Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Łd 214/26

Wyrok WSA w Łodzi z 2 lipca 2026 r., III SA/Łd 214/26

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia
2 lipca 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Dnia 2 lipca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Kowalska (spr.), Sędzia NSA Teresa Rutkowska, , po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi I. C. na postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 20 stycznia 2026 roku nr 5/2026/II w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Postanowieniem z 20 stycznia 2026 r. Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej: ŁPWIS) utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Zgierzu (dalej: PPIS w Zgierzu) z 1 grudnia 2025 r. oddalające zarzuty I. C. w sprawie egzekucji administracyjnej obowiązku szczepień ochronnych dziecka. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny. Upomnieniem z 11 lipca 2025 r. PPIS w Zgierzu wezwał I. C. do wykonania obowiązku zgłoszenia się z dzieckiem I. C.1, urodzoną [...] sierpnia 2020 r., do podmiotu leczniczego na zaległe szczepienia zgodnie z obowiązującym Programem Szczepień Ochronnych. W związku z dalszym brakiem szczepień dziecka, PPIS w Zgierzu 2 października 2025 r. wystawił tytuł wykonawczy, zobowiązując stronę do poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw: gruźlicy, błonicy, tężcowi, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), wirusowemu zapaleniu wątroby typu B oraz odrze, nagminnemu zakażeniu przyusznic (śwince) i różyczce oraz wystosował do ŁPWIS wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w stosunku do strony. 28 października 2025 r. ŁPWIS wydał postanowienie o nałożeniu grzywny w wysokości 2700 zł w celu przymuszenia strony do wykonania obowiązku szczepień ochronnych, wynikającego z tytułu wykonawczego z 2 października 2025 r. wystawionego przez PPIS w Zgierzu. 13 listopada 2025 r. r. zobowiązana wniosła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej wskazując na: 1. określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisów prawa, tj. art. 17 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi poprzez pominięcie przez wierzyciela obowiązku wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia i wystawienia oraz wydania zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym, pominięcie jako podstawy prawnej określenia wymagalności obowiązku; 2. brak wymagalności obowiązku z uwagi na brak kwalifikacji do szczepień ochronnych, brak wykluczenia przeciwwskazań, brak wystawienia i wydania zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, odroczenie terminu wykonania obowiązku; 3. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, o którym mowa w art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 § 3e ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., poz.132 ze zm.) - dalej: "u.p.e.a." w zw. z § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu, 4. naruszenie przez organ egzekucyjny art. 29 § 2 u.p.e.a. poprzez przystąpienie do egzekucji, podczas gdy tytuł nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Postanowieniem z 24 listopada 2025 r. ŁPWIS zawiesił postępowanie egzekucyjne wobec strony w całości z dniem 19 listopada 2025 r. Postanowieniem z 1 grudnia 2025 r. PPIS w Zgierzu oddalił zarzuty I. C.. W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, że podstawą prawną do nałożenia obowiązku szczepień przeciw wybranym chorobom zakaźnym jest art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2024 r. poz. 924 ze zm.) - dalej: "u.z.z.ch.z." do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym na zasadach określonych w ustawie. Zgodnie z art. 5 ust. 2 ww. ustawy w odniesieniu do osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych (m.in. dziecko) odpowiedzialność za wypełnienie tego obowiązku ponosi osoba sprawująca nad tą osobą pieczę, albo jej opiekun faktyczny (zwykle są to rodzice). Dalej PPIS w Zgierzu poinformował, że nie posiada kompetencji do samodzielnego odroczenia lub zwolnienia dziecka strony z obowiązkowych szczepień ochronnych. Takie uprawnienia posiada tylko i wyłącznie lekarz (lekarz POZ lub inny specjalista), który ocenia stan zdrowia dziecka i kwalifikuje do szczepień. W dokumentacji medycznej przesłanej z przychodni POZ nie ma jednoznacznej informacji od lekarza o zwolnieniu bądź odroczeniu szczepień ochronnych u dziecka skarżącej, wręcz istnieje wpis od lekarza o braku przeciwwskazań do wykonywania szczepień ochronnych u dziecka I. C.1. Podczas wizyty u lekarza 30 lipca 2025 r. lekarz jasno napisał, że nie stwierdza przeciwwskazań zdrowotnych do szczepień ochronnych, a mimo tego rodzice dziecka nie wyrazili zgody na ich wykonanie. Ponadto organ I instancji poinformował, że samo umówienie się z dzieckiem na wizytę do lekarza POZ, lekarza specjalisty czy do Poradni Konsultacyjnej ds. Szczepień Ochronnych nie skutkuje wykonaniem obowiązku szczepień ochronnych. PPIS w Zgierzu jest w posiadaniu informacji, że 28 maja 2025 r. skarżąca była wraz z dzieckiem na wizycie w Poradni Konsultacyjnej ds. Szczepień Ochronnych w Ł. al. [...], otrzymała zaświadczenie dla lekarza POZ w celu wykonawstwa szczepień w przychodni POZ, jednak nie rozpoczęła realizacji obowiązkowych szczepień ochronnych u dziecka I. C.1. W związku z powyższym, określone przez wierzyciela okoliczności, iż zobowiązana nie poddała swojego dziecka obowiązkowemu szczepieniu, że odmówiła realizacji tego obowiązku, że nie zastosowała się do upomnienia, stanowią zdaniem wierzyciela wystarczającą podstawę do przyjęcia, że obowiązek stał się wymagalny. Organ I instancji dodał, że jest w posiadaniu potwierdzenia doręczenia przesyłki listowej do I. C., zawierającej upomnienie wysłanej na adres [...] G. ul. [...] m. [...], odebranej przez adresatkę 29 lipca 2025 r. Wskazał także, że w tytule wykonawczym z 2 października 2025 r. w części B pkt 1 wskazano wprost podstawę prawną prowadzonej egzekucji mającej na celu wyegzekwowanie obowiązku szczepień ochronnych u małoletniej I.C.1. Obowiązek ten wynika wprost wskazanego w tytule wykonawczym art. 5 ust. 1 pkt. 1 lit. b i ust. 2 oraz art. 17 ust. 1 u.z.z.ch.z. oraz § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. W zażaleniu na stanowisko wierzyciela strona podniosła naruszenie: 1. art. 33 § 1 u.p.e.a. poprzez uznanie zarzutów za nieuzasadnione mimo, że obowiązek nie może być uznany za wymagalny, tytuł egzekucyjny nie spełnia wymogów gdyż nie została podana pełna i właściwa podstawa prawna obowiązku, nade wszystko błędnie została wskazana podstawa prawna prowadzonej egzekucji, 2. art. 104 § 2 w zw. z art. 107 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak odniesienia się organu co do zarzutów, a ograniczenie rozpoznania jedynie do ich przytoczenia w treści uzasadnienia skarżącego postanowienia, 3. art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. poprzez brak uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, o którym mowa w art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 § 3e u.p.e.a. w zw. z § 2 Rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu, 4. art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a poprzez ograniczenie rozpoznania zarzutów do wybiórczego wskazania poszczególnych przepisów dotyczących obowiązkowych szczepień ochronnych, podczas gdy zarzuty zostały przez skarżoną uzasadnione i wskazane zostały błędy wierzyciela, 5. art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 124 § 2 i art. 7, art. 8 § 1 i 2 k.p.a. poprzez ograniczenie uzasadnienia do szerokiego wskazania podstawy prawnej obowiązku, z pominięciem przez organ okoliczności podnoszonych w zarzutach, w szczególności co do braku wymagalności obowiązku i wadliwości tytułu wykonawczego oraz braku wskazania podstawy prawnej prowadzonej egzekucji. Przywołanym na wstępnie postanowieniem z 20 stycznia 2026 r. ŁPWIS utrzymał w mocy postanowienie PPIS w Zgierzu z 1 grudnia 2025 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy uznał zarzut braku wymagalności obowiązku z uwagi na brak kwalifikacji dziecka do szczepień ochronnych za bezzasadny. Wskazał, że w aktach sprawy nie ma informacji o stwierdzonych przeciwwskazaniach do wykonania obowiązkowych szczepień, czy ich odroczeniu. Ponadto zauważył, że sam fakt skierowania na konsultacje specjalistyczne nie jest odroczeniem od wykonania szczepień obowiązkowych, ponieważ nie jest zaświadczeniem o stwierdzeniu przeciwwskazań do przeprowadzenia obowiązkowych szczepień ochronnych w rozumieniu art. 17 ust. 4 i 5 u.z.z.ch.z. Z akt sprawy nie wynika natomiast, aby jakikolwiek lekarz stwierdził przeciwwskazania do wykonania szczepień i wystawił w tym zakresie stosowne zaświadczenie. Co istotne, wierzyciel, nie jest władny sam uzyskać takie zaświadczenie, lecz może to nastąpić wyłącznie poprzez odpowiednie działania zobowiązanej. ŁPWIS uznał za chybione także twierdzenie strony o niedoręczeniu jej w niniejszej sprawie upomnienia. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że upomnienie z 11 lipca 2025 r. zostało doręczone zobowiązanej 29 lipca 2025 r. - odbiór potwierdziła własnoręcznie osoba zobowiązana. Ponadto, upomnienie zawiera wszelkie wymagane rozporządzeniem dane łącznie ze wskazaniem obowiązku oraz PESEL zobowiązanej. Następnie ŁPWIS, odnosząc się do zarzutu naruszenie art. 104 § 2 k.p.a. w zw. z art. 107 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. uznał że także ten zarzut jest nieuzasadniony. ŁPWIS podniósł, że PPIS w Zgierzu w wydanym postanowieniu odniósł się do wszystkich zarzutów i kwestii podnoszonych przez zobowiązaną. Wierzyciel w sposób wyczerpujący i zarazem poprawny wyjaśnił stan faktyczny oraz ocenił zebrane dowody w ramach swobodnej a nie dowolnej oceny. Wyniki tych ustaleń przedstawił w uzasadnieniu wydanego w sprawie postanowienia i odniósł się do kwestii wymagalności obowiązku poddania małoletniej obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera jasne i precyzyjne wyjaśnienia faktyczne i prawne. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 i 2 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 124 § 2 k.p.a. ŁPWIS wyjaśnił, że organ wyczerpująco rozpoznał cały materiał dowodowy kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. W sprawie został rozpoznany cały materiał dowodowy, który opierał się głównie na dokumentacji medycznej małoletniej I. C.1 i to on był podstawą do nałożenia obowiązku szczepień. Wierzyciel uzasadnił na jakiej podstawie prawnej (z przytoczeniem przepisów prawa) oraz jakie okoliczności faktyczne uwzględnił wydając określone rozstrzygnięcie. Przedmiotowa sprawa ma charakter związany z kwestionowaniem przez zobowiązaną samego obowiązku szczepień, a nie stanu faktycznego. Wbrew twierdzeniom strony, wierzyciel w tytule wykonawczym z 2 października 2025 r. w części B poz. 1 wskazał akty normatywne na podstawie których zobowiązana ma obowiązek poddać dziecko obowiązkowym szczepieniom ochronnym, a także precyzyjnie wskazał przeciwko jakim chorobom zakaźnym obowiązek szczepień podlega egzekucji. Na ostateczne postanowienie skargę do sądu administracyjnego złożyła I. C. zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie: 1. art. 144 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez ograniczenie rozpoznania sprawy do treści postanowienia wierzyciela i brak odniesienia się przez organ II instancji do zarzutów skarżącej; 2. art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. poprzez brak uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ww. ustawy; 3. art. 124 § 2 k.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu skarżonego postanowienia podstawy prawnej wymagalności obowiązku; 4. art. 15 k.p.a. poprzez brak rozpoznania przez organ II instancji zarzutów skarżącej, ograniczenie się do stwierdzenia, że organ odwoławczy podziela stanowisko wierzyciela; 5. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, tj. uznanie przez organ, że skarżąca nie wykonała obowiązku podczas gdy obowiązek nie może zostać uznany za wymagalny z uwagi na brak kwalifikacji do szczepień ochronnych, brak wykluczenia przeciwwskazań, brak wystawienia i wydania zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, odroczenie terminu wykonania obowiązku, ponadto brak jest oświadczenia skarżącej dotyczącego odmowy szczepień; 6. art. 7, art. 7a, art. 77 i art. 81a k.p.a. w zw. z art. 18 ust. 2 u.p.e.a. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść skarżącej, jak również wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy oraz brak wszechstronnego rozpatrzenia całości materiału dowodowego; 7. art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 ust. 2 u.p.e.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w sposób dowolny, skutkujące uznaniem, że skarżąca uchyla się od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, co nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, w szczególności brak jest oświadczenia o odmowie szczepień. Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje: Skarga jest niezasadna. Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę niniejszą rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie kontrolowanego rozstrzygnięcia następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przeciwnym przypadku sąd skargę oddala art. 151 p.p.s.a. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie było postanowienie ŁPWIS w Łodzi z 20 stycznia 2026 r. utrzymujące w mocy postanowienie PPIS w Zgierzu z 1 grudnia 2025 r. w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w związku z niewykonaniem obowiązku szczepień ochronnych. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Zaznaczyć należy, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty sformalizowany środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu. Strona, wnosząc zarzut, kwestionuje dopuszczalność prowadzenia egzekucji w oparciu o wystawiony tytuł wykonawczy. Postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutów ma charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego. W postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów przedmiotem rozpoznania jest wyłącznie treść tych zarzutów, przy czym zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Podniesione w treści zarzutów okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny. Zgodnie z art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Stosownie do art. 34 § 1-3 u.p.e.a. organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Wierzyciel wydaje postanowienie, w którym oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; uznaje zarzut w całości lub w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut lub stwierdza niedopuszczalność zarzutu. Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie. Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że 2 października 2025 r. PPIS w Zgierzu wystawił tytuł wykonawczy zobowiązujący skarżącą do poddania dziecka – I. C.1 obowiązkowym szczepieniom ochronnym, zgodnie z obowiązującym schematem obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży. Jako podstawę obowiązku organ wskazał art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, ust. 2, art. 17 ust. 1 u.z.z.ch.z. oraz § 2 i 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2025r. poz. 782) - dalej również: "rozporządzenie". W oparciu o powyższy tytuł wykonawczy wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne, w toku którego zobowiązana podniosła zarzuty: 1. określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisów prawa, tj. art. 17 ust. 2 i 4 u.z.z.ch.z. poprzez pominięcie przez wierzyciela obowiązku wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia i wystawienia oraz wydania zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym, pominięcie jako podstawy prawnej określenia wymagalności obowiązku; 2. brak wymagalności z uwagi na brak kwalifikacji do szczepień ochronnych, brak wykluczenia przeciwwskazań, brak wystawienia i wydania zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, odroczenie terminu wykonania obowiązku; 3. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, o którym mowa w art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 § 3e u.p.e.a. w zw. z § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu, 4. naruszenie przez organ egzekucyjny art. 29 § 2 u.p.e.a. poprzez przystąpienie do egzekucji, podczas gdy tytuł nie spełnia wymogów określonych w art. 27 ww. ustawy. W ocenie sądu organy obu instancji odniosły się do nich wszystkich trafnie uznając je za niezasadne. Sąd podzielił stanowisko organów, że obowiązek poddania córki skarżącej szczepieniu ochronnemu wynika z mocy prawa. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.ch.z., osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 u.z.z.ch.z., jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Przy czym w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletniego lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 5 ust. 2 u.z.z.ch.z.). Realizację wyrażonego w przytoczonych przepisach obowiązku konkretyzują przepisy zamieszczone w rozdziale 4 "Szczepienia ochronne". W myśl art. 17 ust. 1 u.z.z.ch.z., osoby określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie z treścią art. 17 ust. 2 u.z.z.ch.z., wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Zgodnie z art. 17 ust. 10 u.z.z.ch.z., minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia: wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt 1), osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby (pkt 2), kwalifikacje osób przeprowadzających szczepienia ochronne (pkt 3), sposób przeprowadzania szczepień ochronnych (pkt 4), tryb przeprowadzania konsultacji specjalistycznej, o której mowa w ust. 5 (pkt 5), wzory zaświadczenia, o którym mowa w ust. 4, książeczki szczepień oraz karty uodpornienia (pkt 6), sposób prowadzenia dokumentacji, o której mowa w ust. 8 pkt 1, i jej obiegu (pkt 7), wzory sprawozdań z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych oraz tryb i terminy ich przekazywania (pkt 8) – uwzględniając dane epidemiologiczne dotyczące zachorowań, aktualną wiedzę medyczną oraz zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia. Stosownie do treści art. 17 ust. 11 u.z.z.ch.z., Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 i art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. W rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, określono wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem, kto i w jakich sytuacjach podlega sczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym jeżeli chodzi o dzieci, w jakim okresie ich życia (§ 2 i 3). Wymienione w tytule wykonawczym choroby zakaźne zostały wskazane w § 2 rozporządzenia, jako objęte obowiązkiem szczepień ochronnych. Natomiast szczegółowy przedział wiekowy, w którym należy podać dawkę podstawową i przypominającą szczepionki przeciwko chorobom zakaźnym został określony w załączniku 1 do rozporządzenia z 27 września 2023 r., stanowiącym schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży oraz w ogłaszanym co roku w komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych, wydanym w oparciu o cyt. powyżej art. 17 ust. 11 u.z.z.ch.z. Z wymienionych wyżej przepisów można wyinterpretować normę prawną, która ustanawia prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, tzn. określa wszystkie istotne cechy danego obowiązku, tj. podmiot, na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres (por. wyrok NSA z 29 stycznia 2010 r., II FSK 1494/08, Lex nr 595803). Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisów ustawowych. Jak zasadnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 32/11, wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przepisami ustawy z 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń. Oznacza to, że wynikający z przepisów prawa obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie przymusowe dochodzenie poddania dziecka szczepieniu ochronnemu. W niniejszej sprawie wierzyciel w tytule wykonawczym szczegółowo opisał treść podlegającego egzekucji obowiązku, precyzyjnie wskazując kogo i czego dotyczy z podaniem rodzaju szczepień, które powinny zostać wykonane, prawidłowo wskazując jako podstawę prawną obowiązku art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, ust. 2 i art. 17 ust. 1 u.z.z.ch.z. oraz § 2 i 3 rozporządzenia z 27 września 2023 r. Należy podzielić stanowisko, że wskazane przepisy stanowią podstawę do nałożenia obowiązku wykonania szczepień ochronnych dziecka. Z całą pewnością nie są nimi przepisy art. 17 ust. 2 i ust. 4 u.z.z.ch.z., które nie określają treści obowiązku, lecz sposób jego wykonania. Odnosząc się natomiast do kwestii wykonania badania kwalifikacyjnego i wykluczenia przeciwskazań do szczepienia wskazać należy, że zgodnie z art. 17 ust. 2 u.z.z.ch.z. wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed samym szczepieniem (art. 17 ust. 3 u.z.z.ch.z.). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 u.z.z.ch.z.). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.z.z.ch.z.). Zgodnie z powołanymi przepisami, wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Z art. 17 ust. 3 i 4 u.z.z.ch.z. wynika, że lekarskie badanie kwalifikacyjne bezpośrednio poprzedza szczepienie ochronne. Podkreślić należy, że treści wskazanych przepisów nie można interpretować w ten sposób, że badanie kwalifikacyjne oraz jego wyniki dotyczące ewentualnych przeciwwskazań są przesłanką, od której zależy powstanie obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu. W tym kontekście sąd zwraca uwagę, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto pogląd, iż poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu, o którym mowa w art. 17 ust. 2 u.z.z.ch.z., jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego. Tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Wykonanie tego obowiązku obciąża zobowiązanego lub osobę odpowiedzialną za wykonanie obowiązku przez zobowiązanego. Niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu (por. wyroki NSA z 21 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3322/17, LEX nr 2774545 i II OSK 43/18, LEX nr 2774685; z 18 stycznia 2022 r., sygn. akt II OSK 459/19, LEX nr 3315461). Celem badania kwalifikacyjnego jest ustalenie, czy stan zdrowia danej osoby pozwala na jej zaszczepienie. Badanie takie bezpośrednio poprzedza szczepienie ochronne. Obowiązujące przepisy prawa nakładają na rodziców dzieci obowiązek poddania dzieci badaniu kwalifikacyjnemu oraz szczepieniu ochronnemu. Skarżąca nie wywiązała się z tego obowiązku. Z akt sprawy wynika, że skarżąca nie poddała córki aż dziewięciu obowiązkowym szczepieniom ochronnym pomimo skończenia przez nią 6 roku życia. Jednocześnie skarżąca w toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonego postanowienia nie przedstawiła żadnej dokumentacji medycznej, ani zaświadczenia lekarskiego, które faktycznie wskazywałyby na istnienie przeciwwskazań zdrowotnych i konieczność długotrwałego odroczenia wykonania obowiązku szczepień ochronnych u jej dziecka. PPIS w Zgierzu był w posiadaniu informacji, że 28 maja 2025 r. rodzice wraz z dzieckiem byli na wizycie w Poradni Konsultacyjnej ds. Szczepień Ochronnych w Ł. al. [...], otrzymali zaświadczenie dla lekarza POZ w celu wykonania szczepień w przychodni POZ, jednak nie rozpoczęli realizacji obowiązkowych szczepień ochronnych u dziecka. Z kolei z przedstawionego przez skarżącą skierowania z 30 lipca 2025 r. do poradni alergologicznej wynika jedynie, że lekarz nie stwierdził żadnych przeciwskazań do szczepień skutkujących koniecznością ich odroczenia, zaś skierowanie zostało wydane celem wykluczenia przeciwskazań do szczepień u dziecka zdrowego i wystawiono je na żądanie rodzica. Nadto zaświadczenie to zostało wydane już po wystawieniu tytułu wykonawczego i wszczęciu postępowania egzekucyjnego. W tej sytuacji wydanie tego zaświadczenia nie miało żadnego wpływu na prawidłowość zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji. Z powyższego jednoznacznie wynika zatem, że skarżąca z pełną świadomością uchyla się od poddania małoletniej obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Z przedstawionych powyżej względów, jako niezasadne należało ocenić zarzuty skargi zmierzające do zakwestionowania wymagalności obowiązku zaszczepienia małoletniej córki przez skarżącą. Odnosząc się następnie do zarzutu braku uprzedniego doręczenia skarżącej upomnienia podnieść należy, że nie jest kwestionowany fakt, że skierowane do skarżącej upomnienie zostało jej skutecznie doręczone 29 lipca 2025 r. Nie ma również wątpliwości, że skarżąca na skutek doręczenia jej upomnienia, posiadała wiedzę na temat przedmiotu obowiązku i innych jego elementów, co było niezbędne dla skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Przedmiotowe upomnienie posiada wszystkie elementy, które miały znaczenie dla skuteczności wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Wbrew twierdzeniom skarżącej nie sposób jest uznać, że przedmiotowe upomnienie nie spełnia § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu. Końcowo odnosząc się do zarzutu dotyczącego przystąpienia do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego niespełniającego wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. należy wskazać, że zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r., a więc mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, jako podstawy zarzutu nie wymieniono niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. W obecnym stanie prawnym okoliczność, czy tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 u.p.e.a. kontroluje organ egzekucyjny i w przypadku stwierdzenia, że wymogi te nie zostały spełnione, nie przystępuje do egzekucji zawiadamiając o tym wierzyciela (art. 29 § 2 pkt 3 u.p.e.a.). W niniejszej sprawie ŁPWIS w Łodzi przystąpił do egzekucji uznając tym samym, że wystawiony 2 października 2025 r. tytuł wykonawczy spełnia wymogi, określone w art. 27 u.p.e.a. Wskazać w tym miejscu również należy, że tytuł wykonawczy z 2 października 2025 r. został wystawiony według wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 19 czerwca 2021 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2021 r. poz. 176 ze zm.). W tytule tym wypełniono wszystkie niezbędne pola, w tym także podano podstawę prawną obowiązku, a mianowicie powołane wyżej art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i ust. 2 oraz art. 17 ust. 1 u.z.z.ch.z. oraz § 2 i 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r. Nieuzasadnione jest zatem twierdzenie skarżącej, że tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Nieuzasadnione okazały się również zarzuty naruszenia powołanych w skardze przepisów art. 7, art. 15, art. 77, art. 80, art. 107 k.p.a. Organy administracji w stopniu wystarczającym wyjaśniły stan faktyczny i prawidłowo oceniły zebrane dowody. Wyniki swoich ustaleń przedstawiły w uzasadnieniach, które odpowiadały wymogom ustawy i odniosły się do kwestii podnoszonych przez skarżącą, w tym w szczególności wymagalności obowiązku poddania dziecka szczepieniom oraz określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Oceny tej jak wskazano wyżej dokonano prawidłowo. Nietrafny jest także zarzut naruszenia art. 81a k.p.a. w niniejszej sprawie nie wystąpiły bowiem żadne niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy. Nie doszło również do zarzucanego przez skarżącą naruszenia zasady dwuinstancyjności. Organy obu instancji rozpatrzyły zarzuty sformułowane przez skarżącą w postępowaniu egzekucyjnym, uzasadniając swoje stanowisko w sprawie. Wbrew twierdzeniu zawartemu w skardze uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie narusza także art. 124 § 2 k.p.a. wskazując w sposób prawidłowy podstawę jego wydania oraz podstawę nałożonego na stronę obowiązku. Reasumując w rozpoznawanej sprawie sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Organy administracji prawidłowo uznały, że zarzuty podniesione przez skarżącą nie zasługiwały na uwzględnienie. Z powyższych względów sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. ds

Informacje o sprawie

Data wpływu
31 marca 2026
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Sędziowie
Katarzyna Ceglarska-Piłat /przewodniczący/ Małgorzata Kowalska /sprawozdawca/ Teresa Rutkowska

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny