III SA/Łd 347/25

Dnia 26 maja 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Alberciak, , po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2025 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. N. i Z. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 21 marca 2025 roku nr SKO.4133.6,7.25 w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego postanawia: odrzucić skargę.

M. N. i Z. N. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, za pośrednictwem poczty elektronicznej e-mail, skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z 21 marca 2025 r. nr SKO.4133.6,7.25 w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego. Skarga została wniesiona z adresu elektronicznego: [...] na adres elektroniczny organu: sko@sieradz.finn.pl. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna. Rozpoznanie skargi poprzedzone jest badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co prowadzi do jej odrzucenia. W myśl art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) sąd odrzuca skargę, jeżeli podlega ona odrzuceniu z innych powodów aniżeli wymienione w pkt 1–5a. Zauważyć należy, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym istnieje możliwość wnoszenia pism drogą elektroniczną. Konieczne jest jednak w takim przypadku zachowanie przewidzianych przez ustawę standardów procesowych. Mianowicie w myśl art. 54 § 1 i 1a p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. Przepis art. 49a stosuje się odpowiednio. Przepis art. 49a p.p.s.a. określa sposób potwierdzenia przez sąd wniesienia pisma w formie dokumentu elektronicznego do elektronicznej skrzynki podawczej, którą jest dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego. Na podstawie art. 54 § 2 p.p.s.a. organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W rozpoznawanej sprawie skarżący wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu na adres mailowy organu. Zdaniem sądu skierowanie skargi do sądu administracyjnego w formie pisma elektronicznego do odbiorcy na e-mail, który nie jest elektroniczną skrzynką podawczą, nie może być bowiem uznane za skuteczne wniesienie skargi w formie dokumentu elektronicznego do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. Konsekwentne stanowisko w tej kwestii zajmuje Naczelny Sąd Administracyjny i przedstawił je, m.in. w postanowieniu z 15 czerwca 2021 r. sygn. III OSK 4856/21, a sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela je w całości. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że elektroniczna skrzynka podawcza organu to dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego (art. 3 pkt 17 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1557 ze zm.). Zgodnie z art. 16 ust. 1a ww. ustawy podmiot publiczny udostępnia elektroniczną skrzynkę podawczą, spełniającą standardy określone i opublikowane na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji oraz zapewnia jej obsługę, natomiast zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1513 ze zm.) przez adres elektroniczny rozumieć należy oznaczenie systemu teleinformatycznego umożliwiające porozumiewanie się za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w szczególności poczty elektronicznej. Elektroniczna skrzynka podawcza, wymagająca spełnienia standardów określonych i opublikowanych na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji, nie jest zatem tożsama z jakimkolwiek adresem elektronicznym, czy urzędową skrzynką mailową, a funkcjonalność elektronicznej skrzynki podawczej zasadniczo wiąże się z dostarczaniem dokumentów do tzw. podmiotu publicznego. Stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 180) minister właściwy do spraw informatyzacji umożliwia podmiotom publicznym tworzenie elektronicznych skrzynek podawczych na ePUAP (skrót nazwy Elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej - system teleinformatyczny, w którym instytucje publiczne udostępniają usługi przez pojedynczy punkt dostępowy w sieci Internet w rozumieniu art. 3 pkt 13 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne). Natomiast utworzenie elektronicznej skrzynki podawczej na ePUAP oznacza upoważnienie ministra do obsługi doręczeń za pomocą ePUAP do pomiotów, o których mowa w ust. 1, i doręczeń realizowanych przez te podmioty (§ 8 ust. 2 rozporządzenia). Doręczenia dokonywane za pomocą ePUAP uważa się za dokonane przez podmiot publiczny lub do podmiotu publicznego, który utworzył na ePUAP elektroniczną skrzynkę podawczą. Za pomocą ePUAP możliwe jest przekazywanie doręczanych podmiotowi publicznemu dokumentów elektronicznych do jego systemu teleinformatycznego (§ 8 ust. 3 rozporządzenia). Należy też podkreślić, że w przypadku odebrania dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą podmiotu publicznego poświadczenie przedłożenia jest automatycznie tworzone i udostępniane nadawcy tego dokumentu przez system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń (§ 13 ust. 1 rozporządzenia). Jeżeli zatem pismo (podanie, wniosek, skarga) zostało przesłane drogą elektroniczną do podmiotu publicznego, zgodnie z warunkami korzystania z platformy e-PUAP, to automatyczne wygenerowanie poświadczenia przedłożenia pozwala przyjąć przez nadawcę, że dokument ten wpłynął do urzędu (por. postanowienie NSA z 10 września 2019 r., sygn. akt II FZ 483/19). Standardów takich nie musi spełniać "zwykła" skrzynka mailowa. Poczta elektroniczna (adres e-mail) stanowi bez wątpienia środek komunikacji elektronicznej i jest objęta definicją w art. 3 pkt 4 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, nie jest jednak tożsama z pojęciem elektronicznej skrzynki podawczej, która stanowi "dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej" i służy "do przekazywania dokumentu elektronicznego". Pojęcie elektronicznej skrzynki podawczej nie jest więc tożsame z adresem e-mail, choćby ten drugi był dostępny w przestrzeni publicznej. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie dochowali powyższego warunku wnoszenia skarg drogą elektroniczną, albowiem nie złożyli skargi w formie dokumentu elektronicznego wniesionego do elektronicznej skrzynki podawczej organu, lecz przesłali skargę zwykłą pocztą elektroniczną tj. e-mailem: [...] na adres elektroniczny organu: sko@sieradz.finn.pl. Z powyższego wynika, że skarżący nie wnieśli skutecznie skargi. Bezsprzecznie bowiem za taką czynność nie można uznać złożenia skargi w formie zwykłego listu elektronicznego, który nie został skierowany do elektronicznej skrzynki podawczej organu. Wyjaśnić należy, że w przypadku gdy podmiot występujący w postępowaniu sądowoadministracyjnym w roli skarżącego nie posiada elektronicznej skrzynki podawczej wyłączona jest możliwość wnoszenia skarg do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu w formie dokumentu elektronicznego, z uwagi na treść art. 54 § 1a p.p.s.a. Powyższe nie stanowi jednak przejawu nadmiernego formalizmu, prowadzącego do wypaczenia sensu przepisów proceduralnych czy pokrzywdzenia strony. Obowiązkiem bowiem sądu jest badanie zachowania wymogów formalnych pism procesowych składanych przez strony przez pryzmat przepisów proceduralnych, normujących tok czynności procesowych, a także przewidujących skutki naruszenia procedury. Stosowanie zaś przez sąd administracyjny przepisów procedury zgodnie z ich brzmieniem w żadnym razie nie może być poczytane jako czynność ograniczająca stronie możliwość realizacji jej konstytucyjnego prawa do sądu. W związku z tym sąd był obowiązany orzec o odrzuceniu skargi na podstawie powołanego art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. Z tych wszystkich względów sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. ds