Sygnatura
III SA/Łd 248/26
Wyrok WSA w Łodzi z 18 czerwca 2026 r., III SA/Łd 248/26
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
- Data orzeczenia
- 18 czerwca 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Dnia 18 czerwca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Kowalska Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Paulina Kutkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2026 roku sprawy ze skargi J. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 2 marca 2026 roku nr 82/05/2026/KL w przedmiocie ustalenia obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Decyzją z 2 marca 2026 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej również: organ, Prezes NFZ lub NFZ) w pkt 1) ustalił obowiązek poniesienia przez J. S. (dalej: strona, strona skarżąca lub skarżący) kosztów udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w okresie od 24 maja 2021 r. do 14 czerwca 2021 r. przez A. Spółka Akcyjna Oddział [...] w U., w łącznej kwocie 3 528,00 zł, w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji, zaś w pkt 2) decyzji zaznaczył, iż w przypadku nieterminowego wykonania obowiązku wymienionego w pkt 1 decyzji, naliczone zostaną odsetki ustawowe za opóźnienie poczynając od dnia, w którym upłynął termin płatności tej należności. Wskazano przy tym, że niezapłacona kwota, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne: Skarżący od 24 maja 2021 r. do 14 czerwca 2021 r. korzystał w A. Poland Spółka Akcyjna Oddział [...] ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w rodzaju: leczenie szpitalne, stanowiące świadczenia gwarantowane o łącznej wartości świadczenia 3 528 zł. Skarżący został zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego na terenie Rzeczpospolitej Polskiej m.in. w okresie od 6 marca 2018 r. do 17 maja 2018 r. - jako osoba bezrobotna posiadając jeszcze 30-dniowy okres prawa do bezpłatnych świadczeń, zgodnie z art. 67 ust. 4 u.ś.o.z., a następnie od 2 sierpnia 2021 r. do 31 lipca 2022 r. - jako pracownik, posiadając jeszcze 30-dniowy okres prawa do bezpłatnych świadczeń, zgodnie z art. 67 ust. 4 u.ś.o.z. W wyniku przeprowadzonego przez organ postępowania wyjaśniającego ustalono, że strona nie posiadała prawa do świadczeń opieki zdrowotnej realizowanych w systemie publicznym. Tym samym, nie miała statusu osoby ubezpieczonej, ani osoby uprawnionej w rozumieniu przepisów u.ś.o.z. W toku postępowania wyjaśniającego świadczeniodawca – A. Spółka Akcyjna Oddział [...] w U. - sprawozdał, iż strona skarżąca podpisała dokumenty, tj.: "Oświadczenie o przysługującym świadczeniobiorcy prawie do świadczeń opieki zdrowotnej" w rozpatrywanym okresie udzielonych na jej rzecz świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Zawiadomieniem z 22 maja 2025 r. doręczonym stronie 30 maja 2025 r. organ poinformował stronę skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych na jej rzecz, we wskazanym okresie. Jednocześnie w treści zawiadomienia organ wskazał, iż zgodnie z art. 50 ust. 18a u.ś.o.z., w ciągu 30 dni od dnia odebrania niniejszego zawiadomienia strona może dokonać "wstecznego" zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego w rozpatrywanym okresie oraz poinformował o przesłance do umorzenia kosztów wynikającej z art. 50 ust. 17 u.ś.o.z. W sprawie ustalono, że wobec strony skarżącej było prowadzone postępowanie administracyjne zakończone wydaniem decyzji, w toku którego strona informowała organ, że była objęta ubezpieczeniem zdrowotnym w Niemczech. Organ pismem z 4 lipca 2025 r. zwrócił się do świadczeniodawcy: A. Spółka Akcyjna Oddział [...] w U. o wskazanie, czy podczas pobytu we wskazanej placówce medycznej strona skarżąca okazywała kartę EKUZ oraz czy udzielone na jej rzecz świadczenia kwalifikują się do rozliczenia na podstawie przepisów o koordynacji. W odpowiedzi na powyższe świadczeniodawca poinformował, że strona skarżąca nie okazywała karty EKUZ podczas pobytu i leczenia w rozpatrywanym okresie, natomiast podpisała w okresie od dnia 24 maja 2021 r. do 14 czerwca 2021 r. dokument w postaci: "Oświadczenia o przysługującym świadczeniobiorcy prawie do świadczeń opieki zdrowotnej". Zgodnie z danymi zawartymi w systemie rozliczeniowym NFZ, zaraportowanymi przez świadczeniodawcę za rozpatrywany okres pobytu strony w placówce wskazano, iż zostały na jego rzecz udzielone przedmiotowe świadczenia, w trybie planowym na podstawie skierowania (przyczyna główna rozpoznanie ICD 10: Z95.5 Obecność wszczepów i przeszczepów związanych z angioplastyką wieńcową - Przyczyny współistniejące rozpoznanie ICD 10: 125.0 Choroba serca i naczyń krwionośnych w przebiegu miażdżycy, 111.9: Choroba nadciśnieniowa z zajęciem serca bez (zastoinowej) niewydolności serca, 148: Migotanie i trzepotanie przedsionków), a w szczególności wykonano następujące procedury medyczne: - ćwiczenia czynne oddechowe, - usprawnianie układu oddechowego, oklepywanie, - nauka kaszlu i odksztuszania, - ćwiczenia ogólnousprawniające indywidualne, - elektrokardiografia z 12 lub więcej odprowadzeniami (z opisem), - Sześciominutowy test marszu, - echokardiografia, - ćwiczenia ogólnousprawniające grupowe, - trening interwałowy na bieżni lub cykloergomertze rowerowym, - trening marszowy z przyborami, - terapia behawioralno-relaksacyjna - inne formy. Świadczeniodawca w piśmie z 12 września 2025 r. poinformował, że przedmiotowe świadczenia udzielone skarżącemu na Oddziale [...] były zrealizowane na podstawie skierowania, a pacjent nie okazywał się podczas pobytu kartą EKUZ. Organ zwrócił się do niemieckiej instytucji celem weryfikacji uprawnień strony w ramach udzielonych świadczeń objętych niniejszym postępowaniem na podstawie przepisów o koordynacji, jednocześnie wnosząc o przekazanie informacji nt. posiadanego ubezpieczenia zdrowotnego strony na terenie Niemiec w rozpatrywanym okresie, w tym o przesłanie Prowizorycznego Certyfikatu Zastępującego Kartę EKUZ w okresie od 24 maja 2021 r. do 14 czerwca 2021 r. W odpowiedzi na powyższe 11 grudnia 2025 r. uzyskano informację, iż skarżący został zweryfikowany jako osoba uprawniona do świadczeń opieki zdrowotnej w okresie od 24 maja 2021 r. do 14 czerwca 2021 r. Następnie, 16 grudnia 2025 r. organ skierował prośbę do Wydziału Świadczeń Opieki Zdrowotnej Łódzkiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ o przekazanie opinii, czy udzielone na rzecz strony skarżącej świadczenia we wskazanym okresie w oparciu o przedstawioną dokumentację medyczną, mogłyby zostać zakwalifikowane jako niezbędne z medycznego punktu widzenia, które kwalifikują się do rozliczenia na podstawie przepisów o koordynacji. W odpowiedzi na powyższe, uzyskano opinię Wydziału Świadczeń Opieki Zdrowotnej Łódzkiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ, że udzielone świadczenia opieki zdrowotnej na oddziale [...] nie mogą zostać zakwalifikowane jako niezbędne z medycznego punktu widzenia i tym samym rozliczone w ramach karty EKUZ (planowe leczenie). Zawiadomieniem z 13 stycznia 2025 r. poinformował stronę skarżącą o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz uzyskiwania wyjaśnień, składania wniosków i zastrzeżeń przed wydaniem decyzji. Powołaną na wstępie decyzją z 2 marca 2026 r. Prezes NFZ ustalił obowiązek poniesienia przez stronę skarżącą kosztów udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w okresie od 24 maja 2021 r. do 14 czerwca 2021 r. przez A. Spółka Akcyjna Oddział [...] w U., w łącznej kwocie 3 528,00 zł. Organ, przywołując przepisy stanowiące materialnoprawną podstawę wydanej decyzji, tj. art. 50 ust. 16, ust. 18 i ust. 19 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 1461 ze zm.) - dalej również: "u.ś.o.z." wskazał, że w toku prowadzonego postępowania strona nie zakwestionowała przedmiotowych świadczeń udzielonych jej na koszt NFZ. Ubiegając się o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej u świadczeniodawcy strona skarżąca podpisała oświadczenie, które zasugerowało ww. świadczeniodawcy, że mogła być osobą ubezpieczoną, co jednak nie miało miejsca. Następnie organ rozważył, czy w przedmiotowej sprawie istnieje możliwość odstąpienia od stosowania art. 50 ust. 16 u.ś.o.z., w oparciu o przepis art. 50 ust. 17 u.ś.o.z. i stwierdził, że strona skarżąca korzystając ze świadczeń opieki zdrowotnej we wskazanych powyżej dniach była poinformowana przez świadczeniodawcę, że figuruje w systemie komputerowym e-WUŚ jako osoba nieubezpieczona (tzw. negatywny status ubezpieczenia). Mimo tego, złożyła ona i podpisała oświadczenie, że jest uprawniona do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Nie sposób więc w tych warunkach mówić o działaniu cechującym się usprawiedliwionym przekonaniem o przysługiwaniu świadczeń zdrowotnych. W ocenie organu w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że po stronie skarżącej mogło powstać uzasadnione błędne przekonanie co do przysługującego jej prawa do świadczeń opieki zdrowotnej. Prowadziłoby to bowiem do niepożądanego stanu, w którym każda osoba, wobec której ustalono obowiązek poniesienia kosztów świadczeń, miałaby możliwość zwolnienia się z tego obowiązku nawet, jeżeli w rzeczywistości zaistniała sytuacja, skutkująca obowiązkiem poniesienia kosztów świadczeń, jest wynikiem jej zaniedbania, braku należytej staranności, a także nieznajomości prawa i przepisów u.ś.o.z. określających kiedy obowiązek ubezpieczenia powstaje. Organ podkreślił, że ewentualne powołanie się na usprawiedliwione, błędne przekonanie, nie może wyłączać ogólnej zasady, zgodnie z którą nieznajomość prawa szkodzi i nakładać na organy prowadzące postępowanie dodatkowe, nieznane ustawie obowiązki w zakresie dokonywania odrębnych ustaleń, czy strona działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu. Na stronie ciążył bowiem powinność zapoznania się z obowiązkami prawnymi dotyczącymi jej ubezpieczenia zdrowotnego (m.in. na podstawie przepisów o koordynacji). Jednakże, strona nie dochowała należytej staranności w ocenie swojej sytuacji w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego co do posiadania prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w okresie od 24 maja 2021 r. do 14 czerwca 2021 r. W ocenie organu, nie znajduje zatem zastosowania przepis art. 50 ust. 17 u.ś.o.z., tj. że w chwili składania oświadczenia u świadczeniodawcy strona działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń w rozpatrywanym okresie. Ponadto organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie poinformował stronę, że zgodnie z regulacją przewidzianą w art. 50 ust. 18a u.ś.o.z., w ciągu 30 dni od dnia odebrania zawiadomienia o wszczęciu postępowania, może dokonać tzw. "wstecznego" zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego. Organ podkreślił przy tym, że przedmiotowe świadczenia zgodnie z danymi zawartymi w systemie rozliczeniowym pomiędzy NFZ a świadczeniodawcą zostały udzielone stronie w trybie planowym i dotyczyły rehabilitacji oraz fizjoterapii w związku z chorobami serca. Organ wyjaśnił, że zakres uprawnień przysługujących na podstawie Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego - wynika z przepisów o koordynacji, tj. z treści art. 19 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Na podstawie powołanego przepisu ubezpieczony i członkowie jego rodziny, przebywający w innym państwie członkowskim UE/EFTA niż państwo właściwe, są uprawnieni do korzystania z rzeczowych świadczeń opieki zdrowotnej, które z powodów medycznych stają się niezbędne w czasie ich pobytu, z uwzględnieniem charakteru tych świadczeń oraz przewidywanego czasu pobytu. Organ wyjaśnił także, że w myśl art. 25 lit. a pkt 3 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U.UE.L.2009 r., nr 284, poz. 1, z ze zm.) "Świadczenia rzeczowe, o których mowa w art. 19 ust. 1 rozporządzenia podstawowego, oznaczają świadczenia rzeczowe, które są udzielane w państwie członkowskim miejsca pobytu, zgodnie z jego ustawodawstwem, a które stają się niezbędne ze wskazań medycznych". Organ wskazał także, że zgodnie z zasadami ogólnymi decyzji z dnia 12 czerwca 2009 r. Komisji Akredytacyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego dotyczącej europejskiej karty ubezpieczenia zdrowotnego (Dz.U.UE.C.2010.106.23 z dnia 2010.04.24) - europejska karta ubezpieczenia zdrowotnego stanowi poświadczenie uprawnienia ubezpieczonego i emeryta lub rencisty, jak również członków ich rodzin, przebywających w państwie członkowskim 12 innym niż właściwe państwo członkowskie, do świadczeń rzeczowych, które stają się niezbędne z powodów medycznych, z uwzględnieniem charakteru tych świadczeń oraz przewidywanego czasu pobytu. Europejskiej karty ubezpieczenia zdrowotnego nie można używać w przypadku, gdy celem pobytu czasowego jest poddanie się leczeniu (pkt 1). W zakresie korzystania z europejskiej karty ubezpieczenia zdrowotnego w decyzji tej wskazano, że karta ta stanowi dowód na to, że jej posiadacz jest uprawniony w państwie członkowskim pobytu do świadczeń rzeczowych z tytułu choroby, które stają się niezbędne ze względów medycznych i które są udzielane podczas pobytu czasowego w innym państwie członkowskim z myślą o zapobieżeniu przymusowemu powrotowi posiadacza karty do państwa właściwego lub państwa zamieszkania przed końcem planowanego pobytu w celu poddania się wymaganemu leczeniu (pkt 9). Z tych też względów Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego uprawnia ubezpieczonego do świadczeń, które zostaną uznane przez lekarza za niezbędne z medycznego punktu widzenia w czasie pobytu na terenie innego państwa członkowskiego UE/EFTA, z uwzględnieniem charakteru tych świadczeń i czasu trwania pobytu. Oznacza to, że karta EKUZ nie może stanowić dokumentu wystarczającego do uzyskania leczenia. Lekarz musi orzec, że były to świadczenia opieki zdrowotnej niezbędne z medycznego punktu widzenia, a następnie rozliczyć je z NFZ jako świadczenia unijne poprzez wskazanie numeru karty EKUZ oraz symbolu kraju ubezpieczenia, etc. - czego nie można odnieść do okoliczności niniejszej sprawy. Ponadto, podpisane przez stronę w chwili udzielania przedmiotowych świadczeń u świadczeniodawcy "Oświadczenie o przysługującym świadczeniobiorcy prawie do świadczeń opieki zdrowotnej" nie potwierdza prawa do świadczeń opieki zdrowotnej w przypadku osoby, która jest ubezpieczona w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA). Nadto organ podkreślił, że świadczeniodawca stwierdził, iż udzielone na rzecz strony świadczenia opieki zdrowotnej w okresie od 24 maja 2021 r. do 14 czerwca 2021 r. r., miały charakter planowy, na podstawie skierowana, a pacjent nie okazywał się w tym okresie kartą EKUZ, w związku z czym dokonał ich rozliczenia na podstawie złożonego i podpisanego przez ww. dokumentu w postaci "Oświadczenia o przysługującym świadczeniobiorcy prawie do świadczeń opieki zdrowotnej", w ramach świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Jednocześnie ustalono, że przedmiotowe świadczenia nie mogą zostać rozliczone na podstawie przepisów o koordynacji. W tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym, w ocenie Prezesa NFZ zasadne jest obciążenie strony kosztami udzielonych jej świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w rozpatrywanym okresie, w łącznej wysokości 3 528,00 zł na podstawie art. 50 ust. 18 u.ś.o.z. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi strona zaskarżyła powyżej wskazaną decyzję organu w całości, zarzucając jej naruszenie: 1) art. 50 ust. 16 u.ś.o.z. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że skarżący nie miał praw do świadczeń podczas, gdy był uprawniony do świadczeń opieki zdrowotnej, gdyż podlegał ubezpieczeniu na terenie Niemiec; 2) art. 50 ust. 18 u.ś.o.z. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że skarżący jest zobowiązany do pokrycia kosztów pobytu w sanatorium podczas, gdy był on uprawniony do bezpłatnych świadczeń opieki zdrowotnej oraz okazywał stosowną dokumentację potwierdzającą ten fakt; 3) art. 15 ust 2 u.ś.o.z. poprzez jego niezastosowanie podczas, gdy skierowanie strony do sanatorium celem leczenia uzdrowiskowego było w pełni uzasadnione, wydane przez jednostkę specjalistyczną, a skarżący miał uprawnienie do bezpłatnych świadczeń zdrowotnych; 4) art. 50 ust. 15 u.ś.o.z. poprzez jego niezastosowanie podczas, gdy skarżący miał prawo do skorzystania z bezpłatnego leczenia uzdrowiskowego, okazał stosowne dokumenty oraz podpisał niezbędne oświadczenia stosownie do przekazywanych mu informacji o konieczności ich podpisywania z uwagi na rzekome procedury; 5) art. 50 ust. 17 u.ś.o.z. poprzez jego niezastosowanie podczas, gdy skarżący po otrzymaniu skierowania bezpośrednio od specjalisty kardiologa na leczenie uzdrowiskowe, uzyskaniu pozytywnej decyzji NFZ skorzystał z prawa do owego leczenia, przedstawił stosowne dokumenty potwierdzające jego uprawnienia (EKUZ zostało bowiem przedstawione w przychodni pierwszego kontaktu P., w klinice kardiologicznej w B. skąd skarżący uzyskał skierowanie oraz bezpośrednio w sanatorium za każdym razem, gdy był legitymowany, a jednostka zdrowotna wykonywała odpowiednie ksero), podpisał dokumenty, które mu przedkładano jako niezbędne do leczenia i tym samym był w uzasadnionym przekonaniu, iż spełnia wszystkie stawiane mu wymogi do uzyskania owych świadczeń zdrowotnych w ramach przysługujących mu uprawnień; 6) art. 19 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 882/2004 poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że świadczenie w postaci leczenia uzdrowiskowego w stosunku do skarżącego nie było niezbędnym świadczeniem medycznym podczas, gdy skarżący otrzymał skierowanie bezpośrednio z kliniki kardiologicznej z konkretnym zaleceniem odbycia leczenia sanatoryjnego, a więc od podmiotu stricte specjalistycznego, który prowadził jego leczenie i dokładnie znał jego stan zdrowia, a organ wydający zaskarżoną decyzję oparł się na swojej prywatnej opinii podmiotu od siebie zależnego w postaci Wydziału Świadczeń Opieki Zdrowotnej Łódzkiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ, 7) art. 5 k.c. poprzez jego niezastosowanie i nałożenie na skarżącego obowiązku poniesienia kosztów leczenia uzdrowiskowego, podczas gdy dokumentacja medyczna, sytuacja skarżącego, składane przez niego dokumenty, korelacja kliniki kardiologicznej w B. ze świadczeniodawcą w U., a tym samym posiadanie przez świadczeniodawcę pełnej informacji co do statusu ubezpieczenia skarżącego uzasadniały uzyskanie przez niego bezpłatnego leczenia uzdrowiskowego lub uzasadniały przyjęcie, iż skarżący był w usprawiedliwionym i uzasadnionym przekonaniu, iż takie świadczenia mu przysługują; 8) art. 6 ust 1, art. 7 i art. 8 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie przez organ, że skarżącemu de facto nie przysługiwało leczenie uzdrowiskowe oraz nie było ono świadczeniem niezbędnym podczas, gdy skarżący uzyskał skierowanie od specjalistycznego podmiotu świadczącego opiekę zdrowotną, która posiadała pełną dokumentację zarówno co do jego stanu zdrowia, jak i sytuacji prawnej, a mimo to określiła konkretne działania, a z kolei placówka w U. wykonywała owe świadczenia i otrzymywała kartę EKUZ, a mimo to podawała skarżącemu oświadczenia do podpisu celem rzekomych procedur, które zostały wykorzystane na niekorzyść strony; Z powyższych względów strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, według norm przepisanych, ewentualnie w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku, wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez obniżenie płatności do kwoty 1 000 zł oraz nieobciążanie strony kosztami postępowania, a także odsetkami. Jednocześnie strona skarżąca wniosła o zwrócenie się przez sąd i załączenie w poczet materiału dowodowego: 1) całej dokumentacji medycznej prowadzonej przez A.S.A. Oddział [...] w U. - na fakt legitymowania się przez skarżącego kartą EKUZ, jego stanu zdrowia, zasadności odbycia leczenia sanatoryjnego, braku podstaw do obciążenia strony kosztami owego leczenia; 2) całej dokumentacji medycznej prowadzonej przez Polsko-Amerykańskie Kliniki Serca Ambulatoryjna Opieka Specjalistyczna w B. - ul. [...], [...] B. - na fakt legitymowania się przez skarżącego kartą EKUZ, jego stanu zdrowia, zasadności odbycia leczenia sanatoryjnego, braku podstaw do obciążenia strony kosztami owego leczenia; 3) całej dokumentacji medycznej strony prowadzonej przez P1.. Przychodnia lekarska w D. - ul. [...], [...] D. - na fakt legitymowania się przez skarżącego kartą EKUZ, jego stanu zdrowia, zasadności odbycia leczenia sanatoryjnego, braku podstaw do obciążenia strony kosztami owego leczenia; 4) akt sprawy prowadzonej przez Narodowy Fundusz Zdrowia Łódzki Oddział Wojewódzki w Łodzi pod znakiem: NFZ05.WOA-I.5203.137.2025 - na fakt błędnych ustaleń organu w toku niniejszej sprawy, wydania sprzecznych decyzji w oparciu o sprzeczne ustalenia, błędów w postępowaniu dowodowym i wyjaśniającym organu w toku niniejszej sprawy; 5) dokumentacji prowadzonej przez NFZ odnośnie skierowania strony na leczenie sanatoryjne, decyzji co do przyznania skarżącemu owego leczenia i skierowania do określonej placówki - na fakt posiadania przez organ wiedzy na temat statusu ubezpieczenia strony, posiadania stosownej dokumentacji w postaci karty EKUZ. Nadto, z ostrożności procesowej strona wiosła również o: 1) dopuszczenie dowodu z opinii biegłego kardiologa na fakt zasadności konieczności odbycia przez skarżącego leczenia uzdrowiskowego, jego stanu zdrowia w chwili wydawania skierowania, tego czy owe leczenie było konieczne oraz czy powinien wypowiedzieć się jeszcze inny biegły z innej (a jeśli tak to jakiej) specjalizacji; 2) dopuszczenie dowodu z przesłuchania skarżącego na fakt uzasadnionego przekonania o przysługujących stronie uprawnieniach do leczenia uzdrowiskowego i jego niezbędności, podleganiu stosownemu ubezpieczeniu, okazywania potrzebnych dokumentów, a w tym karty EKUZ u świadczeniodawcy, sytuacji zdrowotnej i finansowej strony. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu. W piśmie z 5 maja 2026 r. skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Na terminie rozprawy 18 czerwca 2026 r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko w sprawie, podkreślając, że całe leczenie odbywał w Polsce. Ponadto wskazał, że czytał podpisane przez siebie w sanatorium w U. oświadczenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W przypadku, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu w całości albo w części. Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzona przez sąd w niniejszej sprawie kontrola według powyżej wskazanych kryteriów nie wykazała, aby zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów prawa uzasadniającym uwzględnienie skargi. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 1461 ze zm.) – dalej: "u.ś.o.z.". Zgodnie z art. 15 ust. 1 u.ś.o.z. świadczeniobiorcy mają, na zasadach określonych w ustawie, prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, których celem jest zachowanie zdrowia, zapobieganie chorobom i urazom, wczesne wykrywanie chorób, leczenie, pielęgnacja oraz zapobieganie niepełnosprawności i jej ograniczanie. Stosownie do treści art. 50 ust. 16 pkt 1a u.ś.o.z. w przypadku gdy świadczenie opieki zdrowotnej zostało udzielone pomimo braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej w wyniku: 1) posługiwania się kartą ubezpieczenia zdrowotnego albo innym dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej przez osobę, która utraciła to prawo w okresie ważności karty albo innego dokumentu, albo 1a) potwierdzenia prawa do świadczeń w sposób określony w ust. 3 osób, o których mowa w art. 52 ust. 1, albo 2) złożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 2a albo 6 (pisemne oświadczenie o przysługującym mu prawie do świadczeń opieki zdrowotnej), - osoba, której udzielono świadczenia opieki zdrowotnej, jest obowiązana do uiszczenia kosztów tego świadczenia, z wyłączeniem osoby, której udzielono świadczenia, o którym mowa w art. 15 ust. 2 pkt 1 (świadczenia gwarantowane z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej). Przy czym w myśl art. 50 ust. 17 u.ś.o.z. obowiązku, o którym mowa w ust. 16, nie stosuje się do osoby, która w chwili przedstawienia innego dokumentu potwierdzającego prawo do świadczeń opieki zdrowotnej albo złożenia oświadczenia o przysługującym jej prawie do świadczeń opieki zdrowotnej działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń opieki zdrowotnej. Z przytoczonych powyżej przepisów u.ś.o.z. wynika ogólna zasada, zgodnie z którą osoba, której udzielono świadczenia opieki zdrowotnej pomimo braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej obowiązana jest ponieść koszty udzielonego jej świadczenia. Od zasady tej ustawa przewiduje wyjątki. Obowiązek uiszczenia kosztów nie dotyczy osoby, której udzielono świadczenia gwarantowane z podstawowej opieki zdrowotnej (art. 15 ust. 2 pkt 1) oraz osoby, która działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń opieki zdrowotnej (art. 50 ust. 17 u.ś.o.z.). W niniejszej sprawie strona skarżąca otrzymała, w wymienionych w zaskarżonej do tutejszego sądu decyzji dniach, świadczenia opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie szpitalne - uzdrowiskowe. Z akt sprawy wynika, że na rzecz strony skarżącej zostały udzielone świadczenia w trybie planowanym, na podstawie skierowania, zaś strona skarżąca nie okazywała się podczas pobytu w uzdrowisku kartą EKUZ, natomiast złożyła oświadczenie o podleganiu ubezpieczeniu. Strona skarżąca była objęta ubezpieczeniem zdrowotnym w Niemczech w instytucjach IKK Classic oraz AOK BAYERN. Poza sporem jest również i to, że strona skarżąca w dniach udzielania jej świadczeń nie była osobą ubezpieczoną na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Z akt sprawy wynika także, że zawiadomieniem z 22 maja 2025 r. o wszczęciu postępowania organ administracji poinformował stronę skarżącą o możliwości wstecznego zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego w dniach korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej – w terminie 30 dni od otrzymania zawiadomienia o wszczęciu postępowania. Nadto, poinformował on także stronę o tym, że w sytuacji gdy w okresie udzielonej opieki medycznej była osobą ubezpieczoną na terenie innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej/EFTA dokumentem właściwym potwierdzającym uprawnienia będzie Certyfikat Tymczasowo Zastępujący kartę EKUZ (w przypadku gdy zakres udzielonej opieki medycznej na terenie Rzeczypospolitej Polskiej obejmował świadczenia niezbędne z medycznego punktu widzenia) wydany przez instytucję, w której skarżący podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu, po dniu odebrania przez stronę niniejszego zawiadomienia (ważny w dniach korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wskazanych w niniejszym zawiadomieniu) bądź formularz E112/dokument przenośny S2 w przypadku, gdy zakres udzielonej opieki medycznej na terenie Rzeczypospolitej Polskiej obejmował leczenie ściśle określonego świadczenia medycznego, czyli leczenia planowanego. Formularz E112/dokument przenośny S2 stanowią indywidualną zgodę instytucji właściwej (w której podlega się ubezpieczeniu zdrowotnemu) na pokrycie kosztów leczenia udzielonego na terenie innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej/EFTA. Zawiadomienie to doręczono skarżącemu 30 maja 2025 r. W toku postępowania skarżący nie przedłożył ani karty EKUZ, ani formularza E112/dokumentu przenośnego S2. Wobec tego organ administracji zwrócił się do świadczeniodawcy A.Spółka Akcyjna Oddział [...] w U. o udzielenie informacji, czy w dniach udzielania świadczeń strona skarżąca okazała kartę EKUZ, a także, czy świadczenia były udzielone w trybie planowym czy nagłym. Ponadto organ zwrócił się o wydanie przez Wydział Świadczeń Opieki Zdrowotnej Łódzkiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ opinii, czy udzielone świadczenia były niezbędne z medycznego punktu widzenia, o którym mowa w art. 19 rozporządzenia nr 883/2004, czy świadczenia opieki zdrowotnej kwalifikują się do rozliczenia na podstawie karty EKUZ. W odpowiedzi na powyższe świadczeniodawca poinformował, że skarżący nie okazywał karty EKUZ podczas pobytu i leczenia w rozpatrywanym okresie, natomiast podpisał w okresie tym, tj. od dnia 24 maja 2021 r. do 14 czerwca 2021 r. dokument w postaci: "Oświadczenia o przysługującym świadczeniobiorcy prawie do świadczeń opieki zdrowotnej". Ponadto jak wynika z opinii Wydziału Świadczeń Opieki Zdrowotnej Łódzkiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ, udzielone świadczenia opieki zdrowotnej na oddziale [...] nie mogą zostać zakwalifikowane jako niezbędne z medycznego punktu widzenia i tym samym rozliczone w ramach karty EKUZ (gdyż było to planowe leczenie). W tak ustalonym stanie faktycznym sprawy, dla prawidłowej oceny zaistniałej sytuacji istotne znaczenie mają także regulacje prawne zawarte w przepisach rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE z L 284, s. 1) - powoływanego dalej jako: "rozporządzenie nr 987/2009". Zgodnie z art. 17 rozporządzenia nr 883/2004 "Ubezpieczony lub członkowie jego rodziny, którzy mają miejsce zamieszkania w innym Państwie Członkowskim niż państwo właściwe Państwo Członkowskie, otrzymują w Państwie Członkowskim, w którym mają miejsce zamieszkania, świadczenia rzeczowe udzielane, w imieniu właściwej instytucji, przez instytucję miejsca zamieszkania, zgodnie z przepisami stosowanego przez nią ustawodawstwa tak, jak gdyby byli oni ubezpieczeni na mocy tego ustawodawstwa". Jednym z podstawowych założeń koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego jest możliwość korzystania ze świadczeń w miejscu zamieszkania. Dotyczy to również świadczeń z tytułu choroby, przy czym przepis ten obejmuje ich szczególną kategorię – świadczenia rzeczowe. Ubezpieczony lub członkowie jego rodziny, jeśli mają miejsce zamieszkania w innym państwie członkowskim, mogą domagać się realizacji świadczeń rzeczowych od instytucji miejsca zamieszkania tylko z tego tytułu, że nabyli do nich uprawnienia w państwie właściwym. Osoby takie należy zatem traktować tak, jakby były objęte ubezpieczeniem na terytorium państwa miejsca zamieszkania. Przesłankami zastosowania przedmiotowego przepisu jest: 1) posiadanie statusu ubezpieczonego lub członka rodziny i 2) zamieszkiwanie w innym państwie członkowskim niż państwo właściwe (K. Ślebzak, Komentarz do art. 17 [w:] Koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego. Komentarz, Lex/el 2012 r.). Zgodnie z art. 52 ust. 1 u.ś.o.z. osobie uprawnionej do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie przepisów o koordynacji, w celu korzystania z tych świadczeń z ubezpieczenia zdrowotnego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, Fundusz wydaje dokument potwierdzający prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, zwany dalej "poświadczeniem". Poświadczenie o prawie do świadczeń zdrowotnych wydawane jest przez NFZ osobom, dla których instytucją właściwą jest instytucja innego państwa członkowskiego UE/EFTA. W wyniku poświadczenia wydanego przez oddział NFZ do formularza wystawionego przez instytucję innego państwa członkowskiego osoba taka może w Polsce korzystać ze świadczeń opieki zdrowotnej na takich samych zasadach jak polscy ubezpieczeni. Poświadczenie sporządzane jest przez NFZ w języku polskim i zawiera dane określone w art. 52 ust. 2 u.ś.o.z., a w szczególności: nazwę instytucji zagranicznej, na koszt której będą udzielane świadczenia opieki zdrowotnej; adres miejsca zamieszkania lub pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; zakres świadczeń opieki zdrowotnej przysługujących uprawnionemu w rozumieniu przepisów o koordynacji; okres przysługiwania świadczeń opieki zdrowotnej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Poświadczenie wydawane jest na podstawie zaświadczenia (formularze serii E lub dokument S1 wystawionego przez instytucję właściwą państwa członkowskiego UE/EFTA (por. I. Kowalska-Mańkowska, Komentarz do art. 52 u.ś.o.z. [w:] red. A. Pietraszewska-Macheta, Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Komentarz, Lex/el 2023 r.). W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący nie przedłożył poświadczenia, o którym mowa w art. 52 ust. 1 u.ś.o.z., które jak wyżej wskazano, jest wydawane na podstawie zaświadczenia (dokument S1) wystawionego przez instytucję właściwą państwa członkowskiego UE/EFTA ani dokumentu potwierdzającego zgodę jego instytucji ubezpieczeniowej na leczenie planowe (dokument S2) w Polsce (zob. art. 53 u.ś.o.z., art. 20 Rozporządzenia nr 883/2004, a także Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Komentarz, red. A. Pietraszewska-Macheta, Lex/el 2023 r.). Zgodnie z art. 51 ust. 1 u.ś.o.z. w celu potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej przysługujących świadczeniobiorcy, zgodnie z przepisami o koordynacji, na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego UE lub EFTA, lub Zjednoczonego Królestwa, Fundusz wydaje, na zasadach i w zakresie określonych w przepisach o koordynacji, Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego lub zaświadczenie o prawie do tych świadczeń. Zgodnie zaś z art. 20 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004 o ile niniejsze rozporządzenie nie stanowi inaczej, ubezpieczony udający się do innego Państwa Członkowskiego w celu uzyskania świadczeń rzeczowych w czasie tego pobytu ubiega się o zezwolenie właściwej instytucji. W myśl zaś art. 20 ust. 2 rozporządzenia nr 883/2004 ubezpieczony, który uzyskał zezwolenie właściwej instytucji na udanie się do innego Państwa Członkowskiego w celu poddania się leczeniu odpowiedniemu do jego stanu, otrzymuje świadczenia rzeczowe udzielane, w imieniu instytucji właściwej, przez instytucję miejsca pobytu, zgodnie z przepisami stosowanego przez nią ustawodawstwa tak, jak gdyby był on ubezpieczony na mocy wspomnianego ustawodawstwa. Zezwolenie zostaje wydane, jeżeli przedmiotowe leczenie należy do świadczeń przewidzianych przez ustawodawstwo Państwa Członkowskiego, w którym zainteresowany ma miejsce zamieszkania oraz jeżeli nie może on uzyskać takiego leczenia w terminie uzasadnionym z medycznego punktu widzenia, z uwzględnieniem jego aktualnego stanu zdrowia oraz prawdopodobnego przebiegu choroby. Z kolei art. 19 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004 stanowi, iż o ile przepisy ust. 2 nie stanowią inaczej, ubezpieczony i członkowie jego rodziny przebywający w innym Państwie Członkowskim niż państwo właściwe są uprawnieni do świadczeń rzeczowych, które z powodów medycznych stają się niezbędne w czasie ich pobytu, z uwzględnieniem charakteru tych świadczeń oraz przewidywanego czasu pobytu. Odnotować również należy, iż zgodnie z art. 25 lit. a pkt 3 rozporządzenia nr 987/2009, świadczenia rzeczowe, o których mowa w art. 19 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004, oznaczają świadczenia rzeczowe, które są udzielane w państwie członkowskim miejsca pobytu, zgodnie z jego ustawodawstwem, a które stają się niezbędne ze wskazań medycznych, z myślą o zapobieżeniu przymusowemu powrotowi ubezpieczonego do właściwego państwa członkowskiego przed końcem planowanego pobytu w celu uzyskania niezbędnego leczenia. Chodzi tu zatem o świadczenia, których udzielenie stało się niezbędne z powodów medycznych w czasie pobytu w innym państwie członkowskim niż państwo w którym znajduje się instytucja ubezpieczająca, a nie o świadczenia przewidywane i planowane wcześniej. Świadczenia te muszą jednocześnie być niezbędne, czyli konieczne do udzielenia w czasie pobytu w innym państwie. Ponadto zgodnie z zasadami ogólnymi określonymi w decyzji Nr S1 z dnia 12 czerwca 2009 r., Komisji Akredytacyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego, dotyczącej europejskiej karty ubezpieczenia zdrowotnego (Dz.U.UE.C.2010.106.23 z dnia 2010.04.24) Europejska karta ubezpieczenia zdrowotnego stanowi poświadczenie uprawnienia ubezpieczonego i emeryta lub rencisty, jak również członków ich rodzin, przebywających w państwie członkowskim innym niż właściwe państwo członkowskie, do świadczeń rzeczowych, które stają się niezbędne z powodów medycznych, z uwzględnieniem charakteru tych świadczeń oraz przewidywanego czasu pobytu. Europejskiej karty ubezpieczenia zdrowotnego nie można używać w przypadku, gdy celem pobytu czasowego jest poddanie się leczeniu (pkt 1). W zakresie korzystania z europejskiej karty ubezpieczenia zdrowotnego w przywołanej powyżej decyzji nr S1 wskazano, że karta ta stanowi dowód na to, że jej posiadacz jest uprawniony w państwie członkowskim pobytu do świadczeń rzeczowych z tytułu choroby, które stają się niezbędne ze względów medycznych i które są udzielane podczas pobytu czasowego w innym państwie członkowskim z myślą o zapobieżeniu przymusowemu powrotowi posiadacza karty do państwa właściwego lub państwa zamieszkania przed końcem planowanego pobytu w celu poddania się wymaganemu leczeniu. Celem świadczeń tego typu jest umożliwienie ubezpieczonemu kontynuowania pobytu w warunkach bezpiecznych dla zdrowia (pkt 9). Co więcej Europejska karta ubezpieczenia zdrowotnego nie obejmuje świadczeń rzeczowych z tytułu choroby w przypadku, gdy celem pobytu jest poddanie się leczeniu (pkt 10). Z powyższego wynika, że karta EKUZ uprawnia ubezpieczonego do świadczeń rzeczowych, które zostaną uznane przez lekarza za niezbędne z medycznego punktu widzenia w czasie pobytu na terenie innego państwa członkowskiego, z uwzględnieniem charakteru tych świadczeń i czasu trwania pobytu. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej nie ma podstaw do przyjęcia, że udzielone jej świadczenia w okresie od 24 maja 2021 r. do 14 czerwca 2021 r. przez A. Spółkę Akcyjną Oddział [...] w U., miały taki właśnie nagły charakter. Nie potwierdził tego świadczeniodawca, który udzielił stronie skarżącej świadczeń, a który wskazał, że były to świadczenia planowane, udzielona na podstawie skierowania. Ponadto zgodnie z opinią Wydziału Świadczeń Opieki Zdrowotnej Łódzkiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ, udzielone świadczenia opieki zdrowotnej na oddziale [...] nie mogą zostać zakwalifikowane jako niezbędne z medycznego punktu widzenia i tym samym rozliczone w ramach karty EKUZ - gdyż obejmują one leczenie planowane, a nie sytuację nagłą. Strona skarżąca w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji nie przedstawiła dowodów przeciwnych, które podważałyby oświadczenie złożone przez świadczeniodawcę oraz wydaną w niniejszej sprawie opinię Wydziału Świadczeń Opieki Zdrowotnej Łódzkiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ. Wskazać należy, że Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego stanowi dowód na to, że jej posiadacz jest uprawniony w państwie członkowskim pobytu do świadczeń rzeczowych z tytułu choroby, które stają się niezbędne ze względów medycznych i które są udzielane podczas pobytu czasowego w innym państwie członkowskim. Świadczenia te udzielane są w imieniu instytucji właściwej przez instytucję miejsca pobytu, zgodnie z przepisami stosowanego przez nią ustawodawstwa, tak jakby zainteresowane osoby były ubezpieczone na mocy wspomnianego ustawodawstwa. Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego nie daje uprawnień, gdy celem podróży jest odbycie leczenia, a więc nie można na jej podstawie skorzystać z zaplanowanych świadczeń w innym państwie. Jest osobistą kartą wystawioną na nazwisko posiadacza ze wskazanym okresem ważności (por. Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Komentarz, red. A. Pietraszewska-Macheta, Lex/el 2023 r.). Należy zatem stwierdzić, że Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego jedynie w pewnych sytuacjach uprawnia osobę, na którą została wystawiona, do skorzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej w innym państwie członkowskim. Dotyczy to świadczeń niezbędnych z medycznego punktu widzenia i wcześniej nieplanowanych (por. np. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 9 marca 2023 r., II SA/Go 30/23, Lex/el nr 3514412). Strona skarżąca nie przedłożyła ani świadczeniodawcy ani organowi administracji, w toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji, dokumentu potwierdzającego zgodę niemieckiej instytucji na leczenie planowe w Polsce, chociaż w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania został przez organ administracji poinformowany, że w przypadku, gdy zakres udzielonej opieki medycznej na terenie Rzeczypospolitej Polskiej obejmował leczenie ściśle określonego świadczenia medycznego, czyli leczenia planowanego, formularz E112/dokument przenośny S2 stanowią indywidualną zgodę instytucji właściwej (w której podlega się ubezpieczeniu zdrowotnemu) na pokrycie kosztów leczenia. W rozpoznawanej sprawie organ rozważył cały zebrany materiał dowodowy, na który składały się wymienione na wstępie dokumenty pozyskane z inicjatywy organu, a także wyjaśnienia strony skarżącej. Organ nie kwestionował oświadczenia strony skarżącej, że w czasie udzielenia jej świadczeń w postaci leczenia szpitalnego - uzdrowiskowego na terenie Polski pracował w Niemczech oraz że posiadał Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego. Co więcej organ prowadził postępowanie wyjaśniające co do charakteru świadczeń udzielonych stronie skarżącej w czasie pobytu w uzdrowisku, w kontekście ich "niezbędności" w trakcie pobytu na terytorium Polski, w ramach którego zwrócono się do Wydziału Świadczeń Opieki Zdrowotnej Łódzkiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ z prośbą o wskazanie, czy świadczenia uzyskane przez stronę we wskazanym okresie zostały jej udzielone w trybie nagłym lub niezbędnym ze względów medycznych, z uwzględnieniem charakteru tych świadczeń, a także do A. Spółka Akcyjna Oddział [...] w U. o udzielenie informacji, czy w dniach udzielania świadczeń skarżący okazał kartę EKUZ oraz, czy świadczenia były udzielone w trybie planowym czy nagłym. W odpowiedzi na powyższe, poinformowano, że strona skarżąca nie okazywała karty EKUZ podczas pobytu i leczenia w rozpatrywanym okresie, natomiast podpisała w okresie od dnia 24 maja 2021 r. do 14 czerwca 2021 r. dokument w postaci: "Oświadczenia o przysługującym świadczeniobiorcy prawie do świadczeń opieki zdrowotnej". Z otrzymanej natomiast od świadczeniodawcy odpowiedzi wynikało, że skarżący został przyjęty do leczenia szpitalnego w trybie planowym, na podstawie skierowania. Ponadto, zgodnie ze sporządzoną opinią udzielone świadczenia opieki zdrowotnej na oddziale [..] nie mogą zostać zakwalifikowane jako niezbędne z medycznego punktu widzenia i tym samym rozliczone w ramach karty EKUZ (planowe leczenie). Sąd podzielił zatem stanowisko Prezesa NFZ, że strona skarżąca nie była uprawniona do świadczeń opieki zdrowotnej na terenie Polski. Nie miała ona bowiem w kwestionowanym okresie w Polsce statusu osoby ubezpieczonej i jednocześnie, mimo że podlegała ubezpieczeniu według ustawodawstwa niemieckiego, nie zostały spełnione warunki uprawniające ją do otrzymania na terenie RP świadczeń medycznych na podstawie przepisów o koordynacji. Żaden z zebranych w toku postępowania dowodów, jak również żadne z twierdzeń strony skarżącej oraz ustalone okoliczności nie wskazują bowiem, że doszło do sytuacji, w której w trakcie pobytu strony skarżącej na terenie Polski leczenie szpitalne – pobyt w uzdrowisku - stało się niezbędne i musiało zostać podjęte bez narażenia strony skarżącej na konieczność skrócenia pobytu w Polsce i powrotu do Niemiec celem podjęcia leczenia. Leczenie to, jak wynika z zebranych dowodów, nie wiązało się z nagłą sytuacją utraty, czy pogorszenia lub narażenia zdrowia, ale miało charakter planowy, co potwierdza fakt wystawienia stronie skarżącej skierowania w takim trybie. W powyższych okolicznościach niniejszej sprawy należało więc przyznać rację organowi, że z uwagi na planowy tryb udzielenia przedmiotowych świadczeń, nie mogły one zostać rozliczone na podstawie wspólnotowych przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W ocenie sądu organ zasadnie uznał, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 50 ust. 17 u.ś.o.z. W ocenie strony skarżącej o tym, że działał on w usprawiedliwionym przekonaniu, iż miał prawo do świadczeń opieki zdrowotnej w Polsce, świadczyło posiadanie przez niego niemieckiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego. Należy jednak zauważyć, że strona skarżąca korzystając ze świadczeń opieki zdrowotnej nie okazywała tej karty świadczeniodawcy. Składała natomiast oświadczenia o przysługującym jej prawie do świadczeń, w których wskazywała swój adres zamieszkania w Polsce. W sprawie nie mamy również do czynienia z sytuacją, gdy brak prawa do świadczeń wynika z działania (zaniechania) innych podmiotów niż osoba składająca oświadczenie, czyli np. z przyczyn zawinionych przez płatnika składki na ubezpieczenie zdrowotne (por. np. wyroki NSA: z dnia 6 listopada 2019 r., sygn. akt II GSK 1788/18, Lex/el nr 2757027; czy z dnia 12 grudnia 2019 r., sygn. akt II GSK 1001/19, Lex/el nr 2777994). Obowiązkiem strony skarżącej było zachowanie należytej staranności odnośnie ustalenia, na jakich zasadach i warunkach posiada ona uprawnienie do świadczeń zdrowotnych w Polsce, a nadto powinna ona dopilnować wszelkich formalności związanych ze swoim zagranicznym ubezpieczeniem zdrowotnym, w szczególności jeśli – jak to wynika ze skargi - udzielane jej na terenie Polski świadczenia nie miały charakteru incydentalnego, korzystała z nich bowiem w okresie od 24 maja 2021 r. do 14 czerwca 2021 r. Strona skarżąca nie tylko mogła, ale wręcz powinna wyjaśnić swój status ubezpieczeniowy, tym bardziej, że miała ona świadomość, iż system eWUŚ nie potwierdził jej prawa do bezpłatnych świadczeń opieki zdrowotnej i z tego powodu składała oświadczenia o przysługującym jej prawie do świadczeń opieki zdrowotnej. Strona skarżąca na terminie rozprawy podkreśliła przy tym, że całe leczenie odbywała w Polsce, wskazując, że czytała podpisane przez siebie w sanatorium w U. oświadczenie. Przy czym z treści tegoż oświadczenia wyraźnie wskazano, iż "Oświadczenie nie potwierdza prawa do świadczeń opieki zdrowotnej w przypadku osoby, która jest ubezpieczona w innym niż Rzeczypospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub Europejskiego Porozumienia o wolnym Handu (EFTA)". Wyjaśnić również w tym miejscu należy, że w postępowaniu administracyjnym nie mają zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego, w tym też określona w art. 5 k.c. zasada współżycia społecznego. Niezasadne są także zarzuty dotyczące naruszenia art. 6 ust. 1, art. 7 i art. 8 ustawy o Prawach Pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Ustalenie obowiązku poniesienia przez stronę kosztów udzielonych świadczeń zdrowotnych w żadnym razie nie stanowi naruszenia podstawowych praw pacjenta. Sąd nie uwzględnił także zawartych w skardze wniosków dowodowych strony skarżącej. Stosownie do treści art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z przepisu tego wynika, że co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Przede wszystkim w sprawie tej materiał dowodowy został prawidłowo zebrany i oceniony. Dowody z dokumentów, o przeprowadzenie których wnioskowała strona skarżąca, nie były więc niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w rozpoznawanej sprawie, gdyż na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sąd wątpliwości tych nie powziął. Ponadto wniosek o powołanie biegłego kardiologa na okoliczność zasadności odbycia przez skarżącego leczenia uzdrowiskowego oraz niezbędności udzielania skarżącemu świadczeń opieki zdrowotnej w Polsce jest niezasadny również z tych względów, iż nie ma wątpliwości co do tego, że świadczenia niezbędne to takie, bez których nie można się obejść. Tymczasem udzielone stronie skarżącej świadczenia takiego charakteru nie miały - były planowane i wynikały z chęci kontynuowania przez niego leczenia w Polsce. Zdaniem sądu, organ zgromadził w sprawie wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia materiał dowodowy, który poddał wyczerpującej ocenie. Dokonana w zaskarżonej decyzji ocena dowodów nie wykracza poza granice swobodnej oceny dowodów. Organ wskazał przy tym na przyczynę odmiennej od strony oceny zgromadzonych dowodów. Prezes NFZ w uzasadnieniu zaskarżonej do sądu decyzji przytoczył zastosowane przepisy prawne, jak i wskazując na ich treść odwołał się do konkretnych elementów stanu faktycznego sprawy. W konsekwencji zaskarżona decyzja nie narusza przepisów k.p.a. Organ nie uchybił też wymienionym w skardze przepisom prawa materialnego. Stanowisko wyrażone w decyzji Prezesa NFZ zostało uzasadnione w sposób prawidłowy, z poszanowaniem zasad określonych szczegółowo przez ustawodawcę w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, które sąd ocenił za wyczerpujące. Z kolei sam fakt, że skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem organu, nie przesądza o tym, iż w sprawie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów. Mając na uwadze powyższe okoliczności, skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a. a.kr
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 13 kwietnia 2026
- Symbol z opisem
- 652 Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
- Hasła tematyczne
- Ubezpieczenie społeczne
- Skarżony organ
- Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
- Sędziowie
- Agnieszka Krawczyk /przewodniczący/ Joanna Wyporska-Frankiewicz /sprawozdawca/ Małgorzata Kowalska
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 151 · Dz.U. 2026 poz. 143
- Dz.U. 2025 poz. 1461
art. 50 ust. 16, ust. 17, ust. 18, ust. 19 ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t. j.)
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Tekst mający znaczenie dla EOG i dla Szwajcarii).
art. 25 lit.a pkt 3 · Dz.U.UE.L 2009 nr 284 poz. 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Tekst mający znaczenie dla EOG i dla Szwajcarii).
art. 19 ust. 1, art. 20 ust. 2 · Dz.U.UE.L 2004 nr 166 poz. 1
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny