Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Łd 377/26

Wyrok WSA w Łodzi z 2 lipca 2026 r., III SA/Łd 377/26

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia
2 lipca 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Dnia 2 lipca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Kowalska (spr.) Sędzia NSA Teresa Rutkowska Protokolant Sekretarz sądowy Paulina Kutkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2026 roku sprawy ze skargi Rady Miasta Zduńska Wola na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Łódzkiego z dnia 16 kwietnia 2026 roku znak: PNIK-I.4131.236.2026 w przedmiocie uchwały w sprawie obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

26 marca 2026 r. Rada Miasta Zduńska Wola podjęła uchwałę nr XXIV/351/26 w sprawie obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej. Na mocy przedmiotowej uchwały Rada Miasta Zduńska Wola określiła szczegółowe zasady wnoszenia inicjatyw obywatelskich, zasady tworzenia komitetów inicjatyw uchwałodawczych, zasady promocji obywatelskich inicjatyw uchwałodawczych oraz formalne wymogi, jakim muszą odpowiadać składane projekty. Powyższa uchwała została przekazana Wojewodzie Łódzkiemu 1 kwietnia 2026 r. Zawiadomieniem z 3 kwietnia 2026 r. Wojewoda Łódzki poinformował Radę Miasta Zduńska Wola o wszczęciu postępowania w celu kontroli legalności powyższej uchwały. Organ wskazał, że jego wątpliwości budzi regulacja zawarta w § 3 ust. 3 pkt 3 i § 7 ust. 3 uchwały, w zakresie obowiązku podania numeru ewidencyjnego PESEL w oświadczeniu o przystąpieniu do komitetu inicjatywy uchwałodawczej oraz na liście poparcia dla projektu uchwały. W wyjaśnieniach z 13 kwietnia 2026 r. organ wskazał, że w toku prac nad projektem powyższej uchwały uwzględnione zostało orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2025 r., sygn. akt. III OSK 148/25 w zakresie podawania numeru PESEL zarówno w oświadczeniach o przystąpieniu do komitetu inicjatywy uchwałodawczej, jak i na listach poparcia inicjatywy uchwałodawczej. Z powyższego orzeczenia wynika, iż wymagania dotyczące podawania numeru PESEL przez tworzących komitet inicjatywy uchwałodawczej, jak i przez osoby popierające projekt takiej uchwały nie stanowią przekroczenia prawa. Podejmując kwestionowaną uchwałę Rada Miasta Zduńska Wola uznała, że ustalenie czy dana osoba jest mieszkańcem gminy i posiada czynne prawo wyborcze i w konsekwencji spełnia wymagania określone w art. 41a ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1991 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm.) - dalej: "u.s.g." wymaga zweryfikowania w stałym rejestrze wyborców, a jest to jedynie możliwe przez podanie numeru PESEL. Wojewoda Łódzki działając w oparciu o art. 91 ust. 1 i 3 u.s.g. rozstrzygnięciem nadzorczym z 16 kwietnia 2026 r. stwierdził nieważność uchwały Nr XXIV/351/26 Rady Miasta Zduńska Wola z dnia 26 marca 2026 r. w sprawie obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej, w części obejmującej: § 3 ust. 3 pkt 3 w zakresie wyrazów: "oraz nr PESEL" i § 7 ust. 3 w zakresie wyrazów: "nr PESEL". W uzasadnieniu organ nadzoru wyjaśnił, że w jego ocenie wskazana regulacja w sposób istotny narusza art. 41a ust. 5 u.s.g. oraz art. 5 ust. 1 lit. c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/79 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. U. UE z 2016 r., L 119, str. 1-88) - dalej: "rozporządzenie RODO". Wymóg zawarty w uchwale w zakresie podania numeru ewidencyjnego PESEL w oświadczeniu o przystąpieniu do komitetu inicjatywy uchwałodawczej oraz na liście poparcia dla projektu uchwały, nie znajduje umocowania w art. 41a ust. 5 u.s.g. Z odwołaniem się do orzecznictwa sądów administracyjnych organ podkreślił, że wprowadzenie takiego unormowania jest nieuprawnionym tworzeniem przez organ stanowiący dodatkowych, nieprzewidzianych ustawowo kryteriów niesłużących określeniu mieszkańca gminy. Taka regulacja nie dość, że nie znajduje uzasadnienia prawnego, to także narusza art. 5 ust. 1 lit. c rozporządzenia RODO, który wyraża zasadę minimalizacji danych osobowych. Nie można uznać podania numeru PESEL za niezbędne do złożenia inicjatywy uchwałodawczej lub jej poparcia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym powszechne jest stanowisko, że zakwestionowany obowiązek wskazania numeru PESEL przekracza zakres upoważnienia przyznanego w art. 41a ust. 1 u.s.g. Numer PESEL stanowiący jedenastocyfrowy symbol numeryczny, zawiera informacje w zakresie daty urodzenia, numeru porządkowego, płci oraz nr kontrolnego, nie obejmuje danych dotyczących miejsca zamieszkania, a tylko ta okoliczność ma znaczenie przy ustalaniu, czy osoba figurująca na liście jest mieszkańcem gminy. Tym samym uznać należy, że do określenia liczby mieszkańców występujących z inicjatywą obywatelską i potwierdzenia, czy dana osoba jest mieszkańcem danej gminy, nie jest niezbędne podanie numeru PESEL. Co więcej, wprowadzenie takiego unormowania w uchwale jest nie tylko nieuprawnionym tworzeniem przez organ stanowiący dodatkowych, nieprzewidzianych ustawowo kryteriów niesłużących przecież określeniu "mieszkańca gminy", ale stanowi także ograniczenie kręgu "mieszkańców gminy" do osób legitymujących się numerem PESEL, a więc pomija przypadki, w których mieszkaniec gminy nie dysponuje takim kodem. W skardze z 15 maja 2026 r do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze Rada Miasta Zduńska Wola wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego aktu zarzucając organowi nadzoru naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1. art. 5 ust. 1 lit. c rozporządzenia RODO poprzez niewłaściwą wykładnię tego przepisu w zw. z art. 41 ust. 1 u.s.g. i uznanie, że uchwała Rady Miasta Zduńska Wola z 26 marca 2026 r. nr XXIV/351/26 w sprawie obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej narusza zasadę minimalizacji danych osobowych, w sytuacji gdy zgodnie z art. 41 ust. 1 u.s.g. z inicjatywą uchwałodawczą może wstąpić grupa mieszkańców posiadających czynne prawo wyborcze, a prawo to można zweryfikować w Centralnym Rejestrze Wyborców jedynie przez podanie numeru PESEL; 2. art. 41a ust. 5 u.s.g poprzez niewłaściwa wykładnię i przyjęcie, że przepis ten nie upoważnia organu stanowiącego gminy do uregulowania w uchwale wymogu podawania numery PESEL w oświadczeniu o przystąpieniu do komitetu inicjatywy uchwałodawczej oraz na liście poparcia dla projektu uchwały; 3. art. 91 ust. 1 u.s.g. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że uchwała Rady Miasta Zduńska Wola z 26 marca 2026 r. nr XXIV/351/26 w sprawie obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej w części obejmującej: § 3 ust. 3 pkt 3 w zakresie wyrazów: "oraz nr PESEL" i § 7 ust. 3 w zakresie wyrazów: "nr PESEL" jako sprzeczna z prawem jest nieważna. Wojewoda Łódzki w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i motywy, którymi kierował się wydając zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 tej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do i art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.nU. z 2026 r., poz. 143.) – dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawie skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Na podstawie art. 148 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę jednostki samorządu terytorialnego na akt nadzoru uchyla ten akt, a w razie nieuwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddala. Przedmiot kontroli sądu w sprawie niniejszej stanowiło rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Łódzkiego z 16 kwietnia 2026 r., którym organ ten działając na podstawie art. 91 ust. 1 i 3 u.s.g. stwierdził nieważność uchwały Nr XXIV/351/26 Rady Miasta Zduńska Wola z dnia 26 marca 2026 r. w sprawie obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej, w części obejmującej: § 3 ust. 3 pkt 3 w zakresie wyrazów: "oraz nr PESEL" i § 7 ust. 3 w zakresie wyrazów: "nr PESEL". Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z przywołanym w rozstrzygnięciu nadzorczym art. 91 ust. 1 u.s.g., uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90 cyt. ustawy. W rozpoznawanej sprawie termin ten został zachowany, gdyż uchwała Rady Miasta Zduńska Wola z dnia 26 marca 2026 r. została przekazana Wojewodzie Łódzkiemu 1 kwietnia 2026 r., a rozstrzygnięcie nadzorcze zostało wydane 16 kwietnia 2026 r. Z art. 91 ust. 1 u.s.g. wynika, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. W myśl z kolei art. 91 § 4 u.s.g. nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia w przypadku tzw. nieistotnego naruszenia prawa. Wyłączną zatem przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy jest jej sprzeczność z prawem w innym stopniu, niż nieistotny. Pojęcie istotnego naruszenia prawa nie zostało zdefiniowane w żadnej z ustaw samorządowych, ale w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie, prowadzące do skutków, które nie mogą być akceptowane w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także regulujących procedury podejmowania uchwał. Są to zatem takie naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, "Samorząd Terytorialny" 2001 r., z. 1-2, s. 101-102). Zatem nie każde naruszenie prawa prowadzi do nieważności aktu wydanego przez organ gminy. Dotyczy to wyłącznie naruszeń istotnych. W wyroku z 15 września 2017 r. w sprawie sygn. akt I OSK 1136/17 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że należy przyjąć, że naruszenie jest istotne, jeżeli pociąga za sobą negatywne skutki dla określonego podmiotu prawa, którym może być gmina lub podmiot zewnętrzny. Nie dochodzi do istotnego naruszenia prawa w rozumieniu art. 91 ust. 1 u.s.g. jeżeli rozstrzygnięcie zawarte w uchwale lub zarządzeniu nie jest wyraźnie zakazane przez ustawodawcę i mieści się w granicach swobodnego uznania organu. Na wymóg wyraźniej sprzeczności z normą prawną wyższego rzędu w aspekcie stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy wskazał również NSA w wyroku z 12 września 2017 r. sygn. akt II OSK 2884/16 (dostępny w CBOSA) podkreślając, że stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Jest niewątpliwe, że istotnie naruszają prawo te przepisy podjętego aktu, które pozostają w sprzeczności z przepisami ustawowymi. W tym miejscu wskazać należy, że przy rozpoznawaniu skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze dotyczące aktu (np. uchwały, zarządzania) organu jednostki samorządu terytorialnego obowiązkiem sądu jest najpierw zbadanie zgodności z prawem samego aktu, a dopiero w następnej kolejności badanie legalności rozstrzygnięcia nadzorczego, mocą którego stwierdzono nieważność owego aktu (por.: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, uw. 3 do art. 148; J. Zimmermann, Elementy procesowe nadzoru i kontroli NSA nad samorządem terytorialnym, "Państwo i Prawo" 1991, nr 10, s. 48; wyrok NSA z 5 grudnia 1995 r., sygn. akt SA/Rz 1109/95; wyroki WSA: z 10 maja 2005 r., sygn. akt III SA/Łd 103/05; z 12 sierpnia 2005 r., sygn. akt II SA/Op 207/05; z 6 września 2006 r., sygn. akt II SA/Go 450/06; z 10 stycznia 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 1044/12; z 4 września 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 701/14; z 5 lutego 2016 r., sygn. akt III SA/Wr 1282/15 - wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA). Albowiem w sprawach ze skarg na rozstrzygnięcie nadzorcze, gdy przedmiotem tego rozstrzygnięcia jest akt organu jednostki samorządu, chodzi w istocie o to samo, o co chodzi w sprawie ze skargi na taki akt wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. - o ocenę legalności danego aktu (por. wyrok NSA z 4 sierpnia 2011 r., II OSK 168/1, dostępny w CBOSA). Oceny tej dokonać należy uwzględniając stan faktyczny i prawny istniejący w dacie jego podejmowania. Kwestia przysługującego społeczności lokalnej uprawnienia, do wystąpienia z inicjatywą uchwałodawczą uregulowana została w art. 41a ust. 1 u.s.g., który stanowi, że grupa mieszkańców gminy, posiadających czynne prawa wyborcze do organu stanowiącego, może wystąpić z obywatelską inicjatywą uchwałodawczą. W myśl art. 41a ust. 2 u.s.g. grupa mieszkańców, o której mowa w ust. 1, musi liczyć: 1) w gminie do 5000 mieszkańców - co najmniej 100 osób; 2) w gminie do 20 000 mieszkańców - co najmniej 200 osób; 3) w gminie powyżej 20 000 mieszkańców - co najmniej 300 osób. Podstawę prawną spornej w sprawie uchwały stanowił art. 41a ust. 5 u.s.g., zgodnie z którym rada gminy określi w drodze uchwały: szczegółowe zasady wnoszenia inicjatyw obywatelskich, zasady tworzenia komitetów inicjatyw uchwałodawczych, zasady promocji obywatelskich inicjatyw uchwałodawczych, formalne wymogi, jakim muszą odpowiadać składane projekty, z zastrzeżeniem przepisów niniejszej ustawy. Zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego. Jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego na terenie danej jednostki samorządu terytorialnego, nie może zatem wykraczać poza wymagania określone przepisami powszechnie obowiązującego prawa ani stanowić norm sprzecznych z ustawą (art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Zgodnie bowiem z art. 94 Konstytucji RP, organy samorządu terytorialnego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Konstytucyjne granice kompetencji prawotwórczej organów samorządu terytorialnego wyznaczają - po pierwsze, ustawowe upoważnienie do stanowienia prawa miejscowego - po drugie, wyznaczone ustawowo granice upoważnienia do stanowienia aktu prawa miejscowego. Akt prawa miejscowego, aby wypełniać konstytucyjne standardy, musi zatem spełniać dwie przesłanki - mieć ustawową podstawę i mieścić się w ustawowo z 6 września 2017 r., sygn. akt II SA/Go 538/17, LEX nr 2352378). Z powyższego wynika, że uchwała w sprawie obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej, podejmowana na podstawie wynikającego z art. 41a ust. 5 u.s.g. upoważnienia ustawowego, nie może wykraczać poza zakres tego upoważnienia, jak również musi uwzględniać kwestie już uregulowane ustawowo (w art. 41a ust. 1- 4 u.s.g.). Podkreślić również należy, że wymienione w art. 41a ust. 5 u.s.g. zagadnienia stanowią elementy kształtujące treść uchwały, które powinny zostać w niej uregulowane, z uwzględnieniem idei obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej, z której wynika, że wnoszenie uchwał przez wskazaną w ustawie grupę mieszkańców gminy, powinno być realne i nieskomplikowane. To oznacza, iż organ stanowiący gminy, wykonując zawarty w art. 41a ust. 5 u.s.g. obowiązek, powinien dążyć do maksymalnego odformalizowania czynności związanych z podejmowaniem przez mieszkańców inicjatyw w tym zakresie (por. wyrok WSA w Olsztynie z 15 października 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 568/19; wyrok WSA w Poznaniu z 22 stycznia 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 763/19; dostępne w CBOSA). W ocenie sądu zasadnie wojewoda w kontrolowanym rozstrzygnięciu nadzorczym przyjął, że zawarty w § 3 ust. 3 pkt 3 oraz § 7 ust. 3 spornej uchwały obowiązek podania numeru PESEL przez osoby przystępujące do komitetu inicjatywy uchwałodawczej oraz udzielające poparcia dla projektu uchwały pozostaje w sprzeczności zarówno z przepisami prawa krajowego, jak i wspólnotowego, regulującymi kwestie ochrony danych osobowych. W myśl przytoczonego na wstępie art. 41a ust. 1 u.s.g. cechami istotnymi z punktu widzenia uprawnienia do wystąpienia przez grupę mieszkańców z inicjatywą uchwałodawczą są pozostawanie przez jej członków mieszkańcami gminy oraz posiadanie czynnego prawa wyborczego. Zgodnie z art. 10 § 1 pkt 3 lit. a Kodeksu wyborczego prawo wybierania (czynne prawo wyborcze) w wyborach do rady gminy (organu stanowiącego gminy) ma obywatel polski, obywatel Unii Europejskiej niebędący obywatelem polskim oraz obywatel Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, który najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat, oraz stale zamieszkuje na obszarze tej gmin. Spis osób posiadających prawo wybierania zawiera rejestr wyborców, który obejmuje osoby stale zamieszkałe na obszarze gminy, którym przysługuje prawo wybierania i jest sporządzany przez wójta gminy. Rejestr ten w części A zawiera dane dotyczące obywateli polskich i gromadził następujące ich dane osobowe: nazwisko i imię (imiona), imię ojca, datę urodzenia, numer ewidencyjny PESEL i adres zamieszkania wyborcy. W części B gromadzone są dane dotyczące cudzoziemców niebędących obywatelami polskimi, stale zamieszkałych na obszarze gminy i uprawnionych do korzystania z praw wyborczych w Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 736) numer PESEL, czyli Numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności, jest to jedenastocyfrowy symbol numeryczny, jednoznacznie identyfikujący osobę fizyczną, zawierający datę urodzenia, numer porządkowy, oznaczenie płci oraz liczbę kontrolną. Numer ten nie obejmuje danych dotyczących miejsca zamieszkania, ani informacji o posiadaniu czynnego prawa wyborczego. A zatem zawarte w § 3 ust. 3 pkt 3 uchwały i § 7 ust. 3 spornej uchwały zobowiązanie do wskazania, zarówno przy tworzeniu komitetu inicjatywy uchwałodawczej, jak i udzielaniu poparcia dla projektu uchwały, poza imieniem i nazwiskiem mieszkańca gminy i jego adresem zamieszkania, dodatkowo numeru PESEL, stanowił jak trafnie wskazał wojewoda naruszenia prawa, ponieważ podanie imienia i nazwiska wraz z adresem zamieszkania pozwala ustalić zarówno, czy dana osoba jest mieszkańcem gminy oraz zweryfikować, czy jest to osoba wpisana do stałego rejestru wyborców. A zatem jak trafnie przyjął organ nadzoru domaganie się wskazania dodatkowo numeru PESEL było pozbawione podstawy prawnej, a tym samym stanowiło istotne naruszenie prawa pozwalające na stwierdzenie nieważności uchwały w spornym zakresie. Nie można zapominać, że informacje objęte numerem PESEL należą do kategorii danych osobowych, co oznacza, że podlegają one ochronie przewidzianej w ustawie z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 1781) – dalej: "u.o.d.o". W myśl art. 1 ust. 1 u.o.d.o.- ustawę stosuje się do ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych w zakresie określonym w art. 2 i art. 3 rozporządzenia RODO. Numer PESEL stanowi krajowy numer identyfikujący osoby fizyczne, o jakim mowa w art. 87 RODO. Nie ulega zatem wątpliwości, że numer PESEL podlega szczególnej ochronie, bowiem prawodawca unijny wprowadził omawianą regulację, mając na uwadze fakt, że wykorzystywanie uniwersalnych identyfikatorów osobowych może stwarzać różnego rodzaju zagrożenia w sferze ochrony danych osobowych (por. P. Fajgielski (w:) Komentarz do art. 87 rozporządzenia nr 2016/679 w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (w:) Ogólne rozporządzenie o ochronie danych. Ustawa o ochronie danych osobowych. Komentarz, WKP Warszawa 2018 r., LEX/el) Używanie numeru PESEL na potrzeby weryfikacji zachowania warunków przewidzianych dla wystąpienia z inicjatywą uchwałodawczą, w sytuacji gdy brak jest przepisu wprost stanowiącego podstawę dla przetwarzania tej danej, jest nadmiarowe i niezgodne z zasadą minimalizacji danych wyrażoną w art. 5 ust. 1 lit. c RODO. Zgodnie z tym przepisem, dane osobowe muszą być adekwatne, stosowne oraz ograniczone do tego, co niezbędne do celów, w których są przetwarzane ("minimalizacja danych"). Tym samym, przetwarzanie danych w zakresie zbędnym dla osiągnięcia celu będzie oznaczało naruszenie przepisów rozporządzenia. Zasadę minimalizacji danych należy rozpatrywać łącznie z pozostałymi zasadami, w szczególności z zasadą ograniczenia celu. Realizacja proporcjonalności przetwarzania danych jest zależna od prawidłowości określenia celu przetwarzania, który wyznacza zakres zbieranych danych niezbędnych dla osiągnięcia tego celu. Przetwarzanie danych w sposób proporcjonalny oznacza bowiem obowiązek zagwarantowania, aby dane osobowe zebrane przez administratora były odpowiednie do celów przetwarzania oraz odpowiadające im pod względem ilościowym, treściowym i zakresowym (por. Komentarz do art. 5, (w:) Ogólne rozporządzenie o ochronie danych osobowych. Komentarz, pod red. M. Sakowskiej-Baryła, wyd. 1, C.H. Beck, Warszawa 2018 r. wyrok NSA z 2 sierpnia 2023 r., sygn. akt III OSK 1916/22, LEX nr 3704780 i sygn. akt III OSK 2031/22, LEX nr 3613102). Wprowadzenie obowiązku podawania numeru PESEL nie jest niezbędne do ustalenia miejsca zamieszkania, ani weryfikacji posiadania czynnego prawa wyborczego grupy mieszkańców występujących z inicjatywą uchwałodawczą bowiem wystarczającymi danymi do ustaleniu obu powyższych cech jest imię i nazwisko mieszkańca oraz adres jego zamieszkania. W oparciu bowiem o te dane można również dokonać sprawdzenia w rejestrze wyborców czy osoba posiada czynne prawo wyborcze. Okoliczność, iż czynność taka jest bardziej skomplikowana, a więc zarazem czasochłonna niż przeszukanie bazy z wykorzystaniem numery PESEL, nie może stanowić uzasadnienia dla nieuprawnionego żądania wskazywania numeru PESEL. Z tego powodu nie można kształtować przepisów prawa miejscowego w sposób znacząco odbiegający od granic delegacji ustawowej. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą przychyla się do prezentowanego jednolicie w orzecznictwie tutejszego sądu i w jego ocenie dominującego także w orzecznictwie sądów administracyjnych i NSA poglądu, że podawanie numeru PESEL w oświadczeniach dotyczących tworzenia komitetu obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej, jak i popierania projektu uchwały zgłaszanej w takim trybie nie znajduje podstawy prawnej, a zatem wykracza poza granice przyznanych radzie kompetencji (por.; wyrok WSA w Łodzi z 10 października 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 683/19, wyroku WSA w Łodzi z 8 października 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 455/20, wyrok WSA w Łodzi z 10 lipca 2025 r., sygn. akt III SA/Łd 192/25, wyrok WSA w Poznaniu z 22 stycznia 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 763/19, wyrok NSA z 13 września 2019 r., sygn. akt I GSK 1324/18, wyrok NSA z 2 sierpnia 2023 r., sygn. akt III OSK 1788/22, dostępne w CBOSA). W ocenie sądu Wojewoda Łódzki w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym wskazał, oraz prawidłowo wyjaśnił dlaczego zakwestionowana przez niego uchwała we wskazanej części wydana została z rażącym naruszeniem art. 41a ust. 5 u.s.g. w i art. 5 ust. 1 lit. c rozporządzenia RODO. W ocenie sądu kontrolowane rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody stwierdzające nieważność uchwały Rady Miasta Zduńska Wola zawiera prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne, które jednoznacznie wskazuje, że przedmiotowa uchwała została wydana z rażącym naruszeniem art. 41a ust. 5 u.s.g. w zw. z art. 41a ust. 1 u.s.g. Wojewoda w sposób wystarczający wykazał na czym to naruszenie polegało. Rozstrzygnięcie zostało podjęte po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu. Pismem z 3 kwietnia 2026 r. wojewoda zawiadomił gminę o wszczęciu postępowania nadzorczego oraz zapewnił jej możliwość wypowiedzenia się w sprawie czego dowodem jest pismo gminy z 13 kwietnia 2026 r. Z przedstawionych wyżej względów uznając, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie narusza prawa, na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji. ec

Informacje o sprawie

Data wpływu
29 maja 2026
Skarżony organ
Wojewoda
Sędziowie
Katarzyna Ceglarska-Piłat /przewodniczący/ Małgorzata Kowalska /sprawozdawca/ Teresa Rutkowska

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny