania i w dniu 24 czerwca 2021 r. Sam zainteresowany odmówił odbioru ww. pojazdu. Zdaniem skarżącego starosta winien wystąpić do właściwego Sądu w terminie 3 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu, a termin ten w niniejszych okolicznościach upływał z dniem 3 września 2021 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), dalej p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przy czym sąd może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 1 października 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji ustalającą M. M., reprezentowanemu przez kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu, obowiązek zapłaty kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu w kwocie 22 653,28 zł. Rozpoznając skargę przy zastosowaniu powyższych kryteriów Sąd uznał, że organy nie naruszyły przepisów prawa procesowego ani prawa materialnego w stopniu, który obligowałby sąd do wyeliminowanie zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego. Przypomnieć należy, że w myśl art. 130a ust. 10h ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1251 ze zm., dalej p.r.d.), koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Przepis art. 130a ust. 10d p.r.d. stanowi, że ust. 10 stosuje się odpowiednio, gdy w terminie 4 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu nie został ustalony jego właściciel lub osoba uprawniona do jego odbioru, mimo że w jej poszukiwaniu dołożono należytej staranności, natomiast w myśl ust. 10i tego przepisu, jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h. Stosownie do treści art. 130a ust. 10 p.r.d. starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu. Starosta występuje z wnioskiem, o którym mowa w ust. 10, nie wcześniej niż przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia (ust. 10a). Z kolei art. 130a ust. 10 e p.r.d. stanowi, że w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Decyzja, wydawana na podstawie art. 130a ust. 10h p.r.d., jest decyzją związaną, a zatem w sytuacji ziszczenia się przesłanek do jej wydania, organ wydaje ją obligatoryjnie (por. wyrok NSA z 25 maja 2017 r., sygn. I OSK 2142/15, Lex nr 2314805). Powyższe oznacza, że w każdym przypadku ziszczenia się przesłanek wskazanych w art. 130a ust. 10h u.p.r. właściciel pojazdu będzie obciążony kosztami związanymi z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, niezależnie od tego kiedy wydana została dyspozycja usunięcia i kiedy sąd orzekł przepadek pojazdu (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2018 r. sygn. I OSK 2470/17, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu wydając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję w oparciu o art. 130a ust. 10hi 10i p.r.d., organy wyczerpująco zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy, zgodnie z art. 7, i art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Jest poza sporem, że dyspozycja usunięcia z drogi pojazdu marki Renault Megane nr rejestracyjny [...] została wydana w dniu 3 czerwca 2021 r. Pojazd został umieszczony na parkingu strzeżonym wyznaczonym przez organ. Właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji pojazdu był M. M., który kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości. W piśmie z 24 czerwca 2021 r. skarżący oświadczył, że nie będzie odbierał pojazdu z parkingu. Podkreślić należy, że powyższy stan faktyczny sprawy w istocie nie jest sporny między stronami. W toku postępowania ani w skardze do sądu administracyjnego skarżący nie kwestionował także, że był właścicielem spornego pojazdu w dacie wydania dyspozycji jego usunięcia z drogi. Zgodnie z art. 130a ust. 10 p.r.d. starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu. Na mocy wspomnianej regulacji, wobec braku odbioru pojazdu przez skarżącego w terminie 3 miesięcy, Powiat Łódzki Wschodni wystąpił do Sądu Rejonowego w P. I Wydziału Cywilnego z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz Powiatu Łódzkiego Wschodniego. Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2024 r. Sąd Rejonowy w P. I Wydział Cywilny sygn. [...] orzekł przepadek ww. pojazdu na rzecz Powiatu Łódzkiego Wschodniego. Postanowienie jest prawomocne od 24 lipca 2024 r. W myśl art. 130a ust. 10e p.r.d. w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. A zatem to sąd powszechny przed wydaniem orzeczenia o przepadku pojazdu ma obowiązek zbadać, czy zostały spełnione ku temu wszystkie przesłanki, a w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i dopiero po spełnieniu tych przesłanek orzeka przepadek pojazdu. A zatem podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 130a ust. 10 p.r.d. uznać należy za niezasadny, gdyż okoliczności w nim wskazane podlegały badaniu w toku postępowania przed sądem powszechnym i to na etapie tego postępowania mogły być przez stronę kwestionowane. Istotne jest, że wydając decyzję na podstawie art. 130a ust. 10h p.r.d. organ nie ustala tego czy usunięcie pojazdu było zasadne, czy starosta prawidłowo powiadomił właściciela pojazdu o obowiązku odbioru pojazdu. Te i inne kwestie poprzedzające wydanie postanowienia na podstawie art. 130a ust. 10e p.r.d. bada sąd powszechny w sprawie przepadku pojazdu. Należy wskazać, że stosownie do art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego orzeczenie prawomocne sądu cywilnego wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Postanowienie o przepadku pojazdu ma dla organu administracyjnego charakter przesądzający i wiążący również w zakresie stwierdzenia, czy zostały spełnione wszystkie ustawowe przesłanki w tym, czy usunięcie pojazdu było zasadne (por. wyroki NSA: z 25 maja 2017 r., sygn. I OSK 2142/15, z 15 czerwca 2020 r., sygn. I OSK 1713/19, publ. jak wyżej). Dlatego prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w P. I Wydziału Cywilnego z dnia 1 czerwca 2024 r., sygn. [...] o przepadku pojazdu na rzecz Powiatu Łódzkiego Wschodniego, w świetle powołanych regulacji, wiązało organy w rozpoznawanej sprawie. Organy zatem nie były ani uprawnione, ani zobowiązane do prowadzenia postępowania wyjaśniającego dotyczącego zasadności usunięcia spornego pojazdu. Przepisy Prawo o ruchu drogowym nie określają terminu do złożenia wniosku przez starostę do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu. W art. 130a ust. 10 p.r.d. wskazuje się jedynie, że czynność ta nie może być podjęta przed upływem 3 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu oraz przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia właściciela pojazdu lub osoby uprawnionej o obowiązku odbioru pojazdu (art. 130a ust. 10a u.p.o.r.d.). W tej sytuacji nie można tutaj mówić o przewlekłości w działaniu organu. Organ I instancji prowadził dokładne postępowanie wyjaśniające w związku z tym, że skarżący jest osobą poszukiwaną i miejsce jego pobytu jest nieznane. Czynności podjęte przez policjantów Komisariatu Policji w R. doprowadziły do ustalenia, że skarżący 19 maja 2021 r. kupił przedmiotowy pojazd od M. W.. 19 kwietnia 2024 r. do organu I instancji wpłynęła informacja Komendanta Komisariatu w R., że skarżący jest nadal poszukiwany i miejsce jego pobytu nie jest znane (pismo nr KR-152/21). Z wnioskiem o orzeczenie przepadku organ wystąpił 29 kwietnia 2024 r. W sprawie nie ulega wątpliwości, że po ustaleniu tej okoliczności skarżący w dniu usunięcia pojazdu, czyli 3 czerwca 2021 r. jako właściciel pojazdu był prawidłowo powiadomiony o obowiązku odbioru pojazdu i o skutkach jego nieodebrania, a zatem powinien pojazd odebrać, w innym przypadku powinien liczyć się z obowiązkiem poniesienia kosztów związanych z jego przechowywaniem na parkingu strzeżonym. Przy czym przyczyny nieodebrania przez stronę pojazdu z parkingu depozytowego mogły podlegać kontroli w toku postępowania przed sądem cywilnym. Tym samym przyjęcie, że wydający na podstawie art. 130a ust. 10h p.r.d. decyzję organ miałby prowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie oceny z czyjej winy powstały te koszty zaprzeczałoby działaniu mechanizmu, zgodnie z którym właściciel pojazdu zostaje obciążony opłatą w wysokości stałej i ryczałtowej wskazanej w uchwale. Z treści art. 130a ust. 5 c i ust. 6 u.p.r.d. jednoznacznie wynika, że opłata za usunięcie i parkowanie pojazdu ustalana jest według stawek określonych w uchwale rady powiatu, stanowiącej akt prawa miejscowego. Tym samym, organy orzekające nie miały swobody w ustaleniu wysokości kosztów i naliczyły je prawidłowo zgodnie z obowiązującymi stawkami. Jak zwraca się uwagę w orzecznictwie, właściciela pojazdu obciąża się kosztami, o których mowa w art. 130a ust. 2 p.r.d., niezależnie od tego, jaka była rzeczywista ich wysokość i bez względu na okoliczności, którymi kierowała się naruszająca prawo osoba pozostawiając pojazd w miejscu niedozwolonym, czy tak jak w rozpoznawanej sprawie, prowadząc pojazd w stanie nietrzeźwości. Nie jest dopuszczalne "miarkowanie" wysokości tych kosztów. Zostały one ściśle określone w uchwale rady powiatu wydanej na podstawie art. 130a ust. 6 i 6a (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2018 r. sygn. I OSK 279/17, 17 maja 2019 r. sygn. akt I OSK 1971/17 i 20 września 2019 r. sygn. I OSK 63/18, publ. jak wyżej). Dla ustalenia przedmiotowych należności nie mogła mieć znaczenia sytuacja życiowa, czy finansowa skarżącego. Wysokość opłaty została bowiem w sposób sztywny określona przepisami obowiązującego prawa i organ nie miał możliwości jej miarkowania. Jeżeli opłata ta jest dla strony niemożliwa do poniesienia strona będzie mogła ewentualnie wnioskować o umorzenie kosztów, co wymagać będzie stosownego wniosku z jej strony i wydania odrębnej decyzji, którą strona także będzie mogła zaskarżyć do sądu. W wyroku z 30 stycznia 2024 r. sygn. II GSK 704/23 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że z odczytywanej w łączności merytorycznej treści przepisów art. 130a ust. 10,10a i 10 h p.r.d., z zastrzeżeniem art. 130a ust. 10c, 10d i 10i, wynika, że wniosek o orzeczenie przepadku pojazdu może zostać złożony co do zasady najwcześniej po upływie 3 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu (art. 130a ust. 10) i nie wcześniej niż przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia o obowiązku odebrania pojazdu oraz skutkach jego nieodebrania (art. 130a ust. 10a). Są to terminy początkowe. Ustawa nie określa natomiast terminów końcowych do złożenia przez właściwego starostę wniosku o orzeczenie przepadku, natomiast odrębną kwestią jest zakres czasowy lub przedmiotowy możliwości obciążenia obowiązkiem pokrycia kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, które powstały w okresie od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia (art. 130a ust. 4 p.r.d.) do dnia prawomocnego zakończenia postępowania sądowego w sprawie orzeczenia przepadku (art. 130a ust. 10e p.r.d.). Prawidłowa i pełna wykładnia art. 130a ust. 10h w zw. z art. 130a ust. 10 p.r.d. prowadzi do wniosku, że warunkiem uznania, że podmiot będący właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia, z zastrzeżeniem art. 130a ust. 10d i 10i, ponosi prawną odpowiedzialność za koszty, o których mowa w art. 130a ust. 10h, powstałe w okresie od momentu wydania dyspozycji usunięcia do dnia prawomocnego zakończenia postępowania sądowego w sprawie orzeczenia przepadku, jest uprzednie stwierdzenie przez właściwego starostę, że względem tego podmiotu został dopełniony obowiązek prawidłowego powiadomienia o powinności odbioru pojazdu w terminie 30 dni od dnia doręczenia tego powiadomienia, pod rygorem wystąpienia do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, oraz o skutkach nieodebrania pojazdu, w tym o skutkach wynikających z art. 130a ust. 10e i 10 h p.r.d. Powyższe, zdaniem sądu, prowadzi do wniosku, że jeżeli bowiem uprawniony podmiot, o którym mowa w art. 130a ust. 10 p.r.d., został prawidłowo i skutecznie powiadomiony o skutkach nieodebrania pojazdu, w tym o obowiązku poniesienia kosztów, o których mowa w art. 130a ust. 10h p.r.d., a ponadto do momentu wszczęcia postępowania sądowego w sprawie orzeczenia przepadku podmiot ten miał jeszcze możliwość odebrania pojazdu, to odpada podstawa do przyjęcia, że zaniechania organu w zakresie złożenia wniosku o orzeczenie przepadku po upływie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia mogą być uznane za okoliczności uzasadniające zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów przechowywania. Podmiot zobowiązany do uiszczenia tych kosztów, jeżeli tylko został prawidłowo i skutecznie powiadomiony o skutkach własnego zaniechania (art. 130a ust. 10 p.r.d.), powinien bowiem ponosić odpowiedzialność za niedopełnienie obowiązków w zakresie bezpieczeństwa i porządku w ruchu drogowym oraz za skutki ich naruszenia. Wobec powyższego nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi naruszenia art. 130a ust. 10 p.r.d. Jeszcze raz należy podkreślić, że wydawana na podstawie art. 130a ust. 10h u.p.r.d. ma charakter związany, co oznacza, że w każdym przypadku ziszczenia się przesłanek wskazanych w tym przepisie właściciel pojazdu będzie obciążony kosztami związanymi z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, niezależnie od tego kiedy wydana została dyspozycja usunięcia i kiedy sąd orzekł przepadek pojazdu. Sąd stwierdza również, że zaskarżona decyzja została wydana z poszanowaniem przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Stosownie do art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem a następnie, zgodnie z art. 80 k.p.a., ocenić na postawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Decyzja została także należycie uzasadniona, stosownie do art. treści 107 § 3 k.p.a. Sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym bez przeprowadzenia rozprawy i udziału stron, stosownie do treści art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy Z przedstawionych wyżej względów, uznając zarzuty skargi za niezasadne, na podstawie art. 151 p.p.s.a w związku z art. 119 pkt 2 orzeczono jak w sentencji. eg

Informacje o sprawie

Data wpływu
12 grudnia 2025
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Ewa Alberciak /sprawozdawca/ Katarzyna Ceglarska-Piłat /przewodniczący/ Robert Adamczewski

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny