Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Łd 886/20

Wyrok WSA w Łodzi z 5 lutego 2021 r., III SA/Łd 886/20 – uprawnienia do kierowania pojazdami

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia
5 lutego 2021
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Dnia 5 lutego 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Asesor WSA Małgorzata Kowalska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 lutego 2021 roku sprawy ze skargi P.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020r., poz. 256 ze zm.), art. 102 ust. 1 pkt 4 i art. 102 ust. 1 lit. c ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020r. poz. 1268 ze zm.,) w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020r. poz. 110) oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. 2018 poz.570 ), po rozpatrzeniu odwołania P. K. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] znak: [...] orzekającej o zatrzymaniu P. K. prawo jazdy kat. AM, BI, B nr [...] serii [...] wydanego w dniu 6 marca 2020r. na okres 3 miesięcy w terminie od dnia 23 lipca 2020 r. do dnia 23 października 2020 r. włącznie oraz nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...]. znak: [...] Prezydent Miasta Ł. zatrzymał P. K. prawo jazdy kat. AM, BI, B nr [...] serii [...] wydane w dniu 6 marca 2020 r. na okres 3 miesięcy w terminie od dnia 23 lipca 2020 r. do dnia 23 października 2020 r. włącznie oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, wobec przekroczenia dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Pismem z dnia 7 sierpnia 2020r. pełnomocnik P. K. złożył odwołanie, zarzucając organowi pierwszej instancji: a) naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.: • art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, wydanie decyzji na podstawie wybiórczo zebranego materiału dowodowego, dokonanie oceny materiału dowodowego w sposób wysoce subiektywny i dowolny, dokonanie ustaleń wymagających wiadomości specjalnych w sposób samodzielny, bez skorzystania z opinii biegłego określonej specjalności, • art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, niezapewnienie możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań; • art. 102 ust. 1c zw. z art. 108 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu w sytuacji, w której brak było dostatecznych podstaw uzasadniających uznanie, że zachodzi podstawa do wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy P.K.; • art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niezawieszenie postępowania w sytuacji wystąpienia zagadnienia wstępnego w sprawie, od którego zależy wydanie decyzji, a które zostanie rozstrzygnięte przez sąd powszechny; b) naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: • art. 102 ust. 1 pkt 4 poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie w sytuacji, w której ze stanu faktycznego sprawy wynika, że P. K. nie przekroczył dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h w obszarze zabudowanym, a nadto nie przyjął mandatu za zarzucane mu wykroczenie, a co za tym idzie kwestia ta nie jest oczywista i podlegać będzie rozstrzygnięciu przez sąd powszechny. W związku z powyższym odwołujący się wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji oraz o wstrzymanie natychmiastowego wykonania decyzji. Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Organ odwoławczy przytaczając treść art. 102 ust. 1 pkt 4, ust. 1aa, ust. 1b, ust. 1da, ust. 1c oraz ust. 1e oraz ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami oraz art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy prawo o ruchu drogowym wskazał, że w rozpoznawanej sprawie, trzymiesięczny okres zatrzymania prawa jazdy zgodnie z art. 102 ust. 1e ustawy o kierujących pojazdami rozpoczyna swój bieg od dnia 23 lipca 2020 r., gdyż w chwili wydania decyzji organu drugiej instancji, wtórnik prawa jazdy kat. AM, BI, B nr [...] serii [...] był już w posiadaniu organu wydającego uprawnienia do kierowania pojazdami z innego tytułu. Następnie Kolegium podniosło, iż organ pierwszej instancji podjął decyzję w oparciu o informację Komendy Powiatowej Policji w B. z dnia [...], z której jednoznacznie wynika, iż w tym dniu P. K. kierował pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Wraz z przedmiotową informacją organ kontroli ruchu drogowego przekazał dokument prawa jazdy, który został zatrzymany w trakcie kontroli. Odwołujący mandatu nie przyjął. Organ odwoławczy wskazał, iż z przedstawionego stanu faktycznego niewątpliwie wynika, że na gruncie rozpatrywanej sprawy przesłanki do zatrzymania prawa jazdy na okres 3 miesięcy zostały spełnione, a sytuacja prowadzenia pojazdu w stanie wyższej konieczności nie zaszła. W ocenie Kolegium nie jest również spornym, iż prawo jazdy strony w związku z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, zostało przez organ kontroli ruchu drogowego zatrzymane, a odwołujący mandatu nie przyjął. Odnośnie wskazywanych przez pełnomocnika strony zarzutów zawartych w odwołaniu, organ odwoławczy podniósł, że wobec obligatoryjnego charakteru powołanych przepisów, pozostają one bez wpływu na wynik sprawy. Dalej Kolegium wyjaśniło, że przesłanką wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest wyłącznie informacja o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy prawo o ruchu drogowym odnosząca się do przekroczenia przez kierowcę prędkości o 50 km/h w terenie zabudowanym. Ustawodawca w sposób precyzyjny określił bowiem, że do dnia wskazanego w komunikacie, który minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej, określającego termin wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa w rozdziale 15 ustawy o kierujących pojazdami, podstawą wydania decyzji jest informacja podmiotu, który ujawnił popełnienie naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy prawo o ruchu drogowym lub wydał prawomocne rozstrzygnięcie za to naruszenie, o czym stanowi art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015r. poz. 541 ze zm.). Nadto, jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 1 lipca 2019 r. nr I OPS 3/18 prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie odpowiedzialności wykroczeniowej kierującego pojazdem za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018r. poz. 2096 ze zm.) w postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019r. poz. 341 ze zm.). Ponadto sąd w ww. uchwale stwierdził, iż podstawą wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 marca 2015r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015r. poz. 541 ze zm.) może stanowić wyłącznie informacja o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Uzupełniająco organ odwoławczy wskazał, iż przepis art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, jak i pozostałe przepisy tejże ustawy, nie przewidują nadto prowadzenia przez organ odwoławczy postępowania dowodowego na okoliczność dokonanych przez policję pomiarów prędkości, jak i innych okoliczności samego zdarzenia. Powiadomienie skierowane do organu z dnia zdarzenia precyzuje wszystkie dane dotyczące osoby i okoliczności zatrzymania prawa jazdy i nie zawiera braków formalnych, które uniemożliwiałyby wydanie decyzji przez organ. W tej sytuacji Kolegium nie ma obowiązku prawnego badania okoliczności zdarzenia, tj. w jaki sposób dokonywano pomiaru prędkości, z jaką prędkością poruszał się kierujący pojazdem, przy użyciu jakiego urządzenia tego dokonano, nie dokonuje też kontroli atestów urządzeń pomiarowych, ani nie bada czy policjanci zostali przeszkoleni w zakresie ich prawidłowego użycia, czy kierowca miał, czy tez nie miał świadomości, że znajduje się w terenie zabudowanym wreszcie z jakich powodów do przekroczenia prędkości doszło. Ani starosta, ani kolegium nie posiadają uprawnień do badania okoliczności zdarzenia drogowego i prawidłowości postępowania organów kontroli ruchu drogowego, ponieważ w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami organy administracyjne nie ustalają winy kierowcy. Są to okoliczności, które winny być podnoszone przez odwołującego nie w postępowaniu administracyjnym, lecz karnym, wobec jej skierowania na drogę sądową. Prawomocny wyrok karny będzie podstawą do wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie. Odnosząc się zaś do wniosku pełnomocnika strony co do wstrzymania natychmiastowej wykonalności zaskarżonej decyzji Kolegium stwierdziło, że stosownie do art. 108 § 1 k.p.a. decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia. Przywołane powyżej przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności stanowią katalog zamknięty, a zatem jedynie wzgląd na dobra i wartości określone w art. 108 § 1, zobowiązuje organ administracji publicznej do nadania decyzji takiego rygoru. Ocena, czy istnieją przesłanki nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, należy do organu, który wydał decyzję. Jednakże gdy organ stwierdzi, że istnieją przesłanki określone w art. 108 § 1, wówczas obowiązany jest nadać decyzji rygor natychmiastowej wykonalności (Komentarz do art. 108 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U.00.98.1071), [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II.). Oprócz tego, wskazany przepis art. 102 ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami, nie przewiduje możliwości wydania decyzji bez jednoczesnego opatrzenia jej rygorem natychmiastowej wykonalności. Ustawodawca zobligował organ administracji do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy i do nadania jej tego rygoru. Zatem nie jest to przepis uznaniowy, tak jak powołany powyżej przepis art. 108 § 1 k.p.a. który pozostawia organowi decyzję i uznanie, co do potrzeby i konieczności nadania rygoru jak i jego utrzymania w trakcie obowiązywania decyzji. Zgodnie z przepisem art. 130 § 3 pkt 1 k.p.a. wniesienie odwołania w terminie nie wstrzymuje wykonania decyzji, gdy został jej nadany rygor natychmiastowej wykonalności lub gdy decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy. Wprawdzie przepis art. 135 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy może w uzasadnionych przypadkach wstrzymać natychmiastowe wykonanie decyzji, ale biorąc pod uwagę obligatoryjność nadania rygoru oraz zapoznając się z przedstawionymi przez organ aktami sprawy, brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych i faktycznych dla uwzględnienia wniosku strony. W sytuacji, w której brak jest podstaw do uchylenia decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, brak jest podstaw do wstrzymania rygoru natychmiastowej wykonalności przedmiotowej decyzji administracyjnej. Brak rygoru oznaczałby, że dopóki decyzja nie stanie się ostateczna strona wbrew powołanym wyżej przepisom prawa materialnego mogłaby kierować pojazdami, przed zakończeniem toczącego się postępowania administracyjnego, co w istocie stanowiłoby zaprzeczenie istoty i roli tego przepisu prawa. Pamiętać bowiem należy, iż przepis o zatrzymaniu na okres trzech miesięcy prawa jazdy, de facto ma stanowić obligatoryjną sankcję dla kierowców rażąco naruszających przepisy ruchu drogowego. W ocenie organu odwoławczego wniosek o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności zaskarżonej decyzji, nie zasługiwał więc na uwzględnienie. Kolegium stwierdziło, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy podjęta przez organ pierwszej instancji na podstawie wyżej przytoczonych norm prawnych nie należy do kategorii decyzji uznaniowych, w związku z czym, organ administracji publicznej, stosując przepisy wyżej przywołanej ustawy o kierujących pojazdami, obowiązany jest do jej wydania. Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożył P. K., reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu: I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy tj.: 1. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, wydanie decyzji na podstawie lakonicznego materiału dowodowego, dokonanie oceny w sposób subiektywny, dowolny, z pomięciem twierdzeń stawianych przez stronę, dokonanie ustaleń wymagających wiadomości specjalnych samodzielnie, bez dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. 2. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, niezapewnienie możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań. 3. art. 102 ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 108 § 1 oraz 135 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów w sytuacji, w której brak było podstaw uzasadniających uznanie, że zachodzi podstawa do wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy P. K. , a zatem tym bardziej do nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności. 4. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez odmowę zawieszenia postępowania w sytuacji wystąpienia zagadnienia wstępnego w sprawie, od którego zależy jej rozstrzygnięcie, zaś zagadnienie to jest przedmiotem rozpoznania przez sąd powszechny - Sąd Rejonowy w B., II Wydział Karny. 5. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji pomimo istnienia daleko posuniętych uchybień uzasadniających co najmniej jej uchylenie i zmianę. II. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie w sytuacji, w której z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy wynika, że P. K. nie przekroczył dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h w obszarze zabudowanym, a nadto nie przyjął mandatu za zarzucane mu wykroczenie, a co za tym idzie sprawa ta stanowi przedmiot postępowania przed sądem karnym i nie została prawomocnie zakończona. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci sprzeciwu od wyroku nakazowego z dnia 12 sierpnia 2020 r. złożonego przez skarżącego w celu wykazania faktu niezakończenia i dalszego trwania postępowania w sprawie o wykroczenie popełnione przez skarżącego, braku prawomocnego rozstrzygnięcia, co do popełnienia wykroczenia przez P. K., kwestionowania przez P. K. podstaw do uznania go za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, w tym kwestionowania prawdziwości informacji, o której mowa w art. 102 ust. 1n ustawy o kierujących pojazdami. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta zaś, na mocy § 2 art. 1 w/w ustawy sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 - dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wyżej wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność, tj. zgodność z prawem zaskarżonego aktu, a mówiąc ściślej, czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przy czym, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. w przedmiocie zatrzymania P. K. prawa jazdy kategorii AM, BI, B na okres 3 miesięcy i nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 102 ust. 1 pkt 4 i art. 102 ust. 1 lit. c ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r. poz. 2020 ze zm.; dalej: "u.k.p.") w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 110; dalej: "p.r.d."). Zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p., starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy (...) w przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Starosta wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1 pkt 4 na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (art. 102 ust. 1c u.k.p). Natomiast art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a p.r.d. stanowi, że policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem m.in. w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Z akt sprawy wynika, że w dniu 3 czerwca 2020r. do organu pierwszej instancji wpłynęło powiadomienie Komendy Powiatowej Policji w B. z 29 maja 2020r. informujące o kierowaniu pojazdem przez P. K. w dniu 29 maja 2020 r. z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Z treści przedmiotowego pisma wynika także, iż skierowano do Sądu Rejonowego w B. wniosek o ukaranie P.K. za popełnienie wykroczenia. P.K. zostało zatrzymane prawo jazdy. W ocenie sądu, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji prawidłowo wskazano, że organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie prowadzi własnych ustaleń dotyczących faktu przekroczenia prędkości, nie kontroluje urządzeń pomiarowych, jak również nie prowadzi ustaleń odnośnie osoby kierującej pojazdem, ale z woli ustawodawcy opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji przez podmiot, który ujawnił popełnienie naruszenia, o którym mowa w 135 ust. 1 pkt 1a p.r.d. Podmiot, który ujawnił popełnienie wymienionego naruszenia niezwłocznie powiadamia o tym starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kierującego. Uzyskanie takiej informacji obliguje starostę (prezydenta) do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Organ drugiej instancji trafnie odniósł się w tym zakresie do uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 lipca 2019 r., nr I OPS 3/18, w której rozstrzygnięto istniejące na tym tle rozbieżności, a które podniesione zostały również w zarzutach skargi. Skład orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela stanowisko wyrażone w powołanej uchwale, zgodnie z którym podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. może stanowić wyłącznie informacja o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Zatrzymanie prawa jazdy w oparciu o art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. jest sankcją administracyjną o charakterze prewencyjnym nakierowaną na ochronę zasadniczych wartości, jakimi są zdrowie i życie oraz bezpieczeństwo ludzi. Posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdami nie jest natomiast prawem podstawowym o konstytucyjnym umocowaniu. Sankcja administracyjna stanowi konsekwencję określoną w przepisach prawa administracyjnego. Istotą sankcji administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów (wyrok TK z dnia 14 października 2009 r., k.p. 4/09). W powołanej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził również, że prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie odpowiedzialności wykroczeniowej kierującego pojazdem za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. Zaznaczyć należy, że organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie ma podstaw do prowadzenia własnych ustaleń dotyczących faktu przekroczenia prędkości, ale opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a p.r.d. Informacja o ujawnieniu popełnienia naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a p.r.d. jest bowiem dokumentem urzędowym i ten jej walor jest weryfikowany w trybie postępowania administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2020 r. w spr. I OSK 2860/18 i z dnia 8 stycznia 2020r. w spr. I OSK 1290/18). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że organ drugiej instancji słusznie uznał, że art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p., jak i pozostałe przepisy tej ustawy, nie przewidują prowadzenia przez starostę (prezydenta) postępowania dowodowego na okoliczność dokonanych przez policję lub inspektorat transportu drogowego ustaleń odnośnie osoby kierującej pojazdem, pomiarów prędkości, jak i innych okoliczności samego zdarzenia. Organ nie ma w tym zakresie żadnych kompetencji, w szczególności nie ma obowiązku badania okoliczności samego zajścia drogowego, w tym wyjaśniania z jakich powodów doszło do przekroczenia prędkości oraz kto faktycznie kierował pojazdem. W ocenie sądu organ odwoławczy trafnie także stwierdził, że ani starosta (prezydent miasta), ani kolegium nie posiadają uprawnień do badania okoliczności zdarzenia drogowego i prawidłowości postępowania organów kontroli ruchu drogowego, ponieważ w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p., organy administracyjne nie ustalają winy kierowcy. Są to okoliczności, które winny być podnoszone przez odwołującego nie w postępowaniu administracyjnym, lecz karnym, wobec skierowania sprawy na drogę sądową. W tej sytuacji należało zgodzić się z organem II instancji w zakresie, w jakim wskazał, że odmowa przyjęcia przez odwołującego mandatu karnego za popełnienie wykroczenia nie ma znaczenia prawnego dla sprawy zatrzymania prawa jazdy. Okoliczności te będą podlegały weryfikacji w postępowaniu sądowym i jeśli sąd karny dojdzie do przekonania, iż czyn popełniony przez P. K. nie jest wykroczeniem drogowym, o którym mowa w powiadomieniu Komendy Powiatowej Policji w B. z dnia 29 maja 2020 r., to organ uprawniony do wydawania uprawnień do kierowania pojazdami zobligowany będzie do wyeliminowania z obrotu prawnego przedmiotowej decyzji. Podkreślić należy, że ustalenia dotyczące osoby kierującej pojazdem, która popełniła wykroczenie drogowe oraz faktu przekroczenia prędkości to domena postępowania wykroczeniowego. Postępowanie wykroczeniowe (takie prowadzone jest przed sądem powszechnym w niniejszej sprawie) choć dotyczy tego samego zdarzenia, a więc przekroczenia prędkości o więcej niż 50 km/h w obszarze zabudowanym, ma inny cel, niż postępowanie dotyczące zatrzymania prawa jazdy, którego celem jest jak najszybsze wyeliminowanie z ruchu drogowego osoby zagrażającej bezpieczeństwu innych użytkowników dróg. Przyjęcie innego założenia, prowadziłoby do sytuacji, w której osoby zagrażające bezpieczeństwu na drodze uruchamiałyby procedurę odwlekającą w czasie wydanie decyzji w przedmiocie zatrzymania im prawa jazdy. W sprawach dotyczących bezpieczeństwa w ruchu drogowym ustawodawca daje prymat pierwszeństwa zasadzie bezpieczeństwa, co nie pozbawia strony prawa do sądu. Należy zwrócić uwagę, że z art. 102 ust. 3 u.k.p. wynika, iż wynik sprawy o wykroczenie polegające na przekroczeniu prędkości o więcej niż 50 km/h w obszarze zabudowanym nie jest bezpośrednio związany z możliwością wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Jeżeli sprawa o wykroczenie nie zakończy się prawomocnym rozstrzygnięciem przed upływem okresu na jaki decyzją administracyjną orzeczono o zatrzymaniu prawa jazdy, dokument prawa jazdy podlega zwrotowi. Są to więc dwa odrębne postępowania i okoliczność, że postępowanie w sprawie o wykroczenie nie zakończyło się prawomocnie, nie oznacza, że nie może być wydana decyzja w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. W ocenie sądu, organ odwoławczy prawidłowo wskazał również, iż starosta zatrzymując prawo jazdy w warunkach wyżej określonych, obligatoryjnie nadaje takiej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Tu też ustawodawca nie pozostawił organowi możliwości nadania rygoru, a wprowadził taki obowiązek. Prawidłowo również wskazano okres zatrzymania prawa jazdy począwszy od dni wydania decyzji przez organ I instancji (tzn. od 23 lipca 2020r.) gdyż w dacie wydania tej decyzji prawo jazdy skarżącego wydane w dniu 6 marca 2020r. było już w posiadaniu organu wydającego uprawnienia do kierowania pojazdami z innego tytułu. Jest to zgodne z treścią art.102 ust.1 e.) u.k.p. Zdaniem sądu postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasad, o których mowa art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Przed wydaniem rozstrzygnięcia organ wyczerpująco zebrał, a następnie rozpatrzył całość materiału dowodowego, dokonując analizy wszelkich istotnych okoliczności faktycznych występujących w sprawie, a następnie do tak ustalonego stanu faktycznego zastosował prawidłową normę prawa materialnego, dokonując jej właściwej wykładni celem podjęcia rozstrzygnięcia. Podkreślić trzeba, że decyzja organu odwoławczego zawiera wszystkie niezbędne elementy i została należycie uzasadniona, spełnia więc wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. Nieuzasadniony jest zarzut skargi, że organy administracji nie wyjaśniły dokładnie czy skarżący faktycznie przekroczył dopuszczalną prędkość w dniu 29 maja 2020r. gdyż zarzucił on brak prawidłowości wykonania pomiaru prędkości, brak kalibracji urządzenia pomiarowego oraz brak uprawnień osób wykonujących pomiar. W ocenie skarżącego w sprawie powinien zostać dopuszczony dowód z opinii biegłego a takiego dowodu nie przeprowadzono. Jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach w sprawie o zatrzymanie prawa jazdy na podstawie art. 102 ust.1 pkt 4 u.k.p. organy administracji opierają się wyłącznie na informacji Policji o fakcie przekroczenia dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h Organy nie prowadza natomiast żadnego postępowania dowodowego dotyczącego okoliczności zdarzenia tj. nie wyjaśniają w jaki sposób dokonano pomiaru prędkości, czy urządzenie pomiarowe miało atesty, czy policjanci zostali przeszkoleni w zakresie prawidłowej obsługi urządzenia i.t.p. Wszystkie te okoliczności mogą być podnoszone w postępowaniu wykroczeniowym a nie w postępowaniu o zatrzymanie prawa jazdy. Zarzut skargi w tym zakresie nie jest zasadny. Odnośnie zarzutu skargi, iż organy administracji nie zawiesiły postępowania do czasu zakończenia sprawy karnej przed Sądem Rejonowym w B. to kwestię tę przesądziła uchwała w składzie 7 sędziów NSA z dnia 1 lipca 2019r. w spr. I OPS 3/18. W uchwale tej uznano, że brak jest podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego o zatrzymanie prawa jazdy do czasu zakończenia sprawy karnej. Zarzut skargi w tym zakresie nie jest zasadny. Nieuzasadniony jest zarzut skargi naruszenia art.10 § 1 K.p.a. Wbrew temu zarzutowi pismem z dnia 9 czerwca 2020r. P. K. został powiadomiony o wszczęciu postępowania i pouczony o przysługujących mu uprawnieniach w tym o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Pismo doręczono skarżącemu w dniu 9 lipca 2020r. (k.4 akt administracyjnych) lecz nie skorzystał on z przysługujących mu uprawnień. Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że do organu I instancji wpłynęła informacja Komendy Powiatowej Policji w B. o przekroczeniu przez skarżącego prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Uzasadniało to zatrzymanie prawa jazdy P. K. na podstawie art.102 ust.1 pkt 4 u.k.p. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., sąd oddalił skargę P. K. Niniejszą sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 poz. 374 ze zm.). Zgodne z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W niniejszej sprawie przeprowadzenie rozprawy, z uwagi na istniejącą pandemię, mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla stron. Nadto należy podnieść, że w WSA w Łodzi nie ma możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. W związku z czym sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. a.l.

Informacje o sprawie

Data wpływu
9 listopada 2020
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Janusz Nowacki /przewodniczący sprawozdawca/ Małgorzata Kowalska Teresa Rutkowska

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny