III SA/Łd 841/25

Dnia 30 stycznia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. A. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 10 września 2025 roku Nr 1001 -IUOD-3.4812.431.2025.3 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę [pic]

Postanowieniem z 10 września 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej: DIAS lub organ) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez M. A. (dalej: skarżący) zażalenia na postanowienie z 17 grudnia 2024 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że pismem z 23 sierpnia 2024 r. wezwał skarżącego do uiszczenia opłaty dodatkowej w wysokości 500 zł, na podstawie art. 37ge ustawy z 27 października 1994 r o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym, w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2023 r. (Dz.U. z 2022 r. poz. 2483 ze zm.), dalej ustawa o autostradach. Wezwanie wystosowane zostało w związku z naruszeniem obowiązku wniesienia opłaty za przejazd płatnym odcinkiem autostrady A4 węzeł [...], w dniu 3 grudnia 2021 r. o godz. 12:13, pojazdu o numerze rejestracyjnym [...]. Wezwanie uznano za doręczone w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 13 września 2024 r. W dniu 6 grudnia 2024 r. (data nadania) skarżący złożył sprzeciw od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej. Wraz ze sprzeciwem skarżący złożył również wniosek o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu od wezwania do opłaty dodatkowej. Postanowieniem z 17 grudnia 2024 r. DIAS odmówił przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu uznając, że nie zostały spełnione dwie przesłanki z art. 58 k.p.a., tj. skarżący nie wykazał braku winy w niedochowaniu terminu do złożenia sprzeciwu oraz wniosek nie został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu 31 lipca 2025 r., zatem termin na wniesienie zażalenia na to postanowienie upływał 7 sierpnia 2025 r. W dniu 8 sierpnia 2025 r. (data nadania) skarżący złożył pismo, w którym wskazał, że nigdy nie otrzymał żadnego pisma poleconego z poczty, a pierwszą wiadomość o mandacie zobaczył w dniu, w którym urząd skarbowy ściągnął z konta bankowego kwotę opłaty dodatkowej. Stwierdził, że złożył pismo o przywrócenie terminu po rozmowie z "inspektorem drogowym w Łodzi" i jego zdaniem termin nie został przekroczony. Ww. pismo DIAS potraktował jako zażalenie na postanowienie z 17 grudnia 2024 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu od wezwania z 23 sierpnia 2024 r. oraz jako zażalenie na postanowienie z 17 grudnia 2024 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wniesionego sprzeciwu (rozpatrywane jako odrębna sprawa). Następnie organ wskazał, że zgodnie z art. 37a ustawy o autostradach - za przejazd autostradą są pobierane opłaty. Stosownie do art. 37a ust. 7 do wniesienia opłaty za przejazd autostradą, pobieranej przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej jest zobowiązany: 1/ właściciel pojazdu, albo 2/ posiadacz pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2022r. poz. 988, z późn. zm.), albo 3/ użytkownik pojazdu, o którym mowa w art. 80b ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym - zwany dalej "wnoszącym opłatę". W myśl art. 37gf ust. 1 ustawy o autostradach wnoszący opłatę może wnieść sprzeciw do Szefa KAS, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, o którym mowa w art. 37ge ust. 7. Wniesienie sprzeciwu nie zwalnia z obowiązku wniesienia opłaty dodatkowej. Zgodnie art. 37ge ust. 15 ustawy o autostradach do doręczenia wezwania, o którym mowa w ust. 7, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego. W myśl art. 37gf ust. 5 ustawy o autostradach w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania w sprawie sprzeciwu, o którym mowa w ust. 2, i wniosku, o którym mowa w ust. 4, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Postanowienie z 17 grudnia 2024 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu od wezwania zostało doręczone skarżącemu 31 lipca 2025 r., zatem zażalenie na to postanowienie wniesione 8 sierpnia 2025 r. jest złożone z uchybieniem 7-dniowego terminu do jego wniesienia. W myśl art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia (...) uchybienie terminu do wniesienia odwołania (zażalenia). Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Przepis ten ma charakter bezwarunkowy. Stwierdzenie uchybienia terminu zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego to uchybienie. Nawet nieznaczne przekroczenie obowiązującego terminu stanowi jego uchybienie i obliguje organ odwoławczy do wydania postanowienia w tym zakresie. Zażalenie wniesione z uchybieniem terminu powoduje, że środek zaskarżenia staje się bezskuteczny i merytoryczne rozpatrzenie sprawy nie jest możliwe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący stwierdził, że organ kieruje się tylko paragrafami i artykułami, które są niezrozumiałe. Skarżący wskazał, że nie mógł wnieść zażalenia w terminie, bowiem od 31 lipca 2025 r. do 22 sierpnia 2025 przebywał w szpitalu, a w sytuacji złego stanu zdrowia – jego żona nie chciała go informować o sprawie. Skarżący wskazał, że na te 7 dni na wniesienie zażalenia dwa dni były sobotą i niedzielą, co powinno wydłużyć ustawowy termin. Dodał przy tym, że postępowanie jest nieporozumieniem terminowym, bowiem po kilku latach nie jest w stanie wskazać, kto kierował pojazdem w dacie naruszenia. Zdaniem skarżącego, nie otrzymał on żadnego wezwania, a o opłacie dodatkowej dowiedział się dopiero wtedy, gdy ściągnięto z konta ponad 600 zł. Zdaniem skarżącego wysłanie wezwania po 4 latach bez wcześniejszego zawiadomienia o wykroczeniu jest samowolnym podjęciem decyzji przez DIAS. W jego ocenie sprawa jest nietypowa i ze względu na zasady współżycia i stosunki międzyludzkie powinna zostać rozpatrzona na korzyść strony. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił przy tym, że postanowienie z 17 grudnia 2024 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu, na które przysługiwał środek zaskarżenia w postaci zażalenia, zostało doręczone skarżącemu w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 7 stycznia 2025 r., a jego wydruk - na prośbę strony - został wysłany ponownie i doręczony 31 lipca 2025. Wobec powyższego termin na wniesienie zażalenia upływał 14 stycznia 2025 r., natomiast skarżący wniósł zażalenie dopiero 8 sierpnia 2025 r. (data nadania), tj. nie zachowując również terminu 7 dni od daty doręczenia wydruku postanowienia. Wprawdzie w zaskarżonym postanowieniu z 10 września 2025 r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z 17 grudnia 2024 r. organ wskazał, że termin na wniesienie zażalenia upływał 7 sierpnia 2025 r., jednak faktycznie upływał wcześniej – 14 stycznia 2025 r., tj. po upływie 7 dni od daty skutecznego doręczenia postanowienia w trybie art. 44 k.p.a. Okoliczność nie ma jednak wpływu na wynik rozstrzygnięcia, bowiem faktem jest, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego złożenia, co spowodowało, że środek zaskarżenia stał się bezskuteczny i sprawa nie mogła zostać rozpatrzona merytorycznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie DIAS z 10 września 2025 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie DIAS z 17 grudnia 2024 r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia sprzeciwu od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej za nieopłacony przejazd autostradą. W sprawie ze skargi na to postanowienie Sąd nie bada zgodności z prawem samego wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej, jak również postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu od takiego wezwania ("Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy" – art. 134 § 1 p.p.s.a.). Tym samym zarzuty skargi odnoszące się do tych kwestii są w niniejszym postępowaniu bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 37a ustawy o autostradach - za przejazd autostradą są pobierane opłaty. Stosownie do art. 37a ust. 7 do wniesienia opłaty za przejazd autostradą, pobieranej przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej jest zobowiązany: 1/ właściciel pojazdu, albo 2/ posiadacz pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2022r. poz. 988, z późn. zm.), albo 3/ użytkownik pojazdu, o którym mowa w art. 80b ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym - zwany dalej "wnoszącym opłatę". W myśl art. 37gf ust. 1 ustawy o autostradach wnoszący opłatę może wnieść sprzeciw do Szefa KAS, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, o którym mowa w art. 37ge ust. 7. Wniesienie sprzeciwu nie zwalnia z obowiązku wniesienia opłaty dodatkowej. Zgodnie art. 37ge ust. 15 ustawy o autostradach do doręczenia wezwania, o którym mowa w ust. 7, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego. W myśl art. 37gf ust. 5 ustawy o autostradach w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania w sprawie sprzeciwu, o którym mowa w ust. 2, i wniosku, o którym mowa w ust. 4, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. W myśl