III SA/Łd 381/25

Dnia 25 czerwca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Dańczak po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2025 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. K. i P. K. na decyzję Starosty Sieradzkiego z dnia 20 stycznia 2025 roku nr GK.6642.1.6.2023-2025 w przedmiocie odmowy ujawnienia zmiany danych w operacie ewidencji gruntów postanawia: 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi solidarnie na rzecz skarżących Z. K. i P. K. kwotę 200 (dwieście) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi, zaksięgowaną w dniu 13 maja 2025 roku, pod pozycją 1716.

Z. i P. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Starosty Sieradzkiego z 20 stycznia 2025 r. w przedmiocie odmowy ujawnienia zmiany danych w operacie ewidencji gruntów. W odpowiedzi na skargę Starosta Sieradzki wniósł o jej odrzucenie, podnosząc, że skarga została wniesiona przedwcześnie. Organ wyjaśnił, że powyższa decyzja Starosty Sieradzkiego nie została zaskarżona do organu wyższego stopnia, mimo tego, że zawierała pouczenie, iż przysługuje od niej odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Łodzi za pośrednictwem Starosty Sieradzkiego w terminie 14 dni od daty jej otrzymania. Skarżący jednak nie wnieśli odwołania do właściwego organu odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność, ustalając czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Stwierdzenie wystąpienia którejkolwiek z przesłanek niedopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, a w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. Należy też zauważyć, że jednym z warunków wniesienia skargi do sądu jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 p.p.s.a.). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Z kolei ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a."), przewiduje, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji (art. 127 § 1 k.p.a.). Przy czym właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy (art. 127 § 2 k.p.a.). Powyższe reguły współgrają z ogólną zasadą postępowania administracyjnego, wynikającą z art. 15 k.p.a., tj. zasadą jego dwuinstancyjności, która polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Oznacza to, że osoba niezadowolona z rozstrzygnięcia organu I instancji może wnieść odwołanie lub zażalenie do organu wyższego rzędu. Dopiero gdy organ II instancji wyda decyzję (lub postanowienie) w następstwie rozpoznania środka odwoławczego od decyzji organu I instancji, można wnieść skargę do sądu administracyjnego, gdyż wyczerpany został tok instancyjny w postępowaniu administracyjnym. Tym samym skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna, jeżeli strona skarżąca nie wyczerpie tego toku, tj. nie wniesie odwołania lub zażalenia do organu II instancji i od razu zaskarży do sądu decyzję (lub postanowienie) organu I instancji albo też - gdy już po wyczerpaniu przysługujących w postępowaniu administracyjnym środków zaskarżenia - wniesie konkurencyjną wobec uprzednio złożonego odwołania skargę na rozstrzygnięcie organu I instancji do sądu administracyjnego. Niedopuszczalna zatem jest skarga na decyzję organu I instancji, tj. Starosty Sieradzkiego z 20 stycznia 2025 r. w przedmiocie odmowy ujawnienia zmiany danych w operacie ewidencji gruntów. W treści decyzji skarżący zostali prawidłowo przez organ pouczeni o przysługującym środku zaskarżenia i skarżący z tej możliwości nie skorzystali, ponieważ nie wnieśli odwołania do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Łodzi. Sądy administracyjne nie są powołane do kontroli legalności nieostatecznych rozstrzygnięć organów administracyjnych, gdyż prowadziłoby to do naruszenia wskazanej wyżej zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Mając na względzie powyższe, należy stwierdzić, że wniesienie skargi na decyzję organu I instancji jest niedopuszczalne z innych przyczyn, co skutkuje jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i 3 p.p.s.a. O zwrocie skarżącym uiszczonego wpisu sąd orzekł na mocy art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. e.o.