Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Łd 311/26

Wyrok WSA w Łodzi z 20 sierpnia 2026 r., III SA/Łd 311/26 – transport drogowy i przewozy

Wynik

Uchylono postanowienie I i II instancji

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia
20 sierpnia 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Dnia 20 sierpnia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anna Dębowska, Sędzia WSA Ewa Alberciak, , po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 25 marca 2026 roku znak sprawy: 1001-IUOD-3.4812.16.2026.2 UNP: 1001-26-054019 w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 5 lutego 2026 roku, nr 1001-IUOD-2.4811.6527.2025.12; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi na rzecz skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Postanowieniem z 25 marca 2026 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy własne postanowienie z 5 lutego 2026 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie sprzeciwu z 14 października 2025 r. od wezwania z 1 października 2025 r. do wniesienia opłaty dodatkowej. W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne: Pismem z 1 października 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wezwał W. B. (dalej: strona, strona skarżąca lub skarżąca) do wniesienia opłaty dodatkowej w wysokości 500 zł na podstawie art. 37ge ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2023 r. (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2483 ze zm.) - dalej: "ustawa o autostradach". Wezwanie to zostało wystosowane w związku z naruszeniem obowiązku wniesienia opłaty za przejazd płatnym odcinkiem autostrady A4, węzeł Bielany Wrocławskie, 27 grudnia 2021 r. o godz. 11:48, pojazdem o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej (DMC) poniżej 3,5 tony, o nr rejestracyjnym [...], którego strona była właścicielem w dniu odnotowania naruszenia. Wezwanie to zostało doręczone 3 października 2025 r. Pismem z 14 października 2025 r. strona skarżąca złożyła sprzeciw od wskazanego powyżej wezwania zaznaczając, że opłata za przejazd została dokonana za pośrednictwem aplikacji SkyCash, na dowód czego załączyła potwierdzenia płatności kartą kwoty 9,00 zł oraz korespondencję mailową ze SkyCash. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi postanowieniem z 5 lutego 2026 r. zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie sprzeciwu z 14 października 2025 r. od wezwania z 1 października 2025 do wniesienia opłaty dodatkowej. W postanowieniu tym organ wskazał, że wydanie decyzji w niniejszej sprawie zależy w istotnym zakresie od rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładni przepisów ustawy o autostradach zaprezentowanej w decyzjach tutejszego organu, która została zakwestionowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej również: "WSA") m.in. w wyrokach o sygnaturze: III SA/Łd 295/25, III SA/Łd 314/25, III SA/Łd 535/25. Jak dalej wywiódł organ zagadnienie wstępne dotyczy wykładni art. 37a ust. 30 ustawy o autostradach w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2023 roku (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2483 ze zm.). Organ zaznaczył, iż WSA stwierdził we wskazanych powyżej wyrokach, że dane, o których mowa w przywołanym powyżej przepisie nie powinny być podstawą uruchomienia procedury zmierzającej do uzyskania opłaty dodatkowej, w tym do wystawienia wezwania do uiszczenia tej opłaty. Wobec powyższego, jak dalej wywodzi organ, w świetle interpretacji dokonanej przez WSA kwestią do rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest prawidłowość wystawienia wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej za przejazd, który miał miejsce 27 grudnia 2021 r. Organ podkreślił, iż złożył skargi kasacyjne m.in. od wskazanych powyżej wyroków WSA. A co za tym idzie, organ stanął na stanowisku, iż rozstrzygnięcie NSA w sprawie prejudycjalnej będzie miało bezpośredni wpływ na sposób zastosowania prawa w niniejszym postępowaniu i pozwoli na zapewnienie jednolitości orzecznictwa administracyjnego oraz sądowoadministracyjnego. W konkluzji organ uznał, że dalsze prowadzenie postępowania przed wydaniem wyroków przez NSA byłoby przedwczesne i mogłoby naruszać zasady postępowania administracyjnego. Strona zaskarżyła wskazane postanowienie, argumentując, iż prawidłowo uiściła opłatę za przejazd za pośrednictwem aplikacji SkyCash. Nadto zaznaczyła, że mimo iż postępowanie w sprawie sprzeciwu jest w toku, to toczy się egzekucja administracyjna. Wobec powyższego strona wniosła o: zwrot opłaty dodatkowej oraz niezwłoczne podjęcie i zakończenie postępowania administracyjnego. Powołanym na wstępie postanowieniem z 25 marca 2026 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy własne postanowienie z 5 lutego 2026 r. w sprawie zawieszenia postępowania administracyjnego prowadzonego w przedmiocie sprzeciwu od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej. Organ powołał treść art. 37a, art. 37 gf ust. 1 i 5 ustawy o autostradach zaznaczając, że wskazane powyżej przepisy mają zastosowanie w przypadku przejazdu autostradą rozpoczętego przed dniem 1 lipca 2023 r., na mocy art. 9 ustawy z dnia 26 maja 2023 o zmianie ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023, poz. 1193) - dalej: "ustawa zmieniająca". Ponadto organ wskazał na treść art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. stwierdzając równocześnie, że w postanowieniu z 5 lutego 2026 r. wskazane zostały powody, dla których zawieszono postępowanie prowadzone w sprawie sprzeciwu od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej, tj. konieczność uzyskania jednoznacznej wykładni przepisu art. 37a ust. 30 ustawy o autostradach, który stanowi o prawie do gromadzenia i przechowywania danych w Systemie Poboru Opłaty Elektronicznej KAS nie krócej niż 12 miesięcy i nie dłużej niż 24 miesiące, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpił przejazd autostradą lub jej odcinkiem, chyba że przed upływem tego terminu zostanie wystawione wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej, wszczęte postępowanie administracyjne, egzekucyjne lub sądowoadministracyjne. Organ zaznaczył przy tym, że wykładnia tego przepisu zaprezentowana przez organ w wydawanych decyzjach została zakwestionowana przez WSA m.in. w wyrokach oznaczonych sygn. akt: III SA/Łd 295/25, III SA/Łd 314/25, III SA/Łd 535/25, niemniej jednak organ nie podzielił stanowiska sądu zaprezentowanego we wskazanych wyrokach - składając od nich skargi kasacyjne do NSA. W konkluzji organ wskazał, iż mając na uwadze zasady postępowania administracyjnego wyrażone w art. 7 i 8 k.p.a., tj. m.in. zasadę zaufania do władzy publicznej i zasadę prawdy obiektywnej, oraz w celu jednolitego stosowania prawa, zawiesił toczące się postępowanie administracyjne. Zdaniem organu zawieszenie postępowania pozwoli uniknąć wydawania decyzji, która mogłyby się okazać sprzeczna z ukształtowaną później linią orzeczniczą sądów administracyjnych. Zatem w ocenie organu zawieszenie postępowania prowadzonego w sprawie złożonego przez stronę sprzeciwu od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej było zasadne, bowiem wbrew twierdzeniom strony, na obecnym etapie postępowania, nie można jeszcze jednoznacznie stwierdzić, że dokonana płatność za pomocą aplikacji SkyCash stanowi dowód wniesienia opłaty za przejazd 27 grudnia 2023 r. płatnym odcinkiem autostrady pojazdu o nr rejestracyjnym [...]. Organ zaznaczył przy tym, że dla stwierdzenia skutecznego wniesienia opłaty za przejazd płatnym odcinkiem autostrady istotna jest zgodność danych na bilecie autostradowym ze stanem faktycznym m.in. zgodność: nr rejestracyjnego pojazdu, daty i godziny początku i końca okresu ważności biletu, autostrady lub jej odcinka, za przejazd którymi została pobrana opłata. Zdaniem organu przedłożone przez stronę dowody uiszczenia opłaty wymagają przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy. Jednocześnie jednak istotną i aktualnie nadrzędną kwestią pozostaje rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez NSA, w celu stwierdzenia prawidłowości wystawienia wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej. Zaznaczono przy tym, że postępowanie administracyjne w przedmiocie opłaty dodatkowej nałożonej wezwaniem z 1 października 2025 r. pozostaje w toku, bowiem zawieszenie postępowania nie kończy sprawy lecz wstrzymuje jej dalszy bieg, w tym przypadku, do czasu wydania prawomocnego rozstrzygnięcia przez NSA w postępowaniach sądowoadministracyjnych dotyczących analogicznego stanu faktycznego. Zawieszenie postępowania ma na celu ochronę interesów strony oraz wyjaśnienie ważnej kwestii mającej wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego bezzasadny jest zarzut naruszenia zarówno art. 8 k.p.a., jak również art. 12 k.p.a. W przedmiotowej sprawie, zdaniem organu, zasadnym jest wstrzymanie się z wydaniem rozstrzygnięcia kończącego sprawę, bowiem mogłoby ono stać w sprzeczności z ukształtowaną później linią orzeczniczą. Odnosząc się do wniosku strony o zwrot opłaty dodatkowej organ, wskazując na brzmienie art. 37ge ust. 8, 10 i ust. 12 ustawy o autostradach wyjaśnił, że w świetle powyższych przepisów opłata dodatkowa jest wymagalna w terminie 14 dni od daty doręczenia wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej i fakt wniesienia sprzeciwu nie zwalnia z obowiązku jej wniesienia, o czym stanowi art. 37gf ustawy o autostradach. Z kolei brak wpłaty opłaty dodatkowej w terminie w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania skutkuje wszczęciem egzekucji administracyjnej, o czym stanowią przywołane przepisy prawa. Bezzasadny jest zatem zarzut strony, że egzekucja toczy się bez podstawy prawnej. W świetle wyżej powołanych przepisów, bezzasadne jest również żądanie zwrotu opłaty dodatkowej. Sprawa sprzeciwu strony pozostaje bowiem w toku, zatem nie została jeszcze rozstrzygnięta kwestia zasadności nałożonej opłaty dodatkowej. Do czasu zakończenia sprawy, opłata dodatkowa jest wymagalna i nie podlega zwrotowi. Wniosek strony o podjęcie i zakończenie postępowania administracyjnego również nie może być spełniony, bowiem zgodnie z art. 97 § 2 k.p.a. - gdy ustąpią przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania wówczas z urzędu zostanie podjęte postępowanie w sprawie i w oparciu o ustalony stan faktyczny i prawny zostanie wydane rozstrzygnięcie. Zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte przez NSA, zatem nie ustała jeszcze przyczyna zawieszenia postępowania co zdaniem organu oznacza, że nie można ani podjąć postępowania, ani go zakończyć. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi strona skarżąca wniosła o uchylenie zarówno zaskarżonego, jak i poprzedzającego je postanowienia o zawieszeniu postępowania i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz podjęcie i merytoryczne rozpoznanie sprawy. Strona podniosła, że oczekiwanie na rozstrzygnięcie innych spraw przez NSA i ukształtowanie się linii orzeczniczej nie stanowi podstawy do zawieszenia niniejszej sprawy. W uzupełnieniu skargi, pismo z 23 czerwca 2026 r., strona podtrzymała swoje stanowisko w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Przedmiotem skargi do tutejszego sądu było postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi w przedmiocie zawieszenia postępowania, w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 1691 ze zm.) – dalej: "k.p.a.", prowadzonego w sprawie sprzeciwu strony skarżącej od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej. Wobec powyższego w pierwszej kolejności sąd zwraca uwagę na to, iż sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. Stosownie bowiem do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Należy pamiętać, że rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym, we wskazanych w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. okolicznościach, nie jest uzależnione od woli stron. Tym samym nawet wniosek o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu jawnym, nie pozbawia sądu ustawowego uprawnienia do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym (por. chociażby wyroki NSA: z dnia 7 listopada 2023 r., sygn. akt II OSK 387/21, Lex/el nr 3695624; z dnia 15 lutego 2023 r., sygn. akt III FSK 1673/21, Lex/el nr 3514507). Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a. który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Stosownie zaś do treści art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji lub postanowienia następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Istota sądowej kontroli objętego skargą postanowienia sprowadza się do wykładni art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz do oceny, czy w ustalonym w toku postępowania administracyjnego stanie faktycznym wystąpiła przesłanka zagadnienia wstępnego. Podstawę prawną kwestionowanego przez stronę skarżącą rozstrzygnięcia stanowił bowiem przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Ze wskazanego powyżej przepisu wynika, że warunkiem zawieszenia postępowania administracyjnego jest pojawienie się w toku rozpoznania sprawy tzw. zagadnienia wstępnego (prejudycjalnego). Ustawodawca nie zdefiniował tego pojęcia, niemniej jednak zarówno w doktrynie jak i w judykaturze przyjmuje się, że zagadnieniem wstępnym jest określona w przepisach prawa materialnego przesłanka wydania decyzji administracyjnej, której rozstrzygnięcie wykracza poza kompetencje organu administracji publicznej. Zagadnienie takie powstaje niezależnie od postępowania, w którym można je rozstrzygnąć. Przy czym należy wskazać, że instytucja zawieszenia postępowania z uwagi na przesłankę zagadnienia wstępnego znajduje zastosowanie o ile pomiędzy rozstrzygnięciem kwestii prejudycjalnej, a rozstrzygnięciem postępowania administracyjnego istnieje zależność, o której mowa w art. 94 § 1 pkt 4 k.p.a. Chodzi tu o istnienie bezpośredniego związku przyczynowego wyrażającego się w tym, że rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej uzależnione jest bezwzględnie od uprzedniego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd istotnej dla sprawy okoliczności prawnej, stanowiącej przesłankę wydania decyzji. Przy czym sformułowanie użyte w analizowanym przepisie, tj. "zależy od uprzedniego" wskazuje, że zgodnie z wolą ustawodawcy rozstrzygnięcie kwestii prejudycjalnej warunkuje rozpoznanie sprawy administracyjnej. Taka sytuacja ma miejsce wówczas, gdy organ nie dysponuje elementem pozwalającym na wydanie w ogóle decyzji. Tak więc zagadnieniem wstępnym jest tylko taka kwestia, która uniemożliwia wydanie rozstrzygnięcia w danej sprawie. Natomiast to, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na treść decyzji, nie przesądza o istnieniu zagadnienia wstępnego. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w poglądach prezentowanych w judykaturze (zob. chociażby wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1541/13, Lex/el nr 1443485 oraz wskazane tam poglądy prezentowane w orzecznictwie). Zatem nie może być wątpliwości co do tego, że hipoteza określona w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zachodzi jedynie wówczas, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd, wydanie decyzji nie byłoby możliwe (wyrok NSA z dnia 16 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2274/10, Lex/el nr 1138124). Tym samym więc przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. znajdzie zastosowanie wówczas, gdy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego będzie zależało rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle. Przy czym wystąpienie zagadnienia wstępnego i brak jego rozstrzygnięcia wykluczać ma zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony merytoryczne zakończenie postępowania administracyjnego. Podkreślić zatem należy, że nie może być wątpliwości co do tego, że samo stwierdzenie, iż wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ na losy sprawy administracyjnej, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania, jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ administracyjny i wydanie decyzji (por. np. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Go 141/11, Lex/el nr 1027046). Wobec powyższego należy stwierdzić, że pod pojęciem zagadnienia wstępnego rozumie się zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej, i do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, ale inny organ lub sąd, a przy tym rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ administracji. Przy czym o istnieniu kwestii prejudycjalnej decyduje jej związek z aktualnie rozpatrywaną sprawą administracyjną i charakter stosowanych w niej norm prawa materialnego (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 stycznia 2009 r., sygn. akt III SA/Lu 420/08, Lex/el nr 531028). W ocenie sądu, organ słusznie zauważył, iż na gruncie rozpoznawanej sprawy, stosownie do art. 37gf ust. 5 ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2023 r. (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2483 ze zm.) - dalej: "ustawa o autostradach", do postępowania w sprawie sprzeciwu, o którym mowa w ust. 2, i wniosku, o którym mowa w ust. 4, stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a., w tym również art. 97 k.p.a. Niemniej jednak w okolicznościach niniejszej sprawy sąd nie podziela stanowiska organu, iż okoliczności faktyczne wskazują na to, że istnieje zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., które miałoby uzasadniać zawieszenie postępowania administracyjnego. Jak już wskazywano w judykaturze niespornym jest, że elementem zagadnienia wstępnego jest istnienie zależności (związku przyczynowego) między uprzednim rozstrzygnięciem, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Związek zagadnienia wstępnego z rozpoznaniem sprawy administracyjnej i wydaniem decyzji wyraża się relacją, w której brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd jawi się jako bezwzględna przeszkoda do wydania decyzji w prowadzonej przez organ sprawie (zob. np. wyrok NSA z dnia 9 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 348/12, Lex/el nr 1374761). Tym samym więc w przypadku, gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania. Zatem organ administracji jest zobligowany do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jedynie wtedy, gdy w sprawie wystąpi zagadnienie, którego brak rozstrzygnięcia wyklucza każde, a więc zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego. Instytucja zawieszenia postępowania z uwagi na przesłankę zagadnienia wstępnego znajduje więc zastosowanie, o ile pomiędzy rozstrzygnięciem kwestii prejudycjalnej, a rozstrzygnięciem postępowania administracyjnego istnieje bezpośredni związek przyczynowy wyrażający się w tym, że rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej uzależnione jest bezwzględnie od uprzedniego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd istotnej dla sprawy okoliczności prawnej stanowiącej przesłankę wydania decyzji. Rozstrzygnięcie kwestii prejudycjalnej ma więc niejako warunkować rozpoznanie sprawy administracyjnej. A taka sytuacja ma miejsce jedynie wówczas, gdy organ nie dysponuje elementem pozwalającym mu na wydanie w ogóle decyzji. Zagadnieniem wstępnym jest więc tylko taka kwestia, która uniemożliwia wydanie rozstrzygnięcia w danej sprawie. O istnieniu zagadnienia wstępnego nie przesądza natomiast to, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na treść decyzji (zob. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1541/13, Lex/el 1443485 i powołane tam orzecznictwo). Hipoteza określona w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zachodzi bowiem jedynie wówczas, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd, wydanie decyzji nie byłoby możliwe (zob. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2274/10, Lex/el nr 1138124). Przy czym, jak już wskazywano, o takiej ewentualności decydują przepisy materialnoprawne. Z taką jednak sytuacją nie mamy do czynienia w okolicznościach niniejszej sprawy. Jak wynika z akt administracyjnych na gruncie rozpoznawanej sprawy organ wezwał stronę skarżącą do wniesienia opłaty dodatkowej w wysokości 500 zł na podstawie art. 37ge ustawy o autostradach, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2023 r. (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2483 ze zm.). Przy czym wezwanie to zostało wystosowane do strony skarżącej w związku z zarzucanym jej naruszeniem obowiązku wniesienia opłaty za przejazd płatnym odcinkiem autostrady A4, węzeł Bielany Wrocławskie 27 grudnia 2021 r. pojazdem o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej (DMC) poniżej 3,5 tony, o nr rejestracyjnym [...], którego strona była właścicielem w dniu odnotowania naruszenia. Strona skarżąca złożyła sprzeciw od wskazanego powyżej wezwania zaznaczając, że opłaciła przejazd – zaznaczyła ona bowiem, że opłata za przejazd została dokonana za pośrednictwem aplikacji SkyCash, a na dowód tego załączyła potwierdzenia płatności kartą kwoty 9,00 zł oraz korespondencję mailową ze SkyCash. Organ zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie tegoż sprzeciwu od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej wskazując, iż wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę strony skarżącej zależy w istotnym zakresie od rozstrzygnięcia przez NSA wykładni przepisów ustawy o autostradach, zaprezentowanej w decyzjach organu, która została zakwestionowana przez WSA w Łodzi m.in. w wyrokach o sygnaturze: III SA/Łd 295/25, III SA /Łd 314/25, III SA/Łd 535/25, które organ zaskarżył składając skargi kasacyjne. Organ wskazał przy tym, że zagadnienie wstępne, w każdej z powyższych spraw, dotyczy wykładni art. 37a ust. 30 ustawy o autostradach, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2023 roku (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2483 ze zm.). WSA w Łodzi stanął bowiem na stanowisku, że dane o których mowa we wskazanym powyżej przepisie nie powinny być podstawą uruchomienia procedury zmierzającej do uzyskania opłaty dodatkowej, w tym do wystawienia wezwania do uiszczenia tej opłaty. Organ nie podzielił tego stanowiska i złożył, jak już wskazano, skargi kasacyjne, od wyroków WSA. Wobec powyższego, zdaniem organu - w świetle stanowiska zaprezentowanego przez WSA w Łodzi we wskazanych przez organ wyrokach zaskarżonych do NSA - kwestią do rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest prawidłowość wystawienia wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej za przejazd. Zdaniem organu rozstrzygnięcie NSA złożonych doń skarg kasacyjnych będzie miało bezpośredni wpływ na sposób zastosowania prawa w niniejszym postępowaniu i pozwoli na zapewnienie jednolitości orzecznictwa administracyjnego oraz sądowoadministracyjnego. Tym samym zdaniem organu dalsze prowadzenie postępowania, przed wydaniem wyroków przez NSA, byłoby przedwczesne i mogłoby naruszać zasady postępowania administracyjnego. Sąd nie podziela stanowiska organu. Rozpoznanie przez NSA skarg kasacyjnych złożonych przez organ w innych sprawach, choć podobnych, a co za tym idzie oczekiwanie przez organ na interpretacje art. 37a ust. 30 ustawy o autostradach dokonaną przez NSA, nie stanowi zagadnienia wstępnego w niniejszej sprawie. Okoliczność, że w innych, podobnych sprawach toczy się postępowanie przed NSA ze skarg kasacyjnych złożonych przez organ w żadnym razie nie uniemożliwia organowi rozpoznania niniejszej sprawy. Jak już wskazano, taka sytuacja miałaby miejsce wyłącznie wtedy, gdy organ nie dysponowałby elementem pozwalającym na wydanie w ogóle decyzji. Przy czym w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Nie można bowiem podzielić stanowiska, że bez uprzedniego rozstrzygnięcia skarg kasacyjnych przez NSA, wydanie decyzji w niniejszej sprawie nie jest możliwe. Jest wręcz przeciwnie, nie ma żadnych przeszkód aby organ rozstrzygnął sprawę. Organ jest więc zobligowany do dokonania samodzielnej interpretacji przepisów prawa, które znajdą zastosowanie w sprawie, w tym powinien również dokonać wykładni art. 37a ust. 30 ustawy o autostradach. Na marginesie sąd zwraca uwagę na to, że przepisy będące podstawą działania organu nie zawierają odpowiednika art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W sprawie doszło więc niewątpliwie do naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W realiach niniejszej sprawy nie zaistniało bowiem zagadnienie wstępne, o którym mowa w przywołanej regulacji. Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. organ winien mieć na uwadze wynikającą z niniejszego uzasadnienia ocenę prawną, a co za tym idzie powinien on rozpoznać złożony przez stronę skarżącą sprzeciw, chyba że zostanie ujawniona inna przesłanka zawieszenia postępowania. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji (pkt 1 sentencji wyroku). Na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. orzeczono o kosztach postępowania, zasądzając na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 100 zł (pkt 2 sentencji wyroku), na które składa się uiszczony wpis sądowy. a.kr

Informacje o sprawie

Data wpływu
11 maja 2026
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Sędziowie
Anna Dębowska Ewa Alberciak Joanna Wyporska-Frankiewicz /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny