III SA/Łd 460/18

Dnia 30 października 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Asesor WSA Małgorzata Kowalska, , , Protokolant Sekretarz sądowy Blanka Kuźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2018 roku sprawy ze skargi J. J. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji z [...] o wygaśnięciu decyzji w sprawie przyznania ulgi w spłacie nieopłaconych należności uchyla zaskarżoną decyzję.

III SA/Łd 460/18 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...]., znak [...] wydaną na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 10 oraz art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tekst jedn.: Dz.,U. z 2017 r. poz. 2336) i art. 154 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.)- dalej: k.p.a. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Rolników orzekł o zmianie decyzji własnej z dnia [...] r. [...] wydanej w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia [...] r. o rozłożeniu na raty spłaty należności J. J. z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie rolnicze w części dotyczącej nieopłaconej należności. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ administracji wskazał, iż z uwagi na niedotrzymanie przez skarżącego warunków zawartego układu ratalnego, wynikającego z w/w decyzji z [...] r., decyzja ta uległa wygaśnięciu, a objęte nią należności za okres. [...] , stały się natychmiast wymagalne. Tym samym skarżący jest zobowiązany do uregulowania powyższej należności, która na dzień wydania przedmiotowej decyzji wynosi wraz z odsetkami 42.510,60 zł. Kwestionując zasadność wydanej decyzji J. J. działając na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł.. Uzasadniając wyjaśnił, że nigdy nie składał wniosku o rozłożenie zadłużenia na raty. Nie otrzymywał nigdy emerytury, ani renty z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, gdyż od 2013 r. świadczenie emerytalne jest mu wypłacane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Natomiast w latach [...] był zarejestrowany jako osoba bezrobotne w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ł.. Z uwagi na powyższe nie uznaje długu w wysokości 42.510, 60 zł. W odpowiedzi na skargę Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wnosił o jej oddalenie. Uzasadniając organ rentowy wskazał, iż powodem zmiany decyzji z dnia [...] r., co nastąpiło przedmiotową decyzją było wskazanie błędnej daty zawarcia przez skarżącego układu ratalnego. Dalej organ wyjaśnił że posiadanych przez niego dokumentów wynika, iż skarżący wraz z małżonką posiadali gospodarstwo rolne i z tego tytułu, z mocy ustawy podlegali ubezpieczeniu społecznemu rolników. W stosunku do skarżącego obowiązek objęcia ubezpieczeniem społecznym rolników ustał od dnia [...] r. w związku z nabyciem prawa do emerytury pracowniczej wypłacanej przez ZUS. Natomiast w stosunku do małżonki skarżącego obowiązek powyższy ustał [...] r. w związku z nabyciem przez nią prawa do emerytury rolniczej wypłacanej przez KRUS. Odwołując się do przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników organ wskazał, iż z tytułu wspólnie prowadzonej działalności rolniczej obowiązek odprowadzania składek ciążył na skarżącym oraz jego małżonce solidarnie. Z uwagi na powstałe zadłużenie z tego tytułu w październiku 2013 r. skarżący został poinformowany o kwocie zaległości. Natomiast w wyniku rozpatrzenia wniosku małżonki skarżącego, spłata zadłużenia za okres od [...] została na mocy decyzji z dnia [...] r. rozłożona na raty. Zawarty układ ratalny był realizowany poprzez potrącenie z wypłacanego świadczenia emerytalnego małżonki skarżącego, do momentu jej śmierci, co nastąpiło [...] r. Następnie skarżący otrzymał zaświadczenie o wysokości aktualnego zadłużenia oraz o wysokości dokonanych potrąceń ze świadczenia emerytalnego małżonki. Ponadto pismem z dnia [...] r. organ wystosował do skarżącego przypomnienie o zawartym układzie ratalnym, którego nie realizuje oraz poinformował go o możliwości wygaśnięcia spłaty ratalnej. Z uwagi na brak regulowania należności konieczne było wydanie decyzji z dnia [...] r. stwierdzającej wygaśniecie decyzji z dnia [...]r. i wezwanie do uiszczenia należności w łącznej kwocie 42.471,60 zł. Jednakże z uwagi na nieprawidłowe określenie daty wydania decyzji o zawarciu układu ratalnego, konieczne było wydanie przedmiotowej decyzji zmieniającej. Ponadto z uwagi na wzrost należności z tytułu nieopłaconych składek , kwotę wymagalnej zaległości określono na 42.510, 60 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. z 2018r. poz. 1302), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie organy administracji naruszyły przepisy postępowania, a mianowicie art. 154 § 1 i art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego. Naruszenia miały wpływ na wynik sprawy. Prezes KRUS wydając, w dniu [...] r., skarżoną obecnie decyzję powołał się m.in. na art. 154 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydal, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W decyzji z dnia [...] r. o wygaśnięciu decyzji z dnia [...] r. zawarte zostało pouczenie, iż strona może w terminie 14 dni od daty jej doręczenia zwrócić się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy ( art. 127 § 3 k.p.a.), bądź w terminie 30 dni skorzystać z prawa zwrócenia się z wnioskiem do wojewódzkiego sądu administracyjnego ( art. 52,53,54 p.p.s.a.). Organ nie dołączył do akt sprawy dowodów określających datę doręczenia stronie decyzji z dnia [...] r. W aktach znajduje się adnotacja podpisana przez starszego inspektora A. S. o wysłaniu decyzji stronie w dniu [...] r. Skarżona obecnie decyzja ( z dnia [...] r.) o zmianie decyzji z dnia [...] r. wydana zatem została przez Prezesa KRUS przed upływem 14 dni od daty doręczenia stronie decyzji z dnia [...] r. ( a nawet przed upływem 14 dni od daty wydania tej decyzji). Stwierdzić zatem należy, iż organ administracji wydał decyzję o zmianie decyzji nieostatecznej, choć na podstawie przepisu art. 154 § 1 k.p.a. uprawniony był wyłącznie do zmiany decyzji ostatecznych. Zgodnie bowiem z art. 16 § 1 k.p.a. ostateczne są decyzje, od których nie służy odwołanie w toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W dniu [...] r. nie minął jeszcze termin 14 dniowy na zwrócenie się przez stronę z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem w dniu [...] r. decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji z dnia [...] r. o rozłożeniu spłaty zaległości na raty w części dotyczącej nieopłaconej należności. Ponadto w ocenie sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymaganiom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie powinno ustalać wszystkie istotne okoliczności sprawy. Tymczasem organ nie wyjaśnił czy spełnione zostały pozostałe przesłanki wymienione w art. 154 § 1 k.p.a., to jest czy na mocy decyzji zmienianej ( z dnia [...] r.) strona nie nabyła prawa oraz czy za zmianą tej decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. P.K.