III SA/Łd 61/26

Dnia 13 maja 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Gminy Zawiercie na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 28 listopada 2025 roku nr 1001-IUOD-2.4811.7337.2025.2 w przedmiocie odmowy uwzględnienia sprzeciwu do wniesienia opłaty dodatkowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi na rzecz Gminy Zawiercie kwotę 580,- (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Decyzją z dnia 28 listopada 2025 r. nr 1001-IUOD-2.4811.7337.2025.2 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi odmówił uwzględnienia sprzeciwu Gminy Zawiercie od wezwania Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 24 października 2025 r. nr 1001-IUOD-1.4810.1992.2023.2 do wniesienia opłaty dodatkowej. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny. Wezwaniem z dnia 24 października 2025 r. organ zobowiązał Gminę Zawiercie, na podstawie art. 37ge ust. 1, ust. 3, ust. 5-15 oraz art. 37gf ust. 1, ust. 2, ust. 5-7 ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym, w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2023 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2483 ze zm.), do wniesienia opłaty dodatkowej w wysokości 500 zł za naruszenie obowiązku wniesienia opłaty za przejazd w dniu 2 marca 2023 r., godz. 9:46 po płatnym odcinku autostrady A4 węzeł: Łany pojazdem o nr rejestracyjnym [...]. Wezwanie to zostało doręczone w dniu 29 października 2025 r. W sprzeciwie pełnomocnik Gminy wskazał, że przedmiotowy pojazd jest własnością Gminy Zawiercie, ale znajduje się w dyspozycji Ochotniczej Straży Pożarnej w Z., która działa w formie stowarzyszenia. Pojazd jest oznaczony jako pojazd straży pożarnej. Tym samy pojazd ten jest zwolniony z opłaty za przejazd na podstawie art. 37g pkt 1 ustawy o autostradach płatnych, jako pojazd jednostek ochrony przeciwpożarowej. Do sprzeciwu załączono fotografię. W zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi odmówił uwzględnienia sprzeciwu od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej. Organ wyjaśnił, że stosownie do art. 37a ust. 7 ustawy z o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym, w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2023 r. do wniesienia opłaty za przejazd autostradą, pobieranej przez Szefa KAS, jest zobowiązany: 1. właściciel pojazdu albo 2. posiadacz pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym, albo 3. użytkownik pojazdu, o którym mowa w art. 80b ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - zwany dalej "wnoszącym opłatę". DIAS odwołał się do treści art. 37g, art. 37 ge, art. 37a ustawy o autostradach i wskazał, że na podstawie danych widniejących w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) ustalił, że 2 marca 2023 r., tj. w dniu zarejestrowania przez System Poboru Opłaty Elektronicznej KAS przedmiotowego przejazdu Gmina Zawiercie była właścicielem pojazdu o numerze rejestracyjnym [...], dlatego wezwanie z 24 października 2025 r. do uiszczenia opłaty dodatkowej zostało skierowane do strony. Zdaniem organu Gmina była zobowiązana do wniesienia opłaty za przejazd z 2 marca 2023 r. na odcinku płatnej autostrady A4 węzeł Łany. Obowiązek ten wynika z ustawy i niedopełnienie jego sankcjonowane jest opłatą dodatkową wskazaną w ustawie w art. 37ge ust. 1 ustawy o autostradach, który stanowi, że za niewniesienie opłaty za przejazd autostradą, o której mowa w art. 37a ust. 7, w tym za kontynuację przejazdu autostradą lub jej odcinkiem po upływie daty i godziny końca okresu ważności wskazanych na bilecie autostradowym, od wnoszącego opłatę pobiera się opłatę dodatkową w wysokości 500 zł. Za przejazd z 2 marca 2023 r. nie została uiszczona opłata. Organ odwołał się także do treści art. 37g ustawy o autostradach wskazującym na zwolnienia z opłat za przejazd autostradą. Ponadto wskazał, że zgodnie z art. 53 ust 1 pkt 1) ustawy Prawo o ruchu drogowym pojazdem uprzywilejowanym w ruchu drogowym może być m.in. pojazd samochodowy jednostek ochrony przeciwpożarowej. Zgodnie z zapisem ust. 2 pkt 1) i pkt 3) ww. przepisu, pojazd uprzywilejowany, który uczestniczy w akcji związanej m.in. z ratowaniem życia i zdrowia ludzkiego wysyła jednocześnie sygnały świetlny i dźwiękowy. W ocenie organu samo zdefiniowanie pojazdu o nr rejestracyjnym [...] jako pojazdu uprzywilejowanego (powołanie się na art 37g pkt 1 ustawy o autostradach) nie wystarcza dla zwolnienia od opłaty za przejazd autostradą. Właściciel pojazdu musi jeszcze wykazać, że zostały spełnione inne warunki zapisane w ww. przepisach. Zdaniem DIAS z zebranego materiału w sprawie nie wynika, żeby pojazd o nr rejestracyjnym [...] przekraczając węzeł Łany w dniu 2 marca 2023 r. był odpowiednio oznakowany jako Straż Pożarna i uczestniczył w akcji ratowania zdrowia i życia. Z załączonego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dniu naruszenia, tj. 2 marca 2023r. pojazd o nr rejestracyjnym [...] nie był wykorzystywany jako pojazd Ochotniczej Straży Pożarnej w Z., który uczestniczy w akcji ratowania życia lub zdrowia ludzkiego. Na zdjęciach wykonanych na bramownicy autostrady A4 węzeł wyjazdowy Łany, w dniu wykroczenia, pojazd nie miał żadnych oznaczeń, które by świadczyły, że należy do kategorii pojazdów uprzywilejowanych i w tym czasie brał udział w akcji związanej z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego, co jest warunkiem koniecznym, aby uznać go jako pojazd uprzywilejowany w myśl art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. W skardze pełnomocnik Gminy Zawiercie zarzucił naruszenie art. 37g pkt 1 ustawy o autostradach płatnych oraz art. 189c k.p.a. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, a w szczególności wynagrodzenia adwokata. Zdaniem strony art. 37g pkt 1 ustawy zwalnia z opłat za przejazd pojazdy jednostek ochrony przeciwpożarowej. Okolicznością bezsporną jest, że pojazd, którego przejazdu dotyczy opłata, to pojazd oznaczony jako pojazd straży pożarnej, który znajduje się w dyspozycji Ochotniczej Straży Pożarnej w Z., a jest własnością Gminy Zawiercie. Do zwolnienia, o którym mowa w art. 37g pkt 1 ustawy wystarczy, aby był to pojazd w dyspozycji jednostki ochrony przeciwpożarowej i bez znaczenia dla zwolnienia ma fakt czy pojazd uczestniczy w akcji, czy nie. Już więc tylko ta okoliczność potwierdza bezzasadność żądania opłaty dodatkowej. Ponadto strona podniosła, że zgodnie z art. 189c k.p.a., jeżeli w czasie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązuje ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego ma być nałożona kara, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest ona względniejsza dla strony. Ustawa przyznaje w tym zakresie prymat ustawy nowej, chyba że ustawa stara jest względniejsza dla strony. Regulacja ta jest powtórzeniem na użytek administracyjnych kar pieniężnych regulacji art. 4 k.k. Opłata podwyższona jest administracyjną karą pieniężną nakładaną w związku z nieuiszczeniem opłaty zwykłej. Z uwagi na uchylenie w całości przepisów dotyczących pobierania opłat dodatkowych oraz prymatu stanu prawnego względniejszego dla sprawcy (art. 189c k.p.a.) brak jest podstaw do nakładania opłaty dodatkowej, co do zasady. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, że przedmiotowy przejazd dotyczy przejazdu jednostki uprzywilejowanej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), dalej p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 18 listopada 2025 r. odmawiająca uwzględnienia sprzeciwu Gminy Zawiercie od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej. Wobec tak zarysowanego sporu należy przypomnieć, że stosownie do treści art. 37a ust. 1 ustawy z 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym - dalej u.a. - (w brzmieniu obowiązującym w dacie przejazdu – 2 marca 2023 r.) za przejazd autostradą są pobierane opłaty. W przypadku gdy opłaty za przejazd autostradą są pobierane w inny sposób niż określony w ust. 8 lub 9, autostrada wymaga dostosowania do ich poboru. W myśl art. 37a ust. 7 u.a. do wniesienia opłaty za przejazd autostradą, pobieranej przez Szefa KAS, jest zobowiązany: 1) właściciel pojazdu albo 2) posiadacz pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2022 r. poz. 988, 1002, 1768 i 1783), albo 3) użytkownik pojazdu, o którym mowa w art. 80b ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - zwany dalej "wnoszącym opłatę". Zgodnie z art. 37a ust. 9 ustawy o autostradach, przejazd autostradą, na której jest pobierana opłata, o której mowa w ust. 7, może być wykonywany na podstawie biletu na jeden przejazd autostradą lub jej odcinkiem, zwanego dalej "biletem autostradowym", wydanego przed rozpoczęciem tego przejazdu. Opłata za przejazd autostradą, o której mowa w ust. 7, jest pobierana w momencie wydania biletu autostradowego. Należy także wskazać, że zgodnie z art. 37ge ust. 1 u.a. za niewniesienie opłaty za przejazd autostradą, o której mowa w art. 37a ust. 7, w tym za kontynuację przejazdu autostradą lub jej odcinkiem po upływie daty i godziny końca okresu ważności wskazanych na bilecie autostradowym, od wnoszącego opłatę pobiera się opłatę dodatkową w wysokości 500 zł. Zgodnie z art. 37ge ust. 5 u.a. opłaty dodatkowej nie pobiera się, jeżeli w terminie 3 dni od dnia zakończenia przejazdu autostradą lub jej odcinkiem zostanie wniesiona opłata za ten przejazd, w sposób określony w art. 37a ust. 9. Przepis art. 37a ust. 12 stosuje się, przy czym na bilecie autostradowym wskazuje się datę i godzinę przejazdu oraz autostradę lub jej odcinek, za który nie została wniesiona opłata za przejazd autostradą, o której mowa w art. 37a ust. 7. Przepis art. 37ge ust. 6 u.a. stanowi, że opłaty dodatkowej nie pobiera się od wnoszącego opłatę, jeżeli na kierującego pojazdem została nałożona kara grzywny, o której mowa w art. 37gi, w drodze mandatu karnego. W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma treść art. 37gf u.a. Zgodnie z ust. 1 wnoszący opłatę może wnieść sprzeciw do Szefa KAS, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, o którym mowa w art. 37ge ust. 7. Wniesienie sprzeciwu nie zwalnia z obowiązku wniesienia opłaty dodatkowej. Sprzeciw zawiera: 1) imię i nazwisko albo nazwę wnoszącego opłatę oraz jego adres; 2) numer PESEL albo numer identyfikacji podatkowej (NIP) wnoszącego opłatę, o ile został nadany; 3) uzasadnienie wniesienia sprzeciwu; 4) numer rachunku bankowego albo rachunku w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, na który ma zostać dokonany zwrot wpłaconej opłaty dodatkowej, w przypadku uwzględnienia sprzeciwu (art. 37gf ust. 2 u.a.). O uwzględnieniu sprzeciwu zawiadamia się wnoszącego opłatę. Wniesiona opłata dodatkowa podlega zwrotowi. Kwota zwrotu opłaty dodatkowej pomniejsza przychód Funduszu (art. 37gf ust. 3 u.a.). Odmowa uwzględnienia sprzeciwu następuje w drodze decyzji administracyjnej. W zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania w sprawie sprzeciwu, o którym mowa w ust. 2, i wniosku, o którym mowa w ust. 4, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 37gf ust. 5 u.a.). Podsumowując wskazać należy, że postępowanie związane z brakiem opłaty w terminach i trybie przewidzianym ustawą, w tym za kontynuację przejazdu autostradą lub jej odcinkiem po upływie daty i godziny końca okresu ważności wskazanych na bilecie, jest inicjowane wezwaniem do wniesienia opłaty dodatkowej, od którego to wezwania przysługuje sprzeciw, a następnie - w razie jego nieuwzględnienia wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przy czym wyłącznie do etapu w sprawie sprzeciwu oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy mają zastosowanie przepisy k.p.a. - w zakresie określonym w art. 37gf ust. 5 u.a. - dlatego, jak wskazuje się w orzecznictwie NSA, postępowanie to jest nie dość, że swoistą hybrydą, to również postępowaniem uproszczonym, determinowanym jego przedmiotem (por. wyrok NSA z 14 marca 2024 r., sygn. Il GSK 1818/23, publ.www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Termin do zgłoszenia sprzeciwu ma charakter procesowy, bowiem określa granice czasowe dla dokonania określonej czynności procesowej - przez adresata wezwania, o którym jest mowa w art. 37ge ust. 7 ustawy o autostradach płatnych (podmiotu zobowiązanego do uiszczenia opłaty dodatkowej) - w postępowaniu zainicjowanym wezwaniem do uiszczenia tej opłaty. Nie ma przy tym znaczenia, że postępowanie to nie jest czystym "postępowaniem administracyjnym jurysdykcyjnym", o którym mowa w k.p.a., chociaż kończy się - w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu - wydaniem decyzji administracyjnej, to jednak przepisy k.p.a. stosuje się w nim "odpowiednio" i we wskazanym w ustawie zakresie (por. wyrok NSA z 14 listopada 2024 r., sygn. II GSK 1383/24, publ. jak wyżej). Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji uznał, że zachodzą podstawy do jej uchylenia. W ocenie Sądu, organ nie wyjaśnił w sposób nie budzący wątpliwości, czy istnieją podstawy do nałożenia na Gminę obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej w związku z niewniesieniem opłaty za przejazd w dniu 2 marca 2023 r. pojazdem o nr rejestracyjnym [...] na płatnym odcinku autostrady A4 węzeł Łany. Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 37g u.a. od opłat za przejazd autostradą są zwolnione: 1) pojazdy Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, a także sił zbrojnych państw obcych, jeżeli umowa międzynarodowa, której Rzeczpospolita Polska jest stroną, tak stanowi, pojazdy jednostek ochrony przeciwpożarowej, zespołów ratownictwa medycznego, służb ratownictwa górniczego, Morskiej Służby Poszukiwania i Ratownictwa, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Służby Więziennej, Inspekcji Transportu Drogowego, Krajowej Administracji Skarbowej wykorzystywane przez Służbę Celno-Skarbową, Policji, Inspekcji Ochrony Środowiska, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego oraz Centralnego Biura Antykorupcyjnego; 1a) pojazdy, o których mowa w art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, poruszające się jako pojazdy uprzywilejowane i uczestniczące w akcji ratowania życia lub zdrowia ludzkiego; 2) pojazdy Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad; 3) pojazdy drogowej spółki specjalnego przeznaczenia podczas wykonywania jej zadań spółki jako zarządcy autostrady; 4) pojazdy spółki, z którą zawarto umowę o budowę i eksploatację, bądź wyłącznie eksploatację autostrady podczas wykonywania zadań spółki jako zarządcy autostrady. Jak stanowi art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, pojazdem uprzywilejowanym w ruchu drogowym może być pojazd samochodowy jednostek ochrony przeciwpożarowej. W art. 53 ust. 1 zostały enumeratywnie wyliczone jednostki, których pojazdy mogą uzyskać przymiot pojazdu uprzywilejowanego, co nie oznacza, że pojazd jednostki ochrony przeciwpożarowej musi być pojazdem uprzywilejowanym w ruchu drogowym, tak jak wywodzi to organ. Z danych Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) wynika, że w dniu 2 marca 2023 r., tj. w dniu zarejestrowania przez System Poboru Opłaty Elektronicznej KAS przedmiotowego przejazdu Gmina Zawiercie była właścicielem pojazdu o numerze rejestracyjnym [...]. Natomiast z zapytania o szczegóły pojazdu - pytanie o pojazd rozszerzone, które znajduje się w aktach administracyjnych (k. 7-8 akt admin.) wynika, że właścicielem pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] była Centralna Szkoła Państwowej Straży Pożarnej w C., a od 20 grudnia 2022 r. właścicielem pojazdu jest Ochotnicza Straż Pożarna w Z. (k. 7-8 akt admin.). Strona skarżąca twierdzi, że pojazd jest własnością Gminy Zawiercie, który znajduje się w dyspozycji Ochotniczej Straży Pożarnej w Z.. Stosownie do powołanego powyżej art. 37g pkt 1 u.a., a nie pkt 1a jak przyjął organ, wynika, że z opłat za przejazd autostradą zwolnione są pojazdy jednostek ochrony przeciwpożarowej. W myśl art. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 188 ze zm.) ochrona przeciwpożarowa polega na realizacji przedsięwzięć mających na celu ochronę życia, zdrowia, mienia lub środowiska przed pożarem, klęską żywiołową lub innym miejscowym zagrożeniem poprzez: 1) zapobieganie powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia; 2) zapewnianie sił i środków do zwalczania pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia oraz na rzecz ochrony ludności; 3) prowadzenie działań ratowniczych przez jednostki ochrony przeciwpożarowej. Z kolei zgodnie z art. 15 ustawy o ochronie przeciwpożarowej jednostkami ochrony przeciwpożarowej są: pkt 6) ochotnicza straż pożarna. Przepis art. 16 ust. 2 ww. ustawy wskazuje, że organizację i zadania ochotniczych straży pożarnych określa odrębna ustawa. W myśl natomiast art. 29 ww. ustawy koszty funkcjonowania jednostek ochrony przeciwpożarowej, z wyłączeniem ochotniczych straży pożarnych, są pokrywane z: 1) budżetu państwa; 2) budżetów jednostek samorządu terytorialnego; 3) dochodów instytucji ubezpieczeniowych, ubezpieczających osoby prawne i fizyczne; 4) środków własnych podmiotów, o których mowa w art. 17, które uzyskały zgodę ministra właściwego do spraw wewnętrznych na utworzenie jednostki ochrony przeciwpożarowej. Przepis art. 31 ust. 2 ww. ustawy stanowi, że Państwowa Straż Pożarna jest obowiązana do przekazywania nieodpłatnie technicznie sprawnego, zbędnego sprzętu i urządzeń ochotniczym strażom pożarnym, po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu wojewódzkiego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej. Z kolei art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 244 ze zm.) stanowi, że ochotnicze straże pożarne to jednostki ochrony przeciwpożarowej będące stowarzyszeniami w rozumieniu ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 244). Z treści art. 32 ust. 1 pkt 1 powyżej wskazanej ustawy wynika, że koszty funkcjonowania ochotniczych straży pożarnych są pokrywane w szczególności z budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Natomiast art. 35 ust. 1 ww. ustawy wskazuje, że ochotnicze straże pożarne prowadzą ewidencję majątku niezbędnego do prowadzenia działań ratowniczych oraz udziału w akcjach ratowniczych. Zestawienie powyżej wskazanych przepisów prowadzi do wniosku, że skoro ochotnicza straż pożarna jest jednostką ochrony przeciwpożarowej to pojazd, którego jest właścicielem mieści się w pojęciu pojazdów, o których mowa w art. 37g pkt 1 u.a., zwolnionych od opłaty za przejazd autostradą. Powyższe oznacza, że przy przejeździe płatnym odcinkiem autostrady pojazd o numerze [...] mógł korzystać ze zwolnienia z opłaty za przejazd, nie będąc pojazdem uprzywilejowanym, gdyż mieści się w wykazie pojazdów wskazanych w pkt 1 art. 37g u.a.. Natomiast organ odnosił się w uzasadnieniu decyzji wyłącznie do art. 37g ust.1a u.a., tj. do pojazdu uprzywilejowanego. Stanowisko organu, który powołał się na treść art. 37g pkt 1a u.a., z którego wynika, że ze zwolnienia od opłat korzystają pojazdy, o których mowa w art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, poruszające się jako pojazdy uprzywilejowane i uczestniczące w akcji ratowania życia lub zdrowia ludzkiego, a strona skarżąca nie wykazała takich okoliczności, nie zasługuje zatem na aprobatę. Skoro w treści art. 37g pkt 1 u.a. wprost wskazano, że ze zwolnienia korzystają pojazdy jednostek ochrony przeciwpożarowej (a pojazd ochotniczej straży pożarnej niewątpliwie takim pojazdem jest), to nie znajduje uzasadnienia w treści ustawy o autostradach łączna interpretacja art. 37g pkt 1 i pkt 1a, tak jak to uczynił organ. Strona skarżąca nie miała zatem obowiązku wykazywać, że przedmiotowy pojazd uczestniczył w akcji ratowania życia lub zdrowia ludzkiego, czy też był pojazdem uprzywilejowanym. Istotne znaczenie ma także to, że w sprzeciwie pełnomocnik skarżącej podał, że przedmiotowy pojazd jest własnością Gminy Zawiercie, znajdującym się w dyspozycji Ochotniczej Straży Pożarnej w Z. Ponadto załączył dokumentację fotograficzną, na której widnieje przedmiotowy pojazd z oznaczeniami "STRAŻ". Wobec tego organ był zobligowany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego z uwagi na znajdujący się w aktach ww. dokument, tj. zapytanie o szczegóły pojazdu (pytanie o pojazd rozszerzone), z którego wynika, że pojazd o numerze rejestracyjnym [...] Ford Transit od 2022 r. jest własnością Ochotniczej Straży Pożarnej w Z. (umowa kupna sprzedaży). A zatem organ na etapie rozpoznania sprzeciwu powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i zweryfikować treść posiadanych w aktach dokumentów, czego nie dokonał. Przepisy k.p.a., o czym była mowa powyżej, mają zastosowanie w sprawie wniesienia sprzeciwu w zakresie określonym w art. 37gf ust. 5 u.a. i organ powinien dokonać wszechstronnej oceny materiału dowodowego oraz w razie potrzeby uzupełnić go, mając na uwadze również treść ww. przepisów prawa, tj. ustawy o ochronie przeciwpożarowej i ustawy o ochotniczych strażach pożarnych, z której wynika, że koszty funkcjonowania ochotniczych straży pożarnych są pokrywane m.in. z budżetu jednostek samorządu terytorialnego. Reasumując stwierdzić należy, że organ dokonał niewłaściwej interpretacji art. 37g u.a. uznając, że przedmiotowy pojazd musi być pojazdem uprzywilejowanym, by podlegał zwolnieniu od opłaty za przejazd płatnym odcinkiem autostrady A4 węzeł Łany w dniu 2 marca 2023 r., czym naruszył art. 37ge ust. 1 u.a. Ponadto Sąd uznał, że organ naruszył przepisy postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 189c k.p.a. stwierdzić należy, że jest on niezasadny. Z zawartego w art. 37gf ust. 5 u.a. odesłania wynika, że w postępowaniu o którym w nim mowa - a mianowicie w sprawie sprzeciwu oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają zastosowanie w zakresie nieuregulowanym w ustawie o autostradach oraz odpowiednio. Wobec tak określonego zakresu odesłania do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że postępowanie to jest postępowaniem uproszczonym, determinowane jego przedmiotem. W tym też kontekście przedmiot postępowania (przedmiot sprawy) determinują normy prawa materialnego, które wyznaczają zakres postępowania wyjaśniającego w sprawie i koniecznych do przeprowadzenia w nim ustaleń, wyznaczając tym samym zbiór koniecznych do załatwienia sprawy prawnie relewantnych faktów. To one bowiem stanowią podstawę zwolnienia z obowiązku, czy też przyznania uprawnienia, nałożenia obowiązku, cofnięcia lub uszczuplenia uprawnień (powołany powyżej wyrok II GSK 1819/23). W ocenie Sądu, nie mają zatem zastosowania przepisy Działu IV Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące administracyjnych kar pieniężnych, w tym art. 189c k.p.a., gdyż nie wydano decyzji nakładającej na skarżącą karę pieniężną, tylko zobowiązano do wniesienia opłaty dodatkowej, która pełni funkcję świadczenia wzajemnego. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 215). Na koszty złożyły się wpis od skargi w kwocie 100 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika - 480 zł. eg