III SA/Łd 118/26

Dnia 15 maja 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Dębowska, Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.), Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 maja 2026 roku sprawy ze skargi P. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 8 stycznia 2026 roku znak: SKO.4180.140.25 w przedmiocie umorzenia postępowania organu I instancji w sprawie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zawiadomienia o zbyciu pojazdu 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty Zduńskowolskiego z 5 listopada 2025 roku (znak: KT.5410.4.103.2025); 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu na rzecz skarżącego P. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

III SA/Łd 118/26 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z 8 stycznia 2026 r. (znak: SKO.4180.140.25) - po rozpoznaniu zażalenia P. B. - uchylono w całości zakwestionowane postanowienie Starosty Zduńskowolskiego z 5 listopada 2025 r. (znak: KT.5410.4.103.2025) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu oraz umorzono postępowanie pierwszej instancji w całości. Jako podstawę prawną wskazano art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 i art. 105 § 1, art. 126 oraz art. 58 § 1 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że w toku postępowania, którego przedmiotem było nałożenie kary pieniężnej za niedochowanie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zawiadomieniem z 20 października 2025 r. Starosta Zduńskowolski poinformował P. B. o możliwości złożenia na podstawie art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy COVID-19 wniosku o przywrócenie terminu do zgłoszenia zbycia pojazdu marki Renault o nr rej. [...] w terminie 30 dni od dnia otrzymania zawiadomienia. Zawiadomienie zostało doręczone stronie 24 października 2025 roku. Następnie 30 października 2025 roku P. B. wystąpił do Starosty Zduńskowolskiego o przywrócenie terminu do złożenia zawiadomienia o zbyciu wskazanego powyżej pojazdu. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że zbycie pojazdu nastąpiło w marcu 2021 r., w okresie obowiązywania stanu epidemii na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W czym czasie urzędy administracji publicznej, w tym Wydziały Komunikacji funkcjonowały w sposób ograniczony - obowiązywały zapisy telefoniczne, ograniczony dostęp do interesantów i liczne restrykcje sanitarne. W związku z tym, zdaniem wnioskodawcy, zgłoszenie zbycia pojazdu w terminie 30 dni było niemożliwe z przyczyn niezależnych od niego. Postanowieniem z 5 listopada 2025 r. Starosta Zduńskowolski odmówił P.B. przywrócenia terminu do zawiadomienia o nabyciu pojazdu marki Renault o nr rej. [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ argumentował, że strona nie spełniła przesłanek niezbędnych do przywrócenia terminu, tj. nie uprawdopodobniła, że do uchybienia terminu doszło bez jej winy, nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu w terminie 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminowi, jak również nie dopełniła czynności, dla której był określony termin, jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. P. B. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu wskazując na okoliczności tożsame z opisanymi we wniosku o przywrócenie terminu. Na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Wspomnianym na wstępie postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu uchyliło w całości zakwestionowane postanowienie Starosty Zduńskowolskiego oraz umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości. Motywując swoje stanowisko Kolegium podniosło, że w niniejszej sprawie przywrócenie terminu uzależnione jest od łącznego spełnienia czterech warunków: 1) złożenia wniosku o przywrócenie terminu, 2) wniesienia wniosku o przywrócenie terminu w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (w związku z uregulowaniami wynikającymi z art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy COVID-19, wniosek o przywrócenie terminu powinien zostać wniesiony w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu), 3) uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego, 4) dopełnienia przez zainteresowanego wraz ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu czynności, dla której był przewidziany termin. Wszystkie te warunki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że jeśli którykolwiek z nich nie zostanie spełniony, termin nie może zostać przywrócony. Jednocześnie jednak Kolegium zwróciło uwagę, że wniosek o przywrócenie terminu jest podaniem w rozumieniu przepisów k.p.a., a to oznacza, że mają do niego zastosowanie ogólne przepisy dotyczące podań. Zgodnie zaś z art. 63 § 3 k.p.a. podanie wniesione na piśmie powinno być podpisane przez wnoszącego, przy czym, zgodnie z art. 14 § 1 a i § 1 d k.p.a., pisma utrwalone w postaci papierowej opatruje się podpisem własnoręcznym. Podanie, które nie zostało podpisane przez wnoszącego jest dotknięte brakiem formalnym, który, w przypadku jego nieusunięcia pomimo wezwania organu, zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a., prowadzi do bezskuteczności podania. Analiza akt sprawy przekazanych wraz z zażaleniem wykazała, że złożony przez skarżącego wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zawiadomienia o zbyciu pojazdu (utrwalony w postaci papierowej) nie został przez niego podpisany własnoręcznie. Wobec powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu pismem z 15 grudnia 2025 r. wezwało skarżącego do podpisania wniosku (przesyłając jego kopię) w terminie 7 dni, pod rygorem uznania, iż wniosek ten nie wywołał skutków prawnych. Wezwanie zostało doręczono 16 grudnia 2025 r., co oznacza, że wyznaczony termin upłynął 23 grudnia 2025 r. W wyznaczonym terminie skarżący nie zastosował się do wezwania. W rezultacie Kolegium uznało, że nie doszło do skutecznego złożenia wniosku o przywrócenie terminu, a więc nie było w ogóle podstaw do jego merytorycznego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Kolegium wyjaśniło, że w rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji zanim przystąpił do rozpatrzenia wniosku złożonego przez skarżącego 20 października 2025 r. powinien wezwać skarżącego na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. do usunięcia braku formalnego, którym był obarczony, tj. do jego podpisania, stosownie do wymagań określonych w art. 63 § 3 i art. 14 § 1a i § 1d k.p.a., pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Obowiązku tego organ pierwszej instancji nie zrealizował i rozpoznał oraz rozstrzygnął merytoryczne przedmiotowy wniosek bez zastosowania trybu przewidzianego w art. 64 k.p.a. Zaniechanie organu pierwszej instancji pozostaje w sprzeczności ze wskazanymi powyżej przepisami k.p.a., jednakże finalnie nie może skutkować pozytywnym rozstrzygnięciem dla skarżącego. Pomimo bowiem skierowanego przez organ odwoławczy wezwania, skarżący w wyznaczonym terminie nie usunął braku formalnego, którym obarczone jest złożone przez niego podanie. W tej sytuacji Kolegium musiało uznać, że skarżący nie złożył w sposób skuteczny wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zawiadomienia o zbyciu pojazdu marki Renault o nr rej. [...], a zatem wydane w tej kwestii postanowienie organu pierwszej instancji było bezprzedmiotowe i podlegało uchyleniu, zaś postępowanie pierwszej instancji umorzeniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi P.B. zarzucił organowi naruszenie: art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie usunął braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu, mimo że brak ten został skutecznie usunięty w terminie, błędne ustalenie stanu faktycznego, polegające na przyjęciu, że podpisany wniosek nie został złożony, podczas gdy fakt jego złożenia został potwierdzony pieczęcią wpływu organu administracji publicznej, naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. (zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej) poprzez obciążenie strony negatywnymi skutkami wadliwej i sprzecznej z aktami sprawy oceny materiału dowodowego. Skarżący wniósł o : 1. o dopuszczenie dowodu z kopii podpisanego wniosku o przywrócenie terminu zgłoszenia zbycia pojazdu, opatrzonej pieczęcią wpływu organu z 8 stycznia 2026 r., na okoliczność skutecznego i terminowego usunięcia braku formalnego, 2. uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, 3. zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący podniósł, że wykonał wezwanie Kolegium, składając podpisany wniosek o przywrócenie terminu w Starostwie Powiatowym w Zduńskiej Woli, co jednoznacznie potwierdza kopia wniosku opatrzona pieczęcią "wpłynęło" z 8 stycznia 2026 r. Tym samym brak formalny został usunięty skutecznie i w terminie, a wniosek o przywrócenie terminu wywołał skutki prawne. Pomimo istnienia w aktach sprawy dowodu potwierdzającego powyższe okoliczności, organ odwoławczy błędnie przyjął, że brak formalny nie został usunięty i na tej podstawie umorzył postępowanie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że wezwanie z 15 grudnia 2025 r. do usunięcia braku wniosku o przywrócenie terminu poprzez jego podpisanie zostało skarżącemu doręczone 16 grudnia 2025 r. w trybie określonym w art. 43 k.p.a. (doręczenie do rąk dorosłego domownika). Termin zakreślony w wezwaniu upłynął bezskutecznie 23 grudnia 2025 r., zaś podpisany wniosek o przywrócenie terminu skarżący złożył w Starostwie Powiatowym w Zduńskiej Woli dopiero 8 stycznia 2026 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć z innych przyczyn niż w niej podniesione. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonania oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej zgodności z prawem, niezależnie od sformułowanych w skardze twierdzeń i zarzutów (wyrok NSA z 27 lipca 2004 r., OSK 628/04). Sąd bada zatem całość zaskarżonego rozstrzygnięcia, a nie tylko to, co zarzuca skarżący w skardze. Przedmiotem kontroli w tej sprawie uczyniono postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu, którym uchylono rozstrzygnięcie Starosty Zduńskowolskiego w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu oraz umorzono postępowanie pierwszej instancji w całości. Jako podstawę prawną wskazano art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 i art. 105 § 1, art. 126 oraz art. 58 § 1 k.p.a. Przypomnienia tu skrótowo wymaga, że skarżący, korzystając z pouczenia w trybie art. 15zzzzzn² ustawy covidowej, złożył wniosek o przywrócenie terminu do zgłoszenia zbycia pojazdu. Jednak organ pierwszej instancji nie dostrzegł, że ten wniosek zawierał braki formalne - był niepodpisany i mimo to wydał merytoryczne rozstrzygnięcie. Po wniesieniu zażalenia Kolegium zbadało akta i wezwało skarżącego do podpisania wniosku (przesyłając jego kopię) - w terminie 7 dni, pod rygorem uznania, iż wniosek ten nie wywołał skutków prawnych. Wezwanie powyższe 16 grudnia 2025 r. odebrał dorosły domownik skarżącego, a zatem najpóźniej do 23 grudnia 2025 r. strona miała czas na usunięcie braków podania. W wyznaczonym terminie skarżący nie wykonał wezwania. Zgodnie z przedstawionym przy skardze dowodem uczynił to dopiero 8 stycznia 2026 roku (załączona do skargi kopia wniosku opatrzona pieczęcią Starostwa Zduńskowolskiego z adnotacją "wpłynęło 8 stycznia 2026 r."). Biorąc pod uwagę ustalone powyżej okoliczności Sąd w składzie orzekającym stwierdził, że trafna jest co do zasady argumentacja Kolegium - zarówno w zakresie ustaleń faktycznych jak i powołanych poglądów prawnych, w tym cytowanego stanowiska judykatury - co do reguł k.p.a., wnoszenia pism inicjujących postępowanie administracyjne oraz potrzeby ich uwzględnienia. Istotnie, podanie skarżącego (wniosek z 30 października 2025 r. o przywrócenie terminu do złożenia zawiadomienia o zbyciu wskazanego powyżej pojazdu) było nieopatrzone podpisem i wymagało od organu pierwszej instancji stosownej reakcji. Obowiązkiem organu, do którego wniosek wpłynął, jest bowiem dokonanie jego analizy w zakresie spełnienia wymogów ustawowych i w razie stwierdzenia braków, nałożenia na wnioskodawcę obowiązku ich usunięcia w terminie z pouczeniem, że nieusunięcie braków spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania (por. np. wyrok WSA w Gdańsku z 22 czerwca 2005 r., II SA/Gd 1369/2002, wyrok WSA w Krakowie z 10 czerwca 2010 r., III SA/Kr 1125/08). Zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a., jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Przywołana regulacja pozostaje w korelacji z przepisami art. 63 § 2 - 3a k.p.a., które wskazują wymogi podania, jakim przykładowo jest wniosek o wszczęcie postępowania, o charakterze formalnym. Wymagają one, aby podanie zawierało wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz podpis osoby je wnoszącej. Tryb przewidziany w art. 64 § 2 k.p.a. może więc dotyczyć właśnie kwestii niepodpisania podania. Jak wynika z powyższego art. 64 § 2 k.p.a. dotyczy wyłącznie tego rodzaju braków pisma, których nieusunięcie nie pozwala na nadanie temu pismu dalszego biegu. Sąd w składzie orzekającym przychyla się do poglądu wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 26 października 2009 r., II OSK 1567/08, zgodnie z którym wniosek zawierający braki formalne nie powinien prowadzić do wydania w sprawie rozstrzygnięcia, wniesienia zażalenia (albo odwołania), wydania rozstrzygnięcia w drugiej instancji a w konsekwencji do wydania orzeczeń przez sądy administracyjne obu instancji. Jeżeli jednak stało się tak, jak w rozpatrywanej sprawie, iż doszło już do wydania aktu administracyjnego przez organ zażaleniowy, to wprawdzie powinien był on uchylić postanowienie organu pierwszej instancji wydane w warunkach istnienia wadliwego pod względem formalnym wniosku, nie mógł jednak jednocześnie orzec o umorzeniu postępowania przed organem pierwszej instancji jako bezprzedmiotowego, gdyż przesłanka bezprzedmiotowości nie miała miejsca. Ta ostatnia konstatacja jest kluczowa dla treści wyroku wydanego w niniejszej sprawie. Reasumując, prawidłowo Kolegium uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji, ale w sprawie nie było podstaw do umorzenia postępowania. Co do zasady bowiem nieusunięcie braków w zakresie wymogów formalnych, mimo prawidłowego wezwania powoduje bezskuteczność podania, co oznacza, że nie wywołuje ono żadnego skutku prawnego, w tym przede wszystkim skutku wszczęcia postępowania. Innymi słowy, brak podpisu pod podaniem powinien skutkować pozostawieniem wniosku bez rozpoznania, co należy traktować tak, jakby wniosek taki nie został nigdy złożony. Wobec błędnych poczynań organu pierwszej instancji Kolegium powinno było uchylić postanowienie i przekazać sprawę do organu pierwszej instancji celem wezwania skarżącego do podpisania wniosku. W tym miejscu warto przypomnieć, że niezastosowanie się wnioskodawcy do nałożonego na niego przez organ obowiązku usunięcia wady wniosku w terminie spowoduje skutek w postaci pozostawienia wniosku bez rozpoznania, czyli zaistnienia takiej sytuacji prawnej, jak gdyby wniosek w ogóle nie został złożony. Usunięcie natomiast braków wniosku stosownie do wezwania dokonanego przez organ administracji publicznej prowadzi do rozpoznania sprawy przez ten organ. Pozostawienie podania bez rozpoznania nie wymaga wydania postanowienia, a jedynie poinformowania strony skarżącej o tym w formie pisemnej. Na pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.) przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy p.p.s.a. (uchwała NSA z 3 września 2013 r., I OPS 2/13). W ponownie prowadzonym postępowaniu organ pierwszej instancji uwzględni okoliczność, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu pismem z 15 grudnia 2025 roku wezwało skarżącego do podpisania w terminie 7 dni wniosku złożonego 30 października 2025 r. o przywrócenie terminu do złożenia zawiadomienia o zbyciu wskazanego powyżej pojazdu, a następnie rozważy skutki niewykonania tego wezwania przez skarżącego w wyznaczonym terminie. O wszystkich skutkach swych działań i zaniechań skarżący musi być pouczony przez organ. W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty Zduńskowolskiego podlegały uchyleniu jako wydane z naruszeniem prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy (art. 64 § 2 k.p.a. oraz art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 134 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (pkt 1 sentencji wyroku). O kosztach orzeczono na podstawie art. 205 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (pkt 2 sentencji wyroku). a.kr