Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Łd 346/23

III SA/Łd 346/23 - Wyrok WSA w Łodzi z 2023-10-19

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia
19 października 2023
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Dnia 19 października 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz Sędziowie Asesor WSA Anna Dębowska Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 października 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. P. na postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia 23 marca 2023 roku nr 52/2023/II w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 23 marca 2023 r., nr 52/2023/II Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm.), dalej u.p.e.a. po rozpoznaniu zażalenia K. P. na postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Wieluniu z dnia 12 stycznia 2023 r.; znak: PSSE.NEp.902841.3.1.2021.2022.2023 o oddaleniu zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Z akt sprawy wynika, że w związku z nieszczepieniem dziecka – F. P., PPIS w Wieluniu upomnieniem z dnia 13 września 2022 r. wezwał matkę dziecka – K. P. do zgłoszenia się z dzieckiem do punktu szczepień w celu wykonania zaległych szczepień ochronnych przeciw: wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae typu b, inwazyjnemu Streptoccocus pneumoniae, odrze, nagminnemu zakażeniu przyusznic (śwince) i różyczce, zgodnie z obowiązującym Programem Szczepień Ochronnych. W związku z niewykonaniem obowiązkowych szczepień ochronnych, PPIS w Wieluniu wystawił w dniu 10 października 2022 r. tytuł wykonawczy o nr PSSE.NEp.902841.3.3.2021.2022 zobowiązując stronę do poddania dziecka ww. obowiązkowym szczepieniom ochronnym i wystąpił do ŁPWIS w Łodzi jako organu egzekucyjnego z wnioskiem o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia 9 listopada 2022 r. ŁPWIS w Łodzi nałożył na K. P. grzywnę w wysokości 2 000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku szczepień ochronnych, wynikającego z tytułu wykonawczego z dnia 10 października 2022 r. wystawionego przez PPIS w Wieluniu. W piśmie z dnia 24 listopada 2022 r. K. P. zgłosiła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, tj. 1. określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, tj. art. 17 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 151, 1669), poprzez pominięcie przez wierzyciela obowiązku stawienia się na badania kwalifikacyjne w celu wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia i wystawienia zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym, 2. na podstawie art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. brak wymagalności obowiązku z uwagi na brak indywidualnego kalendarza szczepień oraz brak wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia, wierzyciel nie wskazał jakie konkretne działania ma podjąć zobowiązany, podczas gdy obowiązkiem organu jest takie określenie obowiązku aby zobowiązany nie miał żadnych wątpliwości, co do treści obowiązku i tego w jaki sposób powinien ten obowiązek spełnić, nadto nie została w sposób prawidłowy podana podstawa prawna obowiązku, 3. naruszenie przez organ egzekucyjny art. 29 § 2 u.p.e.a. poprzez przystąpienie do egzekucji, podczas gdy tytuł nie spełnienia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., tj.: a) niewłaściwe podana przez wierzyciela podstawa prawa obowiązku o charakterze niepieniężnym skutkujące pominięciem art. 17 ust. 2 i 4 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi i ograniczenie do wskazania ogólnie art. 17 ust. 1 ustawy, b) brak wskazania przez wierzyciela w tytule wykonawczym podstawy prawnej prowadzonej egzekucji. W oparciu o postawione zarzuty strona wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości. Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2022 r. ŁPWIS w Łodzi zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec strony w całości z dniem 28 listopada 2022 r. Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2023 r. PPIS w Wieluniu oddalił zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej obowiązku o charakterze niepieniężnym określonego w tytule wykonawczym z dnia 10 października 2022 r. Na powyższe postanowienie K. P. złożyła zażalenie. Zaskarżając postanowienie w całości zarzuciła naruszenie: - art. 104 § 2 w zw. z art. 107 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak merytorycznego odniesienia się przez organ do zarzutów i ograniczenie się do krytyki strony; - art. 33 § 1 u.p.e.a. poprzez uznanie zarzutów za nieuzasadnione pomimo, że tytuł egzekucyjny nie spełnia wymogów, ponieważ nie została podana pełna i właściwa podstawa prawna obowiązku i nie została wskazana podstawa prawna prowadzonej egzekucji; - art. 124 § 2 w zw. art. 7, art. 8 § 1 i art. 12 k.p.a. poprzez ograniczenie uzasadnienia do wskazania podstawy prawnej obowiązku, z pominięciem przez organ okoliczności podnoszonych w ramach zgłoszonych zarzutów, w szczególności dotyczących wadliwości tytułu wykonawczego i braku wskazania podstawy prawnej nałożonego obowiązku. W oparciu o sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia, uwzględnienie zgłoszonych zarzutów i umorzenie postępowania egzekucyjnego akcentując, że małoletni nie mógł być poddany procedurze obowiązkowych szczepień ochronnych, ponieważ w okresie od 12 do 30 grudnia 2022 r. był chory. Zgodnie natomiast z art. 17 ust. 2 cyt. ustawy, wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego poprzedzone jest lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. W załączeniu do zażalenia strona przedstawiła kopię zaświadczenia lekarskiego, z którego wynika, że w okresie od 12 do 30 grudnia 2022 r. dziecko było leczone z powodu infekcji. Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 23 marca 2023 r. ŁPWIS w Łodzi utrzymał zaskarżone w postanowienie w mocy wskazując, że podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej może być zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a., w szczególności: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości lub w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. ŁPWIS podzielił stanowisko wierzyciela w zakresie wszystkich zgłoszonych przez stronę zarzutów wskazując, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera jasne i precyzyjne wyjaśnienia faktyczne i prawne. Wierzyciel uzasadnił na jakiej podstawie prawnej (z przytoczeniem przepisów prawa) oraz jakie okoliczności faktyczne uwzględnił wydając zaskarżone rozstrzygnięcie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 104 § 2 w zw. z art. 107 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. ŁPWIS wskazał, że organ wyjaśnił stronie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia kwestie związane z badaniem kwalifikacyjnym do szczepień, ustaleniem indywidualnego kalendarza szczepień, czy podstawy prawnej obowiązku szczepień. Powołane natomiast przepisy k.p.a. dotyczą decyzji administracyjnych, podczas gdy strona złożyła zażalenie na postanowienie PPIS w Wieluniu co wskazuje, że faktycznie zarzuciła naruszenie art. 124 k.p.a. Za nieuzasadnione ŁPWIS uznał także zarzuty dotyczące naruszenia art. 33 § 1 u.p.e.a. oraz art. 124 § 2 w zw. z art. 7, 8 § 1 i 12 k.p.a. wskazując, że art. 33 § 1 u.p.e.a dotyczy prawa zobowiązanego do wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zobowiązana skorzystała z tego prawa. Ponadto tytuł wykonawczy wystawiony w dniu 10 października 2022 r. przez PPIS w Wieluniu zawiera pełne i właściwe podstawy prawne obowiązku szczepień ochronnych i został sporządzony według aktualnie obowiązującego wzoru tytułu wykonawczego stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 12 stycznia 2021 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2021 r. poz. 176 ze zm.). Wbrew twierdzeniom strony, wierzyciel w tytule wykonawczym w części B poz. 1 wskazał akty normatywne, na podstawie których zobowiązana ma obowiązek poddać dziecko obowiązkowym szczepieniom ochronnym, a w uzasadnieniu postanowienia PPIS w Wieluniu wskazał, że obowiązek objęty ww. tytułem wykonawczym określony w części B pkt 5 dotyczy wykonania obowiązku poddania małoletniego szczepieniom ochronnym przeciw enumeratywnie wymienionym chorobom zakaźnym. Nie można również zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 7, art. 8 § 1 i art. 12 k.p.a., ponieważ PPIS w Wieluniu podjął wszystkie możliwe czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, kierując się przy tym przede wszystkim dobrem dziecka. ŁPWIS wyjaśnił, że wymagalność obowiązku nie oznacza nic innego, jak istnienie stanu, w którym zobowiązana powinna już wykonać ciążącą na niej skonkretyzowaną powinność, a mimo to trwa w opozycji do tej powinności (uchyla się od niej), a właściwe organy mają wobec takiej postawy zobowiązanej możność żądania spełnienia ciążącej na niej powinności. Strona po pismach wzywających do podjęcia zaległych obowiązkowych szczepień u małoletniego powinna udać się wraz z dzieckiem do podmiotu leczniczego udzielającego świadczenia z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej. To lekarz pracujący ww. podmiocie udziela informacji o obowiązkowych szczepieniach ochronnych, którym podlega dziecko oraz wyznacza termin szczepienia. Zarzut dotyczący braku wymagalności obowiązku szczepień ochronnych dziecka z powodu choroby w okresie od 12 do 30 grudnia 2022 r. jest bezzasadny. W aktach sprawy nie znajduje się żadne zaświadczenie lekarskie długotrwale odraczające wykonanie obowiązku szczepień ochronnych dziecka. Jedynie z przesłanych przez stronę informacji wynika, że w okresie od 12 do 30 grudnia 2022 r. istniały czasowe przeciwwskazania do przeprowadzenia u dziecka szczepień ochronnych spowodowane chorobą. Strona nie przedstawiła żadnych innych dowodów, które potwierdzałyby istnienie późniejszych przeciwwskazań do szczepień. Ponadto ŁPWIS wskazał, że ze znajdującej się w aktach sprawy kserokopii karty uodpornienia małoletniego wynika, że u dziecka ostatnie obowiązkowe szczepienia ochronne były wykonane w dniu 15 sierpnia 2018 r., tj. kiedy małoletni był w 3 miesiącu życia oraz że nie stwierdzono u dziecka przeciwwskazań do szczepienia, co świadczy o tym, że strona z pełną świadomością uchyla się od poddania małoletniego obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Z powyższego jednoznacznie wynika, że zobowiązana miała czas na poddanie małoletniego zaległym obowiązkowym szczepieniom ochronnym, o czym kilkanaście razy była informowana przez personel medyczny. W związku z powyższym obowiązek wskazany w tytule wykonawczym PPIS w Wieluniu z dnia 10 października 2022 r. jest wymagalny. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych ww. ustawie do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym. W myśl art. 17 ust. 1. ustawy, osoby określone na podstawie art. 17 ust. 10 pkt 2 tej ustawy są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie art. 17 ust. 10 pkt 1 ww. ustawy. W oparciu o art. 17 ust. 10 pkt 1 i pkt 2, Minister Zdrowia wydał rozporządzenie z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 753 ze zmianami), w którym ustalił wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, ze wskazaniem, kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym - jeśli chodzi o dzieci - w jakim okresie ich życia. Wbrew twierdzeniom strony, z przepisów tych można wyinterpretować normę prawną, która ustanawia prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, tzn. określa wszystkie istotne cechy danego obowiązku, tj. podmiot na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres, w tym wskazuje w jakim wieku dziecka dane szczepienie winno być wykonane, czyli określa wymagalność danego szczepienia. Wierzyciel w wydanym postanowieniu oddalającym zarzuty zobowiązanej odniósł się do zarzutu dotyczącego kwalifikacji lekarskiej przed poddaniem dziecka szczepieniu ochronnemu wskazując, że oczywista jest konieczność dokonania kwalifikacji lekarskiej, jednakże możliwa jest ona tylko wówczas, gdy dziecko stawi się na szczepienie. Kwalifikacja lekarska odbywa się tuż przed szczepieniem zgodnie z art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, w ciągu maksymalnie 24 godzin. Skoro rodzice z dzieckiem na szczepienie się nie stawili, zatem nie było możliwe wykonanie badań lekarskich kwalifikujących do szczepień. W tym jednak przypadku powoływanie się na niewykonalność szczepień jest nadużyciem prawa i jako takie nie korzysta z ochrony i nie może stanowić argumentu przeciw szczepieniom. Obowiązek wystawienia oddzielnego zaświadczenia o przeprowadzanym badaniu kwalifikacyjnym do szczepień dotyczy sytuacji, w których kwalifikacja do szczepień i zabieg podania preparatu szczepionkowego odbywają się w dwóch różnych podmiotach leczniczych. W przypadku wykonywania w jednym podmiocie leczniczym badania kwalifikacyjnego do szczepień i zabiegu podania preparatu szczepionkowego nie jest wymagane wystawienie przez lekarza zaświadczenia o wykonanym badaniu kwalifikacyjnym, gdyż wynik tego badania jest wpisany do dokumentacji medycznej dziecka prowadzonej przez podmiot leczniczy. O szczepieniu dziecka decyduje każdorazowo lekarz, po uprzedniej kwalifikacji dotyczącej stanu zdrowia dziecka oraz zebraniu potrzebnych informacji podczas wywiadu z rodzicem lub prawnym opiekunem. Jedynie dzieci, u których istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia powikłań poszczepiennych, są zwolnione z obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym. W przypadku czasowych przeciwwskazań wykonanie szczepienia może zostać odroczone przez lekarza do czasu ich ustania. W przypadku przeciwwskazań budzących wątpliwości, lekarz podstawowej opieki zdrowotnej kwalifikuje dziecko do konsultacji specjalistycznej. Na podstawie § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną osoby, u której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, odnotuje w dokumentacji medycznej wynik konsultacji specjalistycznej z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej. Z posiadanej przez organ kserokopii karty uodpornienia dziecka F. P., urodzonego w dniu [...] kwietnia 2018 r. wynika, że aktualnie dziecko będąc w szóstym roku życia nie zostało zaszczepione przeciwko aż dziesięciu chorobom zakaźnym, którym można zapobiegać poprzez szczepienia ochronne. Każda z tych chorób zakaźnych może u dzieci mieć ciężki przebieg i prowadzić do stałych następstw zdrowotnych, a nawet zgonu. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca zaskarżając w całości postanowienie ŁPWIS w Łodzi z dnia 23 marca 2023 r. zarzuciła; - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, tj. uznanie przez organ, że skarżąca nie wykonała obowiązku, podczas gdy dla małoletniego nie został ułożony indywidualny kalendarz szczepień, nie zostały wykluczone przeciwwskazania do szczepienia, mimo stawienia się na wizytę szczepienną, co skutkuje brakiem wymagalności obowiązku, - art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. poprzez brak uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, o którym mowa w art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 § 3e u.p.e.a. w zw. z § 2 pkt 3 i 4 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy I Polityki Regionalnej z dnia 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu, - art. 62 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez prowadzenie odrębnego postępowania wobec skarżącego i przedstawicielki ustawowej małoletniego, podczas gdy dla zobowiązanych zostało wystawione jedno upomnienie, skierowane do obojga przedstawicieli ustawowych, -art. 7a, art. 77 i art. 81a k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść skarżącej, jak również wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy oraz brak wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego, - art. 15 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak rozpoznania przez organ zgłoszonych zarzutów, podczas gdy istotą zasady dwuinstancyjności jest ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy, - art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w sposób dowolny skutkujące uznaniem, że skarżąca uchyla się od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, co nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, w szczególności brak jest oświadczenia o odmowie szczepień. W oparciu o postawione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że małoletni został ponownie poddany lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu w dniu 16 lutego 2023 r., w wyniku którego został skierowany do poradni specjalistyczno -konsultacyjnej ds. szczepień. W trakcie badania nie zostały wykluczone żadne przeciwwskazania do szczepienia małoletniego i nie został ustalony indywidualny kalendarz szczepień. Ponadto zobowiązanej nie zostało doręczone upomnienie, o którym mowa w art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 § 3e u.p.e.a. Zgodnie z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy I Polityki Regionalnej z dnia 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu, upomnienie zawiera imię i nazwisko lub nazwą zobowiązanego i adres jego miejsca zamieszkania lub siedziby, a także znany wierzycielowi numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) albo numer identyfikacji podatkowej (NIP), albo numer identyfikacji w Krajowym Rejestrze Urzędowym Podmiotów Gospodarki Narodowej (REGON), jeżeli zobowiązany taki numer posiada. Przesłane zobowiązanemu upomnienie nie zawiera numeru PESEL zobowiązanego. Podnieść również należy, że numer ten był wierzycielowi znany, czego potwierdzeniem jest zamieszczenie nr PESEL w tytule wykonawczym. Upomnienie zostało jednocześnie skierowane do obojga przedstawicieli ustawowych, a zatem w ten sam sposób winien być wystawiony tytuł wykonawczy. Zgodnie bowiem z art. 62 k.p.a. w sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony. Upomnienie z dnia 13 września 2022 r. zostało skierowane wspólnie do obojga przedstawicieli ustawowych, a zatem mając na uwadze treść art. 15 u.p.e.a., zgodnie z którym wystawienie upomnienia jest elementem inicjującym wszczęcie postępowania egzekucyjnego, również postępowanie winno być prowadzone wspólnie wobec obojga przedstawicieli ustawowych. Zdaniem skarżącej ŁPWIS nie odniósł się do niewłaściwego określenia obowiązku, niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, tj. art. 17 ust. 2 i 4 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Skarżąca wskazała, że nigdy nie kwestionowała obowiązku szczepień, jednakże ograniczenie podstawy prawnej do art. 5 cyt. ustawy i ogólnego wskazania art. 17 uznać należy za niewystarczające. W tytule wykonawczym nie została wskazana podstawa prawna prowadzonej egzekucji, co jest istotnym uchybieniem. Jedną z podstawowych zasad postępowania egzekucyjnego jest stwierdzenie, że egzekwowany obowiązek wobec konkretnej osoby istnieje i jest wymagalny. Badanie to winno obejmować dzień wystawienia upomnienia, które bezpośrednio poprzedza wszczęcie egzekucji administracyjnej, a przede wszystkim dzień wystawienia tytułu wykonawczego. Na tę chwilę obowiązek nie jest wymagalny ani wykonalny. Wprawdzie harmonogram szczepień ochronnych jest ogłaszany corocznie w Komunikacie w sprawie Programu Szczepień Ochronnych, jednakże konkretyzacja terminu należy każdorazowo do lekarza, który przeprowadza lekarskie badanie kwalifikacyjne. Pomimo, że organy wskazują, że skarżąca odmawia szczepień, to żaden z organów nie potrafi podać z czego to wywodzi, z jakich dokumentów. Reasumując skarżąca wskazała, że z zebranego materiału dowodowego nie wynika wymagalność szczepień, z uwagi na brak indywidualnego kalendarza szczepień i brak wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia. W odpowiedzi na skargę ŁPWIS w Łodzi podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu (decyzji), czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia 23 marca 2022 r. utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Wieluniu z 12 stycznia 2023 r. w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 479 ze zm.), dalej u.p.e.a. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Stosownie do treści art. 33 § 5 u.p.e.a., zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż: 1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części. Zgodnie z art. 34 § 1 i 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Wierzyciel wydaje postanowienie, w którym: 1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; 2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej: a) w całości, b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut; 3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli: a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym, b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że w dniu 10 października 2022 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Wieluniu wystawił tytuł wykonawczy zobowiązujący K. P. do poddania dziecka – F. P., urodzonego w dniu [...] kwietnia 2018 r. obowiązkowym szczepieniom ochronnym zgodnie z obowiązującym Programem Szczepień Ochronnych. Jako podstawę prawną obowiązku organ wskazał art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i ust. 2, art. 17 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 1657 ze zm.), dalej u.z.z.ch.z. oraz § 2-5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 753). W oparciu o wymieniony tytuł wykonawczy wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi. Skarżąca zgłosiła trzy następujące zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej: 1. określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, tj. art. 17 ust. 2 i 4 u.z.z.ch.z., poprzez pominięcie przez wierzyciela obowiązku stawienia się na badania kwalifikacyjne w celu wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia i wystawienia zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym, 2. brak wymagalności obowiązku z uwagi na brak indywidualnego kalendarza szczepień i wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia, 3. niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., tj.: podanie przez wierzyciela niewłaściwej podstawy prawnej obowiązku i brak wskazania podstawy prawnej prowadzonej egzekucji. Ad. 1). Odnosząc się do pierwszego ze zgłoszonych zarzutów, sąd podzielił stanowisko organów, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu wynika z mocy prawa. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.ch.z., osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 u.z.z.ch.z., jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Przy czym w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletniego lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 5 ust. 2 u.z.z.ch.z.). Realizację wyrażonego w przytoczonych przepisach obowiązku konkretyzują przepisy ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi zamieszczone w rozdziale 4 "Szczepienia ochronne". W myśl art. 17 ust. 1 u.z.z.ch.z., osoby określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie z treścią art. 17 ust. 2 u.z.z.ch.z., wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Obowiązkowego szczepienia ochronnego nie można przeprowadzić, jeżeli między lekarskim badaniem kwalifikacyjnym przeprowadzonym w celu wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia a tym szczepieniem upłynęło 24 godziny od daty i godziny wskazanej w zaświadczeniu, o którym mowa w ust. 4 (art. 17 ust. 3 u.z.z.ch.z.). Zgodnie z art. 17 ust. 10 u.z.z.ch.z., minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia: wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt 1), osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby (pkt 2). Stosownie do treści art. 17 ust. 11 u.z.z.ch.z., Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 i art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. W rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, określono wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem kto i w jakich sytuacjach podlega sczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym jeżeli chodzi o dzieci, w jakim okresie ich życia. Natomiast szczegółowy przedział wiekowy, w którym należy podać dawkę podstawową i przypominającą szczepionki przeciwko chorobom zakaźnym został określony w ogłaszanym co roku komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych. Komunikat ten jest wydawany w oparciu o art. 17 ust. 11 u.z.z.ch.z. Z wymienionych wyżej przepisów można wyinterpretować normę prawną, która ustanawia prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, tzn. określa wszystkie istotne cechy danego obowiązku, tj. podmiot, na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres (por. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2010 r., II FSK 1494/08, Lex nr 595803). Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisów ustawowych. Jak zasadnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 32/11 (Lex nr 852219), wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przepisami ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń. Oznacza to, że wynikający z przepisów prawa obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie przymusowe dochodzenie poddania dziecka szczepieniu ochronnemu. W niniejszej sprawie wierzyciel w tytule wykonawczym szczegółowo opisał treść podlegającego egzekucji obowiązku, precyzyjnie wskazując kogo i czego dotyczy z podaniem rodzaju szczepień, które powinny zostać wykonane zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych. Odnosząc się do kwestii stawienia się na lekarskie badanie kwalifikacyjne wskazać należy, że zgodnie z treścią cytowanego powyżej art. 17 ust. 2 u.z.z.ch.z., wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed samym szczepieniem (art. 17 ust. 3 u.z.z.ch.z.). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 u.z.z.ch.z.). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.z.z.ch.z.). Zgodnie z powołanymi przepisami, wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Z art. 17 ust. 3 i 4 u.z.z.ch.z. wynika, że lekarskie badanie kwalifikacyjne bezpośrednio poprzedza szczepienie ochronne. Przy czym, treści wskazanych przepisów nie można interpretować, że badanie kwalifikacyjne oraz jego wyniki dotyczące ewentualnych przeciwwskazań jest przesłanką, od której zależy powstanie obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie został przyjęty pogląd, że poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu, o którym mowa w art. 17 ust. 2 u.z.z.ch.z., jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego. Tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Wykonanie tego obowiązku obciąża zobowiązanego lub osobę odpowiedzialną za wykonanie obowiązku przez zobowiązanego. Niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu (por. wyroki NSA z dnia 21 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3322/17 i II OSK 43/18; z dnia 18 stycznia 2022 r., sygn. akt II OSK 459/19). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podzielił pogląd wyrażony w wyżej wymienionych orzeczeniach. Podkreślić również należy, że celem badania kwalifikacyjnego jest ustalenie, czy stan zdrowia danej osoby pozwala na jej zaszczepienie. Badanie takie bezpośrednio poprzedza szczepienie ochronne, odmowa udziału w takim badaniu, czy też niestawienie się na badanie, uniemożliwia wykonanie szczepienia. W istocie jest to więc odmowa poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu. Obowiązujące przepisy prawa nakładają na rodziców dzieci obowiązek poddania dzieci badaniu kwalifikacyjnemu oraz szczepieniu ochronnemu. Skarżąca nie wywiązała się z tego obowiązku i jednocześnie nie przedstawiła żadnych dokumentów wskazujących na istnienie lekarskich przeciwwskazań i stwierdzających konieczność odroczenia szczepień syna ze względu na stan zdrowia. Wskutek powyższego syn skarżącej – F. P., będąc aktualnie w szóstym roku życia, nie został zaszczepiony przeciwko aż dziesięciu chorobom zakaźnym, wymienionym w rozporządzeniu w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. W sytuacji, gdy skarżąca wraz z synem nie stawiła się na szczepienie, to nie mogło zostać przeprowadzone lekarskie badanie kwalifikacyjne dziecka w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Ad. 2) Odnosząc do drugiego zgłoszonego przez skarżącą zarzutu należy wyjaśnić, że przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Stwierdzenie, że obowiązek nie jest wymagalny, oznacza, że obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie ze względu np. na wstrzymanie wykonania, odroczenie terminu wykonania lub rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej. Pogląd taki wyrażono w P. Przybysz Postępowanie egzekucyjne w administracji Komentarz wydanie IX 2021 r. - komentarz do art. 33 u.p.e.a.). W niniejszej sprawie obowiązek poddania się syna skarżącej szczepieniu ochronnemu przeciw chorobom zakaźnym wynika z mocy przepisów ustawowych, zaś szczegółowy przedział wiekowy, w którym należy podać dawkę podstawową i przypominającą szczepionki został określony w komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych. Syn skarżącej – F. P., będąc w szóstym roku życia, nie został zaszczepiony przeciwko aż dziecięciu chorobom zakaźnych pomimo, że upłynęły już terminy podania poszczególnych dawek szczepionek określone w komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego. W sytuacji, gdy wymagane terminy zaszczepienia już upłynęły, a dziecko nie zostało zaszczepione przeciwko określonym chorobom zakaźnym, to obowiązek poddania syna szczepieniom stał się wymagalny. O braku wymagalności wymienionego obowiązku nie może świadczyć podnoszona przez skarżącą okoliczność, że w okresie od 12 do 30 grudnia 2022 r. istniały czasowe przeciwwskazania do przeprowadzenia u dziecka szczepień ochronnych spowodowane chorobą (infekcją). Sąd podzielił stanowisko organów, że w toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonego postanowienia skarżąca nie przedstawiła żadnej dokumentacji medycznej ani zaświadczenia lekarskiego, które wskazywałby istnienie przeciwwskazań zdrowotnych i konieczność długotrwałego odroczenia wykonania obowiązku szczepień ochronnych dziecka. Ze znajdującej się w aktach sprawy kserokopii karty uodpornienia dziecka wynika, że ostatnie obowiązkowe szczepienia ochronne były wykonane w dniu 15 sierpnia 2018 r., tj. w 3 miesiącu życia oraz że nie stwierdzono u dziecka przeciwwskazań do szczepienia. Z powyższego jednoznacznie wynika zatem, że skarżąca z pełną świadomością uchyla się od poddania małoletniego syna obowiązkowym szczepieniom ochronnym, o czym matka dziecka była kilka razy informowana przez personel medyczny. W kwestii ustalenia indywidualnego kalendarza szczepień dla dziecka należy podnieść, że wiek w jakim dziecko musi być zaszczepione na poszczególne choroby dawkami podstawowymi i przypominającymi został określony w komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych. Indywidualny kalendarz szczepień stanowi ułożony dla danego dziecka program szczepień ochronnych. Kalendarz układa lekarz w sytuacji, kiedy doszło do zaburzenia realizacji obowiązującego kalendarza szczepień podanego w Programie Szczepień Ochronnych. Ustalenie dla dziecka skarżącej indywidualnego kalendarza szczepień mogło zostać dokonane jedynie podczas wizyty lekarskiej. Z akt sprawy wynika, że skarżąca nie była zainteresowana ułożeniem indywidulanego programu szczepień. Nie stawiała się bowiem wraz z dzieckiem na szczepienia. W związku z powyższym trudno uznać, że niewykonanie obowiązku wykonania szczepień u syna spowodowane było brakiem ułożenia przez lekarza indywidulanego kalendarza szczepień dla dziecka. Należy również podkreślić, że wyznaczony maksymalny termin wykonania obowiązku szczepienia nie oznacza, że dopiero po upływie tego terminu obowiązek jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej. Wyznaczenie maksymalnej granicy wieku w § 3 rozporządzenia z dnia 18 sierpnia 2011 r., przy obowiązującej regulacji ustawowej Programu Szczepień Ochronnych, nie pozwala na określenie przez zobowiązanego lub osoby odpowiedzialnej za wykonanie obowiązku przez zobowiązanego, czasu poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu. W komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego okres, w którym powinny zostać podane dzieciom poszczególne dawki szczepionki, jest wiążący i stanowi o wymagalności obowiązku. Niewykonanie zaś obowiązku stanowi podstawę do podjęcia czynności egzekucji administracyjnej i zastosowanie środka egzekucyjnego. W powyższym zakresie konieczne jest także odwołanie się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r., sygn. SK 81/19 (opublik. OTK-A 2023/50), w którym Trybunał orzekł, że: I. Art. 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2022 r. poz. 1657, z późn. zm.) w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2172) w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. II. Przepisy wymienione w części I, w zakresie tam wskazanym, tracą moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw RP. Trybunał umorzył postępowanie w pozostałym zakresie. Trybunał wyjaśniając skutki wyroku wskazał, że stwierdzenie niezgodności art. 17 ust. 11 u.z.z.ch.z. w związku z § 5 rozporządzenia z 18 sierpnia 2011r. w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych (PSO) na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji, powoduje konieczność dostosowania stanu prawnego przez właściwy organ władzy publicznej. Trybunał Konstytucyjny bowiem pełni rolę sądu prawa i zgodnie z wolą ustrojodawcy nie ma kompetencji prawotwórczych. Zdaniem Trybunału - wobec stwierdzenia niezgodności z Konstytucją normy - nie zaś art. 17 ust. 11 u.z.z.ch.z., jak i § 5 rozporządzenia z 18 sierpnia 2011r. jako takich - zapewnienie stanu prawnego zgodnego z Konstytucją ciąży zarówno na ustawodawcy, jak i ministrze właściwym do spraw zdrowia. Istotne jest jednak to, że ingerencja ustawodawcy może nie być konieczna w razie odpowiedniego działania organu upoważnionego do wydania rozporządzenia. Trybunał był świadomy, że materia dotycząca obowiązkowych szczepień ochronnych może ulegać potrzebie częstych zmian, co zależy od wielu czynników, w tym aktualnej wiedzy medycznej. Z tego względu Trybunał zasugerował w pierwszej kolejności dostosowanie stanu prawnego poprzez zmianę rozporządzenia i rozważenie przez ministra właściwego ds. zdrowia określenia terminu wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczby dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, w formie załącznika do rozporządzenia. Wyrok Trybunału nie pozbawia zatem Głównego Inspektora Sanitarnego kompetencji do ogłaszania w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, PSO na dany rok, ani nie ogranicza zakresu treści, które mogą być zawarte w owym komunikacie. Innymi słowy, termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych powinny być - w ślad za źródłem powszechnie obowiązującego prawa - wskazane w PSO na dany rok, jednakże komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego nie może stanowić podstawy do rekonstrukcji zakresu nakazów wynikających z obowiązku szczepień ochronnych nałożonego na jednostkę na mocy ustawy. Trybunał wyjaśnił także, że zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, orzeczenie Trybunału wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Jako że wyrok w niniejszej sprawie nie odnosił się do zagadnienia zgodności z Konstytucją obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym jako takiego, konieczne było zapewnienie stosownych ram realizacji tego obowiązku. Trybunał dostrzegł więc, że dla zapewnienia ciągłości realizacji obowiązku szczepień ochronnych niezbędne jest określenie innego czasu utraty mocy obowiązującej zakwestionowanej regulacji wskazując na termin 6 miesięcy, który w ocenie Trybunału, powinien być wystarczający do dokonania stosownych zmian prawnych. Zdaniem sądu, Trybunał Konstytucyjny w cyt. powyżej wyroku z dnia 9 maja 2023 r. nie zakwestionował zatem obowiązku poddawania się szczepieniom ochronnym. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podzielił stanowisko prezentowane w doktrynie i orzecznictwie, że w przypadku zastosowania klauzuli odraczającej akt normatywny wskazany w orzeczeniu TK pozostaje częścią systemu prawa i w związku z tym ma być zasadniczo stosowany, tak jak każdy obowiązujący akt prawny (TK-K 53/07 - I CSK 390/17). Sytuacja, w której Trybunał Konstytucyjny uznał dany przepis za niekonstytucyjny wraz z odroczeniem terminu jego mocy obowiązywania, oznacza wprawdzie jego obowiązywanie, ale jego stosowanie w tym okresie winno być zawsze przedmiotem analizy. Sądy, dokonując wyboru odpowiedniego środka procesowego, zobowiązane są brać pod uwagę przedmiot regulacji objętej niekonstytucyjnym przepisem, przyczyny naruszenia i znaczenie wartości konstytucyjnych naruszonych takim przepisem, jak i powody, dla których Trybunał Konstytucyjny odroczył termin mocy obowiązującej niekonstytucyjnego przepisu, a także okoliczności rozpoznawanej przez sąd sprawy i konsekwencje stosowania lub odmowy zastosowania niekonstytucyjnego przepisu (por. wyrok NSA z dnia 2 sierpnia 2018 r., sygn. II OSK 87/18, LEX nr 2539746, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz pod redakcją Piotra Tulei, wyd. II - LEX). W ocenie sądu, regulacja objęta wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego dotyczy szczególnie istotnej ze względów społecznych i medycznych kwestii zapobiegania chorobom zakaźnym. Prawidłowa realizacja szczepień ochronnych zapewnia wysoki odsetek osób posiadających odporność przeciw chorobom zakaźnym, a tym samym zmniejsza ryzyko szerzenia się tych chorób. Na powyższe okoliczności zwrócił uwagę TK wyjaśniając, że wyrok nie odnosi się do zagadnienia zgodności z Konstytucją obowiązku poddania się sczepieniom ochronnym. Odroczenie terminu utraty mocy obowiązującej zakwestionowanych przepisów wynika z konieczności zapewnienia ciągłości obowiązkowych szczepień. W tym okresie minister właściwy do spraw zdrowia jest zobligowany rozważyć określenie w drodze rozporządzenia terminów wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych i liczbę dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych. Jeśli jednak zapewnienie stanu prawnego zgodnego z Konstytucją w drodze nowelizacji rozporządzenia okaże się niemożliwe bez uszczegółowienia upoważnienia wynikającego z art. 17 ust. 10 u.z.z.ch.z. lub zmiany innych przepisów ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych konieczne będzie działanie ustawodawcy w tym zakresie. Ewentualne przyjęcie przez sąd, że w niniejszej sprawie nie mogą być stosowane zakwestionowane przez Trybunał przepisy, których termin utraty mocy obowiązującej odroczono, byłoby równoznaczne z akceptacją postaw rodziców niezgłaszających się na szczepienia ochronne dzieci, choć szczepienia te w świetle orzeczenia Trybunału są obowiązkowe i istnieje konieczność zapewnienia ich ciągłości. Z przedstawionych powyżej względów, jako niezasadne należało ocenić zarzuty skargi zmierzające do zakwestionowania wymagalności obowiązku zaszczepienia małoletniego syna przez skarżącą. Ad. 3) Odnosząc się do trzeciego zgłoszonego zarzutu należy wskazać, że zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym od dnia 30 lipca 2020 r., a więc mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, jako podstawy zarzutu nie wymieniono niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. W obecnym stanie prawnym okoliczność, czy tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 u.p.e.a. kontroluje organ egzekucyjny i w przypadku stwierdzenia, że wymogi te nie zostały spełnione, nie przystępuje do egzekucji zawiadamiając o tym wierzyciela (art. 29 § 2 pkt 3 u.p.e.a.). W niniejszej sprawie Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi przystąpił do egzekucji uznając tym samym, że wystawiony w dniu 10 października 2022 r. tytuł wykonawczy spełnia wymogi, określone w art. 27 u.p.e.a. W związku z powyższym zarzut skarżącej w tym zakresie nie zasługiwał na uwzględnienie. Wskazać w tym miejscu również należy, że tytuł wykonawczy z dnia 10 października 2022 r. został wystawiony według wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 12 stycznia 2021 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2021 r. poz. 176 ze zm.). W tytule tym wypełniono wszystkie niezbędne pola, w tym także podano podstawę prawną obowiązku a mianowicie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i ust. 2, art. 17 u.z.z.ch.z. oraz § 2-5 rozporządzenia z dnia 18 sierpnia 2011 r. oraz podstawę prawną prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 26 u.p.e.a.). Nieuzasadnione jest zatem twierdzenie skarżącej, że tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Wobec powyższego, że niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów, o których mowa w art. 27 u.p.e.a., nie może być obecnie podstawą prawną zarzutu, organy administracji zasadnie oddaliły zarzut w tym zakresie. Odnosząc się do natomiast do zarzutów podniesionych w skardze należy wskazać, że okoliczność, że dziecko zostało poddane lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu w dniu 16 lutego 2023 r., w wyniku którego zostało skierowane do poradni specjalistyczno -konsultacyjnej ds. szczepień, a w trakcie badania nie zostały wykluczone przeciwwskazania do szczepienia i nie został ustalony indywidualny kalendarz szczepień, została podniesiona przez skarżącą dopiero na etapie skargi skierowanej do sądu administracyjnego. W związku z powyższym okoliczność ta nie mogła osiągnąć zamierzonego przez skarżącą skutku i nie ma wpływu na treść zaskarżonego postanowienia. Należy również wyjaśnić, że na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 15 § 3e u.p.e.a. Minister Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej wydał w dniu 4 grudnia 2020 r. rozporządzenie w sprawie danych zawartych w upomnieniu (Dz.U. poz. 2194). Zgodnie z treścią § 2 pkt 3 rozporządzenia, upomnienie zawiera: imię i nazwisko lub nazwą zobowiązanego i adres jego miejsca zamieszkania lub siedziby, a także znany wierzycielowi numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) albo numer identyfikacji podatkowej (NIP), albo numer identyfikacji w Krajowym Rejestrze Urzędowym Podmiotów Gospodarki Narodowej (REGON), jeżeli zobowiązany taki numer posiada. Doręczone skarżącej upomnienie nie zawierało numeru PESEL zobowiązanej. Okoliczność ta nie miała jednak wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, ponieważ numer ten był wierzycielowi znany, czego potwierdzeniem jest zamieszczenie numeru PESEL w tytule wykonawczym. Zgodnie natomiast z art. 92 i 93 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (k.r.o.), dziecko pozostaje aż do pełnoletniości pod władzą rodzicielską, przysługującą obojgu rodzicom. Dlatego też nie podlega prawnej wątpliwości, że osobami odpowiedzialnymi za poddanie dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym są jego rodzice. Zgodnie zaś z art. 95 § 3 k.r.o. władza rodzicielska powinna być wykonywana tak, jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny. Sąd nie miał wątpliwości, że ochrona dziecka przed zachorowaniem na chorobę zakaźną, mogącym spowodować poważne konsekwencje zdrowotne dla dziecka i osób mających z nim kontakt leży w interesie dziecka i w interesie społecznym. W związku z powyższym zasadnie organy prowadziły odrębne postępowanie egzekucyjne wobec skarżącej, jako matki dziecka i jego ojca. Wbrew zarzutom postawionym w skardze, w niniejszej sprawie nie doszło również do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7a, art. 77, art. 80 i art. 81a k.p.a. W sprawie nie wystąpiły niedające się usunąć wątpliwości co do treści norm prawnych lub co do stanu faktycznego. Organy obu instancji w sposób wyczerpujący i poprawny wyjaśniły stan faktyczny oraz oceniły zebrane dowody w ramach swobodnej, a nie dowolnej oceny. Wyniki tych ustaleń przedstawiły w uzasadnieniach wydanych w sprawie postanowień odnosząc się do kwestii wymagalności obowiązku poddania małoletniego – F. P. obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Należy zaznaczyć, że obowiązujące przepisy prawa nakładają na rodziców obowiązek poddania dziecka badaniu kwalifikacyjnemu oraz szczepieniu ochronnemu. Skarżąca, jako rodzic nie wywiązała się z tego obowiązku i jednocześnie nie przedstawiła żadnych lekarskich przeciwwskazań stwierdzających konieczność odroczenia szczepień dziecka. Wskutek tego dziecko nie zostało zaszczepione przeciwko 10 chorobom zakaźnym wymienionym w rozporządzeniu z dnia 18 sierpnia 2011 r. Odmowa poddania się badaniu kwalifikacyjnemu, która w konsekwencji uniemożliwia wykonanie szczepienia, jest w istocie odmową poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu. Obowiązek poddania się szczepieniom wynika wprost z ustawy, a więc zgoda szczepionego, bądź jego przedstawiciela ustawowego jest zbędna, a poddanie się szczepieniu jest spełnieniem obowiązku ustawowego. Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Organy administracji słusznie uznały, że zarzuty podniesione przez skarżącą nie zasługują na uwzględnienie. Rozpoznając niniejszą sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia 12 stycznia 2023 r. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). ds

Informacje o sprawie

Data wpływu
26 maja 2023
Symbol z opisem
6209 Inne o symbolu podstawowym 620 638 Sprawy egzekucji administracyjnej; egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Sędziowie
Anna Dębowska Janusz Nowacki /sprawozdawca/ Joanna Wyporska-Frankiewicz /przewodniczący/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny