Sygnatura
III SA/Łd 221/26
Wyrok WSA w Łodzi z 19 czerwca 2026 r., III SA/Łd 221/26 – równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Wynik
Uchylono zaskarżoną decyzję
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
- Data orzeczenia
- 19 czerwca 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Dnia 19 czerwca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2026 roku sprawy ze skargi K. J. na decyzję Łódzkiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi z dnia 21 stycznia 2026 r. nr WL.2220.93.2025 w przedmiocie przyznania świadczenia mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 21 stycznia 2026 r. nr WL2220.93.2025 Łódzki Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi, na podstawie art. 138 § 2 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691) - dalej k.p.a. oraz art. 74 ust. 1 i ust. 2 pkt 4, ust. 6-8 oraz ust. 12 oraz art. 80b ust. 4 pkt 1 i ust. 5 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 1312 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania K. J. od punktu 2 i 3 decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Łowiczu z dnia 17 listopada 2025 r. nr 23/2025 utrzymał w mocy pkt 2 i 3 decyzji organu I instancji w przedmiocie świadczenia mieszkaniowego. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny. K. J. 31 października 2025 r. złożył wniosek w sprawie wyboru formy zakwaterowania. We wniosku wnioskodawca dokonał wyboru formy zakwaterowania w postaci świadczenia mieszkaniowego, a także wskazał sposób ustalenia wysokości świadczenia, poprzez wskazanie miejscowości, w której zamieszkuje. Oświadczył również, że otrzymał pomoc finansową na budowę domu w kwocie 8 940,00 zł, wskazując jednocześnie sposób rozliczenia zwrotu ww. pomocy finansowej w 60 częściach. Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w Łowiczu na podstawie złożonego przez strażaka wniosku 17 listopada 2025 r. wydał decyzję nr 23/2025 o przyznaniu [...]. K. J., od dnia 1 lipca 2025 r. do dnia zakończenia pełnienia służby w KP PSP w Łowiczu, świadczenie mieszkaniowe w kwocie 960,00 zł brutto miesięcznie, tj. w wysokości właściwej dla miejscowości Z., powiat [...]. Jednocześnie organ I instancji postanowił rozliczyć kwotę 4 470,00 złotych stanowiącą 50% kwoty przyznanej decyzją Komendanta Powiatowego PSP w Łowiczu z dnia 26 października 2004 r. z tytułu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu w wysokości 8 940 złotych, w ten sposób, iż kwotę wypłacanego świadczenia pomniejszyć o kwotę stanowiącą 1/60 kwoty 4 470,00 złotych poprzez pomniejszenie kwoty świadczenia o kwotę 74,50 złotych miesięcznie przez kolejne 60 miesięcy oraz stwierdził, iż w przypadku zakończenia stosunku służbowego przed rozliczeniem całości kwoty 4 470,00 złotych nierozliczona kwota podlega jednorazowej spłacie do dnia rozwiązania stosunku służbowego strażaka. W odwołaniu K. J. wskazał, że odwołuje się od części decyzji z dnia 17 listopada 2025 r., tj. części dotyczącej postanowienia o rozliczeniu kwoty 4 470 zł, stanowiącej 50% kwoty przyznanej decyzją z dnia 26 października 2004 r. z tytułu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oraz części stwierdzającej, iż w przypadku zakończenia stosunku służbowego przed rozliczeniem całości kwoty 4 470 zł w ratach miesięcznych płatnych przez kolejne 60 miesięcy nierozliczona kwota podlega jednorazowej spłacie do dnia rozwiązania stosunku służbowego. W uzasadnieniu odwołania strona wskazała, że w zaskarżonym zakresie decyzja KP PSP w Łowiczu narusza obowiązujące prawo, gdyż przyznana pomoc w 2004 r. (a więc ponad 20 lat temu) podlega zwrotowi wyłącznie w przypadkach i na zasadach określonych w rozporządzeniu MSWiA z 10 stycznia 1998 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu dla strażaków PSP. Zdaniem skarżącego z uwagi na osiągnięcie zamiaru udzielenia ww. pomocy oraz staż służby przekraczający 10 lat, przesłanki zwrotu udzielonej w 2004 r. pomocy finansowej nie istnieją, a nadto dochodzenia zwrotu ww. pomocy na podstawie obecnie wprowadzonego prawa narusza podstawowe zasady dotyczące decyzji według k.p.a. oraz zaufania obywatela do państwa - nie działania prawa wstecz - na okres przekraczający 10 lat. Dochodzenie obecnie zwrotu opodatkowanej kwoty brutto, od której podatek został odprowadzony powoduje także realną szkodę materialną (podwójne opodatkowanie). Natomiast strona wskazała, że wprowadzony zapis dotyczący drugiej części decyzji jest niezgodny z brzmieniem przepisów wprowadzających obecnie podstawy do przyznania mu świadczenia mieszkaniowego. Zaskarżoną decyzją Łódzki Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w punkcie 2 i 3. W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskodawca jest strażakiem mianowanym w służbie stałej oraz pełni służbę w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Łowiczu, zgodnie z aktem mianowania. W dniu 31 października 2025 r. funkcjonariusz złożył wniosek w sprawie wyboru formy zakwaterowania, w którym: - dokonał wyboru formy zakwaterowania w postaci świadczenia mieszkaniowego, - wskazał sposób ustalenia wysokości świadczenia, poprzez wskazanie miejscowości, w której zamieszkuje, - oświadczył, iż otrzymał pomoc finansową na budowę domu w kwocie 8 940,00 zł, wskazując jednocześnie sposób rozliczenia zwrotu ww. pomocy finansowej w 60 częściach. W toku postępowania ustalono, że funkcjonariusz na podstawie decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Łowiczu z 26 października 2004 r. otrzymał pomoc finansową na budowę domu w kwocie 8 940,00 złotych. Wnioskodawca nie pobierał równoważnika za brak lokalu. Ustalono również, że strażak (ani jego małżonka) nie zajmuje lokalu mieszkalnego ani kwatery tymczasowej, jak również, że nie zachodzą przesłanki wyłączające prawo do świadczenia mieszkaniowego, tj. strażak nie nabył lokalu mieszkalnego od Skarbu Państwa, nie pełni służby kandydackiej oraz uzyskał kwalifikacje wymagane do wykonywania zawodu strażaka. Organ II instancji stwierdził, że decyzja organ I instancji przyznająca strażakowi świadczenie mieszkaniowe została wydana w związku z obowiązującą od dnia 15 października 2025 r. nowelizacją ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1312) - rozdział 8 dotyczący zakwaterowania strażaków Państwowej Straży Pożarnej, wprowadzoną art. 4 ustawy z dnia 12 września 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z określeniem zasad zakwaterowania funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Ochrony Państwa oraz poprawy niektórych warunków pełnienia służby (Dz. Z 2025 r. poz. 1366). Nowelizacja zastąpiła dotychczasowe świadczenia związane z posiadaniem przez strażaków lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub poza nim, w postaci równoważnika za brak lokalu, równoważnika za remont lokalu oraz pomocy na uzyskanie lokalu mieszkalnego w miejscowości pobliskiej, jednym świadczeniem mieszkaniowym, przyznawanym na wniosek strażaka. Organ powołał treść art. 74 ust. 1 i 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Ponadto wskazał, że elementy wniosku zawiera art. 74 ust. 8 ustawy. Wzór wniosku określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 października 2025 r. w sprawie wniosków dotyczących realizacji w Państwowej Straży Pożarnej prawa do zakwaterowania (Dz. U. z 2025 r. poz. 1470). Jednocześnie organ powołał art. 80b ust. 1, 2 i 4 ustawy dotyczący ustalania wysokości świadczenia mieszkaniowego, zawieszenia jego wypłaty. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 80b ust. 5 ustawy sposób rozliczenia zwrotu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego albo domu, odprawy mieszkaniowej lub ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z lokalu mieszkalnego wskazuje strażak we wniosku. Organu II instancji stwierdził, że rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 decyzji organu I instancji jest zgodne z prawem oraz wnioskiem strony. Strażak złożył wniosek o przyznanie świadczenia mieszkaniowego, w którym oświadczył, iż otrzymał pomoc finansową w kwocie 8 940,00 zł oraz określił sposób rozliczenia otrzymanej kwoty poprzez zwrot 50% tej kwoty w 60 częściach. Na tej podstawie w punkcie drugim zaskarżonej decyzji orzeczono o zwrocie 50% kwoty przyznanej decyzją Komendanta Powiatowego PSP w Łowiczu z dnia 26 października 2004 r. z tytułu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w wysokości 8 940,00 złotych w ten sposób, iż "kwotę wypłacanego świadczenia pomniejszyć o kwotę stanowiącą 1/60 kwoty 4 470 złotych poprzez pomniejszenie kwoty świadczenia o kwotę 74,50 złotych miesięcznie przez kolejne 60 miesięcy". W tym zakresie, zdaniem organu odwoławczego, decyzja w punkcie drugim jest zgodna z art. 80b ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy. Ustawa nowelizująca przepisy dotyczące zakwaterowania funkcjonariuszy PSP jednoznacznie określiła, że otrzymana pomoc na uzyskanie lokalu mieszkalnego podlega zwrotowi w wysokości 50 % przyznanej decyzją administracyjną pomocy finansowej na uzyskanie lokalu - jednorazowo bądź w częściach, według wyboru strażaka. Decyzja Komendanta Powiatowego PSP w Łowiczu w punkcie 2 została wydana zgodnie z wnioskiem skarżącego. Strażakom przysługuje prawo do świadczenia mieszkaniowego, które jest przyznawane na wniosek. Oznacza to, że strażak nie miał obowiązku składania takiego wniosku, a zatem skoro taki wniosek złożył, to oznacza, że zaakceptował wszelkie warunki przyznania tego świadczenia, w tym również obowiązek zwrotu 50 % przyznanej mu pomocy na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Jednocześnie organ stwierdził, że w oparciu o obowiązujące przepisy organ I instancji miał obowiązek orzec o zwrocie 50 % otrzymanej pomocy finansowej, zgodnie z ww. art. 80b ustawy. Tym samym, na podstawie ww. przepisów organ II instancji nie ma mógł orzec inaczej niż utrzymać w mocy punkt 2 decyzji Komendanta Powiatowego PSP w Łowiczu z dnia 17 listopada 2025 r. Ustawodawca, wprowadzając ustawą z dnia 12 września 2025 r. nowe przepisy dotyczące świadczeń związanych z zakwaterowaniem strażaków, określił obowiązek zwrotu 50% przyznanej pomocy na uzyskanie lokalu mieszkalnego bez względu na to, kiedy pomoc ta została przyznana i wypłacona. Jeśli strażak nie chciał zwracać przyznanej mu decyzją nr 87/2004 z dnia 26 października 2004 r. pomocy finansowej, to nie powinien składać wniosku o przyznanie świadczenia mieszkaniowego, którego przyznanie - zgodnie z wolą ustawodawcy - wiąże się z obowiązkiem zwrotu 50 % przyznanej pomocy. Organ II instancji wskazał także, że rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 decyzji jest zgodne z prawem i uzasadnione, jak również - zgodne z wnioskiem strony - zobowiązaniem do rozliczenia otrzymanej pomocy finansowej w wysokości 50 % przyznanej kwoty w przypadku zakończenia stosunku służbowego. Organ stwierdził, że w sytuacji złożenia przez strażaka wniosku o przyznanie świadczenia mieszkaniowego, co - w sposób nierozerwalny wiąże się z obowiązkiem rozliczenia otrzymanej pomocy finansowej w wysokości 50 %, po stronie strażaka powstaje obowiązek zwrotu 50 % otrzymanej kwoty pomocy - jednorazowo lub w ratach poprzez potrącenie z otrzymywanego świadczenia. Natomiast po stronie organu powstaje obowiązek wyegzekwowania powstałej na tej podstawie należności Skarbu Państwa. W sytuacji pozostawania strażaka w służbie przez cały okres zadeklarowanego zwrotu pomocy w częściach - zwrot następuje automatycznie poprzez wypłatę świadczenia mieszkaniowego pomniejszonego o wskazane w decyzji kwoty, czyli części wskazane przez strażaka we wniosku w stosownym do tych części okresie. Natomiast w sytuacji, gdy w trakcie okresu rozliczenia pomocy finansowej stosunek służbowy ulega rozwiązaniu, czy to na skutek przejścia na zaopatrzenie emerytalne, czy też z innych powodów, oczywiste jest, że nierozliczona część pomocy staje się wymagalna i podlega rozliczeniu jednorazowo poprzez zapłatę kwoty, która pozostała jeszcze do rozliczenia. Organ stwierdził, że w związku z powyższym konieczne było określenie w punkcie 3 decyzji Komendanta Powiatowego PSP w Łowiczu z 17 listopada 2025 r. o jednorazowym obowiązku zwrotu pozostałej kwoty oraz terminie jej zapłaty w razie rozwiązania stosunku służbowego przed rozliczeniem przyznanej pomocy finansowej. Postanowienie to zapewnia jednolitość stosowania przepisów wobec wszystkich strażaków obowiązanych do rozliczenia 50 % przyznanej pomocy, bez względu na to, czy rozliczana jest ta pomoc jednorazowo - poprzez zapłatę przez strażaka całej kwoty (50 % przyznanej pomocy) w terminie 30 dni od daty otrzymania rozstrzygnięcia - zgodnie z art. 80b ust. 4 pkt 2 ustawy o PSP, czy też w częściach - poprzez pomniejszenie należności z tytułu świadczenia mieszkaniowego zgodnie z art. 80b ust. 4 pkt 1 ustawy. Nawet jeśli decyzja przyznająca świadczenie mieszkaniowe nie zawierałaby punktu 3, nie zwalniałoby to strażaka od obowiązku zwrotu nierozliczonej części 50 % otrzymanej pomocy mieszkaniowej. W takim przypadku organ I instancji byłby zobowiązany do wydania decyzji o zwrocie pozostałej kwoty lub dochodzenia jej zwrotu na drodze cywilnej. Tego rodzaju rozstrzygnięcie - zawarte w punkcie 3 decyzji z 17 listopada 2025 r. oznacza równe traktowanie wszystkich strażaków składających wniosek o przyznanie świadczenia mieszkaniowego, a szczególnie tych, którzy zobowiązali się do zwrotu pomocy jednorazowo i dokonali jej zwrotu. Nie można bowiem dopuścić do sytuacji, w której jedni strażacy, zwrócili 50 % otrzymanej kwoty jednorazowo lub w częściach (ale całe 50%), a inni - na skutek rozwiązania stosunku służbowego przed rozliczeniem pełnej kwoty 50 % pomocy - zostaliby zwolnieni z obowiązku zwrotu tej kwoty w związku z wcześniejszym rozwiązaniem stosunku służbowego. Od decyzji przełożonego strażaka zależy czy o obowiązku zwrotu kwoty, do której strażak jest zobowiązany, orzeknie już w decyzji przyznającej świadczenie mieszkaniowe, czy też dopiero w okresie np. po złożeniu wniosku przez strażaka o rozwiązanie stosunku służbowego - do czasu jego faktycznego rozwiązania. W przedmiotowym przypadku, jednolicie Komendant Powiatowy PSP w Łowiczu orzekł o obowiązku zwrotu nierozliczonej pomocy w zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu II instancji, rozstrzygnięcie w punkcie 3 decyzji z dnia 17 listopada 2025 r. gwarantuje równość wszystkich strażaków wobec prawa - tj. wobec obowiązku rozliczenia 50 % otrzymanej pomocy finansowej, jak również - już w dacie wydania decyzji - porządkuje sytuację prawną strażaka i jednoznacznie określa obowiązek strony do zwrotu otrzymanej pomocy w przypadku wcześniejszego zakończenia stosunku służbowego. Jednocześnie organ II instancji stwierdził, że żaden z przepisów nie przewiduje prawa do umorzenia niezwróconej części 50 % otrzymanej pomocy na uzyskanie lokalu mieszkalnego - ani przepisy znowelizowanej ustawy o PSP, ani przepisy ustawy z dnia 12 września 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z określeniem zasad zakwaterowania funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Ochrony Państwa oraz poprawy niektórych warunków pełnienia służby. Oznacza to, że organ I instancji jako jednostka budżetowa Skarbu Państwa nie tylko nie ma podstawy prawnej do zwolnienia strażaka z rozliczenia pozostałej nierozliczonej kwoty pomocy do dnia rozwiązania stosunku służbowego, ale wręcz ma obowiązek dochodzić nierozliczonej części otrzymanej przez strażaka pomocy finansowej. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi K.J. zarzucił naruszenie: 1) prawa materialnego - art. 80b ust. 4 pkt 1, art. 74 ust. 12 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, 2) przepisów postępowania, tj. dział II rozdział 14 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego - art. 6, art. 7 k.p.a. 3) art. 2 i art. 64 Konstytucji RP. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi wskazał, że niezgodne ze stanem faktycznym, obowiązującym stanem prawnym oraz przepisami postępowania jest twierdzenie organów obu instancji, że w postępowaniu należało orzec, iż w przypadku zakończenia stosunku służbowego przed rozliczeniem całości kwoty 4 470 zł nierozliczona kwota podlega jednorazowej spłacie do dnia rozwiązania stosunku służbowego strażaka. Zdaniem skarżącego w tym zakresie organy opierały się wyłącznie na własnej interpretacji, z pominięciem obowiązujących przepisów prawa materialnego (tj. przy braku takiego mechanizmu w art. 80b ust. 4 ustawy o PSP ani pozostałych przepisach dotyczących pomocy mieszkaniowej dla strażaków PSP), działały bez w wniosku strony, a więc niezgodnie z twierdzeniem o wydaniu decyzji uwzględniającej w całości wniosek strony oraz wbrew posiadanym wykładniom stosowania art. 80b ust. 4 znowelizowanej ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Rozstrzygnięcie organów w tym zakresie jest niezgodne z art. 80b ust. 4 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Mechanizm określony w art. 80b ust. 4 pkt 1 ustawy polega na pomniejszeniu wypłacanego świadczenia mieszkaniowego o część wcześniej uzyskanej pomocy mieszkaniowej - maksymalnie 1/60 z. 50% tej pomocy za każdy miesiąc wypłaty świadczenia. Oznacza to, że zwrot następuje wyłącznie poprzez potracenia z bieżącego świadczenia mieszkaniowego, a nie jako samodzielne zobowiązanie do zapłaty, Przepis prawa nie przewiduje obowiązku jednorazowej spłaty pozostałej kwoty w przypadku ustania prawa do świadczenia. Skarżący podał, że z uwagi na to, iż posiada ponad 28 lat służby w Państwowej Straży Pożarnej (pełną wysługę emerytalną) istotne jest dla niego rozstrzygnięcie ww. kwestii i wyeliminowanie z obrotu prawnego wadliwie wydanej w tej części decyzji administracyjnej. Ponadto skarżący podniósł, że organ II instancji powołał się na równe traktowanie strażaków pomijając całkowicie, że wysokość udzielanej pomocy w różnych okresach znacznie się różniła m.in. kwotą udzielonej pomocy, była różnie opodatkowana, a także była przyznana w okresach np. tak jak w przypadku objętym postępowaniem ponad 20 lat wcześniej. Takie rozstrzygnięcie organu może być odbierane jako naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnych, szerzej zasady zaufania obywateli do państwa (odbieranie praw nabytych i świadczeń majątkowych przyznanych znacznie wcześniej) określonych ustawowo zarówno w Konstytucji RP, jak i w ustawie o Państwowej Straży Pożarnej. Skarżący wskazał, że dysponuje opiniami prawnymi, które wprost wskazują na błędne zastosowanie w wydanym rozstrzygnięciu art. 80b ust. 4 ustawy o PSP poprzez wskazanie w decyzji administracyjnej mechanizmu rozliczenia kwoty nierozliczonej w potrącanych "ratach". Ponadto strona wskazała, że organ zastosował tryb uproszczony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, pomimo występowania wątpliwości, które nie zostały rozstrzygnięte, a opierają się wyłącznie na twierdzeniu, że dokonywana kwota potrącenia (1/60 z 50% kwoty przyznanej decyzją administracyjną w 2004 r. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego) wynika wprost z wniosku strony. Organ pomija jednocześnie istotne dla funkcjonariusza rozstrzygnięcie, że dokonywany zwrot powoduje, że udzielona wcześniej pomoc staje się pomocą nienależnie pobraną - powodując "podwójne opodatkowanie" dochodu, a jednocześnie naraża strażaka na indywidualne poszukiwanie rozwiązania problemu związanego z pomniejszaniem przyznanego świadczenia mieszkaniowego również o podatek wyegzekwowany wraz z rozliczeniem dochodu za 2004 r. Powyższe ma istotne znacznie, ponieważ należy zwrócić uwagę, że pomoc finansowa na budowę domu przyznana decyzją Komendanta Powiatowego PSP w Łowiczu z dnia 26 października 2004 r. w kwocie 8 940 zł była kwotą brutto, od której organ pobrał wówczas zaliczkę na poczet podatku dochodowego w wysokości 19% lub 30%, a obecnie dokonuje ponownych potrąceń niepodatkowanego świadczenia w 60 ratach wyliczonych z kwoty brutto (a więc takiej, której funkcjonariusz nie otrzymał). W tym zakresie powoływanie się wyłącznie na wniosek strony jest nieuprawnione, ponieważ strona musiała złożyć wniosek w określonej przez ustawodawcę formie i treści. Ustawodawca doprowadził do sytuacji, w której literalne stosowanie treść art. 80b ust. 4 sprowadza się do absurdu, szczególnie w części dotyczącej rozumienia wskazania kwoty pomniejszenia w oparciu wyłącznie o kwotę przyznaną decyzją administracyjną, które dotyczą w przypadku strażaków PSP również decyzji wydanych na postawie ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, tj. formacji powołanej od 1 lipca 1992 r. i przysługującej również "pomocy mieszkaniowej" w okresie przed denominacją - tj. przed rokiem 1995. Jeśli organ wydający decyzję administracyjną dla innego funkcjonariusza PSP w ww. zakresie był uprawniony do przeliczenia kwoty przyznanej pomocy wg wskaźnika denominacji (miał swobodę i uwzględnił słuszny interes strony), to dlaczego w oparciu o te same przepisy nie stosuje zasady pełnego rozstrzygania w pozostałym zakresie? Potrącenia, zwrot udzielonej uprzednio (na mocy decyzji administracyjnej Komendanta Powiatowego PSP w Łowiczu z dnia 26 października 2004 r.) pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu, w tym uznanie udzielonej pomocy za nienależnie pobrane świadczenie były regulowane w przypadkach i na zasadach określonych w rozporządzeniu MSWiA z dnia 10 stycznia 1998 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez strażaków PSP (§ 5). Żaden z wymienionych w ww. rozporządzeniu przypadek nie miał miejsca. Pomoc została wykorzystana zgodnie z celem i przeznaczeniem - wykonano budowę domu, co zapewniało odpowiednie warunki mieszkaniowe dla funkcjonariusza, co skutkowało zaprzestaniem pobierania miesięcznego świadczenia rekompensującego brak przyznania lokalu służbowego w przysługującej liczbie norm. Podleganie zwrotowi przyznanej ówcześnie pomocy zostało również wykluczone z uwagi na osiągnięcie 10 lat stażu służby przez funkcjonariusza PSP, któremu pomoc przyznano. Obecnie wprowadzone regulacje przyznania powszechnej dla funkcjonariuszy pomocy mieszkaniowej w znowelizowanej w 2025 r. ustawie o PSP i dokonywania potrąceń w oparciu o art. 80b ust. 4 ustawy o PSP od ponad 20 lat wcześniej przyznanej pomocy finansowej na budowę domu pomijają rozstrzygnięcie jak należy traktować ww. potrącenie - czym prowadzą do podważenia zasady państwa prawa, trwałości decyzji administracyjnych oraz dbałości o przyznane świadczenia majątkowe funkcjonariusza. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), dalej p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie była decyzja Łódzkiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi z dnia 21 stycznia 2026 r. utrzymująca w mocy pkt 2 i 3 decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Łowiczu z dnia 17 listopada 2025 r., nr 23/2025 dotyczącej przyznania skarżącemu świadczenia mieszkaniowego od dnia 1 lipca 2025 r. do dnia zakończenia pełnienia służby w KP PSP w Łowiczu, w kwocie 960,00 zł brutto miesięcznie, tj. w wysokości właściwej dla miejscowości Z., powiat [...]. Podstawą materialną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jedn. Dz.U.2025 r. poz.1312 ze zm.). Zgodnie z art. 74 ust. 1 i 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej strażakowi mianowanemu na okres służby przygotowawczej lub na stałe, od dnia przyjęcia do służby w Państwowej Straży Pożarnej do dnia zwolnienia ze służby w Państwowej Straży Pożarnej, na jego wniosek, przysługuje prawo do zakwaterowania. Prawo do zakwaterowania jest realizowane w następujących formach: 1) przydział lokalu mieszkalnego; 2) przydział kwatery tymczasowej; 3) skierowanie do miejsca w internacie albo kwatery internatowej; 4) przyznanie świadczenia mieszkaniowego. Stosownie do treści art. 74 ust. 8 ustawy wniosek, o którym mowa w ust. 6, zawiera: 1) imię (imiona) i nazwisko strażaka; 2) numer ewidencyjny strażaka; 3) stopień służbowy strażaka; 4) stanowisko służbowe strażaka; 5) numer telefonu kontaktowego; 6) adres zamieszkania strażaka; 7) wskazanie tytułu prawnego do lokalu, który strażak zajmuje; 8) datę przyjęcia strażaka do służby; 9) datę uzyskania kwalifikacji wymaganych do wykonywania zawodu strażak; 10) miejscowość, w której strażak pełni służbę; 11) imię i nazwisko, stopień pokrewieństwa, datę urodzenia, adres zamieszkania członków rodziny strażaka, o których mowa w art. 75, oraz informacje o członkach rodziny, o których mowa w art. 75 pkt 2; 12) oświadczenie strażaka, czy on lub jego małżonek są właścicielami lub współwłaścicielami lokalu mieszkalnego albo domu, o którym mowa w ust. 11 pkt 1; 13) oświadczenie strażaka w sprawie wyboru formy zakwaterowania; 14) oświadczenie strażaka w sprawie wyboru sposobu ustalania wysokości świadczenia mieszkaniowego; 15) oświadczenie strażaka o skorzystaniu lub nieskorzystaniu z pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego albo domu oraz o wskazaniu sposobu rozliczenia zwrotu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego; 16) oświadczenie strażaka o nabyciu lub nienabyciu lokalu mieszkalnego od Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, z bonifikatą lub pomniejszeniem w cenie nabycia, przydzielonego w trybie administracyjnym w związku z pełnioną służbą; 17) oświadczenie strażaka o otrzymaniu lub nieotrzymaniu lokalu mieszkalnego albo kwatery tymczasowej na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 12 września 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z określeniem zasad zakwaterowania funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Ochrony Państwa oraz poprawy niektórych warunków pełnienia służby (Dz. U. poz. 1366); 18) klauzulę o treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia."; klauzula ta zastępuje pouczenie przez organ o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń; 19) informację o sposobie wypłaty świadczenia mieszkaniowego, a w przypadku wyboru bezgotówkowej formy wypłaty - numer rachunku bankowego lub innego rachunku płatniczego; 20) adres lokalu mieszkalnego albo kwatery tymczasowej, o które wnioskuje strażak. Wzór wniosku określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 października 2025 r. w sprawie wniosków dotyczących realizacji w Państwowej Straży Pożarnej prawa do zakwaterowania (Dz. U. z 2025 r. poz. 1470). Zgodnie z art. 80b ust. 1, 2 i 4 ustawy o PSP wysokość świadczenia mieszkaniowego ustala się kwotowo, jako iloczyn stawki podstawowej oraz mnożnika lokalizacyjnego dla powiatów ustalonego dla miejscowości: 1) wskazanej we wniosku, o którym mowa w art. 74 ust. 6, w której strażak zamieszkuje, albo 2) w której strażak pełni służbę, wskazanej w akcie mianowania (ust. 1). Wyboru sposobu ustalania wysokości świadczenia mieszkaniowego, o którym mowa w ust. 1, strażak dokonuje we wniosku, o którym mowa w art. 74 ust. 6 (ust. 2). Strażakowi, który otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego, odprawę mieszkaniową lub ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z lokalu mieszkalnego z jednostek budżetowych, w tym w innych służbach, na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 12 września 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z określeniem zasad zakwaterowania funkcjonariuszy Policji, straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Ochrony Państwa oraz poprawy niektórych warunków pełnienia służby wypłaca się przyznane świadczenie mieszkaniowe: 1) pomniejszone o kwotę stanowiącą maksymalnie 1/60 z 50% przyznanej decyzją administracyjną pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego albo domu, odprawy mieszkaniowej lub ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z lokalu za każdy miesiąc wypłaty świadczenia mieszkaniowego przez kolejne 60 miesięcy lub do wysokości 50°/o przyznanej pomocy finansowej, z możliwością jednorazowej wcześniejszej spłaty albo 2) w pełnej kwocie w przypadku zwrotu przez strażaka 50% przyznanej decyzją administracyjną pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego albo domu, odprawy mieszkaniowej lub ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z lokalu mieszkalnego w terminie 30 dni od otrzymania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 74 ust. 12 (ust. 4). Zgodnie z art. 80b ust. 5 ustawy sposób rozliczenia zwrotu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego albo domu, odprawy mieszkaniowej lub ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z lokalu mieszkalnego wskazuje strażak we wniosku. W niniejszej sprawie w pierwszej kolejności zauważyć należy, że organ II instancji błędnie wskazał podstawę prawną swojej decyzji, tj. art. 138 § 2 ust. 1 k.p.a. Zaznaczyć należy, że organ odwoławczy rozpatrując odwołanie może podjąć rozstrzygnięcia przewidziane w art. 138 § 1 k.p.a., a więc: 1) decyzję o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji (art. 138 § 1 pkt 1), 2) decyzję o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości lub części i orzekającą w tym zakresie co do istotny sprawy (art. 138 § 1 pkt 2), 3) decyzję uchylającą zaskarżoną decyzję i umarzającą postępowanie I instancji w całości lub części (art. 138 § 1 pkt 2 in fine), 4) o umorzeniu postępowania odwoławczego (art. 138 § 1 pkt 3). W niniejszej sprawie organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w punkcie 2 i 3, a zatem już z tej przyczyny podstawa wydania zaskarżonej decyzji jest wadliwa. Ponadto organ II instancji rozpoznawał odwołanie od decyzji KP PSP w Łowiczu z dnia 17 listopada 2025 r., nr 23/2025 w przedmiocie przyznania skarżącemu świadczenia mieszkaniowego. Decyzja powyższa nie zawiera punktów, chociaż jej osnowa składa się z trzech części. Odnotować przy tym należy, że skarżący wniósł odwołanie wskazując, że nie zgadza się z częścią decyzji organu I instancji, który w osnowie decyzji o przyznaniu świadczenia mieszkaniowego, jednocześnie postanowił rozliczyć kwotę 4 470,00 złotych stanowiącą 50% kwoty przyznanej decyzją Komendanta Powiatowego PSP w Łowiczu z dnia 26 października 2004 r. z tytułu pomocy finansowej na uzyskanie domu w wysokości 8 940 złotych, w ten sposób, iż kwotę wypłacanego świadczenia postanowił pomniejszyć o kwotę stanowiącą 1/60 kwoty 4 470,00 złotych poprzez pomniejszenie kwoty świadczenia o kwotę 74,50 złotych miesięcznie przez kolejne 60 miesięcy oraz stwierdził, iż w przypadku zakończenia stosunku służbowego przed rozliczeniem całości kwoty 4 470,00 złotych nierozliczona kwota podlega jednorazowej spłacie do dnia rozwiązania stosunku służbowego strażaka. Z kolei organ odwoławczy - uznając, że jest związany granicami zaskarżenia -utrzymał decyzję organu I instancji w punkcie 2 i 3. Powyższe stanowisko organu odwoławczego nie zasługuje na aprobatę. Przede wszystkim należy wskazać, że skarżący domagał się przyznania świadczenia mieszkaniowego i to świadczenie zostało mu przyznane. Jak bowiem wynika z akt sprawy w toku postępowania strona złożyła wniosek w sprawie wyboru formy zakwaterowania, wnosząc o przyznanie świadczenia mieszkaniowego. We wniosku złożyła oświadczenie, że skorzystała już z pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu, wskazując jednocześnie sposób rozliczenia tej pomocy. Zgodnie z art. 74 ust. 12 ustawy o PSP, który znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie, rozstrzygnięcie o przyznaniu świadczenia mieszkaniowego przez podmiot, o którym mowa w art. 74b ust. 1, w całości uwzględniające wniosek strażaka, następuje w postępowaniu uproszczonym, o którym mowa w dziale II rozdziale 14 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 oraz z 2025 r. poz. 769). Przepisów o milczącym załatwieniu sprawy nie stosuje się. Tym samym więc organ I instancji uczynił w pełni zadość wnioskowi skarżącego i przyznał świadczenie mieszkaniowe. W świetle powyższego, w tym miejscu należy odnieść się do kwestii związanej z możliwością zaskarżenia "części" decyzji. Wprawdzie art. 127 § 1 k.p.a. nie stanowi wyraźnie o możliwości zaskarżenia tylko części orzeczenia, ale nie wprowadza również ograniczeń w zakresie prawa strony do wniesienia odwołania, co oznacza, że to strona decyduje, czy i w jakim zakresie domaga się ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ II instancji. Istotne znaczenie w tym zakresie ma to, że w ugruntowanym już orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż w sytuacji, w której decyzja zawiera wyodrębnione, samodzielne rozstrzygnięcia strona ma prawo odwołać się zarówno od całej decyzji, jak też ograniczyć ten środek zaskarżenia do jej fragmentu, jeżeli ten fragment nie wpływa na treść pozostałych rozstrzygnięć objętych decyzją, mogących samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym. A zatem zaskarżenie jedynie części decyzji jest możliwe wówczas, gdy zaskarżona część decyzji ma samodzielny byt prawny i może odrębnie funkcjonować w obrocie prawnym (por. np. P. M. Przybysz, Komentarz do art. 127 k.p.a. w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX/el 2023 r., pkt 7 oraz wskazane tam poglądy judykatury). Dopuszczalne jest wówczas zaskarżenie i wzruszenie decyzji jedynie w części, a co za tym idzie, jeżeli odwołanie dotyczy tylko niektórych części decyzji, w pozostałym zakresie decyzja staje się ostateczna z chwilą upływu terminu do wniesienia odwołania. Równocześnie nie można pominąć i tego, że wydanie decyzji przez organ II instancji, pomimo niewniesienia odwołania powoduje, że jest ona dotknięta wadą kwalifikowaną w postaci rażącego naruszenia prawa (por. np.: wyroki NSA: z 21 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 1357/18; z 16 grudnia 2014 r. sygn. akt I OSK 872/13 - LEX nr 1636871; z 9 maja 2014 r. sygn. akt I OSK 2492/12. Zatem jedynie w sytuacji, gdy z jednej decyzji da się wyodrębnić poszczególne, samodzielne rozstrzygnięcia, które mogłyby stanowić w rzeczywistości niejako odrębne decyzje - możliwym będzie złożenie odwołania zarówno od całej decyzji wydanej w I instancji, jak również tylko od jej części, jeśli część ta odznacza się samodzielnością i nie wpływa na treść pozostałych rozstrzygnięć nią objętych, mogących samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym. Z taką jednak sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszym przypadku - kwestia przyznania świadczenia mieszkaniowego jako jedna z form zakwaterowania, stanowi jedną sprawę administracyjną opartą na jednej podstawie prawnej, tj. art. 74 ust. 12 ustawy i w myśl tego przepisu rozstrzygnięcie o przyznaniu świadczenia mieszkaniowego przez podmiot, o którym mowa w art. 74b ust. 1, w całości uwzględniające wniosek strażaka, następuje w postępowaniu uproszczonym, o którym mowa w dziale II rozdziale 14 k.p.a. W dziale II rozdziału 14 k.p.a. unormowano postępowanie uproszczone (art. 163b-163g). Przepisów o milczącym załatwieniu sprawy nie stosuje się. Natomiast ustalenie wysokości świadczenia mieszkaniowego następuje na podstawie art. 80b ustawy o PSP i jest nierozerwalnie związane z art. 74 ust. 12 ustawy, czyli z przyznaniem świadczenia mieszkaniowego. Organ administracji publicznej załatwia sprawę w postępowaniu uproszczonym, jeżeli przepis szczególny tak stanowi (art. 163b § 1 k.p.a.). Tym przepisem szczególnym w niniejszej sprawie jest art. 74 ust. 12 ustawy o PSP. Zauważyć przy tym należy, że już odmowa przyznania świadczenia mieszkaniowego, jako wybranej przez strażaka formy zakwaterowania, została uregulowana w odrębnym przepisie, tj. w art. 74 ust. 14 ustawy o PSP, który nie przewiduje zastosowania trybu uproszczonego. Zgodnie zaś z art. 163c § 1 k.p.a. w postępowaniu uproszczonym strona może wnieść podanie z wykorzystaniem urzędowego formularza, w którym wskazuje okoliczności mające znaczenie dla sprawy oraz przedstawia dowody wraz z żądaniem wszczęcia postępowania. § 2 art. 163c stanowi, że urzędowy formularz zawiera pouczenie o treści § 4. W sprawie wszczętej na skutek podania złożonego z wykorzystaniem urzędowego formularza nie jest dopuszczalne późniejsze zgłaszanie przez stronę nowych żądań (§ 4 art. 163c). W myśl art. 163e § 1 postępowanie dowodowe jest ograniczone do dowodów zgłoszonych przez stronę, łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania, oraz dowodów możliwych do ustalenia na podstawie danych, którymi dysponuje organ prowadzący postępowanie. W niniejszej sprawie rację ma zatem organ, że związany był w tej sprawie wnioskiem skarżącego, który jest jasny i nie budzi żadnych wątpliwości. Skarżący składając wniosek w dniu 31 października 2025 r. o przyznanie świadczenia mieszkaniowego na podstawie znowelizowanej ustawy o PSP wniósł o przyznanie mu tego świadczenia, oświadczenie o skorzystaniu z pomocy finansowej na uzyskanie domu oraz wskazał sposób rozliczenia zwrotu pomocy finansowej na uzyskanie domu, zobowiązując się do zwrotu 50 % kwoty przyznanej mu pomocy finansowej na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy o PSP na zakup domu. Powyższe wynika z pkt 8.2, pkt 8.3. wniosku - sposób rozliczenia zwrotu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu, ppkt 8.3.2 - w częściach (liczba części maksymalnie 60). W odwołaniu oraz w skardze skarżący zakwestionował obowiązek rozliczenia 50 % kwoty przyznanej mu pomocy finansowej na zakup domu, twierdząc, że musiał złożyć wniosek takiej treści, gdyż taki jest jego wzór. Z powyższym stanowiskiem skarżącego nie sposób się zgodzić. Skarżącemu znane były warunki ubiegania się o świadczenie mieszkaniowe na podstawie znowelizowanej ustawy o PSP. A zatem składając wniosek zgodził się na nowe rozwiązania prawne przyjęte w znowelizowanej ustawie. W tym miejscu zauważyć należy, że celem powyższych, jak i poprzednio obowiązujących przepisów było i jest zapewnienie strażakowi lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w innej miejscowości. Skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Jest właścicielem domu, na budowę którego otrzymał już pomoc finansową na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów. Znowelizowane przepisy dają strażakowi możliwość skorzystania z kolejnej pomocy, tj. ze świadczenia mieszkaniowego, pomimo że ma on już zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Prawo do świadczenia mieszkaniowego zostało bowiem w znowelizowanej ustawie możliwe do przyznania, pomimo zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych strażaka. Skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, ale zdecydował się, pomimo posiadania domu, na wystąpienie z wnioskiem o przyznanie mu świadczenia mieszkaniowego. Otrzymanie świadczenia mieszkaniowego jest jednak uzależnione od obowiązku rozliczenia 50 % kwoty przyznanej uprzednio pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego lub domu w sytuacji przyznania świadczenia mieszkaniowego na podstawie nowych przepisów (art. 74 ust. 12 w związku z art. 80b ust. 4 ustawy o PSP), o czym skarżący został pouczony we wniosku. Wskazanie we wniosku sposobu rozliczenia stanowi zobowiązanie do rozliczenia 50 % przyznanej pomocy finansowej. Strażak może zobowiązać się do rozliczenia tej kwoty jednorazowo lub w częściach. Zobowiązanie do rozliczenia tej kwoty w częściach nie wyklucza jednorazowej, wcześniejszej jej spłaty, zgodnie z brzmieniem art. 80b ust. 4 pkt 1 ustawy. W związku z powyższym, sąd podziela stanowisko organów, że w sytuacji złożenia przez strażaka wniosku o przyznanie świadczenia mieszkaniowego, jeśli otrzymał wcześniej pomoc finansową, przyznanie świadczenia wiąże się z obowiązkiem rozliczenia przyznanej pomocy finansowej w wysokości 50%. Wnioskodawca ma obowiązek zwrotu 50% przyznanej kwoty pomocy - jednorazowo lub w ratach, poprzez potrącenie z otrzymywanego świadczenia. W sytuacji pozostawania strażaka w służbie przez cały okres zadeklarowanego zwrotu pomocy w częściach - zwrot następuje automatycznie poprzez wypłatę świadczenia mieszkaniowego pomniejszonego o kwotę wyliczoną w oparciu o ilość części, wskazanych przez strażaka we wniosku, w stosownym do tych części okresie. A zatem zarzuty skarżącego w tym zakresie sąd uznał niezasadne. Sąd zauważa, że skarżący składając wniosek o przyznanie świadczenia mieszkaniowego i otrzymując decyzję o jego przyznaniu zyskał dodatkową pomoc finansową w kwocie 960 zł miesięcznie, pomniejszoną o kwotę 74,50 zł, co oznacza, że pomimo zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych otrzymuje miesięcznie kwotę pieniężną w wysokości 885,50 zł. Dodać należy w tym miejscu, że w uzasadnieniu do projektu ustawy z dnia 12 września 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z określeniem zasad zakwaterowania funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Ochrony Państwa oraz poprawy niektórych warunków pełnienia służby (Dz.U. 2025 r. poz. 1366), dalej ustawa zmieniająca - wskazano, że celem zmian przepisów mieszkaniowych jest zapewnienie takich warunków finansowych oraz mieszkaniowych dla funkcjonariuszy, aby stały się one znaczącą motywacją do dalszego pozostawania w służbie oraz wykonywania obowiązków służbowych na najwyższym jakościowo poziomie, co jest szczególnie istotne w aktualnej sytuacji geopolitycznej (...). Wprowadzenie m.in. art. 80 ust. 4 ustawy o PSP ma na celu zapewnienie, co do zasady, zrównania sytuacji osób, które do dnia wejścia w życie projektowanych przepisów nie uzyskały korzyści z ww. tytułu, w przeciwieństwie do funkcjonariuszy, którzy otrzymali taką pomoc. Wprowadzenie obowiązku zwrotu otrzymanej pomocy finansowej pozwala na wyrównanie sytuacji grup funkcjonariuszy, eliminując potencjalne nierówności i zachowując zasadę sprawiedliwości społecznej. Przechodząc do dalszej części rozważań wskazać należy, że wydając decyzję o przyznaniu skarżącemu świadczenia pieniężnego organ był także zobligowany do wskazania daty, od której świadczenie zostaje strażakowi przyznane. Zgodnie bowiem z art. 15 ust. 1 ustawy zmieniającej z dnia 12 września 2025 r., w przypadku złożenia wniosku przez funkcjonariusza będącego funkcjonariuszem Straży Pożarnej na dzień 1 lipca 2025 r. o świadczenie mieszkaniowe, o którym mowa w art. 74 ust. 2 pkt 4 ustawy zmienianej w art. 4, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, wypłaca się je z wyrównaniem od dnia 1 lipca 2025 r. W niniejszej sprawie organ I instancji prawidłowo określił powyższą datę w osnowie decyzji. Wskazał również kwotę przyznanego świadczenia. Organ odwoławczy wprawdzie ocenił, że pomniejszenie przyznanej skarżącemu kwoty zostało prawidłowo określone, jednak pominął, o czym była już mowa powyżej, że pomniejszenie nie stanowi odrębnego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, ale dotyczy jednej sprawy, tj. przyznania strażakowi świadczenia mieszkaniowego i nie daje podstawy do utrzymania decyzji organu I instancji w części. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy sam wskazał, że decyzja o przyznaniu świadczenia nie musiała zawierać rozstrzygnięcia o pomniejszeniu przyznanego świadczenia mieszkaniowego, bowiem kwestia pomniejszenia - z przyznanej kwoty świadczenia mieszkaniowego - określonej raty zwrotu pomocy finansowej - wynika z mocy samej ustawy, z zapisu, iż "wypłaca się po pomniejszeniu," co oznacza, iż decyzja mogła rozstrzygać tylko o przyznaniu świadczenia mieszkaniowego, a i tak organ byłby uprawniony do pomniejszenia świadczenia o ustalone części zwracanej pomocy z mocy prawa. W ocenie sądu, jeżeli organ I instancji chciał w osnowie określić kwotę pomniejszenia, to powinien orzec o tym, ale nie jako postanowienie o pomniejszeniu, bo w takiej sytuacji przyjął niedopuszczalną formę postanowienia zawartego w decyzji. Bez wątpienia wniesienie przez skarżącego odwołania jedynie co do części decyzji organu I instancji wskazywało na intencję strony, tj. w istocie na to, że nie aprobuje ona w pełni rozstrzygnięcia, które zapadło w jej sprawie. Nie oznacza to jednak, że w sprawie zapadły odrębne rozstrzygnięcia - wręcz przeciwnie organ rozstrzygnął jedną sprawę administracyjną. A co za tym idzie nie można podzielić stanowiska organu odwoławczego, że treść odwołania zakreśliła granice postępowania odwoławczego w ten sposób, że zostało ono ograniczone jedynie do części decyzji organu I instancji, co z kolei, jak przyjął organ odwoławczy, upoważniało go do rozpoznania sprawy w niepełnym zakresie. Ponadto za niezasadne sąd uznał stanowisko organu II instancji, że w decyzji o przyznaniu świadczenia mieszkaniowego istniały podstawy do określenia sposobu zwrotu pomocy finansowej w przypadku zakończenia stosunku służbowego przez strażaka, który korzysta ze świadczenia mieszkaniowego, a we wniosku zadeklarował pomniejszenie tego świadczenia na zasadach określonych w art. 80b ust. 4 ustawy. Taki obowiązek nie wynika z treści ww. art. 80b ust. 4 i ust. 5 ani z innych przepisów ustawy o PSP. Wobec powyższego w tym zakresie zarzut skargi jest zasadny, bowiem nie było podstawy do określenia w decyzji o przyznaniu strażakowi świadczenia mieszkaniowego zasad zwrotu otrzymanej wcześniej pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkaniowego lub domu w przypadku zakończenia przez strażaka służby przed rozliczeniem całości kwoty. Równocześnie sąd zwraca uwagę, iż obowiązkiem organu II instancji jest ponowne rozpatrzenie sprawy - przedmiotem postępowania odwoławczego jest zarówno rozpatrzenie konkretnej sprawy, jak i weryfikacja decyzji organu I instancji. Istotę zasady dwuinstancyjności, wyrażonej w art. 15 k.p.a. (która ma również przymiot zasady konstytucyjnej), sprowadza się w judykaturze do dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia tej samej sprawy przez dwa różne organy administracji. Zgodnie z tą zasadą postępowanie odwoławcze powinno polegać na ponownym rozpatrzeniu sprawy od nowa, i to zarówno pod względem legalności, jak i celowości. Wobec powyższego, skarga w niniejszej sprawie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 138 k.p.a., art. 15 k.p.a. oraz art. 163b § 1, art 163c § 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 74 ust. 12 ustawy o PSP. Mając na uwadze powyższe, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań sądu i wiążą organ w świetle art. 153 p.p.s.a. eg
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 2 kwietnia 2026
- Hasła tematyczne
- Straż pożarna
- Skarżony organ
- Komendant Państwowej Straży Pożarnej
- Sędziowie
- Ewa Alberciak /sprawozdawca/ Katarzyna Ceglarska-Piłat Monika Krzyżaniak /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t. j.)
art 80 b, art. 74 · Dz.U. 2025 poz. 1312
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a · Dz.U. 2026 poz. 143
Powiązane dokumenty
Sygnatura: III OSK 2787/23 · 19 czerwca 2026
Wyrok NSA z 19 czerwca 2026 r., III OSK 2787/23 – równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Sygnatura: III SA/Kr 285/26 · 5 maja 2026
Wyrok WSA w Krakowie z 5 maja 2026 r., III SA/Kr 285/26 – równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Sygnatura: II SA/Wa 1624/25 · 18 marca 2026
Wyrok WSA w Warszawie z 18 marca 2026 r., II SA/Wa 1624/25 – równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny