III SA/Łd 157/25

Dnia 22 maja 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Dańczak po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2025 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.S. na pismo Starosty Tomaszowskiego z dnia 21 sierpnia 2024 roku nr WK.5430.833.2024.PB w przedmiocie nieuznania za spełniony obowiązku odbycia kursu reedukacyjnego postanawia: 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz skarżącego M.S. kwotę 100 (sto) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi, zaksięgowaną w dniu 13 marca 2025 roku, pod pozycją 898.

Pismem z 8 stycznia 2025 r., uzupełnionym pismami z 7 lutego, 20 lutego i 8 kwietnia 2025 r., M.S. (dalej: skarżący, strona) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na pismo Starosty Tomaszowskiego z 21 sierpnia 2024 r. w przedmiocie nieuznania za spełniony obowiązku odbycia kursu reedukacyjnego. W odpowiedzi na skargę Starosta Tomaszowski wniósł o jej oddalenie, wskazując, że 28 czerwca 2022 r. Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy poinformował skarżącego, że zgodnie z art. 98a ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim z 4 kwietnia 2022 r., sygn. akt [...], z uwagi na prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości kierowca zobowiązany jest do ukończeniu kursu reedukacyjnego w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii. Starosta Tomaszowski, po przedłożeniu przez skarżącego dokumentu z Zakładu Karnego w Garbalinie, pismem z 21 sierpnia 2024 r. poinformował skarżącego o spoczywającym na nim obowiązku ukończeniu kursu reedukacyjnego. Starosta Tomaszowski wyjaśnił, że w świetle obowiązujących regulacji prawnych przedstawione przez skarżącego pismo Zakładu Karnego w Garbalinie informujące o uczestniczeniu w Programie psychokorekcyjnym nie może zostać uznane za potwierdzające spełnienie obowiązku wynikającego z art. 98a ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. W szczególności poinformowano, w jakiej placówce oraz w jakiej formie powinien być przeprowadzony kurs reedukacyjny, a także wskazano, w którym akcie prawnym został określony wzór zaświadczenia o ukończeniu kursu reedukacyjnego. Zdaniem Starosty Tomaszowskiego pismo z 21 sierpnia 2024 r. nie stanowiło decyzji administracyjnej. Nie konkretyzowało w sposób władczy ani uprawnienia strony, ani żadnego obowiązku strony. Było to pismo informacyjne, wskazujące, jaki jest stan prawny w związku z przedłożeniem przez skarżącego pisma Zakładu Karnego w Garbalinie. Starosta Tomaszowski zauważył również, iż w przesłanym do skarżącego piśmie z 21 sierpnia 2024 r. zostało wskazane rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 3 grudnia 2021 r. w sprawie kursu reedukacyjnego w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii oraz szczegółowych warunków i trybu kierowania na badania lekarskie lub badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu (Dz. U. z 2023 r. poz. 1629) wydane na podstawie art. 105 ust. 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, które określa m.in. wzór zaświadczenia o ukończeniu kursu reedukacyjnego, a przede wszystkim szczegółowy program kursu reedukacyjnego, który stanowi załącznik nr 1 do powyższego rozporządzenia. W odniesieniu do zarzutów skarżącego zawartych w skardze Starosta Tomaszowski podtrzymał swoje stanowisko zawarte w piśmie z 21 sierpnia 2024 r., w którym wskazano, że na skarżącym nadal spoczywa obowiązek ukończenia kursu reedukacyjnego w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii przeprowadzonego we właściwej placówce, która potwierdzi ten fakt, wydając stosowne zaświadczenie, ponieważ zgodnie z ustawą z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami to wojewódzki ośrodek ruchu drogowego wydaje zaświadczenie o ukończeniu kursu reedukacyjnego kierowcy, który uczestniczył we wszystkich przewidzianych w programie zajęciach (art. 100 ust. 5). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność. Ustala, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do odrzucenia skargi, jakie zostały enumeratywnie wymienione w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której ona dotyczy, w kognicji sądu administracyjnego, o czym stanowi art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Odrzucenie skargi z tej przyczyny ma miejsce wówczas, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nie objętych zakresem właściwości sądu administracyjnego albo została wniesiona w sprawie wyłączonej z zakresu właściwości tego sądu. Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli sprecyzowany został w art. 3 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.), a stosownie do art. 4 p.p.s.a. rozstrzygają również spory kompetencyjne między wymienionymi w tym przepisie organami. Sądy administracyjne są zatem właściwe wyłącznie do rozpatrywania skarg w sprawach określonych w powołanych przepisach. Wskazane regulacje prawne określają właściwość rzeczową sądów administracyjnych w sprawowaniu kontroli nad działalnością organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje, jak wynika z cytowanej normy prawnej, w szczególności orzekanie w sprawach skarg na indywidualne akty administracyjne, takie jak decyzje czy postanowienia. Przede wszystkim należy wskazać, że skargę do sądu administracyjnego można wnieść na ww. akty i czynności administracyjne. Tymczasem skarżący nie skarży żadnego z wyżej wymienionych aktów. Przedmiot jego skargi stanowi bowiem pismo o charakterze informacyjnym. Niedopuszczalną jest skarga na pismo o charakterze informacyjnym, gdyż pismo takie nie rodzi po stronie skarżącego żadnych praw i obowiązków. Tym samym nie ma charakteru aktu administracyjnego. Natomiast w treści rozpoznawanej skargi skierowanej do sądu skarżący nie wskazał na żaden tego typu akt będący przejawem władzy organu i podlegający kontroli sądowej. Nie zarzucił organowi w tym zakresie również żadnej bezczynności czy przewlekłości. Dopiero akt kończący postępowanie, jeżeli na mocy szczególnych przepisów nie podlegałby rozpoznaniu przez inny sąd, mógłby być zaskarżony do sądu administracyjnego. Ponadto rozważając sprawę, należy wyjaśnić, że na podstawie art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572) można wskazać minimum niezbędnych elementów, jakie łącznie powinno posiadać pismo organu, aby można je było uznać za decyzję administracyjną i że należą do nich: oznaczenie organu administracji publicznej; data wydania; oznaczenie strony lub stron; powołanie podstawy prawnej; rozstrzygnięcie; uzasadnienie faktyczne i prawne; pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie oraz o prawie do zrzeczenia się odwołania i skutkach zrzeczenia się odwołania; podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji lub, jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego, powinna być opatrzona kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym lub kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną organu administracji publicznej ze wskazaniem w treści pisma osoby opatrującej pismo pieczęcią. Ponadto decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi oraz wysokości opłaty od powództwa lub wpisu od skargi lub sprzeciwu od decyzji, jeżeli mają one charakter stały, albo podstawie do wyliczenia opłaty lub wpisu o charakterze stosunkowym, a także możliwości ubiegania się przez stronę o zwolnienie od kosztów albo przyznanie prawa pomocy. W ocenie sądu w przedmiotowej sprawie zaskarżone pismo Starosty Tomaszowskiego z 21 sierpnia 2024 r. nie zawiera: jednostronnego władczego rozstrzygnięcia będącego wyrazem woli organu; pouczenia, czy i w jakim trybie służy od niego odwołanie oraz o prawie do zrzeczenia się odwołania i skutkach zrzeczenia się odwołania; pouczenia, czy służy od niego skarga do sądu administracyjnego; wysokości wpisu od skargi; możliwości ubiegania się przez stronę o zwolnienie od kosztów albo przyznanie prawa pomocy. Pisma informującego o nieuznaniu za spełniony obowiązku odbycia kursu reedukacyjnego przez skarżącego nie można więc uznać za decyzję, która załatwia sprawę co do meritum. Mając powyższe na uwadze, sąd uznał, iż skarga nie dotyczy spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. Skoro zatem przedmiotowa skarga nie podlega rozpatrzeniu przez sąd administracyjny, to skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. w punkcie 1 postanowienia. O zwrocie skarżącemu uiszczonego wpisu sąd orzekł w punkcie 2 postanowienia na mocy art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. d.cz.