art. 59 § 1 k.p.a. o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie. Wobec powyższego skarżącemu przysługiwało w niniejszej sprawie prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie z 17 grudnia 2024 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej. Z kolei w myśl art. 141 § 2 zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Zgodnie z art. 144.k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Stosownie zaś z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Warunkiem skuteczności wniesienia przez stronę zażalenia jest zachowanie siedmiodniowego terminu do jego wniesienia, rozpoczynającego bieg od doręczenia decyzji stronie (art. 141 § 2 k.p.a.). Organ odwoławczy jest zobowiązany w postępowaniu wstępnym zbadać, czy zażalenie od kwestionowanego przez stronę postanowienia zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie, a w przypadku uchybienia terminu - do stwierdzenia wniesienia zażalenia z uchybieniem terminu. W tej sytuacji kwestą podstawową jest ustalenie daty doręczenia skarżącemu postanowienia z 17 grudnia 2024 r. – tym bardziej, że w zaskarżonym postanowieniu organ wskazywał, że doręczenie to nastąpiło 31 lipca 2025 r., a dopiero w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że doręczenie nastąpiło 7 stycznia 2025 r. (w trybie art. 44 k.p.a.) i tę datę należy przyjąć jako wiążącą, a w dniu 31 lipca 2025 r. nastąpiło jedynie doręczenie na prośbę skarżącego kolejnego egzemplarza postanowienia z 17 grudnia 2024 r. Z akt sprawy rzeczywiście wynika, że przesyłka zawierająca postanowienie z 17 grudnia 2024 r. nie została przez skarżącego odebrana i po dwukrotnym jej awizowaniu została zwrócona organowi 8 stycznia 2025 r. Zgodnie z art. 42 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy albo na adres do korespondencji wskazany w bazie adresów elektronicznych (§ 1). Natomiast w myśl art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Stosownie zaś do art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43, operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4). W niniejszej sprawie postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu z 17 grudnia 2024 r. zostało doręczone skarżącemu w trybie przewidzianym w art. 44 k.p.a. poprzez dwukrotne awizowanie przesyłki w dniach 23 grudnia 2024 r. i 31 grudnia 2024 r. Z uwagi na niepodjęcie jej w terminie przesyłka została 8 stycznia 2025 r. zwrócona nadawcy (czyli organowi). Dane na zwróconej przesyłce (k. 13 akt administracyjnych) dokumentują, że przesyłkę pozostawiono do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym [...] na okres 14 dni, zaś zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w tym urzędzie pocztowym wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Na przesyłce z postanowieniem z 17 grudnia 2024 r. umieszczone zostały wszystkie niezbędne elementy, w tym wskazujące na to, że adresat został skutecznie zawiadomiony o możliwości, miejscu i czasie odbioru przesyłki. Przesyłka zawierała również podpis doręczającego. Tym samym jako datę doręczenia skarżącemu postanowienia o odmowie przywrócenia terminu należy przyjąć 7 stycznia 2025 r. (czternasty dzień od pozostawiania pierwszego zawiadomienia mijał 6 stycznia 2025 r., a wiec w dzień ustawowo wolny od pracy). Od tego dnia rozpoczął bieg 7-dniowy termin na wniesienia zażalenia - termin ten upływał zatem 14 stycznia 2025 r. Tymczasem zażalenie na postanowienie z 17 grudnia 2024 r. skarżący wniósł dopiero 8 sierpnia 2025 r., a więc prawie 8 miesięcy po upływie terminu określonego w art. 141 § 2 k.p.a. Na marginesie Sąd podkreśla, że ponowne doręczenie – na prośbę skarżącego z 17 lipca 2025 r. – wydruku postanowienia z 17 grudnia 2024 r. nie otwierało skarżącemu kolejnego terminu na wniesienie zażalenia. Postanowienie uznane zostało za skutecznie doręczone 7 stycznia 2025 r. i wyłącznie od tego dnia należy liczyć 7-dniowy termin na wniesienie zażalenia. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a., co wynika wprost z treści tego przepisu (zob. wyrok NSA z 29 lipca 2025 r., III OSK 1340/23). W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Gdy organ II instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. (zob. wyrok NSA z 14 maja 2025 r., II OSK 1793/23). W niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki określone w art. 134 k.p.a. do stwierdzenia przez DIAS uchybienia przez skarżącego terminu do wniesienia zażalenia. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), orzekł jak w sentencji. ds