III SA/Łd 862/23

Dnia 31 stycznia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2024 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy skargi K.S. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 sierpnia 2023 roku, sygn. akt III SA/Łd 152/23 w sprawie ze skargi K.S. na postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia 19 stycznia 2023 roku nr 11/2023/II w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zobowiązanej p o s t a n a w i a : 1) odrzucić skargę o wznowienie postępowania; 2) zwrócić z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz skarżącej – K.S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi o wznowienie postępowania, zaksięgowaną w dniu 16 stycznia 2024 roku, pod poz. 175. d.cz.

Wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2023 roku, sygn. akt III SA/Łd 152/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę K.S. na postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia 19 stycznia 2023 roku w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zobowiązanej. Wyrok jest prawomocny od dnia 3 października 2023 roku. W dniu 15 grudnia 2023 r. pełnomocnik skarżącej wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego powołanym powyżej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 sierpnia 2023 r. Żądając wznowienia postępowania jako podstawę prawną pełnomocnik skarżącej wskazał art. 272 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej: p.p.s.a. powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 roku, sygn. akt SK 81/19, który opublikowany został w Dzienniku Urzędowym z dnia 12 maja 2023 roku, pod poz. 909 i wszedł w życie w dniu 12 maja 2023 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu. Na wstępie wskazać należy, że skarga o wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, mającym na celu wzruszenie prawomocnego orzeczenia sądu i doprowadzenie do ponownego rozpoznania sprawy. Postępowanie zainicjowane skargą o wznowienie postępowania składa się z dwóch etapów: badania dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania i ewentualnie następnie badania jej zasadności. Zgodnie z art. 280 § 1 p.p.s.a., sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Należy wskazać, że badanie i rozstrzyganie w przedmiocie skargi o wznowienie postępowania na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. nie ogranicza się tylko do sprawdzenia, czy formalnie powołano się w niej na jedną lub więcej podstaw wznowienia przez wskazanie przepisu je wyrażającego w ramach art. 271-273 p.p.s.a. Czynności te wymagają przede wszystkim zweryfikowania, czy przez wzgląd na uzasadnienie, podnoszone podstawy rzeczywiście zachodzą. Skarga o wznowienie musi bowiem zawierać między innymi podstawę wznowienia i jej uzasadnienie (art. 279 ab initio p.p.s.a.). Sformułowanie zatem podstawy wznowienia w sposób odpowiadający art. 271-273 p.p.s.a. samo przez się nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli z jej uzasadnienia wynika, że wskazana podstawa w istocie nie zachodzi. Skarga tak wyrażona podlega więc odrzuceniu (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 18 listopada 2020 roku, sygn. akt I FSK 460/20, opublik. ONSAiWSA 2021/3/46). W niniejszej sprawie, pełnomocnik skarżącej jako ustawową podstawę wznowienia powołał art. 272 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 272 § 1 i 2 p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. W sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Jeżeli w chwili wydania orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego orzeczenie sądowe nie było jeszcze prawomocne na skutek wniesienia środka odwoławczego, który został następnie odrzucony, termin biegnie od dnia doręczenia postanowienia o odrzuceniu. W okolicznościach niniejszej sprawy powołany przez pełnomocnika strony wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 roku, sygn. akt SK 81/19, który został opublikowany w dniu 12 maja 2023 roku nie mógł stanowić przesłanki do wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 sierpnia 2023 roku, albowiem w dacie wydania wyroku sądowego wspomniany wyrok Trybunału Konstytucyjnego już wszedł w życie. W ramach podstawy wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego można powoływać się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, jednak tylko taki, który opublikowany został po wydaniu prawomocnego orzeczenia sądu. Wskazane rozumienie przesłanki z art. 272 § 2 w kontekście przewidzianego w art. 270 p.p.s.a. uprawnienia do wznowienia postępowania, gwarantuje stabilność orzeczniczą oraz nie prowadzi do nieuzasadnionych prób podważania prawomocnych orzeczeń sądowych. W związku z powyższym powołanie się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 roku, jaki zapadł w sprawie o sygn. SK 81/19, istniejący w obiegu prawnym - ponieważ opublikowany został w dniu 12 maja 2023 roku - czyli w toku toczącego się postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2023 roku, którego wznowienia oczekuje strona, nie stanowi ustawowej podstawy wznowienia (tj. wskazana podstawa wznowienia w takim przypadku w istocie nie zachodzi). Podkreślić również należy, że postępowanie zainicjowane skargą o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego nie jest postępowaniem konkurencyjnym w stosunku do postępowania wywołanego skargą kasacyjną od nieprawomocnego orzeczenia sądu pierwszej instancji kończącego postępowanie. Dopuszczalność wykorzystania jednego z powyższych trybów postępowania zależy od etapu procesu sądowoadministracyjnego rozgraniczonego momentem nastania prawomocności orzeczenia (art. 168 i art. 270 p.p.s.a.). Wystąpienie zatem ze skargą o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, opartą na art. 272 § 1 i 2 p.p.s.a., tj. w związku z wydaniem przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenia o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego wydano orzeczenie, jest dopuszczalne, jeżeli wyrok Trybunału Konstytucyjnego zapadł po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie sądowoadministracyjne. Przed tym momentem, stronie przysługuje zwykły środek zaskarżenia, jakim jest skarga kasacyjna od orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie (por. postanowienia NSA z dnia 22 września 2008 roku, sygn. akt II FZ 329/08, z dnia 25 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 2131/08, dostępne: cbois.nsa.gov.pl). Z przedstawionych powyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. z uwagi na niespełnienie przesłanki wznowienia postępowania, o której mowa w art. 272 § 1 i 2 p.p.s.a., odrzucił skargę o wznowienie postępowania. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi o wznowienie postępowania orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. d.cz.