Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Łd 236/26

Wyrok WSA w Łodzi z 12 maja 2026 r., III SA/Łd 236/26 – egzekucja należności pieniężnych

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia
12 maja 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Dnia 12 maja 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2026 roku sprawy ze skargi R. F. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 30 stycznia 2026 roku nr 1001-IEE.7192.202.2025.11.JS w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Postanowieniem z 30 stycznia 2026 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej: organ II instancji) utrzymał w mocy postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 20 sierpnia 2025 r. o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne: Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej również: ZUS) w Tomaszowie Mazowieckim wystawił wobec R. F. (dalej: strona, strona skarżąca lub skarżący) tytuły wykonawcze: - z 23 lutego 2010 r. o numerach: [...], które obejmowały należności z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz składki na ubezpieczenie społeczne za listopad 2009 roku. Odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone stronie 5 marca 2010 r.; - z 10 marca 2010 r. o numerach: [...], [...], które obejmowały należności z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz składki na ubezpieczenie społeczne za grudzień 2009 roku. Odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone stronie 26 kwietnia 2010 r.; - z 1 kwietnia 2010 r. o numerach: [...], [...], które obejmowały należności z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz składki na ubezpieczenie społeczne za styczeń 2010 roku. Odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone stronie 28 kwietnia 2010 r.; - z 17 czerwca 2010 r. o numerach: od [...] do [...], które obejmowały należności z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz składki na ubezpieczenie społeczne za luty i marzec 2010 roku. Odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone stronie 2 lipca 2010 r.; - z 13 lipca 2010 r. o numerach: [...], [...], które obejmowały należności z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz składki na ubezpieczenie społeczne za kwiecień 2010 roku. Odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone stronie 5 sierpnia 2010 r.; - z 16 sierpnia 2010 r. o numerach: [...], [...], które obejmowały należności z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz składki na ubezpieczenie społeczne za maj 2010 roku. Odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone stronie 23 sierpnia 2010 r.; - z 4 listopada 2010 r. o numerach: [...], [...], które obejmowały należności z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz składki na ubezpieczenie społeczne za czerwiec 2010 roku. Odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone stronie 12 listopada 2010 r. Po zmianie oznaczeń wskazanych powyżej tytułów wykonawczych na numery: od [...] do [...], 19 października 2012 r. Dyrektor Oddziału ZUS w Tomaszowie Mazowieckim przekazał je do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Opocznie. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Opocznie nie przystąpił do egzekucji i zwrócił wskazane tytuły wykonawcze. Po kolejnej zmianie oznaczeń wskazanych powyżej tytułów wykonawczych na numery od [...] do [...], Dyrektor Oddziału ZUS w Tomaszowie Mazowieckim przekazał je do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna. Pismem z 27 grudnia 2012 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna 2/14 zwrócił wskazane tytuły wykonawcze w celu uzupełnienia daty ich odbioru. Następnie, 17 października 2018 r., Dyrektor Oddziału ZUS w Tomaszowie Mazowieckim wystawił wobec strony tytuły wykonawcze o numerach: od [...] do [...] oraz od [...] do [...], które obejmują należności z tytułu nieopłaconych składek na: - ubezpieczenie społeczne za okres od listopada 2009 r. do września 2011 r.; - ubezpieczenie zdrowotne za okres od listopada 2009 r. do września 2011 r.; - Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od stycznia do września 2011 r. Zawiadomieniami z 18 października 2018 r. Dyrektor Oddziału ZUS w Tomaszowie Mazowieckim dokonał zajęcia wynagrodzenia strony skarżącej za pracę w P. s.c. w Ł.. Wskazane zawiadomienia wraz z odpisami tytułów wykonawczych z 17 października 2018 r. zostały doręczone stronie 7 listopada 2018 r. w trybie art. 44 k.p.a. W odpowiedzi na wskazane zajęcie P. s.c. pismem z 31 października 2018 r. poinformowała, że skarżący jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony od 19 września 2018 r., w pełnym wymiarze czasu pracy, z miesięcznym wynagrodzeniem brutto 2 100,00 zł. Zawiadomieniami z 6 czerwca 2023 r. Dyrektor Oddziału ZUS w Tomaszowie Mazowieckim dokonał zajęcia wynagrodzenia strony za pracę w V. z o.o. W odpowiedzi na wskazane zajęcie V. z o.o. pismem z 15 czerwca 2023 r. poinformowała, że skarżący został zatrudniony na okres próbny od 24 maja 2023 r. do 31 lipca 2023 r., potrącenie będzie realizowane i przekazywane do 15-go dnia następnego miesiąca. Następnie pismem z 7 lipca 2023 r. V. Spółka z o.o. poinformowała, że skarżący rozwiązał umowę o pracę z dniem 4 lipca 2023 r. Z akt sprawy wynika, że 22 czerwca 2023 r. pełnomocnik strony skarżącej złożył pismo zatytułowane "Wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego", w którym, powołując się na przedawnienie należności objętych tytułami wykonawczymi o numerach od [...] do [...] oraz od [...] do [...], wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego toczącego się na podstawie tytułów wykonawczych wydanych w latach 2009 - 2011, wskazanych w zawiadomieniu o zajęciu wynagrodzenia za pracę w V. Sp. z o.o. Postanowieniem z 29 maja 2024 r. Dyrektor Oddziału ZUS w Tomaszowie Mazowieckim odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec strony na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] oraz od [...] do [...]. Wobec powyższego, 14 czerwca 2023 r., pełnomocnik strony skarżącej złożył zażalenie, wnosząc o "umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie administracyjnych tytułów wykonawczych nr od [...] do [...], [...] i [...] przeciwko skarżącemu, a zasadniczo na podstawie administracyjnych tytułów wykonawczych [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. [...], [...], [...], [...]. Względnie wniósł on o uchylenie zaskarżonego postanowienia ze względu na niewyczerpujący materiału dowodowego charakter jego uzasadnienia, de facto uniemożliwiający dokonanie oceny zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z 17 stycznia 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi uchylił postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS w Tomaszowie Mazowieckim z 29 maja 2024 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ II instancji zwrócił uwagę na konieczność jednoznacznego zbadania, w oparciu o które tytuły wykonawcze postępowanie egzekucyjne powinno być prowadzone. Nadto organ odwoławczy wskazał, iż niedopuszczalne jest jednoczesne prowadzenie postępowania egzekucyjnego wobec tej samej należności na podstawie dwóch tytułów wykonawczych, a co za tym idzie wadliwie wystawione tytuły wykonawcze powinny zostać wyeliminowane z obrotu prawnego, poprzez umorzenie prowadzonego na ich podstawie postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z 16 maja 2025 r. ZUS umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: - od [...] do [...], od [...] do [...] oraz [...], obejmujących należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne za okres od listopada 2009 r. do czerwca 2010 r. - z powodu podwójnego objęcia ich egzekucją; -od [...] do [...], od [...] do [...], obejmujących należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne za okres od lipca do grudnia 2010 r. z powodu przedawnienia należności. Postanowieniem z 20 sierpnia 2025 r. odmówiono stronie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów [...], od [...] do [...], [...], [...], od [...] do [...]. Postanowienie to zostało zaskarżone - pełnomocnik strony złożył zażalenie, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych skutkujący naruszeniem przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz tzw. ustawy deregulacyjnej, polegający na nieprawidłowym przyjęciu, że do należności objętych zaskarżonym postanowieniem zachodziły przesłanki zawieszenia i przerwania biegu terminu przedawnienia. W związku z tym pełnomocnik, powołując się na przedawnienie należności, wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: od [...]do [...], od [...] do [...], od [...] do [...], [...], od [...] do [...], od [...] do [...], od [...] do [...]. Powołanym na wstępie postanowieniem z 30 stycznia 2026 r. organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżone doń postanowienie z 20 sierpnia 2025 r. o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Organ II instancji wyjaśnił, że 30 lipca 2020 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i niektórych innych ustaw (dalej: ustawa zmieniająca). Stosownie do art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej, do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Ponadto organ ten wskazał, że 25 marca 2024 r. weszły w życie przepisy ustawy z 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r., poz. 556), zaznaczając równocześnie, że zmiany dotyczące niektórych przepisów tej ustawy nie mają wpływu na niniejszą sprawę. Dalej organ II instancji wyjaśnił, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec strony na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: o numerach: [...], [...], [...], [..], [...], [...],od [...] do [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], od [...] do [...], od [...] do [...], od [...] do [...], zostało wszczęte przed 30 lipca 2020 r. Dlatego też, w niniejszym postępowaniu zastosowanie znajdą przepisy u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r. Organ wskazał nadto, że przyczyny umorzenia postępowania egzekucyjnego zostały wprost wskazane w przepisach u.p.e.a. i powołując treść art. 59 § 1 u.p.e.a. wyjaśnił, że wystąpienie którejkolwiek z przewidzianych w u.p.e.a. przesłanek, obliguje organ egzekucyjny do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Umorzenie postępowania egzekucyjnego nie zależy bowiem od uznania organu egzekucyjnego, lecz wyłącznie od wystąpienia okoliczności wskazanych w przywołanym przepisie. Dalej zaznaczono, iż w niniejszej sprawie ZUS odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...]., [...], [...], [...], [...], od [...] do [...], [...], [..], [..], [..], [...], [..], od [...] do [...], od [...]do [...], od [...] do [...], obejmujących należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za okres od listopada 2009 r. do czerwca 2010 roku oraz od stycznia 2011 r. do września 2011 r. oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od stycznia 2011 r. do września 2011 r. Przy czym, w zażaleniu pełnomocnik strony wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: od [...] do [...], od [...] do [...], od [...] do [...], [...], od [...] do [...], od [...] do [...], od [...] do [...]. Tymczasem, z akt sprawy wynika, że postanowieniem z 16 maja 2025 r. ZUS umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: - od [...] do [...] od [...] do [...] oraz [...] z powodu podwójnego objęcia ich egzekucją; - od [...] do [...], od [...] do [...] z powodu przedawnienia należności, a postanowienie to jest ostateczne. Wobec tego, jak dalej wywodzi organ odwoławczy, podstawową kwestią w przedmiotowej sprawie jest zweryfikowanie wymagalności należności za okres od listopada 2009 r. do czerwca 2010 r. oraz od stycznia 2011 r. do września 2011 r., objętych tytułami wykonawczymi o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...],od [...] do [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz od [...] do [...], od [...] do [...], od [...] do [...]. Organ wskazał, że do składek na ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych mają zastosowanie terminy przedawnienia odnoszące się do składek na ubezpieczenie społeczne. Kwestie dotyczące przedawnienia składek na ubezpieczenie zdrowotne reguluje art. 24 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej: u.s.o.s), w którym określony został termin przedawnienia oraz okoliczności przerywające i zawieszające bieg terminu przedawnienia, a przepis ten był wielokrotnie zmieniany. Organ wyjaśnił, że do składek na ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych mają zastosowanie terminy przedawnienia odnoszące się do składek na ubezpieczenie społeczne. Skoro do składek na ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, mają zastosowanie terminy przedawnienia odnoszące się do składek na ubezpieczenie społeczne, to należy się odwołać do art. 24 ust. 4 u.s.u.s. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r., który stanowił, iż: należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-5d. Zgodnie z ust. 5 tego przepisu nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem, jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastaw do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia. Natomiast w myśl ust. 5b bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia wszczęcia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego oraz postępowania przed sądem. Organ wyjaśnił dalej, że 1 lipca 2004 r. art. 24 ust. 5b u.s.u.s. otrzymał następujące brzmienie: bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Następnie na mocy ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców, brzmienie art. 24 u.s.u.s. zostało zmienione. W wyniku tej nowelizacji, od 1 stycznia 2012 r. art. 24 ust. 4 u.s.u.s. stanowi, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Brzmienie art. 24 ust. 5b u.s.u.s nie uległo zmianie. Jednocześnie, jak dalej wywodzi organ odwoławczy, w art. 27 ust. 1 ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców, ustawodawca zawarł zastrzeżenie, że do przedawnienia należności z tytułu składek, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym tą ustawą, z tym, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Od reguły tej przewidziano jednak wyjątek, gdyż na mocy art. 27 ust. 2 wskazanej ustawy, jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu. Dalej organ II instancji wskazał, że przedmiotem analizowanej sprawy jest kwestia dotycząca wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie dochodzonych należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za okres od listopada 2009 r. do czerwca 2010 r. oraz od stycznia 2011 r. do września 2011 r. oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od stycznia 2011 r. do września 2011 r. A co za tym idzie konieczne jest ustalenie terminu upływu przedawnienia na podstawie przepisów "starych" i "nowych", i przyjęcie terminu bardziej korzystnego, tj. przypadającego wcześniej. Organ stwierdził, że przy zastosowaniu 10-letniego okresu przedawnienia wskazać należy, że: - składka na ubezpieczenia społeczne za listopad 2009 roku stała się wymagalna 15 grudnia 2009 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 16 grudnia 2019 r.; - składka na ubezpieczenia zdrowotne za listopad 2009 roku stała się wymagalna 15 grudnia 2009 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 16 grudnia 2019 r.; - składka na ubezpieczenia grudzień 2009 roku stała się wymagalna 15 stycznia 2020 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 16 stycznia 2020 r.; - składka na ubezpieczenia zdrowotne za grudzień 2009 roku stała się wymagalna 15 stycznia 2010 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 16 stycznia 2020 r.; - składka na ubezpieczenia społeczne za styczeń 2010 roku stała się wymagalna 15 lutego 2010 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 16 lutego 2020 r.; - składka na ubezpieczenie zdrowotne za styczeń 2010 roku stała się wymagalna 15 lutego 2010 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 16 lutego 2020 r.; - składka na ubezpieczenie społeczne za luty 2010 roku stała się wymagalna 15 marca 2010 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 16 marca 2020 r.; - składka na ubezpieczenie zdrowotne za luty 2010 roku stała się wymagalna 15 marca 2010 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 16 marca 2020 r.; - składka na ubezpieczenie społeczne za marzec 2010 roku stała się wymagalna 15 kwietnia 2010 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 16 kwietnia 2020 r.; - składka na ubezpieczenie zdrowotne za marzec 2010 roku stała się wymagalna 15 kwietnia 2010 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 16 kwietnia 2020 r.; - składka na ubezpieczenie społeczne za kwiecień 2010 roku stała się wymagalna 17 maja 2010 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 18 maja 2020 r.; - składka na ubezpieczenie zdrowotne za kwiecień 2010 roku stała się wymagalna 17 maja 2010 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 18 maja 2020 r.; - składka na ubezpieczenie społeczne za maj 2010 roku stała się wymagalna 16 czerwca 2010 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 17 czerwca 2020 r.; - składka na ubezpieczenie zdrowotne za maj 2010 roku stała się wymagalna 16 czerwca 2010 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 17 czerwca 2020 r; - składkę na ubezpieczenie społeczne za czerwiec 2010 roku stała się wymagalna 15 lipca 2010 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 16 lipca 2020 r.; - składka na ubezpieczenia zdrowotne za czerwiec 2010 roku stała się wymagalna 15 lipca 2010 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 16 lipca 2021 r.; - składka na ubezpieczenie społeczne za styczeń 2011 roku stała się wymagalna 15 lutego 2011 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 16 lutego 2021 r.; - składka na ubezpieczenie zdrowotne za styczeń 2011 roku stała się wymagalna 15 lutego 2011 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 16 lutego 2021 r.; - składka na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za styczeń 2011 roku stała się wymagalna 15 lutego 2011 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 16 lutego 2021 r.; - składka na ubezpieczenia społeczne za luty 2011 roku stała się wymagalna 15 marca 2011 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 16 marca 2021 r.; - składka na ubezpieczenia zdrowotne za luty 2011 roku stała się wymagalna 15 marca 2011 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 16 marca 2021 r.; - składka na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za luty 2011 roku stała się wymagalna 15 marca 2011 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 16 marca 2021 r.; - składka na ubezpieczenie społeczne za marzec 2011 roku stała się wymagalna 15 kwietnia 2011 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 16 kwietnia 2021 r.; - składka na ubezpieczenie zdrowotne za marzec 2011 roku stała się wymagalna 15 kwietnia 2011 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 16 kwietnia 2021 r.; - składka na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za marzec 2011 roku stała się wymagalna 15 kwietnia 2011 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 16 kwietnia 2021 r.; - składka na ubezpieczenie społeczne za kwiecień 2011 roku stała się wymagalna 16 maja 2011 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 17 maja 2021 r.; - składka na ubezpieczenie zdrowotne za kwiecień 2011 roku stała się wymagalna 16 maja 2011 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 17 maja 2021 r.; - składka na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za kwiecień 2011 roku stała się wymagalna 16 maja 2011 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 17 maja 2021 r.; - składka na ubezpieczenie społeczne za maj 2011 roku stała się wymagalna 15 czerwca 2011 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 16 czerwca 2021 r.; - składka na ubezpieczenie zdrowotne za maj 2011 roku stała się wymagalna 15 czerwca 2011 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 17 czerwca 2021 r.; - składka na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za maj 2011 roku stała się wymagalna 15 czerwca 2011 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 16 czerwca 2021 r.; - składka na ubezpieczenie społeczne za czerwiec 2011 roku stała się wymagalna 15 lipca 2011 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 16 lipca 2021 r.; - składka na ubezpieczenie zdrowotne za czerwiec 2011 roku stała się wymagalna 15 lipca 2011 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 16 lipca 2021 r.; - składka na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za czerwiec 2011 roku stała się wymagalna 15 lipca 2011 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 16 lipca 2021 r.; - składka na ubezpieczenie społeczne za lipiec 2011 roku stała się wymagalna 16 sierpnia 2011 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 17 sierpnia 2021 r.; - składka na ubezpieczenie zdrowotne za lipiec 2011 roku stała się wymagalna 16 sierpnia 2011 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 17 sierpnia 2021 r.; - składka na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za lipiec 2011 roku stała się wymagalna 16 sierpnia 2011 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 17 sierpnia 2021 r.; - składka na ubezpieczenie społeczne za sierpień 2011 roku stała się wymagalna 15 września 2011 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 16 września 2021 r.; - składka na ubezpieczenie zdrowotne za sierpień 2011 roku stała się wymagalna 15 września 2011 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 16 września 2021 r.; - składka na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za sierpień 2011 roku stała się wymagalna 15 września 2011 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 16 września 2021 r.; - i składka na ubezpieczenie społeczne za wrzesień 2011 roku stała się wymagalna 17 października 2011 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 18 października 2021 r.; - składka na ubezpieczenie zdrowotne za wrzesień 2011 roku stała się wymagalna 17 października 2011 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 18 października 2021 r.; - składka na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za wrzesień 2011 roku stała się wymagalna 17 października 2011 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 18 października 2021 r. Dalej organ II instancji wskazał, że zgodnie z zasadą wynikającą z art. 27 ust. 1 ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli przedsiębiorców, do należności składkowych nieprzedawnionych do dnia 1 stycznia 2012 r. ma zastosowanie 5-letni termin przedawnienia, z zastrzeżeniem, że liczy się go nie od daty ich wymagalności, tak jak o tym stanowi art. 24 ust. 4 u.s.u.s., ale od dnia 1 stycznia 2012 r. Stosując powyższe reguły, jak dalej wywodzi organ odwoławczy, należności składkowe strony, co do zasady, uległyby przedawnieniu 1 stycznia 2017 r. Organ odwoławczy wskazał, że należy przyjąć korzystniejszy dla strony 5-letni termin przedawnienia, a to oznacza, że bieg terminu przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, które zostały objęte tytułami wykonawczymi o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], od [...] do [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz od [...] do [...], od [...] do [...], od [...] do [...], rozpoczął się 1 stycznia 2012 r. i zakończyłby się, co do zasady 1 stycznia 2017 r. Następnie organ odwoławczy, wskazując na treść art. 24 ust 5b u.s.u.s., w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2004 r., oraz wybrane w tym zakresie orzecznictwo sądów administracyjnych i powszechnych stwierdził, że nie ulega wątpliwości, iż czynnością zmierzającą do wyegzekwowania należności może być doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, czy zawiadomienia o zajęciu składnika majątkowego. Podjęcie tych czynności wiąże się bowiem z wszczęciem i prowadzeniem postępowania egzekucyjnego, a zatem służy wyegzekwowaniu należnych składek. W odniesieniu zatem do tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], od [...] do [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], obejmujących należności za okres: listopad 2009 r. - czerwiec 2010 r., czynnością, określoną w art. 24 ust. 5b u.s.u.s., o której dłużnik został zawiadomiony, a zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu wskazanych składek było zarówno doręczenie stronie upomnień dotyczących należności objętych wskazanymi powyżej tytułami wykonawczymi (odpowiednio w terminach: 1 lutego 2010 r., 1 marca 2010 r., 18 marca 2010 r., 28 maja 2010 r., 30 czerwca 2010 r., 26 lipca 2010 r., 31 sierpnia 2010 r.), jak również odpisów tytułów wykonawczych (odpowiednio w terminach: 5 marca 2010 r., 26 kwietnia 2010 r., 28 kwietnia 2010 r., 2 lipca 2010 r., 5 sierpnia 2010 r., 23 sierpnia 2010 r., 12 listopada 2010 r.). Wobec tego należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oraz zdrowotne za okres od listopada 2009 r. do czerwca 2010 r., nie uległy przedawnieniu, gdyż zgodnie z art. 24 ust. 5b u.s.u.s, w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2004 r., bieg terminu ich przedawnienia został zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której skarżący został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. W odniesieniu natomiast do należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od stycznia do września 2011 roku, bieg terminu przedawnienia dla tych składek również uległ zawieszeniu, od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek (art. 24 ust. 5b u.s.u.s.), tj. doręczenia upomnień 2 listopada 2011 r. Następnie na powyższe należności wierzyciel wystawił tytuły wykonawcze o numerach: od [...] do [...] które zostały doręczone stronie 13 marca 2013 r. Wskazane tytuły wykonawcze zostały przekazane do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna, zaś postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o wskazane tytuły wykonawcze, z uwagi na bezskuteczność egzekucji, zostało umorzone postanowieniem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna z 23 grudnia 2013 r. Zatem, jak dalej wywodzi organ odwoławczy, bieg terminu przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od stycznia do września 2011 r. był zawieszony w okresie od 2 listopada 2011 r. do 23 grudnia 2013 r. Przewidywany termin przedawnienia wskazanych należności (tj. 1 stycznia 2017 r.) został zatem wydłużony o wskazany powyżej okres zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Następnie, 17 października 2018 r. wierzyciel wystawił tytuły wykonawcze o numerach: od [...] do [...], od [...] do [...] oraz od [...] do [...], które zostały doręczone skarżącemu 8 listopada 2018 r. Tym samym bieg terminu przedawnienia należności został ponownie zawieszony (art. 24 ust. 5b u.s.u.s.). Wobec tego należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oraz zdrowotne za okres od stycznia 2011 r. do września 2011 r. nie uległy przedawnieniu, gdyż zgodnie z art. 24 ust. 5b u.s.o.s, w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2004 r., bieg terminu ich przedawnienia został zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której skarżący został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. W konkluzji organ odwoławczy wskazał, iż doręczenie stronie skarżącej odpisów tytułów wykonawczych spowodowało, że bieg terminu przedawnienia należności został zawieszony i będzie zawieszony do czasu zakończenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...],od [...] do [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...] od do [...], oraz do [...], od [...] do [...]. Należności objęte wskazanymi tytułami wykonawczymi, na dzień ich wystawienia, nie uległy przedawnieniu i są wymagalne. Organ II instancji uznał, że zaistniały okoliczności powodujące zawieszenie biegu terminu przedawnienia wszystkich wskazanych powyżej składek, a zawieszenie to będzie trwało do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. W ocenie organu II instancji nie została zatem spełniona przesłanka, która skutkowałaby koniecznością umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie wskazanych powyżej tytułów wykonawczych. Nie zaistniały również żadne inne przesłanki określone w art. 59 § 1 u.p.e.a., które nakazują umorzenie postępowania egzekucyjnego. Podkreślono przy tym, że nie budzi wątpliwości doręczenie skarżącemu odpisów przedmiotowych tytułów wykonawczych, co jest okolicznością wystarczającą do uznania, że organ egzekucyjny dokonał czynności zmierzających do wyegzekwowania należności, a tym samym, że doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Organ II instancji nie znalazł zatem podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia Dyrektora ZUS Oddział w Tomaszowie Mazowieckim z 20 sierpnia 2025 r. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący, reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, zaskarżył powyższą decyzję organu w całości, zarzucając jej: 1. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 59 § 1 pkt 2 (w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r.) w zw. z art. 59 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i niektórych innych ustaw, poprzez odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego pomimo przedawnienia egzekwowanych należności objętych administracyjnymi tytułami wykonawczymi; b) art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 17 i 18 u.p.e.a., poprzez niewyczerpujące zebranie, przedstawienie i uzasadnienie materiału dowodowego w sprawie oraz dokonanie jego oceny w sposób dowolny, nie zaś swobodny, przejawiające się w poczynieniu ustalenia, że nie doszło do przedawnienia należności z tytułu składek, podczas gdy wniosek ten został wyprowadzony na podstawie analizy postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie bezprawnie wystawionych tytułów wykonawczych, co w konsekwencji nie pozwala na obronę tezy o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek, a tak przeprowadzone postępowanie dowodowe w oczywisty sposób godzi w zasadę prawdy obiektywnej oraz w zasadę pogłębiania zaufania obywateli, przy czym uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji na skutek wadliwie przeprowadzonego postępowania dowodowego; c) ponadto prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów egzekucyjnych. W rozstrzygnięciach organów trudno dopatrzeć się także spójności i przejrzystości, a także chociażby próby przekonania odbiory o swoich racjach. 2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 24 ust. 4 w zw. z art. 24 ust. 5b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2012 r. na podstawie zmiany uregulowanej w art. 11 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz w zw. z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP poprzez uznanie, że należności składkowe objęte administracyjnymi tytułami wykonawczymi na podstawie których organ egzekucyjny nie prowadził postępowania egzekucyjnego i nie dokonał w okresie ponad 5 lat żadnych czynności zmierzających do wyegzekwowania należności z tytułu składek, tylko wystawił nowe tytuły wykonawcze i prowadził niezgodnie z prawem egzekucję, nie uległy przedawnieniu, co w swej istocie stanowi również naruszenie określonych w Konstytucji RP zasad praworządności i zaufania obywateli do państwa i stanowionego prawa. W oparciu o tak postawione zarzuty, pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia organu II instancji oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz, w przypadku jednoczesnego uznania przez sąd podstawy do umorzenia egzekucyjnego postępowania administracyjnego, umorzenie tego postępowania. Nadto, pełnomocnik strony wniósł o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia swoich praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Podstawą uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji, postanowienia lub aktu może być, w myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który to wyjątek nie ma jednak w niniejszej sprawie zastosowania). Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia, jak również wydanego w niniejszej sprawie postanowienia organu egzekucyjnego sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem akty te wydane zostały zgodnie z prawem. Sąd w pełni podziela stanowisko organów, które znajduje potwierdzenie w aktach administracyjnych. Istotę sporu w rozpoznawanej sprawie stanowi zasadność odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez organ w stosunku do strony skarżącej. Strona skarżąca argumentowała, że doszło do wygaśnięcia egzekwowanego wobec niej obowiązku z powodu przedawnienia należności objętych administracyjnymi tytułami wykonawczymi, organ przez wiele lat nie wykonywał żadnych czynności zmierzających do odzyskania należnych zaległości, tylko wystawił nowe tytuły wykonawcze i prowadził niezgodnie z prawem egzekucję. Natomiast zdaniem organu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdzał, że dochodzone w toku postępowania egzekucyjnego, na podstawie tytułów wykonawczych, należności z tytułu składek nie uległy przedawnieniu. W zawisłym między stronami sporze rację należy przyznać organowi. Sąd też w pełni podziela argumentację organu sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wskazane na wstępie niniejszego uzasadnienia (tj. w części opisującej stan faktyczny niniejszej sprawy) tytuły wykonawcze, na podstawie których ZUS prowadzi postępowanie egzekucyjne, a którego umorzenia domagała się strona skarżąca, dotyczą należności z tytułu składek od listopada 2009 r. do czerwca 2010 r. oraz od stycznia 2011 r. do września 2011 r. Sąd podziela stanowisko organu, iż w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – dalej: "u.p.e.a." – w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r. Nie budzi też żadnych wątpliwości tutejszego sądu również to, że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje wówczas, gdy w jego toku zajdą przeszkody o charakterze trwałym, które powodują, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwe lub niecelowe. Słusznie też wywodzi organ, iż istotą umorzenia postępowania egzekucyjnego jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Celem instytucji umorzenia postępowania jest bowiem zakończenie postępowania, w tym przypadku zakończenie postępowania egzekucyjnego, najczęściej z przyczyn o charakterze formalnym, tj. gdy w danej sprawie w toku postępowania zaistniała taka sytuacja, która powoduje, że wykonanie obowiązku jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Umorzenie postępowania egzekucyjnego jest więc równoznaczne z sytuacją, w której nie jest już realizowany jego zasadniczy cel, tj. przymusowe wykonanie obowiązku. A nadto umorzenie postępowania oznacza, że nie może być ono dalej prowadzone. Przy czym podkreślić należy, że to ustawodawca określa wprost w przepisach prawa, w tym również w u.p.e.a., przyczyny umorzenia postępowania. A wystąpienie którejkolwiek z określonych przez ustawodawcę przesłanek umorzenia postępowania oznacza, że organ ma obowiązek umorzyć prowadzone postępowanie, niezależnie od stadium, w którym się ono znajduje. Ustawodawca nie pozostawił więc w tym względzie organowi możliwości uznania, a wręcz przeciwnie nałożył nań obowiązek umorzenia postępowania w przypadku zaistnienia określonych w przepisach przesłanek. Zgodnie z art. 59 § 1 u.p.e.a., w brzmieniu sprzed 30 lipca 2020 r. postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Ocena zasadności podjętego przez organ rozstrzygnięcia wymaga dokonania analizy przepisów regulujących przedawnienie należności składkowych. W odniesieniu do należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne kwestię przedawnienia reguluje ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej: "u.s.u.s."). W niniejszej sprawie w okresie powstania należności obowiązywał 10-letni okres przedawnienia, liczony od dnia wymagalności danej składki, o czym stanowił art. 24 ust. 4 u.s.u.s. Ustawą z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. z 2011 r., Nr 232, poz. 1378 ze zm.) – dalej również: "ustawa o redukcji", doszło do nowelizacji powyższego przepisu, skracającej termin przedawnienia należności (art. 11 pkt 1). Tym samym zgodnie z treścią znowelizowanego przepisu art. 24 ust. 4 u.s.u.s. – w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2012 r. – należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Ponadto zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o redukcji, do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 u.s.u.s., którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą z tym, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od 1 stycznia 2012 r. Zatem wedle zasady wynikającej z tego przepisu, do należności składkowych nieprzedawnionych do 1 stycznia 2012 r. (tj. z zastosowaniem 10-letniego okresu przedawnienia) ma zastosowanie 5-letni termin przedawnienia, z tym jednak istotnym zastrzeżeniem, że liczy się go nie od daty ich wymagalności, tak jak o tym stanowi art. 24 ust. 4 u.s.u.s., ale od 1 stycznia 2012 r. Wyjątek od tej zasady ustanawia art. 27 ust. 2 ustawy o redukcji, stosownie do którego, jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi – wcześniej, to przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu (por. np.: wyrok SA w Katowicach z dnia 27 czerwca 2013 r., sygn. akt III AUa 1656/12, Lex/el nr 1350353). W świetle powyższego, wybór odpowiednio terminu przedawnienia 5-letniego (liczonego od 1 stycznia 2012 r.) lub 10-letniego (liczonego od dnia wymagalności składki), zależy od tego, który z nich upłynie wcześniej. Zdaniem sądu, dochodzone w toku postępowania egzekucyjnego należności z tytułu składek na podstawie opisanych na wstępie tytułów wykonawczych, nie uległy przedawnieniu. Zarówno Dyrektor ZUS jak i organ odwoławczy, przedstawili w treści swoich orzeczeń informacje pozwalające w przejrzysty sposób wyliczyć pierwotny bieg terminu przedawnienia dla każdej należności. Wbrew stanowisku strony skarżącej organ II instancji w sposób jasny i nie budzący wątpliwości przedstawił, w oparciu o które tytuły wykonawcze postępowanie egzekucyjne powinno być prowadzone i sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę nie dostrzegł w tym zakresie żadnej nieprawidłowości. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z 16 maja 2025 r. organ umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: od [...] do [...], od [...] do [...] oraz [...], obejmujących należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne za okres od listopada 2009 r. do czerwca 2010 r. (z powodu podwójnego objęcia ich egzekucją); oraz od [...] do [...], od [...] do [...], obejmujących należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne za okres od lipca do grudnia 2010 r. (z powodu przedawnienia należności), a postanowienie to stało się ostateczne. Organ słusznie odmówił natomiast, kontrolowanym w niniejszym postępowaniu postanowieniem - umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], od [...] do [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], od [...] do [...] [...], [...], od [...] do [...], ponieważ w zakresie należności objętych wskazanymi tytułami wykonawczymi nie zaszła przesłanka ich przedawnienia, skutkująca umorzeniem postępowania egzekucyjnego określona w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Wskazać należy, iż organy w sposób szczegółowy wskazały w jaki sposób ustaliły okresy przedawnienia poszczególnych należności, stosując przy tym okres przedawnienia korzystniejszy dla skarżącego. I tak, organ słusznie wskazał, że przy przyjęciu korzystniejszego dla strony 5–letniego terminu przedawnienia bieg terminu przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, które zostały objęte tytułami wykonawczymi o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], od [...] do [...], [...], [...], [..], [...], [...], [...] oraz od [...] do [...], od [...] do [...], od [...] do [...], rozpoczął się 1 stycznia 2012 r. i zakończyłby się, co do zasady 1 stycznia 2017 r. Słusznie przy tym organy zauważyły, iż w niniejszej sprawie zaistniały zdarzenia modyfikujące bieg terminu przedawnienia, tj. powodujące jego zawieszenie. Stosownie bowiem do treści art. 24 ust. 5b u.s.u.s. (w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2004 r.), bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Wskazać przy tym należy, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy egzekucyjnej w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 2070). Zgodnie bowiem z regulacją przejściową, zawartą w art. 13 tej ustawy, przepisy dotychczasowe stosuje się do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie znowelizowanych przepisów. Według art. 1a pkt 2 u.p.e.a. (przepis ten nie został zmieniony ustawą z 11 września 2019 r.), przez czynności egzekucyjne rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Natomiast zgodnie z art. 1a pkt 12 u.p.e.a., ilekroć w ustawie mowa jest o środku egzekucyjnym, to (w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych) rozumie się przez to egzekucję między innymi: z pieniędzy, z wynagrodzenia za pracę, z rachunków bankowych, z weksla, z ruchomości, z nieruchomości oraz z innych wymienionych w ustawie składników majątku. Pojęcie czynności egzekucyjnej oraz środka egzekucyjnego wskazuje, że zastosowanie środka egzekucyjnego oraz dokonanie pierwszej czynności egzekucyjnej odbywa się zawsze w ramach postępowania egzekucyjnego, a więc po wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Równocześnie należy podkreślić, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się jednolicie, iż za czynności zmierzające do wyegzekwowania należności z tytułu składek uznaje się takie czynności, z których treści lub uzasadnienia wynika bezpośrednio, iż zmierzają one do ściągnięcia należności. Nie ulega przy tym wątpliwości, że czynnością taką jest doręczenie odpisu tytułu wykonawczego czy zawiadomienia o zajęciu składnika majątkowego np. wierzytelności z rachunku bankowego, czyli dokonanie stricte czynności egzekucyjnych. Podjęcie tych czynności wiąże się bowiem z wszczęciem postępowania egzekucyjnego, a zatem służy wyegzekwowaniu należnych składek (por. np.: wyrok NSA z dnia 9 lutego 2022 r., sygn. akt I GSK 1210/21; a także wyrok WSA w Gdańsku z dnia 12 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 737/17 - opublikowane [w:] Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - dalej: "CBOSA" - na stronie internetowej: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/ ). Sąd podziela również stanowisko judykatury zaprezentowane w wyrokach przywołanych przez organ odwoławczy. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że zgodnie z art. 24 ust. 5b u.s.u.s., zaszły okoliczności skutkujące zawieszeniem biegu terminu przedawnienia wskazanych wyżej składek. Organ prawidłowo stwierdził zatem, że w odniesieniu do tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], od [...] do [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], obejmujących należności za okres listopad 2009 r. - czerwiec 2010 r., czynnością, określoną w art. 24 ust. 5b u.s.u.s., o której dłużnik został zawiadomiony, a zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu wskazanych powyżej składek było doręczenie stronie skarżącej odpisów tych tytułów wykonawczych (odpowiednio w terminach: 5 marca 2010 r., 26 kwietnia 2010 r., 28 kwietnia 2010 r., 2 lipca 2010 r., 5 sierpnia 2010 r., 23 sierpnia 2010 r., 12 listopada 2010 r.). Wobec tego należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oraz zdrowotne za okres od listopada 2009 r. do czerwca 2010 r., nie uległy przedawnieniu, gdyż zgodnie z art. 24 ust. 5b u.s.u.s, w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2004 r., bieg terminu ich przedawnienia został zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której niewątpliwie skarżący został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Prawidłowe było także stwierdzenie organu, iż w odniesieniu do należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od stycznia do września 2011 roku, bieg terminu przedawnienia dla tych składek również uległ zawieszeniu od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, tj. doręczenia upomnień 2 listopada 2011 r. Z prawidłowo poczynionych przez organ ustaleń faktycznych wynika przy tym i to, że na powyższe należności wierzyciel wystawił tytuły wykonawcze o numerach: od [...] do [...], które zostały doręczone stronie 13 marca 2013 r. Wskazane powyżej tytuły wykonawcze zostały przekazane do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna, zaś postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o nie, z uwagi na bezskuteczność egzekucji, zostało umorzone postanowieniem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna z dnia 23 grudnia 2013 r. Następnie, 17 października 2018 r. wierzyciel wystawił tytuły wykonawcze (tj. [...] do [...], od [...] do [...] oraz od [...] do [...]), które zostały doręczone skarżącemu 8 listopada 2018 r., co skutkowało kolejnym zawieszeniem biegiem terminu przedawnienia należności. Wobec czego należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oraz zdrowotne za okres od stycznia 2011 r. do września 2011 r. nie uległy przedawnieniu, gdyż zgodnie z art. 24 ust. 5b u.s.o.s, w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2004 r., bieg terminu ich przedawnienia został zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której skarżący został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Tym samym termin przedawnienia został skutecznie zawieszony i pozostaje zawieszony – zgodnie z art. 24 ust. 5b u.s.u.s. – do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. W związku z tym, organy orzekające w obydwu instancjach prawidłowo oceniły, że w niniejszej sprawie nie zaszły przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie dochodzonego obowiązku. W ocenie sądu, w sprawie nie wystąpiły przesłanki uzasadniające umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Ponadto zarówno zaskarżone rozstrzygnięcie, jak i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS wydane zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, tj. zgodnie z przepisami: ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Postanowienia te zawierają ponadto wszystkie niezbędne elementy wymienione w art. 124 § 1 i § 2 k.p.a., w tym zawierają one prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne. W konsekwencji w niniejszej sprawie zarzuty skargi okazały się niezasadne, gdyż, jak słusznie zauważyły organy, brak było podstaw do umorzenia wskazanego postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do strony skarżącej, przy czym argumentacja organu znajduje oparcie w aktach sprawy. Organ II instancji prawidłowo i w bardzo obszerny sposób przywołał zarówno rozwiązania prawne dotyczące terminów przedawnienia składek, a następnie w sposób prawidłowo odniósł je do należności objętych tytułami wykonawczymi. Z powyższych względów sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. a.kr

Informacje o sprawie

Data wpływu
9 kwietnia 2026
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Sędziowie
Joanna Wyporska-Frankiewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Katarzyna Ceglarska-Piłat Monika Krzyżaniak

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny