Sygnatura
III SA/Łd 251/26
Wyrok WSA w Łodzi z 26 czerwca 2026 r., III SA/Łd 251/26
Wynik
Uchylono decyzję I i II instancji
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
- Data orzeczenia
- 26 czerwca 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Dnia 26 czerwca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Dańczak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat, Sędzia WSA Anna Dębowska (spr.), , Protokolant Sekretarz sądowy Ewa Górska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2026 roku sprawy ze skargi I. Z. na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 6 lutego 2026 roku nr 23/2026 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej o charakterze de minimis w rolnictwie 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Bełchatowie z dnia 19 grudnia 2025 roku nr BP078.8130.59.2025.MW.RDM; 2. zasądza od Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej I. Z. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Decyzją z 6 lutego 2026 r., nr 3/2026, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 43 k.p.a., art. 10 ust. 1 i 2, art. 10a ust. 1, 1a, 1b ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1 199), dalej "ustawa o ARiMR", § 13e rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. poz. 187 ze zm.), dalej "rozporządzenie z 27 stycznia 2015 r.", art. 106j ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r., poz. 775), Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Bełchatowie z 19 grudnia 2025 r., nr BP078.8130.59.2025.MW.RDM o przyznaniu I.Z. pomocy finansowej o wartości brutto w wysokości 8 901,75 zł stanowiącej równowartość 2 115,64 euro oraz odmowie udzielenia pomocy finansowej w pozostałej części objętej wnioskiem. W uzasadnieniu organ drugiej instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że 16 października 2025 r. I.Z. złożyła w siedzibie Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Bełchatowie wniosek o udzielenie pomocy finansowej o charakterze pomocy de minimis w rolnictwie na refundację do 100% wydatków poniesionych przez producenta rolnego, który prowadzi gospodarstwo, w którym utrzymywane są zwierzęta gospodarskie z gatunku świnia (Sus scrofa). Skarżąca wnioskowała o udzielenie pomocy finansowej w kwocie 50 235,45 zł za poniesione wydatki na zakup mat dezynfekcyjnych, sprzętu do wykonania zabiegów dezynfekcyjnych, dezynfekcyjnych lub deratyzacyjnych oraz produktów biobójczych, środków dezynsekcyjnych lub deratyzacyjnych, odzieży ochronnej i obuwia ochronnego. Do wniosku o udzielenie pomocy dołączono: fakturę VAT nr [...] z 19 września 2025 r. wraz z potwierdzeniem zapłaty gotówką; fakturę VAT [..] z 19 września 2025 r. z potwierdzeniem zapłaty kartą; fakturę VAT sprzedaży [...] z 1 października 2025 r. z potwierdzeniem przelewu z rachunku; fakturę VAT [...] z 13 października 2025 r. z potwierdzeniem zapłaty gotówką; fakturę VAT sprzedaży [...] z 1 października 2025 r. z potwierdzeniem przelewu z rachunku. Pismem z 30 października 2025 r. skarżąca została wezwana do złożenia, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, wyjaśnień w zakresie zakupu wynikającego: - z faktury VAT sprzedaży [...] z 1 października 2025 r. – w zakresie rozbieżności pomiędzy ceną zakupu a ceną rynkową urządzenia (HDS 13/20-4 SXA *EU-I urządzenie gorącowodne 1071-936); - z faktury VAT nr [...] z 19 września 2025 r. w zakresie pozycji nr 12 opis (Część Kf966103044). Skarżąca została również pouczona, że niezłożenie wyjaśnień w terminie wskazanym w wezwaniu będzie miało wpływ na podjęcie decyzji w sprawie przyznania płatności, o które się ubiega. Wezwanie zostało doręczone 3 listopada 2025 r. w trybie zastępczym dorosłemu domownikowi skarżącej – M.P. W zakreślonym terminie skarżąca nie złożyła wyjaśnień. 3 grudnia 2025 r. skarżąca złożyła bezpośrednio do organu pierwszej instancji pismo zawierające wyjaśnienia dotyczące urządzenia gorącowodnego (myjki). Do pisma skarżąca załączyła oświadczenie sprzedawcy urządzenia. Decyzją z 19 grudnia 2025 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Bełchatowie przyznał skarżącej pomoc finansową o wartości brutto w wysokości 8 901,75 zł oraz odmówił udzielenia pomocy finansowej do pozostałej części objętej wnioskiem. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że faktura sprzedaży [...] z 1 października 2025 r. przedstawia znaczenie zawyżone koszty zakupu myjki ciśnieniowej w stosunku do cen rynkowych i bez najmniejszych wątpliwości posiada znamiona niegospodarności oraz stoi w sprzeczności z zapisami art. 44 ust. 3 ustawy o finansach publicznych. W sytuacji braku dofinansowania skarżąca nie dokonałaby zakupu urządzenia za taką cenę. Organ pierwszej instancji wskazał, że udało mu się dokonać w ciągu jednej rozmowy telefonicznej wyceny urządzenia, która na kwotę 21 056,91 zł netto i 25 900 zł brutto. Skoro zatem organ mógł ustalić wartość urządzenia z jego sprzedawcą anonimowo, to tym bardziej osoba zainteresowana zakupem mogła otrzymać ofertę zgodną z cenami rynkowymi. W zakresie pozycji nr 12 na fakturze VAT o nr [...] z 19 września 2025 r. opisanej jako "część Kf1966103044", organ pierwszej instancji wskazał, że pozycja ta w żaden sposób nie wskazuje na którąś z wymienionych powyżej grup kwalifikujących się do refundacji. Nie znajduje więc uzasadnienia refundacja kosztów związanych z bioasekuracją. Skarżąca wniosła odwołanie od decyzji z 19 grudnia 2025 r., do którego załączyła pismo J. W. o cenie katalogowej myjki, oświadczenia P. K., opis profesjonalnej myjki ciśnieniowej oraz oświadczenie zgodności produktu wskazanego na pozycji nr 12 na fakturze [...] z 19 września 2025 r. Organ drugiej instancji utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji z 19 grudnia 2025 r. wskazał, że pomoc finansowa, o której mowa w niniejszej sprawie, jest instrumentem zwalczania chorób zakaźnych zwierząt gospodarskich z gatunku świnia. Organ drugiej instancji podkreślił związek § 13e ust. 1 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. z koniecznością przestrzegania podstawowych zasad bioasekuracji, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 kwietnia 2024 r. w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń (Dz. U. poz. 677), dalej "rozporządzenie z 24 kwietnia 2024 r.", które wskazuje obowiązki, jakie ciążą na rolnikach w celu zapobiegania temu zagrożeniu. Chodzi zatem o kierunkową bioasekurację, nie zaś o wszelkie działania związane z utrzymaniem obiektów gospodarskich (budynków i budowli rolniczych) w odpowiednim stanie sanitarnohigienicznym dla potrzeb chowu i hodowli zwierząt. Pomoc ta nie jest nakierowana na udzielenie ogólnego wsparcia producentom rolnym, np. na bieżące utrzymanie gospodarstwa rolnego czy utrzymanie obiektów rolniczych w odpowiednim stanie technicznym, wymaganym przepisami prawa budowlanego. Dlatego też zasadnym jest, aby wydatki zgłaszane do refundacji na podstawie § 13e rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. spełniały kryterium kwalifikowalności. Mają to być wydatki poniesione ściśle na cele wymienione w § 13e ust. 3 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r., a nie wydatki, które dotyczą wszelkich środków, w szczególności typowych narzędzi i materiałów technicznych stanowiących zwykłe wyposażenie gospodarstw rolnych, a jakie mogą być użyte w związku z realizacją celów bioasekuracji, o których mowa w tym przepisie. Takie rozumienie § 13e ust. 3 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. uwzględnia wyniki wykładni celowościowej, funkcjonalnej i systemowej. Rozumienie przepisów dotyczących refundacji powinno być ściśle związane z racjonalizacją wydatków publicznych, w tym maksymalizacją wyników przy danych nakładach i minimalizacją kosztów przeznaczanych na osiągnięcie określonego celu. Wobec tego z uwagi na cel wsparcia udzielanego przez ARiMR, zakupione środki, które mają podlegać refundacji, powinny być podstawowe, dostosowane do wielkości hodowli oraz muszą być adekwatne do określonych warunków. Stąd też omawiana pomoc nie może dotyczyć wszystkich środków (produktów, materiałów, substancji i środków technicznych), które w pewnym szerszym kontekście mogą posłużyć do wykonywania czynności związanych z realizacją celów bioasekuracji. Skarżąca zgodnie z fakturą VAT sprzedaży [...] z 1 października 2025 r. zakupiła w B.- HDS 13/20-4 SXA *EU-I URZĄDZENIE GORĄCOWODNE 1071-936 zł za kwotę 40 823,70 zł. Na fakturze tej wskazano jedynie zakup myjki, podczas gdy skarżąca 3 grudnia 2025 r. przedłożyła oświadczenie sprzedawcy, że cena obejmowała nie tylko myjkę, ale również akcesoria do niej. Skarżąca nie przedstawiła jednak faktury korygującej w tym zakresie. Organ pierwszej instancji uzyskał ofertę od tego samego sprzedawcy dotyczącą tego samego modelu myjki na kwotę 21 056,91 zł netto (25 900 zł brutto), tj. cenę niższą o 10 000 zł brutto od ceny katalogowej i niemal 15 000 zł niższą niż cena myjki wskazana na fakturze VAT przedstawionej przez skarżącą. Ceny rynkowe myjki ciśnieniowej w trakcie trwania naboru do przyznania pomocy, o którą wnioskowała skarżąca, były zatem niższe niż cena katalogowa. Organ drugiej instancji wskazał, że dysponuje wykresem ze strony CENEO.pl z cenami zakupionej przez skarżącą myjki ciśnieniowej, jakie obowiązywały od sierpnia 2025 r. do stycznia 2026 r. Ceny te są znacznie niższe niż przedstawiona przez skarżącą. Organ drugiej instancji podniósł, że zdaje sobie sprawę, że ceny w sklepach internetowych są zazwyczaj niższe niż te w sklepach stacjonarnych, jednakże skarżąca nie zakupiła myjki w sklepie stacjonarnym, a u sprzedawcy prowadzącego działalność gospodarczą z siedzibą w województwie pomorskim. Nie można zatem mówić w tej sytuacji o wyższych cenach, z którymi ma się do czynienia w sklepach stacjonarnych. Kupując dany sprzęt albo towar, rolnik powinien wydatkować kwoty w sposób oszczędny. Skoro zatem organ pierwszej instancji ustalił w okresie trwania naboru u sprzedawcy, u którego skarżąca kupiła myjkę ciśnieniową, znacznie niższą jej cenę oznacza to, że skarżąca dokonała zakupu w sposób nieoszczędny. Organ pierwszej instancji słusznie wskazał, że gdyby skarżąca kupowała myjkę za własne środki, nie kupiłaby jej w takiej cenie, jaka widnieje na fakturze. W ocenie organu drugiej instancji nie powinno dochodzić do sytuacji, w której skoro zakupy w ramach pomocy są nielimitowane, to producent rolny mógłby kupić sprzęt i towary za dowolną kwotę. Odnosząc się natomiast do odmowy refundacji pozycji nr 12 na fakturze VAT nr [...] z 19 września 2025 r., pod którą według odwołania skarżącej i jej oświadczenia z 3 grudnia 2025 r. miały się znajdować buty ochronne marki Kramp, model Konin, organ drugiej instancji wskazał, że skoro na fakturze została wykryta omyłka, to powinna zostać wystawiona do niej faktura korygująca. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 6 lutego 2026 r., I.Z. wniosła o jej uchylenie w całości, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych oraz przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka P. K. na okoliczność poświadczenia ceny sprzedaży myjki ciśnieniowej wraz z akcesoriami. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła: 1. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i uznanie, że poniesione koszty były rażąco wysokie, podczas gdy były to ceny rynkowe. Organ nie zebrał materiału dowodowego w sposób wyczerpujący; 2. brak możliwości weryfikacji dowodu – skarżąca nie miała możliwości sprawdzenia, czy telefoniczna rozmowa i oferta, którą uzyskał organ, dotyczyła produktu o identycznych parametrach technicznych, jakościowych i była przeprowadzona z tym samym sprzedawcą; 3. organ nie umożliwił skarżącej odniesienie się do uzyskanej przez niego oferty przed wydaniem decyzji, jak również do kwestii wyjaśnienia doręczenia przesyłki z ARiMR i tym samym uniemożliwił skarżącej możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że jej intencją nie było kupowanie myjki ciśnieniowej po zawyżonej cenie. Zrobiła rozeznanie w sklepach w Łodzi i w Piotrkowie Trybunalskim, ale produkt ten nie był tam dostępny. W momencie ogłoszenia i trwania naboru występuje problem z dostępnością produktów do refundacji. Zakupiona myjka ciśnieniowa wraz z akcesoriami jest niezbędna do skutecznego prowadzenia bioasekuracji w gospodarstwie skarżącej, szczególnie w kontekście walki z wirusem ASF. Parametry tej konkretnej myjki (np. wysoka temperatura wody, wysokie ciśnienie, wydajność tłoczenia) gwarantują skuteczną dezynfekcję. Skarżąca wybrała ten model myjki ciśnieniowej, aby rzetelnie sprostać wymogom weterynaryjnym. Zakup był w pełni celowy i udokumentowany. Jej cena wynika z wysokich parametrów technicznych, które zapewniają trwałość i efektywność pracy w warunkach rolnych. Organ nie może oceniać wielkości produkcji jako wyznacznika kosztów, ponieważ bioasekuracja małych chlewni jest proporcjonalnie droższa, a równie niezbędna. Bioasekuracja to obowiązek, a nie inwestycja komercyjna. Odnosząc się do uzyskanej organ pierwszej instancji 17 października 2025 r. oferty od tego samego sprzedawcy na ten sam model myjki na kwotę 21 056,91 zł netto, 25 900zł brutto, skarżąca zauważyła, że firmy często podają niższe ceny przez telefon by "przyciągnąć klienta", a ostateczna faktura jest wyższa i rozmowa telefoniczna nie gwarantuje zawarcia umowy. Jest to brak wiarygodności źródła, jeśli organ nie podał nazwy firmy i nazwiska rozmówcy. Dowód ten jest całkowicie nieweryfikowalny i nie może być podstawą do wydania decyzji o odmowie refundacji. Skarżąca wskazała, że gdyby została wezwana przez organ do korekty faktury, dostarczyłaby fakturę korygującą od sprzedawcy. Odnosząc się do odmowy refundacji do pozycji 12 na fakturze VAT nr [...] z 19 września 2025 r. skarżąca wskazała, że dwukrotnie dostarczała organowi dokumenty od sprzedawcy P. dotyczące butów ochronnych Kramp, model Konin, których organ nie uwzględnił. Skarżąca podniosła także, że o wezwaniu z 30 października 2025 r. dowiedziała się dopiero 28 listopada 2025 r., bowiem listonosz M.P. podczas doręczenia tegoż wezwania nie zastał nikogo pod wskazanym adresem, wobec czego wrzucił list do skrzynki, podpisując się swoim imieniem i nazwiskiem, nie informując o tym fakcie skarżącej ani nikogo z domowników. Skarżąca zwróciła się do Poczty Polskiej z prośbą o wyjaśnienie tej okoliczności i wydanie zaświadczenia o tym, że nie otrzymała przesyłki zawierającej wezwanie z 30 października 2025 r. W odpowiedzi Poczta Polska poleciła skarżącej złożenie reklamacji online. Z uwagi na czas konieczny do rozpatrzenia reklamacji, skarżąca uzyskała oświadczenie od listonosza dotyczące doręczenia przesyłki zawierającej wezwanie z 30 października 2025 r., które to oświadczenie załączyła do skargi. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie 26 czerwca 2026 r. skarżąca podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie. Sąd postanowił o oddaleniu wniosku dowodowego zawartego w skardze o przesłuchania świadka P.K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, stosując środki określone w ustawie. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W przypadku zaś gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu w całości albo w części. Stosownie do powołanych wyżej przepisów sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem celowości czy słuszności. Badanie legalności zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego i ich wykładni przez organ administracji oraz zgodność z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji. Dokonując kontroli działalności administracji publicznej sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznego załatwienia sprawy i posiada jedynie uprawnienia kasacyjne. Z uwagi na zgłoszony przez skarżącą w skardze wniosek o przesłuchanie świadka P.K. sąd wyjaśnia, że stosownie do art. 133 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, a postępowanie dowodowe w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma jedynie uzupełniający, wyjątkowy, charakter, podyktowany łącznym spełnieniem przesłanek z art. 106 § 3 p.p.s.a. stanowiącym, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. wyznacza ścisłe granice wykorzystania w postępowaniu sądowoadministracyjnym nowych dowodów. Z regulacji tej wynika, że nie każdy dowód może być dopuszczony w tym postępowaniu, lecz jedynie dowód z dokumentów, przy czym ma to być dowód uzupełniający, a więc taki, który nie był przedstawiony i oceniony w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją. Co do zasady nie jest zatem możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji, wydającym zaskarżoną decyzję. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie administracyjnej, lecz wyłącznie ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z przepisami postępowania, a w konsekwencji, czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji określonych przepisów prawa materialnego. Innymi słowy istotne wątpliwości, o których mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., winny być związane z oceną, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem, nie zaś z ustalaniem na nowo stanu faktycznego. O takich wątpliwościach można mówić, gdy istotne dla sprawy elementy stanu faktycznego pozostają niewyjaśnione, są sporne, przy czym dopuszczenie nowego dowodu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu (por. wyrok NSA z 5 sierpnia 2020 r., II FSK 1560/18). Skarżąca tymczasem wniosła o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka a nie z dokumentów. Przeprowadzenie tego rodzaju dowodu w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie jest dopuszczalne. Już tylko z tego względu sąd nie mógł uwzględnić wniosku skarżącej i dlatego wniosek ten oddalił postanowieniem wydanym na rozprawie 26 czerwca 2026 r. Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd stwierdził, że decyzje organów administracji obu instancji zostały wydane z naruszeniem prawa uzasadniającym uwzględnienie skargi. W rozpoznawanej sprawie skarżąca ubiegała się o udzielenie pomocy finansowej o charakterze pomocy de minimis w rolnictwie na refundację do 100% wydatków poniesionych przez producenta rolnego, który prowadzi gospodarstwo, w którym utrzymywane są zwierzęta gospodarskie z gatunku świnia (Sus scrofa). Podstawę i zasady przyznawania pomocy, o którą ubiegała się skarżąca regulują przepisy rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. poz. 187 ze zm.), dalej "rozporządzenie z 27 stycznia 2015 r.". Jak stanowi § 13e ust. 1 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który prowadzi gospodarstwo w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, w którym są utrzymywane zwierzęta gospodarskie z gatunku świnia (Sus scrofa). Według § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. Agencja udziela pomocy finansowej z przeznaczeniem na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi, rynków rolnych i przetwórstwa produktów rolnych lub ze Wspólnej Polityki Rolnej lub w zakresie objętym działem administracji rządowej – rybołówstwo. Z kolei zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1075 ze zm.), dalej "ustawa o ochronie zdrowia zwierząt", gospodarstwo to – obiekty budowlane, przestrzenie wolne lub inne miejsca, gdzie przebywają zwierzęta gospodarskie, a w przypadku zwierząt akwakultury - jakiekolwiek miejsca, w tym miejsca zamknięte, lub obiekty budowlane wykorzystywane przez przedsiębiorstwo produkcyjne sektora akwakultury, gdzie zwierzęta te są hodowane z zamiarem umieszczenia na rynku, z wyłączeniem miejsc, w których dzikie zwierzęta wodne złowione lub zebrane w celu spożycia przez ludzi są tymczasowo, bez karmienia, przetrzymywane przed poddaniem ich ubojowi. W art. 47 ust. 1 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt upoważniono ministra właściwego do spraw rolnictwa, w przypadku wystąpienia choroby zakaźnej zwierząt lub bezpośredniego zagrożenia jej wystąpienia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego części, do zarządzenia w drodze rozporządzenia środków określonych w art. 46 ust. 3, wprowadzenia podziału kraju na strefy objęte ograniczeniami i wolne od choroby, a ponadto nakazania przeprowadzenia powszechnych badań, leczenia i innych zabiegów na zwierzętach z gatunków wrażliwych, mając na względzie zapobieżenie niekontrolowanemu szerzeniu się choroby zakaźnej zwierząt. W art. 48a ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt upoważniono z kolei ministra właściwego do spraw rolnictwa, w przypadku gdy z przepisów Unii Europejskiej dotyczących zwalczania chorób zakaźnych zwierząt lub zapobiegania tym chorobom wynika obowiązek wykonania przez państwo członkowskie Unii Europejskiej, właściwą władzę, urzędowego lekarza weterynarii albo właściwy organ określonych zadań lub czynności, w tym wydawania nakazów, zakazów lub ograniczeń innych niż określone w art. 44 ust. 1 pkt 1-16 i ust. 1a, art. 45 ust. 1 pkt 1-10, art. 46 ust. 3 pkt 1-9 oraz art. 47 ust. 1, w drodze rozporządzenia do: wydania nakazów, zakazów lub ograniczeń wynikających z przepisów Unii Europejskiej lub określenia rodzajów zadań lub czynności określonych w przepisach Unii Europejskiej, wykonywanych przez organy Inspekcji Weterynaryjnej lub urzędowego lekarza weterynarii, lub sposób ich wykonywania – mając na względzie realizację celów określonych w przepisach Unii Europejskiej dotyczących zwalczania chorób zakaźnych zwierząt lub zapobiegania tym chorobom, w tym zapewnienie bezpieczeństwa epizootycznego, a zwłaszcza zapobieganie, ograniczanie lub eliminowanie zagrożeń dla zdrowia publicznego, wynikających z zagrożenia lub występowania choroby zakaźnej zwierząt. Na podstawie art. 47 ust. 1 i art. 48a ust. 3 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał 24 kwietnia 2024 r. rozporządzenie w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń (Dz. U. poz. 677), dalej "rozporządzenie z 24 kwietnia 2024 r.". W § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 24 kwietnia 2024 r. w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń w gospodarstwach położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nakazano: utrzymywanie świń w odrębnych, zamkniętych pomieszczeniach, w których są utrzymywane tylko świnie, mających oddzielne wejścia oraz niemających bezpośredniego przejścia do innych pomieszczeń, w których są utrzymywane inne zwierzęta kopytne (pkt a), zabezpieczenie budynku, w którym są utrzymywane świnie, przed dostępem zwierząt wolno żyjących i domowych (pkt b), używanie urządzeń zapewniających skuteczną dezynfekcję przed wejściami do pomieszczeń, w których są utrzymywane świnie, i wyjściami z tych pomieszczeń lub wyłożenie mat dezynfekcyjnych przed wejściami do tych pomieszczeń i wyjściami z tych pomieszczeń, przy czym szerokość tych mat powinna być nie mniejsza niż szerokość danego wejścia i wyjścia, a ich długość powinna być nie mniejsza niż 1 m, a także stałe utrzymywanie tych mat w stanie zapewniającym skuteczność działania środka dezynfekcyjnego (pkt c), karmienie świń paszą zabezpieczoną przed dostępem zwierząt wolno żyjących i domowych (pkt d), prowadzenie rejestru wjeżdżających na teren gospodarstwa środków transportu do przewozu świń, paszy lub produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego w rozumieniu art. 3 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego) (Dz. Urz. UE L 300 z 14.11.2009, str. 1, z późn. zm.), zwanych dalej "produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego", oraz rejestru wejść osób do pomieszczeń, w których są utrzymywane świnie (pkt e), sporządzenie przez posiadaczy świń spisu posiadanych świń z podziałem na prosięta, warchlaki, tuczniki, lochy, loszki, knury i knurki oraz bieżące aktualizowanie tego spisu (pkt f), wykonywanie czynności związanych z obsługą świń wyłącznie przez osoby, które wykonują te czynności tylko w danym gospodarstwie (pkt g), stosowanie przez osoby wykonujące czynności związane z obsługą świń, przed rozpoczęciem tych czynności, środków higieny niezbędnych do ograniczenia ryzyka szerzenia się afrykańskiego pomoru świń, w tym mycie i odkażanie rąk oraz oczyszczanie i odkażanie obuwia (pkt h), używanie przez osoby wykonujące czynności związane z obsługą świń odzieży ochronnej oraz obuwia ochronnego przeznaczonych wyłącznie do wykonywania tych czynności (pkt i), bieżące oczyszczanie i odkażanie narzędzi oraz sprzętu wykorzystywanych do obsługi świń (pkt j), uniemożliwienie osobom postronnym wchodzenia do budynków, w których są utrzymywane świnie (pkt k), zwalczanie gryzoni (pkt l). Na skarżącą jako prowadzącą gospodarstwo, w którym są utrzymywane zwierzęta gospodarskie z gatunku świnia (Sus scrofa), nałożono zatem określone w tym rozporządzeniu dodatkowe obowiązki mające na celu zapobieganie chorobie zakaźnej – afrykańskiemu pomorowi świń w gospodarstwach położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z § 13e ust. 3 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. pomoc jest udzielana w formie refundacji wydatków dla producentów rolnych będących rolnikami ryczałtowymi w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług – według ceny brutto, a dla pozostałych producentów rolnych – według ceny netto, poniesionych w danym roku kalendarzowym, na: 1) zakup mat dezynfekcyjnych; 2) zakup sprzętu do wykonania zabiegów dezynfekcyjnych, dezynsekcyjnych lub deratyzacyjnych oraz produktów biobójczych, środków dezynsekcyjnych lub deratyzacyjnych; 3) zakup odzieży ochronnej i obuwia ochronnego; 4) zabezpieczenie budynków, w których są utrzymywane świnie, przed dostępem zwierząt domowych; 5) przebudowę lub remont pomieszczeń w celu utrzymywania świń w gospodarstwie w odrębnych, zamkniętych pomieszczeniach mających oddzielne wejścia oraz niemających bezpośredniego przejścia do innych pomieszczeń, w których są utrzymywane inne zwierzęta kopytne – w przypadku gospodarstwa, w którym utrzymuje się średniorocznie nie więcej niż 50 sztuk świń. Pomoc, o której mowa w ust. 1, ma charakter pomocy de minimis w rolnictwie i jest udzielana zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 1408/2013 oraz przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (§ 13e ust. 4 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r.). Jak stanowi § 13e ust. 6 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r., pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego złożony na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej. W myśl § 13e ust. 8 pkt 1 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. do wniosku, o którym mowa w ust. 6, dołącza się faktury lub ich kopie, rachunki wystawione zgodnie z odrębnymi przepisami lub ich kopie lub kopie umów zlecenia lub umów o dzieło, dotyczące poniesionych wydatków wraz z dowodami zapłaty potwierdzającymi poniesienie tych wydatków do dnia zakończenia terminu składania wniosków w danym roku kalendarzowym. Do wniosku wnioskodawca jest więc zobowiązana załączyć faktury lub ich kopie, rachunki wystawione zgodnie z odrębnymi przepisami lub ich kopie lub kopie umów zlecenia lub umów o dzieło, dotyczące poniesionych wydatków wraz z dowodami zapłaty potwierdzającymi poniesienie tych wydatków do dnia zakończenia terminu składania wniosków w danym roku kalendarzowym (§ 13e ust. 8 pkt 1 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r.). Termin składania wniosków ogłasza minister właściwy do spraw rolnictwa na stronie internetowej urzędu obsługującego tego ministra najpóźniej 14 dni przed dniem rozpoczęcia terminu składania tych wniosków (§ 13e ust. 10 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r.). Z wyżej przytoczonych przepisów wynika, że obowiązkiem producenta rolnego, który ubiegał się o refundację wydatków było złożenie kompletnego wniosku wraz z załącznikami, w tym: fakturami dokumentującymi nabycie oraz dowodami zapłaty potwierdzającymi poniesienie wydatków przedstawionych do refundacji, w terminie ogłoszonym przez ministra do spraw rolnictwa. Termin ten, w 2025 r. upływał 17 października. W sprawie poza sporem jest, że skarżąca w tak zakreślonym terminie złożyła wniosek wraz z załącznikami w postaci faktur dokumentujących wydatki oraz dowodami zapłaty. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a oraz art. 81. Stosownie do art. 10a ust. 2 ustawy o ARiMR w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jak zaś stanowi art. 10a ust. 1b ustawy o ARiMR, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Zasadniczo zatem w postępowaniu organy Agencji nie stosują tych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, które nakładają na nie obowiązek podejmowania z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy. W postępowaniach tych inicjatywa dowodowa pozostawiona jest co do zasady stronie. Zastosowanie jednak w pełni znajduje przepis art. 80 k.p.a. stanowiący, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ zobowiązany jest też stać na straży praworządność i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udzielić stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, zapewnić stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10a ust. 2 ustawy o ARiMR). Zastosowanie ma również art. 107 § 3 k.p.a. i art. 8 k.p.a. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Artykuł 8 § 1 k.p.a. stanowi z kolei, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Wprawdzie pomoc określona w § 13e ust. 3 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. nie polega na refundacji wszelkich wydatków poniesionych na zakup rzeczy mogących potencjalnie być wykorzystanych do celów bioasekuracji, ale muszą to być wydatki ściśle na cele wymienione w powyższym przepisie rozumiane jako wydatki typowe, niezbędne i adekwatne do określonych warunków. Pomoc ta nie może też dotyczyć wszystkich środków (produktów, materiałów, substancji i środków technicznych), które w pewnym szerszym kontekście mogą posłużyć do wykonywania czynności związanych z bioasekracją. Dlatego też, co do zasady wydatki zgłaszane do refundacji na podstawie § 13e rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. winny spełniać kryterium "kwalifikowalności". Mają to być wydatki poniesione ściśle na cele wymienione w § 13e ust. 3 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r., a nie wydatki, które dotyczą wszelkich środków, w szczególności typowych narzędzi i materiałów technicznych stanowiących zwykłe wyposażenie gospodarstw rolnych, a jakie mogą być użyte w związku z realizacją celów bioasekuracji. Przy czym należy mieć na uwadze, że określone w § 13e ust. 3 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. wydatki podlegające refundacji pozostają w związku z obowiązkami nałożonymi na producentów rolnych przez § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 24 kwietnia 2024 r. W rozpoznawanej sprawie organy administracji zakwestionowały wydatki udokumentowane przez skarżącą zgodnie z § 13e ust. 8 pkt 1 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. załączonymi do wniosku fakturami z 1 października 2025 r., FS 548/2025/MAG-B (HDS 13/20-4 SXA *EU-I urządzenie gorącowodne 1071-936 za kwotę 33 190 zł netto, 40 823,70 zł brutto) i z 19 września 2025 r. nr FVKL/25/54 (poz. 12 "Część: Kf1966103044" para za kwotę 170,73 zł netto, 210 zł brutto) wraz z dowodami zapłaty. Jak wynika z uzasadnień decyzji organy administracji obu instancji zakwestionowały zasadność wydatku – zakup urządzenia gorącowodnego ze względu na model i cenę nabytego towaru. Organ pierwszej instancji podnosił, że podczas rozmowy telefonicznej anonimowo od tego samego sprzedawcy uzyskał wycenę urządzenia gorącowodnego na kwotę netto 21 056,91 zł netto, 25 900 zł brutto. Na tej podstawie organy administracji stwierdziły, że cena wolnorynkowa myjki była niższa niż cena katalogowa. Organ pierwszej instancji ocenił także, że zakup takiego urządzenia przewyższa znacząco potrzeby produkcji – stan trzody chlewnej w gospodarstwie skarżącej wynosił 53 szt. Odnosząc się do załączonego przez skarżąca oświadczenia sprzedawcy z 1 grudnia 2025 r., że cena myjki obejmowała także akcesoria, organ drugiej instancji stwierdził, że nie zostały one wyszczególnione na fakturze i nie została złożona faktura korygująca. Odnośnie odmowy refundacji wydatku z poz. 12 widniejącej na fakturze VAT nr [...] z 19 września 2025 r. oraz oświadczenia sprzedawcy z 3 grudnia 2025 r. wyjaśniającego, że pod pozycją tą znajdowały się buty ochronne marki Kramp, model Konin i dlaczego nie było pełnej nazwy asortymentu ("system zaczytując elektroniczne faktury czasem ma problem z pełną nazwą asortymentu i nadaje im nazwę "część" oraz nr kat produktu") organ drugiej instancji także powołał się na brak faktury korygującej. W ocenie sądu organy administracji odmawiając refundacji tych wydatków nie przedstawiły pogłębionej analizy ani argumentacji opierając swoje stanowisko co do braku ekonomicznej zasadności na wydatku – zakup urządzenia gorącowodnego opierając się wyłącznie na jednostkowej ofercie, co do której nie ma pewności, że w istocie dotyczyła ona tożsamego urządzenia z takimi samymi akcesoriami jakie miała, według oświadczenia sprzedawcy, zakupić skarżąca. Organy administracji nie odniosły się w ogóle do pełnionych przez zakupione przez skarżącą urządzenie funkcji w związku z realizacją celów bioasekuracji i nałożonych na skarżącą § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c, h i j rozporządzenia z 24 kwietnia 2024 r. obowiązków używania urządzeń zapewniających skuteczną dezynfekcję przed wejściami do pomieszczeń, w których są utrzymywane świnie, i wyjściami z tych pomieszczeń, oczyszczania i odkażania obuwia, bieżącego oczyszczania i odkażania narzędzi oraz sprzętu wykorzystywanego do obsługi świń. Rozważania organu pierwszej instancji co do liczebności stada w kontekście zrealizowanego przez skarżącą zakupu, nie poddają się w ogóle merytorycznej ocenie sądu. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika żadna analiza techniczna urządzenia w kontekście jego funkcjonalności w powiązaniu z gospodarstwem skarżącej. Sąd nie wie w istocie, czy jedynym kryterium wpływającym na ocenę organów, była cena urządzenia, czy też w ocenie organów jego parametry techniczne są nieadekwatne dla potrzeb gospodarstwa skarżącej biorąc pod uwagę cel programu jakim jest refundacja środków zwiększających poziom bioasekuracji na terenie gospodarstw producentów rolnych, a tym samym przyczyniających się do zmniejszenia ryzyka przeniesienia wirusa ASF. Samo powołanie się przez organ, że na rynku znajdowały się tańsze urządzenia, bez zagłębienia się w tematykę (np. poprzez badanie, czy te inne urządzenia stanowiły rzeczywiste substytuty nabytej myjki, czy rzeczywiście w okresie składania wniosków o refundację do 100% wydatków poniesionych na działania związane z bioasekuracją od 29 września 2025 r. do 17 października 2025 r. były dostępne w sprzedaży), jest niewystarczające. Istotne jest dokonanie analizy adekwatności dokonanego zakupu dla osiągnięcia założonych celów oraz przyjętych kryteriów oceny realizacji środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń, w tym nałożonych przez § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 24 kwietnia 2024 r. obowiązków. Należy przy tym zwrócić uwagę, że zasady refundacji nie nakładają na beneficjentów obowiązku przeprowadzenia sformalizowanych procedur w zakresie wyboru dostawcy. W tym kontekście, w ocenie sądu, nie jest wystarczające wskazanie na niewielką liczebność stada trzody chlewnej, w sytuacji gdy pomoc finansowa może być skierowana do takiego gospodarstwa. Organy winny dokonać analizy, czy zakup urządzenia przez skarżącą można potraktować jako zakup typowych narzędzi i materiałów technicznych stanowiących zwykłe wyposażenie gospodarstw rolnych, a jakie mogą być użyte w związku z realizacją celów bioasekuracji. W ocenie tej nie mogą być pomijane kwestie związane z ewentualnym serwisem urządzenia, warunkami gwarancji, czy reklamacji urządzenia, mocą urządzenia oraz jego właściwościami łączącymi się z dodatkowym wyposażeniem, akcesoriami, które miała zakupić skarżąca. Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 44 ust. 3 ustawy o finansach publicznych wydatki publiczne powinny być dokonywane: 1) w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad: a) uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, b) optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów; 2) w sposób umożliwiający terminową realizację zadań; 3) w wysokości i terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań. Naruszeniem art. 44 ust. 3 ustawy o finansach publicznych jest więc dokonywanie wydatków w sposób niecelowy i nieoszczędny, bez uwzględnienia optymalnego doboru metod i środków realizacji w stosunku do zakładanych efektów. W tym zakresie organy winny dokonać merytorycznej oceny wniosku skarżącej, uwzględniając całokształt okoliczności sprawy. Organy winny przy tym wskazać miernik obiektywnej staranności, jaki winna dochować skarżąca dokonując określonego wydatku. Podkreślić przy tym należy, że oszczędność to racjonalne obniżenie w możliwym stopniu wydatków koniecznych na realizację zadania z zastrzeżeniem granicy, w której przełożyłoby się to na spadek jakości działalności. W takiej sytuacji, w ocenie sądu, dla wydania decyzji odmawiającej refundacji poniesionych wydatków w jakiejkolwiek części, nie jest wystarczające powoływanie się przez organ na bliżej nieokreślone realia prowadzenia gospodarki zwierzęcej i cenę produktu, bez sprecyzowania w uzasadnieniu decyzji owych realiów. Organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jako organy wyspecjalizowane w dziedzinie rolnictwa i udzielające pomocy w formie refundacji wydatków określonych w § 13e ust. 3 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. posiadają obiektywne możliwości, aby ustalić ów miernik należytej staranności i odnieść się przykładowo do średnich wartości cenowych i parametrów technicznych urządzeń nabywanych w związku z realizacją celów bioasekuracji w gospodarstwach rolnych zajmujących się chowem trzody chlewnej, ich funkcjonalności, przydatności dla osiągnięcia określonych celów, dostępności na rynku itp. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że w sytuacji, gdy w sprawie występują niedookreślone przesłanki podjęcia decyzji, to uzasadnienie powodów przyjęcia przez organ stosujący prawo danego rozumienia określonego pojęcia musi być bardzo szczegółowe, pełne i przekonujące. Organ stosujący prawo jest zobowiązany do wykazania poprawności przyjętego przez siebie rozumienia danego pojęcia i przedstawienia argumentów przemawiających za przyjęciem określonego sposobu rozumowania. Tymczasem organ drugiej instancji zupełnie nie ustosunkował się do argumentacji skarżącej zawartej w odwołaniu, wskazującej na okoliczności i cel nabycia urządzenia. Skarżąca natomiast szeroko uzasadniała wybór urządzenia, przywołując szereg argumentów natury technicznej. Wskazywała szeroko na warunki produkcji, w tym wielkość budynków, ich powierzchnię, układ i stan techniczny, konieczność używania urządzenia na ciepłą wodę o wysokim ciśnieniu 30-200 bar wyposażonego w dłuższy wąż ze zwijakiem (skarżąca dokupiła dodatkowy 10 m), co ma istotne znaczenie przy usuwaniu odchodów zwierząt i zapobieganiu rozprzestrzenianiu się chorób wśród zwierząt, szczególnie wirusa afrykańskiego pomoru świń. Skarżąca wyjaśniła, że dodatkowe wyposażenie zakupiła z uwagi na potrzeby związane z produkcją prosiąt. Wskazywała, że dokonując wyboru urządzenia kierowała się opiniami rolników. W ocenie sądu, poczynione przez organy ustalenia są zbyt wąskie, niepełne, a w konsekwencji niewystarczające dla kategorycznego stwierdzenia, że wydatek – zakup urządzenia gorącowodnego przez skarżącą nie miał racjonalnego gospodarczego uzasadnienia. Po pierwsze organ pierwszej instancji przedstawił pojedynczą ofertę cenową z 17 października 2025 r., lecz nie wynika z niej w sposób nie budzący wątpliwości czy faktycznie dotyczy ona tożsamego urządzenia wraz z dodatkowym wyposażeniem i czy urządzenie to rzeczywiście było dostępne w tym dniu. Nie można też wykluczyć, że 17 października 2025 r., kiedy to już upływał termin złożenia wniosków o przyznanie pomocy (ostatni dzień) cena tego rodzaju urządzeń uległa już obniżeniu, np. w związku ze spadkiem popytu związanym z zakończeniem biegu terminu składania wniosków lub rozpoczęciem sprzedaży nowszych, innych modeli, czy z innym wyposażeniem dodatkowym. Informacje mające wynikać z "wykresu ze strony CENEO.pl" z cenami zakupionej przez skarżącą myjki ciśnieniowej, jakie obowiązywały od sierpnia 2025 r. do stycznia 2026 r. w ogóle nie poddają się weryfikacji. Organy administracji nawet nie wskazały jakie to miały być ceny. Należy podkreślić, że zasady udzielania refundacji nie nakładały na skarżącą sformalizowanych wymogów związanych z wyborem dostawcy urządzenia, zaś samo urządzenie jest urządzeniem fabrycznie przeznaczonym do celów wskazanych w powołanych rozporządzeniach. Zdaniem sądu, przy ocenie kwalifikowalności wydatku prymat powinno zyskać kryterium funkcjonalne, tj. czy określony sprzęt może służyć w danym celu, w tym przypadku do wykonania zabiegów dezynfekcyjnych, dezynsekcyjnych lub deratyzacyjnych. Oceny tej należy dokonywać na tle danego przypadku, w odniesieniu do okoliczności sprawy. Sąd uznał za niewystarczające dla wykazania braku ekonomicznego uzasadnienia, powołanie się przez organ wyłącznie na jedną ofertę cenową dotycząca myjki ciśnieniowej bez pogłębionej analizy parametrów technicznych obu urządzeń oraz ich przydatności do osiągnięcia określonych celów w wypadku gospodarstwa skarżącej. Jest to tym bardziej istotne, że skutkiem wydania zaskarżonej decyzji jest całkowita odmowa refundacji poniesionego wydatku, a nie jednie odmowa jego refinansowania w części, w jakiej wydatek ten – zdaniem organu - wykracza poza to co należałoby uznać, w jego ocenie, za wydatek ekonomicznie uzasadniony, a zatem niewykraczający poza zakres niezbędny i celowy do prowadzenia bioasekuracji w gospodarstwie skarżącej. W tym miejscu należy dostrzec, że zgodnie z § 13e ust. 5 rozporządzenia 27 stycznia 2015 r., pomoc o której mowa w § 13e ust. 1 nie może przekroczyć: 1) 75% wydatków, o których mowa w ust. 3, na gospodarstwo i równowartości w złotych kwoty 15 000 euro ustalonej zgodnie z art. 11 ust. 3 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - w przypadku gdy wniosek, o którym mowa w ust. 6, został złożony w 2018 r.; 2) 50% wydatków, o których mowa w ust. 3, na gospodarstwo – w przypadku gdy wniosek, o którym mowa w ust. 6, został złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2019 r. do dnia 31 grudnia 2023 r.; 3) 100% wydatków, o których mowa w ust. 3, na gospodarstwo - w przypadku gdy wniosek, o którym mowa w ust. 6, został złożony po 2023 r. Tymczasem w zaskarżonej decyzji organ nie rozważał przesłanek ewentualnego przyznania pomocy w kwocie niższej aniżeli wynikająca z przedłożonego dokumentu potwierdzającego poniesienie wydatku. Zdaniem sądu organy administracji niewystarczająco wyjaśniły też, dlaczego odmówiły skarżącej refundacji wydatku poniesionego na zakup obuwia ochronnego, skoro poniesienie tego wydatku zostało przez skarżącą udokumentowane zgodnie z § 13e ust. 8 pkt 1 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r., a do jego używania skarżąca została zobowiązana na mocy § 1 ust. 1 pkt 1 lit. i rozporządzenia z 24 kwietnia 2024 r. Należy zwrócić uwagę, że z akt sprawy nie wynika, aby organy odmówiły wiarygodności przedstawionym przez skarżącą oświadczeniom sprzedawców z 1 grudnia 2025 r. dotyczącemu myjki ciśnieniowej Karcher z dodatkowym wyposażeniem i z 3 grudnia 2025 r. dotyczącemu poz. 12 z 19 września 2025 r. – obuwie ochronne marki Kramp, model Konin oraz złożonemu przez J. W. 5 stycznia 2026 r. w imieniu firmy KARCHER Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oświadczeniu dotyczącemu ceny katalogowej urządzenia. Skarżąca nie została też przez organ drugiej instancji wezwana do przedstawienia skorygowanych faktur. Uzasadnienia decyzji nie przedstawiają nadto wyliczeń pozwalających skontrolowanie prawidłowość wysokości pomocy, którą przyznano i której odmówiono. Z tych względów, w ocenie sądu, doszło do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Zadaniem uzasadnienia faktycznego jest wskazanie faktów i dowodów, które legły u podstaw wydania decyzji. W rezultacie, powinno ono zawierać nie tylko ustosunkowanie się do tych faktów i dowodów, które przemawiają za podjętym rozstrzygnięciem, lecz także do tej części faktów i dowodów, którym organ administracji nie przyznał mocy dowodowej przy podejmowaniu decyzji. Zasada przekonywania nie jest zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy lub twierdzenia uważane przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy powinny być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ rozpatrujący sprawę. Opisane braki oraz niejasności w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji, powodują, że nie spełniają one wymogów jakie uzasadnieniu decyzji administracyjnej stawiają przepisy prawa powszechnie obowiązującego (w szczególności art. 107 § 3 k.p.a.). Organy administracji nie wyjaśniając wszystkich okoliczności sprawy naruszyły art. 80 k.p.a. (nie oceniły należycie całokształtu materiału dowodowego) i uchybiły wynikającej z art. 8 k.p.a., zasadzie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organu. Podkreślić należy, że sąd administracyjny, dokonując kontroli wydanych w sprawie decyzji, nie może domniemywać przyjętych przez organy podstaw i sposobu ustalenia istotnych dla rozstrzygnięć ustaleń faktycznych. Wskazane uchybienia przepisom normującym postępowanie przed organami administracji uznać należy za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpatrując sprawę, organ winien dokonać merytorycznej oceny wniosku skarżącej, uwzględniając całokształt okoliczności sprawy. Organ winien umożliwić skarżącej złożenie wyjaśnień, dodatkowych dokumentów oraz faktur korygujących. Organ zobowiązany jest też ocenić złożone przez skarżącą oświadczenia sprzedawców. Organ winien przy tym wskazać miernik obiektywnej staranności, winna była dochować skarżąca dokonując zakupu urządzenia gorącowodnego w związku z realizacją celów bioasekuracji w gospodarstwach rolnych zajmujących się chowem trzody chlewnej, jego funkcjonalności, dostępności na rynku itp., a w przypadku decyzji odmownej szczegółowo odnieść się do argumentacji podnoszonej w toku postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania (wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł) od organu administracji na rzecz skarżącej sąd orzekł na mocy art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. d.j.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 14 kwietnia 2026
- Symbol z opisem
- 6550
- Hasła tematyczne
- Środki unijne
- Skarżony organ
- Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
- Sędziowie
- Anna Dębowska /sprawozdawca/ Katarzyna Ceglarska-Piłat Paweł Dańczak /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 145 par 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135, art. 200 i art. 205 par 1 · Dz.U. 2026 poz. 143
- Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
par 2 ust. 1 pkt 6, par 13e ust. 1, 3, 5, 6, 8 pkt 1, · Dz.U. 2015 poz. 187
- Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt
art. 2 pkt 8, art. 47 ust. 1, art. 48a ust. 3 pkt 1 i 2 · Dz.U. 2023 poz. 1075
Powiązane dokumenty
Sygnatura: V SA/Wa 3882/25 · 26 czerwca 2026
Postanowienie WSA w Warszawie z 26 czerwca 2026 r., V SA/Wa 3882/25
Sygnatura: V SA/Wa 1035/26 · 26 czerwca 2026
Postanowienie WSA w Warszawie z 26 czerwca 2026 r., V SA/Wa 1035/26
Sygnatura: V SA/Wa 1034/26 · 26 czerwca 2026
Postanowienie WSA w Warszawie z 26 czerwca 2026 r., V SA/Wa 1034/26
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny