III SA/Łd 313/24

Dnia 17 października 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Sędzia WSA Paweł Dańczak (spr.), po rozpoznaniu w dniu 17 października 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 20 lutego 2024 roku nr S.K.O.4121.13.2024 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami oddala skargę.

Decyzją z 20 lutego 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi (dalej: SKO w Łodzi) utrzymało w mocy decyzję z 21 listopada 2023 r. Prezydenta Miasta Łodzi (dalej: PMŁ) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia R.K. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, wynikające z prawa jazdy kategorii B. W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne. 29 czerwca 2023 r. Sąd Rejonowy dla [...] w Ł. przesłał do organu, wydającego uprawnienia do kierowania pojazdami, wyrok tego sądu z 13 grudnia 2021 r., sygn. akt [...], zmieniony wyrokiem Sądu Okręgowego w Ł. z 13 czerwca 2022 r., sygn. akt [...]. Z treści wyroku wynikało, że wobec R.K. został orzeczony dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, licząc od uprawomocnienia się wyroku, tj. od 13 czerwca 2023 r. Pismem z 5 lipca 2023 r. PMŁ zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia uprawnień na podstawie ww. wyroku sądu. Decyzją z 21 listopada 2023 r. PMŁ, powołując się na art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1212 ze zm.), dalej: u.k.p., orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia stronie uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, wynikające z prawa jazdy kategorii B, powołując się na to, że decyzją z 25 lutego 2022 r. PMŁ cofnął stronie uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, wynikające z prawa jazdy kategorii B. Podstawę cofnięcia uprawnień stanowił art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 49 ust. 1 pkt 3 u.k.p. Pismem z 5 lutego 2024 r. strona złożyła odwołanie do SKO w Łodzi. Decyzją z 20 lutego 2024 r. SKO w Łodzi utrzymało w mocy decyzję z 21 listopada 2023 r. PMŁ. W uzasadnieniu decyzji SKO w Łodzi, mając na uwadze treść art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p., art. 182 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy, § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami oraz art. 105 § 1 k.p.a., wyjaśniło, że decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi nie jest uznaniowa, lecz organ, wydający uprawnienia do kierowania, jest zobowiązany do ich cofnięcia. SKO w Łodzi stwierdziło również, że skoro mocą decyzji z 25 lutego 2022 r. PMŁ strona nie posiada już uprawnień do kierowania pojazdami, to bezprzedmiotowe było prowadzenie kolejnego postępowania administracyjnego wszczętego w celu ich cofnięcia i wydawanie decyzji merytorycznej w tym zakresie. Co do zarzutów odwołania strony, odnoszących się do wydanej 25 lutego 2022 r. decyzji przez PMŁ, SKO w Łodzi przyjęło, że zarzuty te wykraczają poza zakres niniejszego postępowania odwoławczego i jako takie nie wpływają na wynik rozstrzygnięcia. Skargę do sądu wniosła strona, zaskarżając powyższą decyzję SKO w Łodzi, wnosząc o jej uchylenie jako decyzji błędnej i nieprawidłowej, a także o zwolnienie od uiszczenia opłaty od skargi w całości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z 5 czerwca 2024 r., sygn. akt III SPP/Łd 69/24, starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Pismem z 15 października 2024 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał dotychczasowe stanowisko skarżącego w sprawie. W uzasadnieniu powyższego pisma podniósł, że skarżący chciał wziąć czynny udział w postępowaniu administracyjnym, mieć możliwość zgłaszania swoich wniosków i dowodów, a umorzenie postępowania sprawiło, że nie został do tego dopuszczony, w czym można się dopatrywać naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). Biorąc powyższe pod uwagę, zaskarżona decyzja SKO w Łodzi powinna zostać uchylona i należności skarżącego powinny zostać umorzone, ewentualnie powinno nastąpić uchylenie zaskarżonych decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ administracyjny I instancji, z uwagi na wskazane braki w wyjaśnieniu istoty sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Kontrola sądowoadministracyjna, dokonana na zasadach i w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej: p.p.s.a., wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Badając legalność zaskarżonej decyzji, sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Z zebranego przez organy materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że 13 grudnia 2021 r. Sąd Rejonowy dla [...] w Ł. w sprawie o sygn. akt [...] przeciwko R.K. wydał wyrok, w którym uznał oskarżonego za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 178a § 1 i 4 k.k. w zw. z art. 180a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., zmieniony wyrokiem Sądu Okręgowego w Ł. z 13 czerwca 2022 r., sygn. akt [...]. W wyroku został orzeczony wobec R.K. dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, licząc od uprawomocnienia się wyroku, tj. od 13 czerwca 2023 r. Prawomocny wyrok Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. został przesłany do organu w celu wykonania orzeczonego środka karnego, co spowodowało wszczęcie postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. W myśl art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. W takiej sytuacji, tj. w przypadku orzeczenia przez sąd powszechny zakazu prowadzenia pojazdów, wydanie decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi nie zależy od uznania organu. Brzmienie cytowanego przepisu wskazuje, że starosta jest zobligowany do wydania decyzji administracyjnej o cofnięciu uprawnienia. Jednakże skoro organ ustalił, że decyzją z 25 lutego 2022 r., wydaną na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 49 ust. 1 pkt 3 u.k.p., PMŁ cofnął stronie uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, wynikające z prawa jazdy kategorii B, to bezprzedmiotowe okazało się prowadzenie kolejnego postępowania administracyjnego wszczętego w celu cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Strona nie posiadała bowiem już takich uprawnień. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Prawidłowe i zgodne z prawem było zatem wydanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia uprawnienia strony do kierowania pojazdami i utrzymanie w mocy tej decyzji przez SKO w Łodzi w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, skoro strona nie posiadała tych uprawnień. Odnośnie do podniesionego w piśmie pełnomocnika skarżącego zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a., należy wskazać, że zgodnie z tym przepisem organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zasada udziału strony w postępowaniu dotyczy nie tylko postępowania przed organem I instancji, lecz także postępowania odwoławczego i postępowań nadzwyczajnych. W rozpoznawanej sprawie organy I i II instancji nie zawiadomiły skarżącego przed wydaniem zaskarżonych decyzji, o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań oraz nie poinformowały o zakończeniu postępowania dowodowego. Zdaniem sądu naruszenie to nie miało jednak wpływu na wynik sprawy. Wbrew odmiennemu poglądowi skarżącego należy podzielić bowiem dominujący i utrwalony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wojewódzkich sądów administracyjnych pogląd, że zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek jedynie wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. To do strony, stawiającej wskazany zarzut, należy wykazanie istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (wyrok NSA z 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05, uchwała 7 sędziów NSA z 25 kwietnia 2005 r. w sprawie II FPS 6/04, orzeczenia dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem to strona powinna wykazać, że niezawiadomienie jej przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło jej dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej (np. złożenia dokumentu). Nie każde bowiem naruszenie przepisów prawa procesowego skutkuje uchyleniem decyzji administracyjnej czy postanowienia, poddanych kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego, a tylko takie, które realnie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał natomiast, jakiej czynności procesowej nie mógł dokonać poprzez niewydanie przez organy I i II instancji zawiadomienia na podstawie art. 10 k.p.a. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Wobec powyższego sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. d.cz.