III SA/Łd 193/26

Dnia 25 czerwca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, , po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia 30 stycznia 2026 roku nr 19/2026/II w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów oddala skargę.

Postanowieniem z 30 stycznia 2026 r. Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektora Sanitarny (dalej: organ II instancji lub ŁPWIS w Łodzi) utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Zgierzu z 29 grudnia 2025 r. oddalające zarzuty K. K.(dalej: strona, strona skarżąca lub skarżąca). W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne: W związku z nieszczepieniem małoletniego K. S., urodzonego [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Zgierzu (zwany dalej PPIS w Zgierzu) upomnieniem z 9 lipca 2025 r. wezwał stronę skarżącą – matkę dziecka do zgłoszenia się z małoletnim do punktu szczepień w celu wykonania zaległych szczepień ochronnych przeciw: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b, inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, odrze, nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince), różyczce. W związku z dalszym brakiem szczepień dziecka, PPIS w Zgierzu 15 października 2025 r. wystawił tytuł wykonawczy zobowiązując stronę do poddania dziecka wskazanym powyżej obowiązkowym szczepieniom ochronnym oraz wystosował do ŁPWIS, jako organu egzekucyjnego, wniosek o wszczęcie w stosunku do strony skarżącej postępowania egzekucyjnego. Zaznaczyć należy, iż ŁPWIS rolę organu egzekucyjnego przejął od Wojewody Łódzkiego na mocy porozumienia zawartego 12 lutego 2015 r. pomiędzy Wojewodą Łódzkim i Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym w Łodzi w sprawie powierzenia prowadzenia spraw z zakresu egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym (Dziennik Urzędowy Województwa Łódzkiego z 2015 r., poz. 676, z 2023 r., poz. 6065 i z 2025 r., poz. 9960) w oparciu o art. 20 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz.U. z 2025 r., poz. 428). ŁPWIS postanowieniem z 14 listopada 2025 r. nałożył na stronę grzywnę w wysokości 3 000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku szczepień ochronnych, wynikającego z tytułu wykonawczego z 15 października 2025 r. wystawionego przez PPIS w Zgierzu. W piśmie z 24 listopada 2025 r. strona wiosła zarzuty, w których podniosła naruszenie: 1) art. 33 § 2 pkt 2 lit. c u.p.e.a. poprzez określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisów prawa, tj. art. 17 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi poprzez pominięcie przez wierzyciela obowiązku wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia i wystawienia oraz wydania zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym, pominięcie jako podstawy prawnej określenia wymagalności obowiązku; 2) art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. poprzez brak wymagalności obowiązku z uwagi na brak kwalifikacji do szczepień ochronnych, brak wykluczenia przeciwwskazań, brak wystawienia i wydania zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, brak ustalenia indywidualnego kalendarza szczepień; 3) art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. poprzez brak uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, o którym mowa w art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 § 3e u.p.e.a. w zw. z § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu; 4) art. 29 § 2 u.p.e.a. poprzez przystąpienie do egzekucji podczas gdy tytuł nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. PPIS w Zgierzu postanowieniem z 29 grudnia 2025 r. oddalił zarzuty strony. Na postanowienie to strona wniosła zażalenie. Powołanym na wstępie postanowieniem z 30 stycznia 2026 r. Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektora Sanitarny utrzymał w mocy zaskarżone doń postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Zgierzu oddalające zarzuty strony skarżącej. ŁPWIS w Łodzi powołując treść przepisów stanowiących materialnoprawną podstawę wydanego rozstrzygnięcia, tj. art. 33 § 1 i 2, art. 33 § 2, art. 34 u.p.e.a. wskazał, że strona nie może w tym trybie, tj. wniesienia zarzutów, skutecznie formułować zarzutów w kwestii wszelkich dostrzeżonych nieprawidłowości w działaniu organu egzekucyjnego, czy wierzyciela, chyba że poprzez nie wskazuje na zaistnienie przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 33 u.p.e.a. Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia organu do ich rozpatrywania w trybie zarzutów. Zarzuty są sformalizowanym środkiem prawnym, a podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ. ŁPWIS w Łodzi stwierdził, że podziela stanowisko wierzyciela, zawarte w zaskarżonym doń postanowieniu. W ocenie organu II instancji podnoszony przez stronę zarzut braku wymagalności obowiązku z uwagi na brak kwalifikacji dziecka do szczepień ochronnych należy uznać za bezzasadny. Organ II instancji wskazał, że PPIS w Zgierzu podał podstawę prawną wymagalności obowiązku szczepień w Polsce. Wyjaśniono przy tym, że z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi - dalej: "u.ch.z.", wynika wprost, że osoby przebywające na terytorium kraju są obowiązane, na zasadach określonych w ustawie, do poddawania się szczepieniom ochronnym. Ponadto na podstawie art. 17 ust. 10 pkt 2a u.ch.z. wydano rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie szczepień ochronnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 2077 ze zm.), które określa m.in. wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych oraz schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia (załącznik nr 1 do rozporządzenia). Oznacza to, że wynikający z przepisów obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie poddanie dziecka szczepieniom ochronnym. Ustawa o zwalczaniu chorób zakaźnych nie przewiduje prawa pacjenta (tu rodzica małoletniego dziecka) do odmowy wyrażenia zgody na szczepienie ochronne. Wręcz przeciwnie, statuuje ogólny obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym, gdy brak jest przeciwwskazań. Jest to działanie w interesie ogółu. Jedynie więc w sytuacji wskazań lekarskich, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.ch.z.). Wskazano przy tym, że ustawodawca przewidział w przepisach prawa odpowiedni tryb orzekania, przez lekarzy przeprowadzających wizytę kwalifikacyjną do wykonania szczepień ochronnych, o odroczeniu tego obowiązku do określonego dnia, a także wskazał dowód, na podstawie którego organy administracji publicznej, zobowiązane do prowadzenia postępowania egzekucyjnego, stwierdzają zaistnienie tej przesłanki wpływającej na wymagalność obowiązku. Dowodem takim jest zaświadczenie lekarskie wydane na formularzu stanowiącym załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Zdrowia. Formularz ten zawiera wszystkie niezbędne informacje, aby można było ustalić, kiedy lekarskie badanie kwalifikacyjne było przeprowadzone, czy stwierdzono przeciwwskazania do przeprowadzenia obowiązkowego szczepienia ochronnego przeciw określonej chorobie lub chorobom, a także czy przeciwwskazania te dają podstawy do odroczenia obowiązku szczepień do określonego dnia, czy też są one długotrwałe, wymagające skierowania do poradni specjalistycznej (wskazano przy tym na wyrok NSA z dnia 14 maja 2025 r., sygn. akt ll GSK 1988/24). Dalej ŁPWIS w Łodzi wskazał, że w aktach sprawy przesłanych przez wierzyciela oraz przez zobowiązaną nie ma informacji ani o stwierdzonych przeciwwskazaniach do wykonania obowiązkowych szczepień, ani o ich odroczeniu. Ponadto, sam fakt skierowania na konsultacje specjalistyczne nie jest odroczeniem wykonania szczepień obowiązkowych, ponieważ nie jest zaświadczeniem o stwierdzeniu przeciwwskazań do przeprowadzenia obowiązkowych szczepień ochronnych w rozumieniu art. 17 ust. 4 i 5 u.ch.z. Organ II instancji podkreślił, że z akt sprawy nie wynika, aby jakikolwiek lekarz stwierdził przeciwwskazania do wykonania szczepień i wystawił w tym zakresie stosowne zaświadczenie. Zaznaczono przy tym, że wierzyciel, nie jest władny sam uzyskać takiego zaświadczenia, gdyż może to nastąpić wyłącznie poprzez odpowiednie działania strony. W świetle powyższego organ II instancji uznał zarzuty strony skarżącej za chybione. Jednocześnie organ II instancji zwrócił uwagę, że wyłącznie dzieci u których istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia powikłań poszczepiennych, są zwolnione z obowiązku poddawania się szczepieniom ochronnym, jednakże o tym decyduje lekarz. W przypadkach przeciwwskazań budzących wątpliwości, lekarz podstawowej opieki zdrowotnej kwalifikuje dziecko do konsultacji specjalistycznej. Na podstawie § 11 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną osoby, u której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia, odnotowuje w dokumentacji medycznej wynik konsultacji specjalistycznej z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej (organ wskazał tutaj na wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2072/18). ŁPWIS podzielił przy tym pogląd wyrażony przez WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 21 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 854/22, w którym sąd przywołuje Komunikat Wspólny Prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej i Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 23 stycznia 2020 r., dotyczący przypadków odmowy poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnego, stwierdzając, że brak jest podstawy prawnej do żądania od lekarza w ramach badania kwalifikacyjnego do szczepienia szczegółowego wyjaśnienia wszelkich wątpliwości dotyczących takich zagadnień jak: skład i działanie szczepionki, sposób jej produkcji, dystrybucji i przechowywania, możliwych działań niepożądanych czy szkodliwości szczepionki, statystyki odczynów poszczepiennych i kwestii odpowiedzialności materialnej za powikłania poszczepienne. Podobnie brak jest podstawy prawnej do uzależnienia zgody na wykonanie szczepienia od wypisania przez lekarza zaświadczenia o braku przeciwwskazań do szczepienia, czy też od złożenia przez lekarza pisemnego oświadczenia o gwarancji braku możliwości wystąpienia powikłań poszczepiennych u dziecka. Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisów ustawowych. Brak zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym nie stanowi przesłanki, od której zależy obowiązek poddania dziecka szczepieniu. ŁPWIS w Łodzi uznał również za nieuzasadnione zarzuty naruszenia art. 104 § 2 k.p.a. w zw. z art. 107 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. stwierdzając, że PPIS w Zgierzu w wydanym postanowieniu odniósł się do wszystkich zarzutów i kwestii podnoszonych przez stronę. Wierzyciel w sposób wyczerpujący i zarazem poprawny wyjaśnił stan faktyczny oraz ocenił zebrane dowody w ramach swobodnej, a nie dowolnej oceny. Wyniki tych ustaleń przedstawił w uzasadnieniu wydanego w sprawie postanowienia i odniósł się do kwestii wymagalności obowiązku poddania małoletniego obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 i 2 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 124 § 2 k.p.a. organ II instancji wskazał, że w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący rozpoznano cały materiał dowodowy kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. W sprawie został rozpoznany cały materiał dowodowy, który opierał się głównie na dokumentacji medycznej dziecka i to on był podstawą do nałożenia obowiązku szczepień. Przedmiotowa sprawa ma charakter związany z kwestionowaniem przez stronę samego obowiązku szczepień, a nie stanu faktycznego. Z kolei odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 33 § 1 u.p.e.a. poprzez uznanie zarzutów za nieuzasadnione pomimo tego, iż tytuł egzekucyjny nie spełniania wymogów, gdyż obowiązek został określony w sposób niedokładny oraz podstawa prawna obowiązku nie została prawidłowo podana - ŁPWIS w Łodzi uznał, że jest on również bezzasadny. Zaznaczono, iż wbrew twierdzeniom strony, wierzyciel w tytule wykonawczym, w części B poz. 1, wskazał akty normatywne na podstawie których strona ma obowiązek poddać dziecko obowiązkowym szczepieniom ochronnym, a także precyzyjnie określił przeciwko jakim chorobom zakaźnym obowiązek szczepień podlega egzekucji. Z powyższego jasno wynika, że strona uchyla się od obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. ŁPWIS w Łodzi podkreślił, że dziecko strony będąc obecnie w drugim roku życia nie zostało zaszczepiony przeciw jedenastu chorobom zakaźnym, którym można zapobiegać poprzez szczepienia ochronne. A każda z tych chorób zakaźnych może mieć u dzieci ciężki przebieg i prowadzić do stałych następstw zdrowotnych, a nawet zgonu. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi strona zaskarżyła powyżej wskazane rozstrzygnięcie organu w całości, zarzucając mu: 1) naruszenie art. 144 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez ograniczenie rozpoznania sprawy do treści postanowienia wierzyciela i brak odniesienia się przez organ II instancji do zarzutów strony skarżącej; 2) naruszenie art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. poprzez brak uprzedniego doręczenia stronie upomnienia, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ww. ustawy; 3) naruszenie art. 124 § 2 k.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu skarżonego postanowienia podstawy prawnej wymagalności obowiązku; 4) naruszenie art. 15 k.p.a. poprzez brak rozpoznania przez organ II instancji zarzutów strony skarżącej, ograniczenie się do stwierdzenia, że organ odwoławczy podziela stanowisko wierzyciela, 5) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, tj. uznanie przez organ, że strona skarżąca nie wykonała obowiązku, podczas gdy obowiązek nie może zostać uznany za wymagalny z uwagi na brak kwalifikacji dziecka do szczepień ochronnych, brak wykluczenia przeciwwskazań, ponadto brak jest oświadczenia strony skarżącej dotyczącego odmowy szczepień; 6) naruszenie art. 7, 7a, 77 i 81a k.p.a. w zw. z art. 18 ust. 2 u.p.e.a. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść strony skarżącej, jak również wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy oraz brak wszechstronnego rozpatrzenia całości materiału dowodowego, 7) naruszenie art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 ust. 2 u.p.e.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w sposób dowolny, skutkujące uznaniem, że strona skarżąca uchyla się od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, co nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, w szczególności brak jest oświadczenia o odmowie szczepień. W oparciu o wskazane zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) - dalej: "p.u.s.a.", i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 p.u.s.a.). Oznacza to, że sądy administracyjne kontrolują zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami postępowania administracyjnego, a także kontrolują prawidłowość zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozpoznając niniejszą sprawę według wskazanych powyżej kryteriów, sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W niniejszej sprawie kontroli sądu poddane zostało postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z 30 stycznia 2026 r., którym organ ten utrzymał w mocy zaskarżone doń postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Zgierzu z 29 grudnia 2025 r. oddalające zarzuty strony skarżącej. Podstawę prawną wydanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 132 ze zm.) - dalej: "u.p.e.a.". Zgodnie z treścią art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Zaznaczyć w tym miejscu należy, iż postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutów ma charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego. W postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów przedmiotem rozpoznania jest wyłącznie treść tych zarzutów, przy czym zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Podniesione w treści zarzutów okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny. Zgodnie z art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Stosownie do art. 34 § 1-3 u.p.e.a. organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Wierzyciel wydaje postanowienie, w którym oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; uznaje zarzut w całości lub w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut lub stwierdza niedopuszczalność zarzutu. Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie. Zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy wskazuje, że 15 października 2025 r. PPIS w Zgierzu wystawił tytuł wykonawczy zobowiązując stronę do poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, krztuścowi, inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b, inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), odrze, nagminnemu zakażeniu przyusznic (śwince) i różyczce. Jako podstawę prawną tego obowiązku organ wskazał art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i ust. 2, art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 924 ze zm.) - dalej: "u.ch.z.", oraz § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 782) - dalej: "rozporządzenie". W toku postępowania egzekucyjnego, wszczętego w oparciu o wskazany powyżej tytułu wykonawczy, strona skarżąca złożyła zarzuty podnosząc określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 33 § 2 pkt 2 lit. c u.p.e.a.), brak wymagalności obowiązku z uwagi na brak kwalifikacji do szczepień ochronnych (art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a.), brak uprzedniego doręczenia upomnienia (art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a.), naruszenie art. 29 u.p.e.a. poprzez przystąpienie do egzekucji, podczas gdy tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., a po oddaleniu tych zarzutów przez PPIS w Zgierzu wniosła zażalenie, które zostało rozstrzygnięte zaskarżonym przez stronę do tutejszego sądu postanowieniem. W ocenie sądu organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo stwierdziły niezasadność podniesionych przez stronę skarżącą zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Odnosząc się do zarzutu braku wymagalności obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym, podkreślić należy, że przedmiotowy obowiązek wynika – na co słusznie wskazały organy orzekające w sprawie – z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.ch.z. osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane, na zasadach określonych w ustawie, do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 u.ch.z., jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. W przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 5 ust. 2 u.ch.z.). Realizację wskazanego powyżej obowiązku konkretyzują przepisy ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi zamieszczone w rozdziale 4, pt.: "Szczepienia ochronne". W myśl art. 17 ust. 1 u.ch.z. osoby określone na podstawie ust. 10 pkt 2 są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie zaś z treścią art. 17 ust. 2 u.ch.z. wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Przy czym w treści art. 17 ust. 10 u.ch.z. ustawodawca zawarł upoważnienie do określenia przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, m.in.: wykazu chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt 1) oraz osób lub grup osób obowiązanych do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wieku i innych okoliczności stanowiących przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby (pkt 2), schematu szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmującego liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia (pkt 2a), przy uwzględnieniu danych epidemiologicznych dotyczących zachorowań, aktualnej wiedzy medycznej oraz zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia. Ponadto, stosownie do art. 17 ust. 11 u.ch.z. Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 i art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. We wskazanym powyżej rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych określono wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem, kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym jeżeli chodzi o dzieci, w jakim okresie ich życia (§ 2 i 3). Liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych oraz szczegółowy przedział wiekowy, w którym należy podać dawkę podstawową i przypominającą szczepionki został określony w załączniku 1 do wskazanego rozporządzenia, stanowiącym schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży oraz w ogłaszanym co roku komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych, wydanym w oparciu o przywołany powyżej art. 17 ust. 11 u.ch.z. Z wymienionych powyżej przepisów można wyinterpretować normę prawną, która ustanawia prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, tzn. określa wszystkie istotne cechy danego obowiązku, tj. podmiot, na którym ten obowiązek ciąży; okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres. Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisów ustawowych. Wykonanie tego obowiązku jest z mocy prawa zabezpieczone przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przepisami ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (por. np. wyroki NSA: z dnia 29 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1494/08, Lex/el nr 595803 i z dnia 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 32/11, Lex/el nr 852219, dostępne również w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: "CBOSA" – na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Oznacza to, że wynikający z przepisów prawa obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie przymusowe dochodzenie obowiązku, o którym mowa. W rozpoznawanej sprawie obowiązek poddania dziecka strony skarżącej szczepieniom ochronnym przeciw określonym chorobom zakaźnym wynika z przepisów ustawowych, zaś szczegółowy przedział wiekowy, w którym należy podać dawkę podstawową i przypominającą szczepionki został określony w załączniku 1 do rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r., stanowiącym schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży oraz w Komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych. Dziecko strony skarżącej, urodzone w 2024 roku, nie zostało zaszczepione przeciwko aż jedenastu chorobom zakaźnym, pomimo że upłynęły już terminy podania poszczególnych dawek szczepionek określone w przywołanych powyżej aktach prawnych. Zaznaczyć przy tym należy, że wyznaczony w § 3 ust. 1 rozporządzenia maksymalny termin wykonania obowiązku szczepienia nie oznacza, że dopiero po upływie tego terminu obowiązek jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej. Określony w załączniku nr 1 do wskazanego powyżej rozporządzenia okres, w którym powinny zostać podane dzieciom poszczególne dawki szczepionki, jest wiążący i stanowi o wymagalności obowiązku. W sytuacji, gdy wymagane terminy zaszczepienia już upłynęły, a dziecko nie zostało zaszczepione przeciwko określonym chorobom zakaźnym, obowiązek poddania dziecka szczepieniom stał się wymagalny. Niewykonanie zaś tego obowiązku stanowi podstawę do podjęcia egzekucji administracyjnej i zastosowania środka egzekucyjnego, co też miało miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy. W toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonego do tutejszego sądu postanowienia strona skarżąca nie przedstawiła, ani żadnej dokumentacji medycznej, ani zaświadczenia lekarskiego, które faktycznie wskazywałoby na istnienie przeciwwskazań zdrowotnych i konieczność długotrwałego odroczenia wykonania obowiązku szczepień ochronnych u dziecka. Z karty uodpornienia dziecka strony skarżącej wynika, że matka dziecka nie szczepiła go z własnej woli. Z akt sprawy nie wynika, aby jakikolwiek lekarz stwierdził przeciwwskazania do wykonania szczepień i wystawił w tym zakresie stosowne zaświadczenie. Zgodnie zaś z art. 17 ust. 2 u.ch.z. wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed samym szczepieniem (art. 17 ust. 3 u.ch.z.). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 u.ch.z.). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.ch.z.). Jak wynika z treści § 11 rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, odnotowuje w dokumentacji medycznej, o której mowa w § 12 ust. 1, wynik konsultacji specjalistycznej, z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej. Zatem, stosownie do powołanych przepisów, wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Zaznaczyć przy tym należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu, o którym mowa w art. 17 ust. 2 u.ch.z., jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego. W tym trybie następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie (por. np. wyroki NSA: z dnia 21 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3322/17, Lex/el nr 2774545 i sygn. akt II OSK 43/18, Lex/el nr 2774685; z dnia 18 stycznia 2022 r., sygn. akt II OSK 459/19, Lex/el nr 3315461, dostępne również w CBOSA). Podkreślić jednak należy, że treści wskazanych powyżej przepisów nie można interpretować w ten sposób, że badanie kwalifikacyjne oraz jego wyniki, dotyczące ewentualnych przeciwwskazań do szczepienia, są przesłanką, od której zależy powstanie obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu, gdyż – jak już wyżej wskazano – wymagalność egzekwowanego obowiązku, poddania dziecka szczepieniom ochronnym, wynika z mocy prawa. W związku z powyższym podnoszony przez stronę skarżącą brak badania kwalifikacyjnego, które wykluczałoby przeciwwskazania do wykonania obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym, nie ma znaczenia dla stwierdzenia wymagalności wskazanego obowiązku. W ocenie sądu dopiero ustalenie przez lekarza specjalistę, że istnieją podstawy do długotrwałego odroczenia szczepienia, stanowi o przejściowym braku wymagalności obowiązku. Natomiast długotrwałe odroczenie obowiązkowego szczepienia ochronnego może nastąpić wyłącznie w wyniku przeprowadzenia konsultacji specjalistycznej. Sporządzony przez lekarza specjalistę wynik konsultacji specjalistycznej obejmuje informacje umożliwiające ustalenie zakresu odroczenia terminu wykonania obowiązku. Z art. 17 ust. 5 u.ch.z. wynika, że lekarz przeprowadzający badanie kwalifikacyjne jest uprawniony jedynie do wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego (art. 17 ust. 2 u.ch.z.) lub do skierowania pacjenta na specjalistyczne badanie. Lekarz ten nie posiada kompetencji do decydowania o długotrwałym odroczeniu terminu szczepienia. Zatem nawet sam fakt skierowania na konsultacje specjalistyczne nie jest odroczeniem wykonania szczepień obowiązkowych, ponieważ nie jest zaświadczeniem o stwierdzeniu przeciwwskazań do przeprowadzenia obowiązkowych szczepień ochronnych w rozumieniu art. 17 ust. 4 i 5 u.ch.z. Z akt niniejszej sprawy nie wynika, aby jakikolwiek lekarz stwierdził przeciwwskazania do wykonania u dziecka strony skarżącej szczepień i wystawił w tym zakresie stosowne zaświadczenie. Wobec powyższego brak było podstaw do stwierdzenia, że u dziecka strony skarżącej nastąpiło trwałe odroczenie wykonania obowiązku szczepień ochronnych, które mogłoby stanowić podstawę do uznania zarzutu braku wymagalności przedmiotowego obowiązku. W związku z powyższym niezasadne są zarzuty skargi zmierzające do zakwestionowania prawidłowości dokonanych przez organ ustaleń faktycznych oraz oceny zebranego materiału dowodowego w zakresie wymagalności obowiązku szczepień ochronnych z uwagi na brak kwalifikacji i brak wykluczenia przeciwwskazań do szczepień ochronnych. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 124 § 2 k.p.a. przez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podstawy prawnej wymagalności obowiązku oraz brak tożsamości obowiązku w upomnieniu oraz tytule wykonawczym. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej w rozpoznawanej sprawie organ II instancji opisał treść podlegającego egzekucji obowiązku, prawidłowo wskazując jako podstawę prawną obowiązku przepisy ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r. Nadto, organ II instancji prawidłowo wskazał również podstawę wydania zaskarżonego postanowienia. Obowiązek wykonania szczepień ochronnych wymienionych w upomnieniu oraz w tytule wykonawczym jest tożsamy. Dane zawarte w upomnieniu zawierają elementy wskazane w rozporządzeniu Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu (Dz.U. poz. 2194) i są wystarczające do zidentyfikowania niewykonanego obowiązku oraz osoby odpowiedzialnej za jego wykonanie w oparciu o kartę uodpornienia dziecka. Zauważyć przy tym należy, że strona skarżąca nie wyjaśniła w czym upatruje rozbieżności w treści obu dokumentów. Sąd rozpoznający niniejszą skargę nie dostrzegł w tym zakresie żadnych nieprawidłowości, a w szczególności brak jest podstaw do podzielenia zarzutów strony skarżącej, że wierzyciel wezwał ją do wykonania różnych obowiązków. Prawidłowo organ stwierdził również bezzasadność zarzutu niedoręczenia upomnienia stronie skarżącej, bowiem obowiązek wynikający z art. 15 § 1 u.p.e.a. został spełniony w całości przez prawidłowe doręczenie stronie skarżącej upomnienia na jej adres zamieszkania. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego przystąpienia do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego niespełniającego wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., należy wskazać, że zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r., a więc mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, jako podstawy zarzutu nie wymieniono niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. W obecnym stanie prawnym okoliczność, czy tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 u.p.e.a. kontroluje organ egzekucyjny i w przypadku stwierdzenia, że wymogi te nie zostały spełnione, nie przystępuje do egzekucji zawiadamiając o tym wierzyciela (art. 29 § 2 pkt 3 u.p.e.a.). W niniejszej sprawie Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny przystąpił do egzekucji uznając tym samym, że wystawiony 15 października 2025 r. tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 u.p.e.a. Wobec faktu, że niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów, o których mowa w art. 27 u.p.e.a., nie może być aktualnie podstawą prawną zarzutu, prawidłowo organ administracji zarzut ten oddalił. Wskazać w tym miejscu również należy, że w tytule wykonawczym z 15 października 2025 r. wypełniono wszystkie niezbędne pola, w tym także podano podstawę prawną obowiązku, a mianowicie powołane wyżej art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i ust. 2 u.ch.z. oraz art. 17 ust. 1 u.ch.z. oraz § 2 i § 3 rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r. Nieuzasadnione jest zatem twierdzenie strony skarżącej, że tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Wbrew zarzutom skargi uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera odniesienie się do wszystkich podniesionych przez stronę skarżącą w toku postępowania administracyjnego zarzutów i twierdzeń. Powyższe stanowi realizację wymogów wynikających z art. 107 § 3 k.p.a. Nie doszło również do zarzucanego w skardze naruszenia zasady dwuinstancyjności, o której mowa art. 15 k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ odwoławczy dokonał szczegółowej analizy zarzutów sformułowanych przez stronę skarżącą w postępowaniu egzekucyjnym, co pozwala na stwierdzenie, że organ przeprowadził w sposób prawidłowy, ponownie postępowanie wyjaśniające i powtórnie rozważył wszystkie okoliczności faktyczne i prawne tej sprawy. Nie doszło zatem do naruszenia ani art. 7 k.p.a., ani art. 77 k.p.a., ani też art. 80 k.p.a. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 7a k.p.a. podkreślić należy, że wskazany przepis dotyczy występujących w sprawie wątpliwości co do treści normy prawnej. Organ wydał zaskarżone rozstrzygnięcie w oparciu o regulacje prawne powszechnie obowiązujące. W okolicznościach niniejszej sprawy nie zaistniały wątpliwości związane z wykładnią przepisów stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia. Nadto w niniejszej sprawie nie wystąpiły żadne niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy, które mogłyby czynić zasadnym zarzut naruszenia art. 81a k.p.a. Reasumując, w rozpoznawanej sprawie sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Organy administracji prawidłowo uznały, że zarzuty podniesione przez stronę skarżącą nie zasługiwały na uwzględnienie. Z powyższych względów sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. a.kr