III SA/Łd 164/26

Dnia 13 sierpnia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, Sędziowie Sędzia WSA Anna Dębowska (spr.), Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, , Protokolant Sekretarz sądowy Ewa Górska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2026 roku sprawy ze skargi M.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 29 stycznia 2026 roku znak 1001-IUOD-2.4811.8383.2025.2 M500-2025-0287172 w przedmiocie odmowy uwzględnienia sprzeciwu od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej oddala skargę.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi decyzją z 29 stycznia 2026 r., znak: 1001-IUOD-2.4811.8383.2025.2 M500-2025-0287172, odmówił uwzględnienia sprzeciwu M.K. od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej za naruszenie obowiązku wniesienia opłaty za przejazd autostradą. W uzasadnieniu organ administracji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że pismem z 27 listopada 2025 r. wezwał, na podstawie art. 37ge ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2483 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o autostradach", M.K. do uiszczenia opłaty dodatkowej w wysokości 500 zł. Wezwanie zostało skierowane do skarżącej w związku z naruszeniem obowiązku wniesienia opłaty za przejazd na płatnym odcinku autostrady A4 węzeł [...] 8 stycznia 2023 r. o godzinie 12:35 pojazdu o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej (DMC) poniżej 3,5 tony, o numerze rejestracyjnym [...], którego skarżąca była właścicielem. W sprzeciwie od tego wezwania skarżąca podniosła, że na wjazdach i wyjazdach z autostrady A4 w dniu przejazdu ustawione były bramki, służby zbierały opłaty na bieżąco, a szlaban uniemożliwiał wyjazd. Nikt nie miał możliwości wyjechać bez wniesienia za podróż opłaty. Wobec tego przejazd płatnym odcinkiem autostrady bez uiszczenia opłaty nie był możliwy. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi odmawiając uwzględnienia sprzeciwu decyzją z 29 stycznia 2026 r. podniósł, że regulacje art. 37a ust. 7-9, ust. 28, art. 37ge ust. 1, ust. 5, ust. 6, ust. 13 ustawy o autostradach mają zastosowanie w przypadku przejazdu autostradą rozpoczętego przed dniem 1 lipca 2023 r. na mocy art. 9 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1193), zwanej dalej "ustawą zmieniającą z 26 maja 2023 r.". Od 1 grudnia 2021 r. do 30 czerwca 2023 r. manualny system poboru opłat za przejazd odcinkami państwowych autostrad płatnych A2 Konin-Stryków i A4 Bielany Wrocławskie-Sośnica zarządzanych przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA), został zastąpiony elektronicznym systemem poboru opłat e-TOLL. Szlabany na tych odcinkach zostały podniesione, a kierowca wjeżdżający na te odcinki nie pobierał już biletu kartonikowego przy wjeździe i nie opłacał go przy wyjeździe w kiosku poboru opłat na bramkach, lecz zobowiązany był do wniesienia opłaty za przejazd w sposób elektroniczny. Opłaty tej mógł dokonać za pomocą: e-biletu autostradowego – wydawanego elektronicznie w aplikacji e-TOLL PL BILET lub w aplikacji partnerów systemu e-TOLL albo wydawanego w punktach stacjonarnych (bilet papierowy) u partnerów systemu e-TOLL (na stacjach paliw PKN Orlen S.A. oraz GRUPY LOTOS S.A.) lub przez aplikację e-TOLL oraz urządzenia pokładowe ZSL lub OBU – opłata w aplikacji naliczana była na podstawie danych geolokalizacyjnych pojazdu, które były transmitowane do systemu e-TOLL. Wprowadzeniu systemu e-TOLL towarzyszyła kampania informacyjna, która prowadzona była od marca 2021 r. Wszystkie informacje na temat wdrożenia systemu e-TOLL były i są umieszczane na stronie: etoll.gov.pl. Informacje na temat systemu e-TOLL były przekazywane również za pośrednictwem stron internetowych Ministerstwa Finansów oraz Szefa KAS. Od 24 czerwca 2021 r. rozpoczęto dystrybucję ulotek informacyjnych na placach poboru opłat na odcinkach autostrady A2 Konin-Stryków i A4 Wrocław-Sośnica. Ulotki były wręczane kierowcom przez inkasentów w trakcie realizacji płatności manualnej, który to sposób funkcjonował do 30 listopada 2021 r. Na przełomie października i listopada 2021 r. rozpoczęła się kampania informacyjna. Od 1 listopada 2021 r. na bilbordach zlokalizowanych w okolicach wjazdów oraz zjazdów z autostrad A2 i A4 wyeksponowano informacje o zmianach w sposobie uiszczenia opłat za przejazd odcinkami objętymi systemem e-TOLL. Działania informacyjne podejmowały jednostki administracji skarbowej, w tym 16 rzeczników izb administracji skarbowych, którzy na bieżąco przekazywali informacje mediom regionalnym, mediom branżowym i portalom internetowym. W urzędach skarbowych, urzędach celno-skarbowych oraz w oddziałach celno-skarbowych od początku listopada 2021 r. udostępnione zostały materiały informacyjne. Materiały informacyjne były też udostępnianie w miejscach dystrybucji biletów autostradowych. Od 29 października 2021 r. była prowadzona również ogólnopolska kampania informacyjna w radio, w telewizji, w Internecie. Na znakach o zmiennej treści nad drogami w całej Polsce emitowane były komunikaty o objęciu systemem e-TOLL odcinków autostrad. Brak wiedzy o zmianach w sposobie opłat za autostrady nie zwalniał zatem z konieczności wniesienia opłaty za przejazd płatnym odcinkiem autostrady. Przed wjazdem na płatny odcinek autostrady był umieszczony znak drogowy T-28 "Płatna" informujący o konieczności uiszczenia opłaty. Znak ten usytuowany był wraz ze znakiem D-9 "Autostrada". W ocenie organu administracji skarżąca zobowiązana była do wniesienia opłaty za przejazd autostradą płatną A4 8 stycznia 2023 r. pojazdem o numerze rejestracyjnym [...], którego była właścicielem w dniu odnotowania naruszenia. Przejazd tym pojazdem zarejestrowany został przez urządzenie kontrolne Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej Krajowej Administracji Skarbowej (SPOE KAS) 8 stycznia 2023 r. na węźle wyjazdowym [...] 12:35 jako przejazd bez uiszczonej opłaty za przejazd autostradą. Przejazd autostradą powinien być opłacony przed jego rozpoczęciem. Niewniesienie wymaganej opłaty skutkował nałożeniem opłaty dodatkowej w wysokości 500 zł. W przypadku wskazanego przejazdu nie wystąpiła też okoliczność nałożenia mandatu karnego za brak biletu autostradowego, która uwalnia od opłaty dodatkowej na podstawie art. 37ge ust. 6 ustawy o autostradach. Nieopłacenie przejazdu spowodowało nałożenie opłaty dodatkowej, do zapłaty, której skarżąca została wezwana pismem z 27 listopada 2025 r. Zgodnie z art. 37ge ust. 5 ustawy o autostradach, mogła skarżąca wnieść opłatę za ten przejazd, za pomocą biletu autostradowego w terminie 3 dni od dnia jego zakończenia, w sposób określony w art. 37a ust. 9 ustawy o autostradach płatnych. Skarżąca mogła zakupić bilet autostradowy na wybranych stacjach benzynowych PKN ORLEN S.A. lub Grupy LOTOS S.A., w punktach mPay, w aplikacji e-TOLL PL BILET, na stronie etoll.gov.pl – w ciągu trzech dni od daty zakończenia przejazdu, co pozwoliłoby na odstąpienie od naliczenia opłaty dodatkowej, jednak z tej możliwości nie skorzystała. Skarżąca mogła również dokonać opłaty poprzez aplikacje partnerów systemu e-TOLL: Autopay, mPay, SkyCash, SPARK, IKO PKO BP, ORLEN PAY, mFlota ORLEN Vitay, Autokonto, Yanosik. Możliwości było wiele, jednak skarżąca nie skorzystała z żadnej. Nie skorzystała ze wszystkich możliwych i dostępnych form płatności. Ustawodawca zapewnił użytkownikom pojazdów lekkich, możliwość zakupu biletów autostradowych na różne sposoby, tj. nie tylko poprzez nowoczesne kanały dystrybucji online (w serwisie internetowym, czy aplikacji mobilnej), lecz również w formie wydrukowanego biletu na stacji paliw. Zapewnił możliwość nabycia biletu po zrealizowanym przejeździe (zgodnie z art. 37geust. 5 ustawy o autostradach). Użytkownicy dróg nie mają obowiązku poruszania się po odcinkach dróg objętych systemem e-Toll i mają możliwość wyboru drogi alternatywnej – bezpłatnej. Jeżeli jednak strona decyduje się na poruszanie się po drodze objętej systemem e-Toll, to zobowiązana jest do przestrzegania obowiązujących przepisów. Skarżąca nie powinna wykonywać przejazdu płatnym odcinkiem autostrady A4, w przypadku braku wykupienia biletu autostradowego, a taka sytuacja miała właśnie miejsce w sprawie. Decydując się jednak na taki przejazd, naraziła się na odpowiedzialność administracyjnoprawną, za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty za przejazd autostradą płatną, której można było uniknąć. Do sprzeciwu skarżąca nie dołączyła potwierdzenia uiszczenia opłaty bądź zakupionego biletu autostradowego na przejazd z 8 stycznia 2023 r. na węźle [...] pojazdem o numerze rejestracyjnym [...]. Tylko taka dokumentacja byłaby podstawą podjęcia czynności wyjaśniających w sprawie. Bilet autostradowy, stanowił potwierdzenie wniesienia opłaty za przejazd autostradą i uprawniał do przejazdu autostradą, jedynie, gdy spełnione zostały warunki określone w art. 37a ust. 12 ustawy o autostradach. W przypadku przejazdu z 8 stycznia 2023 r. w systemie infolinia bilet nie figuruje żaden bilet autostradowy wykupiony na dzień naruszenia oraz nie figuruje żadna wpłata za ten przejazd. Skarżąca nie założyła również konta w systemie e-Toll CRM. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję M.K. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy i zwolnienie od opłaty dodatkowej za naruszenie obowiązku wniesienia opłaty za przejazd autostradą, ewentualnie o jej rozłożenie na raty. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że uważa karę za nieuczciwie nałożoną i nie jest w stanie udowodnić, że zapłaciła za przejazd po płatnym odcinku autostrady. Nie zbierała potwierdzeń uiszczenia opłat za przejazdy autostradą. Na przestrzeni lat skarżąca zmieniła obsługę banku, zrezygnowała z usług Getin Bank, z którego dokonywała opłat za przejazdy, więc w żaden sposób nie jest w stanie udowodnić uiszczenia opłaty za przejazd autostradą za pomocą wyciągu z konta. Skarżąca powołała się także na swój stan zdrowia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. W piśmie wniesionym 24 lutego 2026 r. skarżąca podtrzymała swoje stanowisko przedstawione w skardze. Ponadto wskazała, że wielokrotnie podjęła próby dokonania wpłaty, jednak okazało się to niemożliwe do wykonania – wpłata zostaje natychmiast odrzucona przez bank. Na rozprawie 13 sierpnia 2026 r. pełnomocnik skarżącej ustanowiony z urzędu podtrzymał jej dotychczasowe stanowisko w sprawie. Pełnomocnik organu administracji wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W przypadku zaś gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu w całości albo w części. Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzona przez sąd w niniejszej sprawie kontrola według powyższych kryteriów nie wykazała, aby zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów prawa uzasadniającym uwzględnienie skargi. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 29 stycznia 2026 r. o odmowie uwzględnienia sprzeciwu od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej w wysokości 500 zł za naruszenie obowiązku wniesienia opłaty za przejazd autostradą. W rozpoznawanej sprawie 8 stycznia 2023 r. o godz. 12:35 zarejestrowano na płatnym odcinku autostrady A4 węzeł [...] przejazd pojazdu o nr rej. [...], o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej poniżej 3,5 tony, który stanowił własność skarżącej bez uiszczenia opłaty. Skarżąca nie posiadała konta w systemie e-Toll CRM. Do sprzeciwu skarżąca nie załączyła żadnego biletu autostradowego ani potwierdzenia wniesienia opłaty za ten przejazd. Jak stanowi art. 9 ustawy zmieniającej z 26 maja 2023 r., która weszła w życie 1 lipca 2023 r., w przypadku przejazdu autostradą na zasadach określonych w ustawie zmienianej w art. 1 rozpoczętego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Z przepisu tego w sposób nie budzący wynika, że z woli ustawodawcy do stanu faktycznego zaistniałego w rozpoznawanej sprawie zastosowanie mają przepisy powołanej ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym w brzmieniu obowiązującym w dniu dokonania przejazdu wskazanym pojazdem bez uiszczenia należnej opłaty, tj. 8 stycznia 2023 r. Zgodnie z art. 37a ust. 1 ustawy o autostradach za przejazd autostradą są pobierane opłaty. W przypadku gdy opłaty za przejazd autostradą są pobierane w inny sposób niż określony w ust. 8 lub 9, autostrada wymaga dostosowania do ich poboru. Jak stanowi art. 37a ust. 7 ustawy o autostradach do wniesienia opłaty za przejazd autostradą, pobieranej przez Szefa KAS, jest zobowiązany: 1) właściciel pojazdu albo 2) posiadacz pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 450, ze zm.), albo 3) użytkownik pojazdu, o którym mowa w art. 80b ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym – zwany dalej "wnoszącym opłatę". Stosownie do art. 37a ust. 8 ustawy o autostradach opłata za przejazd autostradą, o której mowa w ust. 7, może być wniesiona w sposób przewidziany dla opłaty elektronicznej na podstawie danych geolokalizacyjnych przekazanych z urządzeń lub systemów, o których mowa w art. 13i ust. 3a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Przejazd autostradą, na której jest pobierana opłata, o której mowa w ust. 7, może być wykonywany na podstawie biletu na jeden przejazd autostradą lub jej odcinkiem, zwanego dalej "biletem autostradowym", wydanego przed rozpoczęciem tego przejazdu. Opłata za przejazd autostradą, o której mowa w ust. 7, jest pobierana w momencie wydania biletu autostradowego (art. 37a ust. 9 ustawy o autostradach). W myśl art. 37a ust. 28 ustawy o autostradach kierujący pojazdem: 1) nie rozpoczyna przejazdu autostradą lub jej odcinkiem w przypadku braku: a) ważnego biletu autostradowego lub b) prawidłowo funkcjonującego urządzenia lub systemu, o których mowa w art. 13i ust. 3a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, zapewniających przekazywanie danych geolokalizacyjnych do Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS; 2) podczas przejazdu autostradą lub jej odcinkiem nie może mieć w pojeździe zakrytych lub ozdobionych tablic rejestracyjnych lub nie może mieć z przodu lub z tyłu pojazdu znaków, napisów lub przedmiotów, które ograniczają czytelność tych tablic, oraz nie może umieszczać na pojeździe tablic rejestracyjnych w innych miejscach niż konstrukcyjnie do tego przeznaczone. Natomiast zgodnie z art. 37ge ust. 1 ustawy o autostradach za niewniesienie opłaty za przejazd autostradą, o której mowa w art. 37a ust. 7, w tym za kontynuację przejazdu autostradą lub jej odcinkiem po upływie daty i godziny końca okresu ważności wskazanych na bilecie autostradowym, od wnoszącego opłatę pobiera się opłatę dodatkową w wysokości 500 zł. Opłaty dodatkowej nie pobiera się, jeżeli w terminie 3 dni od dnia zakończenia przejazdu autostradą lub jej odcinkiem zostanie wniesiona opłata za ten przejazd, w sposób określony w art. 37a ust. 9. Przepis art. 37a ust. 12 stosuje się, przy czym na bilecie autostradowym wskazuje się datę i godzinę przejazdu oraz autostradę lub jej odcinek, za który nie została wniesiona opłata za przejazd autostradą, o której mowa w art. 37a ust. 7 (art. 37ge ust. 5 ustawy o autostradach). Przepis art. 37ge ust. 6 ustawy o autostradach płatnych stanowi z kolei, że opłaty dodatkowej nie pobiera się od wnoszącego opłatę, jeżeli na kierującego pojazdem została nałożona kara grzywny, o której mowa w art. 37gi, w drodze mandatu karnego. W świetle powyższego stwierdzić trzeba, że do wniesienia opłaty za przejazd zobowiązany jest właściciel pojazdu albo podmiot polski, któremu pojazd został powierzony przez zagraniczną osobę fizyczną lub prawną, albo użytkownik pojazdu użytkowanego na podstawie umowy leasingu, o rejestrację którego wnioskował leasingodawca (właściciel pojazdu). Sama zaś opłata za przejazd autostradą płatną została powiązana przez ustawodawcę nie tylko z konkretnym pojazdem, ale również czasem tego przejazdu, a więc konkretną datą i godziną. Przepisy ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym nie przewidują możliwości zaliczenia na poczet opłaty za przejazd, opłaty dokonanej w innym okresie czasu. Bilet autostradowy zawiera bowiem nie tylko datę początku i końca okresu jego ważności, ale również godzinę początku i końca okresu jego ważności (art. 37a ust. 12 pkt 7 i 8 ustawy o autostradach). W tym miejscu wymaga zaakcentowania, że to na wykonującym przejazd spoczywa obowiązek dołożenia należytej staranności uczynienia zadość wymogom wykonywania tego przejazdu tak, aby zapewnić efektywne uiszczenie opłaty należnej za ten przejazd, co nie jest przecież, ani niemożliwe, ani też nadmiernie utrudnione, ani też nieproporcjonalne, gdy chodzi o sposób wykonania obowiązku, o którym mowa w przywołanych przepisach prawa (vide np.: wyrok NSA z 26 kwietnia 2022 r., II GSK 1856/18). Z kolei w § 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 lipca 2002 r. w sprawie autostrad płatnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r., poz. 45 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem z 16 lipca 2002 r.", wydanego na podstawie art. 1 ust. 2 ustawy o autostradach płatnych, w brzmieniu obowiązującym w dniu przejazdu, tj. 8 stycznia 2023 r., określono, że autostradami budowanymi i eksploatowanymi jako płatne będą A4 granica państwa – Jędrzychowice – Krzyżowa – Legnica – Wrocław – Opole – Gliwice – Katowice – Kraków – Tarnów – Rzeszów – Korczowa – granica państwa, z tym że odcinek węzeł Kleszczów – węzeł Sośnica – dla pojazdów, o których mowa w art. 37a ust. 6 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym, poruszających się autostradą A4 na odcinku wykraczającym poza odcinek węzeł Kleszczów – węzeł Sośnica, oraz pojazdów, o których mowa w art. 37a ust. 6 pkt 3-5 tej ustawy. Z § 1 pkt 3 rozporządzenia z 16 lipca 2002 r. wynika zatem, że w dacie przejazdu pojazdu skarżącej, tj. 8 stycznia 2023 r., płatny był przejazd autostradą A4 pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony, a więc takim jak pojazd skarżącej. W rozpoznawanej sprawie organ administracji wykazał, że przejazd pojazdem stanowiącym własność skarżącej 8 stycznia 2023 r. został zarejestrowany autostradą A4 na węźle [...]. W postępowaniu administracyjnym poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji skarżąca nie przedstawiła dowodów przeciwnych. Nie wykazała, że uiściła należną za ten przejazd opłatę w terminie 3 dni od jego zakończenia (art. 37ge ust. 5 ustawy o autostradach). Należy podkreślić, że przepis art. 37a ust. 7 w związku z art. 37ge ust. 1 i 7 ustawy o autostradach należy wykładać w ten sposób, że zobowiązuje on do wniesienia opłaty za przejazd autostradą, jak również pozwala dochodzić opłaty dodatkowej, od podmiotów w nim wskazanych. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że skarżąca jest właścicielem pojazdu, a więc podmiotem zobowiązanym do wniesienia opłaty. Z powołanych przepisów ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym nie wynika, że opłata dodatkowa stanowi administracyjną karę pieniężną. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki z 14 marca 2024 r., II GSK 1818/23 i II GSK 1819/23) prezentowany jest podgląd, który sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela, że jeżeli z art. 37a ust. 1 ustawy o autostradach wynika, że za przejazd autostradą są pobierane opłaty – w tym w sposób, o którym jest mowa w ust. 8 lub ust. 9, zaś wysokość opłaty za przejazd autostradą stanowi iloczyn liczby kilometrów przejazdu i stawki opłaty za kilometr dla danej kategorii pojazdu (art. 37a ust. 5 – 6 w związku z art. 37e), to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że opłata ta ma charakter świadczenia wzajemnego, a mianowicie ponoszonego w zamian za przejazd pojazdu autostradą, a więc drogą I klasy technicznej przeznaczoną do szybkiego przemieszczania się pojazdów. Wskazana funkcja opłaty, jako świadczenia wzajemnego, nie jest bez znaczenia dla oceny charakteru opłaty dodatkowej, należnej – jak stanowi art. 37ge ust. 1 ustawy o autostradach – za niewniesienie opłaty za przejazd autostradą, o której mowa w art. 37a ust. 7 (a mianowicie autostradą, za przejazd którą opłata jest pobierana przez Szefa KAS), w tym za kontynuację przejazdu autostradą lub jej odcinkiem po upływie daty i godziny końca okresu ważności wskazanych na bilecie autostradowym i pobieranej w wysokości 500 zł zwłaszcza, gdy podnieść, że jest ona pobierana jednorazowo, niezależnie od liczby dokonanych przejazdów autostradą lub jej odcinkiem, tym samym pojazdem, w trakcie jednej doby rozumianej jako okres od godziny 0.00 do godziny 24.00 w danym dniu (ust. 3 art. 37ge), a ponadto, że nie jest pobierana, jeżeli w terminie 3 dni od dnia zakończenia przejazdu autostradą lub jej odcinkiem zostanie wniesiona opłata za ten przejazd, w sposób określony w art. 37a ust. 9, a mianowicie poprzez zakup biletu autostradowego ze wskazaniem daty i godziny przejazdu oraz autostrady lub jej odcinka, za który nie została wniesiona opłata (ust. 5 art. 37ge), ani też w sytuacji nałożenia kary grzywny na kierującego pojazdem w drodze mandatu karnego (ust. 6 art. 37ge), jak również, że w warunkach opisanych w ust. 9 art. 37ge przywołanej ustawy jest pobierana w niższej wysokości. Jakkolwiek więc opłata dodatkowa jest pobierana w wysokości 500 zł, to jednak przywołane przepisy prawa nie uzasadniają kategoryczności twierdzenia o wyłącznie sankcyjnym, a tym samym represyjnym jej charakterze zwłaszcza, że w ich świetle – w tym również wobec kosztów ponoszonych w związku z poborem opłaty dodatkowej, które nie pozostają przecież bez wpływu na jej wysokość – opłata dodatkowa w dalszym ciągu realizuje również funkcję świadczenia wzajemnego, którego obowiązek poniesienia wynika z przejazdu pojazdem autostradą lub jej odcinkiem płatnym. Uwzględniając, że opłata za przejazd autostradą, o której mowa art. 37a ust. 7 ustawy o autostradach – a mianowicie, autostradą, za przejazd którą opłatę pobiera Szef KAS – jest pobierana w sposób przewidziany dla opłaty elektronicznej na podstawie danych geolokalizacyjnych przekazanych z urządzeń lub systemów, o których mowa w art. 13i ust. 3a ustawy dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, z wykorzystaniem usługi EETS w rozumieniu art. 4 pkt 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, na zasadach określonych w tej ustawie lub w formie biletu autostradowego, który zawiera między innymi numer rejestracyjny pojazdu (art. 37a ust. 12 pkt 1 ustawy o autostradach), za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że opłata ta jest związana z przejazdem i ruchem konkretnego pojazdu autostradą lub jej odcinkiem płatnym. Z zawartego w art. 37gf ust. 5 ustawy o autostradach odesłania wynika, że w postępowaniu, o którym w nim mowa – a mianowicie w sprawie sprzeciwu oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają zastosowanie – co trzeba podkreślić – w zakresie nieuregulowanym w ustawie ustawy o autostradach oraz odpowiednio. Wobec tak określonego zakresu odesłania do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a ponadto wobec określonego ustawą o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym przedmiotu oraz trybu postępowania, które w związku z niewniesieniem opłaty za przejazd autostradą, w tym za kontynuację przejazdu autostradą lub jej odcinkiem po upływie daty i godziny końca okresu ważności wskazanych na bilecie autostradowym, jest inicjowane wezwaniem do wniesienia opłaty dodatkowej, od którego to wezwania przysługuje sprzeciw, a następnie – w razie jego nieuwzględnienia – wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że postępowanie to jest nie dość, że swoistą hybrydą – wyłącznie bowiem do etapu w sprawie sprzeciwu oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie określonym w 37gf ust. 5 ustawy o autostradach – to również – jak w pełni zasadnie należałoby przyjąć – postępowaniem uproszczonym, determinowane jego przedmiotem. W tym też kontekście przedmiot postępowania (przedmiot sprawy) determinują normy prawa materialnego, które wyznaczają zakres postępowania wyjaśniającego w sprawie i koniecznych do przeprowadzenia w nim ustaleń, wyznaczając tym samym zbiór koniecznych do załatwienia sprawy prawnie relewantnych faktów. To one bowiem stanowią podstawę zwolnienia z obowiązku, czy też przyznania uprawnienia, nałożenia obowiązku, cofnięcia lub uszczuplenia uprawnień. Z tych względów, w ocenie sądu, w rozpoznawanej sprawie nie mają zastosowania przepisy Działu IV Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące administracyjnych kar pieniężnych. W sprawie nie ma zastosowania art. 189c k.p.a., gdyż nie wydano decyzji nakładającej na skarżącą kary pieniężnej tylko skierowano do niej wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej, która jak już wskazano, pełni funkcję świadczenia wzajemnego. Należy też dodać, że w rozpoznawanej sprawie organ administracji przed upływem terminu określonego w art. 37a ust. 30 ustawy o autostradach wystawił 27 listopada 2025 r. i doręczył 1 grudnia 2025 r. wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej za przejazd pojazdem stanowiącym własność skarżącej 8 stycznia 2023 r. autostradą płatną A4 na węźle [...]. Przepis ten stanowi, że dane, o których mowa w ust. 12 (tj. dane, które zawiera bilet autostradowy – między innymi numer rejestracyjny pojazdu, kraj rejestracji pojazdu, kategorię pojazdu, wskazanie autostrady lub jej odcinka, za przejazd którymi pobrano opłatę, datę i godzinę początku oraz końca okresu ważności biletu, liczbę kilometrów, kwotę opłaty oraz unikalny numer), są gromadzone w Systemie Poboru Opłaty Elektronicznej KAS i przechowywane w tym systemie nie krócej niż 12 miesięcy i nie dłużej niż 24 miesiące, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpił przejazd autostradą lub jej odcinkiem, chyba że przed upływem tego terminu zostanie wystawione wezwanie, o którym mowa w art. 37ge ust. 7, wszczęte postępowanie administracyjne, egzekucyjne lub sądowoadministracyjne, w którym dane te są niezbędne; w takim przypadku dane są przechowywane do czasu zakończenia danego postępowania. Nie zachodzi zatem podstawa do zawieszenia postępowania sądowoadminstracyjnego z uwagi na pytania prejudycjalne skierowane do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z 15 lipca 2026 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 939/25. Skarżąca jako właściciel pojazdu, nie może zatem uwolnić się od obowiązku poniesienia opłaty dodatkowej za nieopłacony przejazd autostradą płatną 8 stycznia 2023 r. Okoliczności faktyczne zaistniałe w kontrolowanej sprawie uzasadniały nałożenie na skarżącą opłaty dodatkowej w wysokości 500 zł za niewniesienie opłaty za przejazd autostradą płatną. Należy zauważyć, że mające w rozpoznawanej sprawie przepisy prawa nie zawierają podstawy prawnej do miarkowania wysokości nałożonej na skarżącą opłaty dodatkowej, czy też jej umorzenia lub rozłożenia na raty w decyzji wydanej na skutek wniesienia sprzeciwu od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej. Ewentualne umorzenie nałożonej na skarżącą opłaty dodatkowej lub rozłożenie jej na raty może stanowić przedmiot odrębnej sprawy administracyjnej i wymaga złożenia przez skarżącą do organu administracji stosownego wniosku. Z tych względów sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. bg