III SA/Łd 238/20

Dnia 4 sierpnia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Kowalska (spr.), Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2020 roku sprawy ze skargi A. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki oddala skargę.

Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy postanowienie Starosty [...] z [...] r. o sprostowaniu z urzędu oczywistej omyłki w decyzji Starosty [...] z [...] r. orzekającej o uchyleniu własnej ostatecznej decyzji o zarejestrowaniu na rzecz A. J. samochodu osobowego oraz o odmowie zarejestrowania tego pojazdu. Z akt sprawy wynika, że decyzją z [...] r. Starosta [...] uchylił własną ostateczną decyzję z [...] r. o zarejestrowaniu na rzecz A. J. samochodu osobowego marki Audi A6, VIN [...] i wydaniu dowodu rejestracyjnego nr [...], karty pojazdu nr [...] oraz tablic rejestracyjnych ze znakami [...] oraz odmówił zarejestrowania tego pojazdu. Postanowieniem z [...] r. Starosta [...] orzekł sprostowaniu z urzędu oczywistej omyłki w uzasadnieniu swojej decyzji z [...] r. poprzez zastąpienie wyrazu "sprzedającego" znajdującego się na drugiej stronie decyzji, w treści uzasadnienia, w wierszu pierwszym, wyrazem "kupującego". Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła A. J., zarzucając naruszenie art. 113 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) - dalej "k.p.a." przez uznanie, że wpisanie w decyzji zamiast wyrazu "sprzedający" wyrazu "kupujący", ma charakter wyłącznie oczywistej pomyłki pisarskiej, podczas gdy przyjąć należy, że sprostowanie decyzji nie może prowadzić do zmiany istotnych ustaleń faktycznych sprawy. Postanowieniem z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy postanowienie Starosty [...] z [...] r. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że sprostowanie uzasadnienia decyzji Starosty [...] z [...] r. było zasadne i dopuszczalne w świetle art. 113 § 1 k.p.a. Wyjaśnił, że zmiana wprowadzona przez organ I instancji polegająca na zastąpieniu - na drugiej stronie decyzji, w treści "uzasadnienia", w wierszu pierwszym - wyrazu "sprzedającego" wyrazem "kupującego" jest zgodna z tym, co wynika z wniosków zawartych w opinii biegłego załączonej do akt sprawy i z opisu stanu faktycznego niewątpliwego w świetle zgromadzonych dowodów. Kolegium podkreśliło jednocześnie, że zmiana ta pozostaje bez znaczenia dla meritum sprawy, gdyż z akt sprawy (sprzeciwu Prokuratora Rejonowego w K., opinii biegłego sądowego), wynika jednoznacznie, że rozpatrywana przez organ administracji sprawa dotyczyła sfałszowania podpisu A. J. (kupującej) a nie P. B. (sprzedającego). W ocenie organu II instancji usytuowanie skarżącej w ramach umowy sprzedaży nie ma wpływu na ocenę podstawowej w sprawie kwestii, tj. tego czy umowa sprzedaży przedstawiona do rejestracji pojazdu była autentyczna, i ma jedynie charakter uboczny. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] r. wniosła A. J., zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy; tj.: art. 113 § 1 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie w związku z uznaniem, że błąd dokonany przez Starostę [...], tj. użycie wyrazu "sprzedający" zamiast "kupujący", na gruncie przedmiotowej sprawy stanowi oczywistą omyłkę pisarską w sytuacji, gdy przedmiotowy błąd wpłynął na zmianę istotnych ustaleń faktycznych i w rezultacie skutkował wydaniem 27 marca 2018 r. wadliwej decyzji; art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, mimo zaistnienia przesłanek uzasadniających uchylenie tejże w całości, wynikających z naruszenia przez organ I instancji przepisów prawa procesowego, związanych przede wszystkim z nierozważeniem istotnych okoliczności sprawy oraz błędnego przyjęcia, iż doszło do sfałszowania podpisu "sprzedającego"; art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. przez sporządzenie uzasadnienia wewnętrznie sprzecznego, uniemożliwiającego prześledzenie toku rozumowania organu II instancji, w tym przyczyn przyjęcia przez niego określonej kwalifikacji prawnej, przejawiającej się we wskazaniu, że wprowadzenie zmiany polegającej na zastąpieniu w treści uzasadnienia postanowienia wyrazu "sprzedającego" wyrazem "kupującego" pozostaje bez znaczenia dla meritum sprawy, podczas gdy w oparciu o błędne ustalenia faktyczne organ I instancji wydał decyzję z 27 marca 2018 r., która stanowi rozstrzygnięcie niekorzystne dla skarżącej; art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. przez zaniechanie przez organ II instancji podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czego konsekwencją było błędne ustalenie stanu faktycznego, niezgodnego z rzeczywistym stanem rzeczy, w szczególności poprzez przyjęcie, że dokonane przez organ I instancji sprostowanie stanowiło omyłkę pisarską, która nie miała istotnego wpływu na meritum sprawy. Wobec powyższego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i zasądzenie na swą rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) - dalej "p.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2019 r., poz. 2167) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, w rozpoznawanej sprawie sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa uzasadniających wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddane zostało postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. z [...] roku utrzymujące w mocy postanowienie Starosty [...] z [...] r. o sprostowaniu z urzędu oczywistej omyłki w decyzji Starosty [...] z [...] r. polegającej na zastąpieniu w uzasadnieniu decyzji wyrazu "sprzedającego" wyrazem "kupującego": W pierwszej kolejności należy wskazać, że w świetle art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Oczywista omyłka pisarska polega na błędnym wpisaniu jakiegoś słowa lub słów bądź ich pominięciu, a także widocznym i niezgodnym z zamierzonym niewłaściwym użyciu wyrazu. Omyłka pisarska to taki wyraz, który omyłkowo znalazł się w treści decyzji administracyjnej lub omyłkowo nie znalazł się w jej treści, a znaleźć się powinien, a także mylne użycie wyrazu. Podstawowym wyznacznikiem oczywistości omyłki pozostaje możność natychmiastowego i niepozostawiającego jakichkolwiek wątpliwości wykrycia uchybienia w drodze nawet powierzchownego zestawienia treści rozstrzygnięcia z dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy. Zwrócić także należy uwagę, że kwalifikacja charakteru omyłek pisarskich, jak i rachunkowych, zawsze musi być dokonywana na podstawie okoliczności konkretnej sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych za ugruntowany uznać należy pogląd, że wada decyzji podlegająca sprostowaniu nie może dotyczyć materialnej treści jej rozstrzygnięcia i musi charakteryzować się oczywistością. Zatem nie mogą podlegać sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a. błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, ustalaniu stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej. Nie ulega wątpliwości, że to, co może być uznane za oczywiste w jednym układzie stosunków faktycznych, może tę cechę stracić, gdy układ ów ulega zmianie, choćby w relatywnie niewielkim stopniu. Pojęcie "oczywistej omyłki", ma wszak charakter niedookreślony, odsyłający do systemu pojęć i ocen pozaprawnych, wyłączający w konsekwencji automatyzm przyjmowanych kryteriów na rzecz pewnej elastyczności, pozwalającej urealnić dokonywaną kwalifikację prawną i dopasować ją do różnych, nierzadko niepowtarzalnych i jednostkowych aspektów badanej sytuacji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt I FSK 732/07; z dnia 27 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 1400/14; z dnia 31 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 2011/13, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl – dalej "CBOSA"). Z powyższych rozważań wynika, że na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. nie mogą być prostowane mylne ustalenia faktyczne organu mające wpływ na treść rozstrzygnięcia. Tryb sprostowania oczywistych omyłek w treści decyzji nie może bowiem służyć weryfikacji zawartego w niej merytorycznego rozstrzygnięcia. Tryb ten nie może bowiem zastępować postępowania instancyjnego. Na gruncie rozpoznawanej sprawy sąd podzielił stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że sprostowana w decyzji Starosty [...] z [...] roku omyłka miała charakter oczywistej omyłki, o nieistotnym charakterze, pozostającej bez wpływu na treść wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, a zatem mogła podlegać sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Ze sprzeciwu Prokuratora Rejonowego w K. i znajdującej się w aktach sprawy opinii biegłego sądowego jednoznacznie wynika, że w umowie z 30 stycznia 2018 roku kupna – sprzedaży samochodu Audi A6, o którego rejestrację wystąpiła skarżąca został sfałszowany jej podpis jako kupującej nie zaś sprzedawcy. Zatem w wierszu pierwszym na drugiej stronie uzasadnienia decyzji nastąpiła oczywista omyłka polegająca na wskazaniu, że sfałszowany został podpis sprzedawcy i należało ją sprostować z urzędu o czym prawidłowo orzekł organ I instancji. Trafnie wskazano w zaskarżonym postanowieniu, że omyłka ta nie miała wpływu na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia. Niezależnie bowiem czy na umowie sprzedaży sfałszowany został podpis sprzedawcy czy kupującego umowa taka jako nierzetelna nie mogła stanowić dokumentu potwierdzającego tytuł prawny skarżącej do dotyczącego jej pojazdu i kwestia ta przesądziła o konieczności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z [...] roku o zarejestrowaniu na rzecz A. J. samochodu osobowego marki Audi A6. W tych okolicznościach zaskarżone postanowienie jest prawidłowe i nie narusza art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Niezasadne są także pozostałe podniesione w rozpoznawanej skardze zarzuty dotyczące nieprawidłowego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia czy też nie należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Postępowanie zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 k.p.a., i art. 77 § 1 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest rzeczowe, szczegółowe i zrozumiałe spełnia zatem wymagania z art. 107 § 3 k.p.a. Organ przytoczyły istotne okoliczności stanu faktycznego oraz treść przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie i prawidłowo zaprezentował ich rozumienie. Sąd nie znalazł żadnych podstaw do kwestionowania stanowiska organu. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako pozbawioną uzasadnionych podstaw. e.o.