III SA/Łd 765/26

Dnia 9 października 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie: Przewodnicząca sędzia WSA Monika Krzyżaniak po rozpoznaniu w dniu 9 października 2026 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. w N. na czynność Prezesa Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 19 sierpnia 2026 roku nr W.IX.050.188.2026 w przedmiocie uwierzytelnienia i przedstawienia jako dokumentu podpisanego kwalifikowanym podpisem elektronicznym p o s t a n a w i a: odrzucić skargę.

2 września 2026 roku K. W. reprezentujący E. z siedzibą w W. w N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę cyt. "na czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą urzędowego uwierzytelnienia i przedstawienia pisma Sądu Okręgowego w Łodzi jako dokumentu podpisanego kwalifikowanym podpisem elektronicznym osoby określonej jako "osoba fizyczna", przy braku kwalifikowanej pieczęci elektronicznej Sądu". Podał, że przedmiotem niniejszej skargi nie jest treść rozstrzygnięcia sądowego ani działalność orzecznicza sędziego. Przedmiotem jest wyłącznie administracyjna i techniczno-prawna kwestia uwierzytelnienia pisma przedstawionego wobec E. jako oficjalne stanowisko Sądu Okręgowego w Łodzi. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego w Łodzi wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, albowiem jej wniesienie jest niedopuszczalne. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r., poz. 143), dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i wówczas stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny bada w pierwszej kolejności jej dopuszczalność. Skarga jest dopuszczalna jedynie wówczas, gdy organy administracji publicznej podejmują działania w formach władczych lub stanowiących, a więc właściwych dla podmiotu publicznego funkcjonującego w ramach przyznanych organowi uprawnień. Skarga wniesiona w sprawie, która wykracza poza zakres przedmiotowy jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Przedmiotem niniejszej skargi, jest czynność Prezesa Sądu Okręgowego w Łodzi dotycząca urzędowego uwierzytelnienia i przedstawienia pisma Sądu Okręgowego w Łodzi jako dokumentu podpisanego kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Rozważenia więc wymagało, czy zaskarżona "czynność" może być kwalifikowana, jako akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w cytowanym powyżej art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W tym kontekście należy wskazać, że z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. wynika, że wolą ustawodawcy było objęcie kontrolą sądu administracyjnego tych prawnych form działania administracji publicznej, które są podejmowane przez organy administracji publicznej w stosunku do podmiotów administrowanych w indywidualnych sprawach, dla których załatwienia nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia. W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie przyjmuje się, że akt lub czynność podejmowane są w sprawie indywidualnej w tym znaczeniu, że jej przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny, którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego (por. postanowienie składu siedmiu sędziów NSA z 11 grudnia 2006 roku, sygn. akt I OPS 4/06, ONSAiWSA 2007/2 poz. 28; uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 4 lutego 2008 roku, sygn. akt I OPS 3/07, opublik. ONSAiWSA 2008/2 poz. 21). Wskazuje się jednocześnie, że sformułowanie "z zakresu administracji publicznej" - konieczny element kwalifikujący skargę do sądu administracyjnego jako dopuszczalną - należy rozumieć w ujęciu materialnym (por. postanowienie NSA z 16 października 2007 roku, sygn. akt II OSK 1364/07). Działalność z zakresu administracji publicznej obejmuje w tym znaczeniu sprawy administracyjne, a więc zadania i kompetencje w zakresie władzy wykonawczej, wykonywane w formie władczej, którą cechuje jednostronność działania, moc wiążąca oraz dopuszczalność stosowania przymusu. Za zasadniczy element charakterystyczny dla określenia aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej uważany być musi element władztwa administracyjnego (por. B. Adamiak, Z problematyki właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), ZNSA nr 2 (5) 2006, s. 14-15). Przedmiot niniejszej skargi nie wyczerpuje tych cech, co oznacza, że nie posiada waloru aktu (czynności), o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Nie kształtuje bezpośrednio uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, nie rozstrzyga o nich w sposób władczy i jednostronnie, nie nosi zatem koniecznej cechy aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a, a zatem nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Nadmienić w tym miejscu również należy, że cytowane powyżej przepisy prawa nie przyznają sądom administracyjnym jakichkolwiek uprawnień w zakresie kontroli działalności sądów powszechnych, w tym działalności prezesa (wicepresesa) sądu powszechnego. Zgodnie z art. 41a § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku - Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 334), dalej u.s.p., skargi i wnioski rozpatruje się bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie miesiąca od daty ich wpływu. Stosownie do treści art. 41b § 1 u.s.p., organem właściwym do rozpatrzenia skargi lub wniosku, dotyczących działalności sądu, jest prezes sądu. Jeżeli skarga lub wniosek dotyczą działalności sądu okręgowego i sądu rejonowego, organem właściwym do rozpatrzenia jest prezes sądu okręgowego. Jeżeli skarga lub wniosek dotyczą działalności sądu apelacyjnego i sądu okręgowego, organem właściwym do rozpatrzenia jest prezes sądu apelacyjnego (art. 41b § 2 u.s.p.). Organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej działalności prezesa sądu rejonowego jest prezes sądu okręgowego, działalności prezesa sądu okręgowego - prezes sądu apelacyjnego, a działalności prezesa sądu apelacyjnego - Krajowa Rada Sądownictwa (art. 41b § 3 u.s.p.). Przepisy te zostały umieszczone w rozdziale 5a ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, regulującym kwestię trybu rozpatrywania skarg i wniosków. Z powołanych regulacji wynika, że ustawodawca nie poddaje kontroli sądu administracyjnego spraw rozpoznawanych w trybie rozdziału 5a tej ustawy. Postępowanie prowadzone przed właściwymi organami sądowymi rozpatrującymi skargi i wnioski nie ma charakteru jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego. Stanowisko wyrażone w trybie art. 41b u.s.p. przez właściwy organ nie stanowi decyzji administracyjnej ani innego aktu objętego kognicją sądów administracyjnych. Postępowanie to ma charakter uproszczony i finalnie nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej, a podjęciem niezaskarżalnej czynności materialno-technicznej. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a, odrzucił skargę. e.o.